İçeriğe atla

Karakıs Munzuk

Kara-kıs Nomzat-uruu Munzuk
Doğum15 Eylül 1918
Tandı Tıva ülkesi, Salçak ili, Elegeste Köjeelik-Havak yerleşimi
Ölüm18 Aralık 1995
MeslekŞarkıcı, şair, tiyatro oyuncusu,sanatçı
MilliyetTıva (Türk)

Kara-kıs Nomzat-uruu Munzuk (Tıva Türkçesi: Кара-кыс Номзат-уруу Мунзук / Kara-kıs Nomzat-uruu Munzuk) (15 Eylül 1918 - ) Tandı Tıva ülkesi, Salçak kojuunu, Elegeste Köjeelik-Havak yerleşimia doğmuştur. Tıva Türklerinden sanatçı, tiyatro oyuncusu, şair, şarkıcı.[1] Tıva ulusunun ve Rusya Federasyonunun ünlü sanatçısı, Tıva ulusal tiyatrosunun yöneticilerinden biri.

Adının anlamı

Kara-kıs demek kara-kız anlamına gelir. Uruuu sözü Tıva Türkçesinde kızı, evladı manasında kullanılır.[2]

Yaşamı

K.N. Munzuk 15 Eylül 1918'de Tandı-Tıvanın Salçak kojuunnun Elegeste Köjeelig-Havak denilden yerde doğmuştur. O Bay-Haak'ta ilk öğrenimini bitirip 1934-1936 yıllarda Kızıl'ın öğretmen meslek okulunda, 1936-1940 yıllarda tiyatro stüdyosunda, 1940 yılından sonra Tıvanıın tiyatro öğretim okulunda öğrenim görmüştür. 1935 yılından sonra okullarda öğretmenlik yapmaya başlamıştır. 1936 yılından beri de Tıva ulusunun şarkıcısı ve sanatçısı olup çalışmaya devam eder. O tiyatroya 1950'li yılların içinde piyeslerde en gerekli rollerde oynamıştır.[3]

Kara-kıs Munzuk şiir yazmaya da devam etmiştir. Onun «Anıyaktar» adındaki ilk şiiri 1937 yılda «Areve şını» gazetesinde yayınlanır. O şiiri V.Kök-ool bestelemiş olup Tıvanın bilinir şarkısıdır. 1956 yılında «Tıva ulustuñ ırları» adlı kitabı yayınlanır. Kendinsini yazdığı ilk şiir antolojisi 1968 yılında «Meeñ ırlarım» adlı adla çıkmıştır. İkinci antolojisi «Kuttul, ırım» diye ad ile 1989 yılında çıkmıştır. Maksim Munzuk ile de Tıva ulusunun türkülerinin 2 tane antolojisini yayınlamıştır. А.Çırgal-ool, А. Laptan, V. Kök-ool, R.Kendenbil gibi çok sayıda bestekârın ve onların şiirlerini 50'den fazla şarkı yapmıştır.

Çok sayıda ödüle layık görülmüştür

Eserleri

  • 1956 yılında «Tıva ulustuñ ırları»
  • 1968 yılında «Meeñ ırlarım»
  • «Kuttul, ırım» diye ad ile 1989 yılında

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ "Arşivlenmiş kopya". 27 Şubat 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Şubat 2015. 
  2. ^ "Arşivlenmiş kopya". 27 Şubat 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Şubat 2015. 
  3. ^ "Arşivlenmiş kopya". 27 Şubat 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Şubat 2015. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Tuvalılar listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Tıva Türkleri'nden kişiler listesi

Yekaterina Tanova — Tuva Türklerinden şair, öykücü, dramaturg, tercüman. 1930 yılının Mart 27-de Süt-Gölün Karaçıraada doğmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Salçak Toka</span> Tuvalı siyasetçi (1901-1973)

Salçak Toka, Tuva yazar ve devlet idarecisi. General. Sosyalist İşçi kahramanı. Tuva Halk Cumhuriyeti'nin cumhuriyet ödülünü aldı. Bağımsız Tuva Halk Cumhuriyeti'ni Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği ile birleştirdi.

Kızılenik Kudajı - Tıva yazar, şair, publitsist, çevirmen, piyes yazarı. Tıva Cumhuriyeti Ulus'un Yazarı. SSCB ve Rusya Federasyonu'nun Yazarlar Birliği üyeliğinde bulunmuştur.

Stepan Sarıgool (Kasım 17, 1908 yılı - Mayıs 27, 1983 yılı) — roman yazarı, şair, oyun yazarı, mütercim, Tıva ulusunun ulusal yazarı. Tıva Sovyet Sosyalist Özerk Cumhuriyeti'nin edebiyat ve sanatının ünlü kalemidir. Tıva Sovyet Sosyalist Özerk Cumhuriyeti'nin Yüksek Şura'sının milletvekili olmuştur. Çağdaş Tıva edebiyatının kurucularının arasında yer alır.

Salim Sürünool Batı Hemçik yöresindeki Akka'da doğmuştur. Tıvalı şair, nesir ustası, mütercim, Tıva ulusunun milli yazarlarından biri olup Çağdaş Tuva edebiyatında tanınmış bir kalemdir.

Viktоr Şоgjаpоviç Kök-ооl — Tuva Türkleri arasında ünlü bir oyun yazarı, yönetmen, Tıvа edebiyatının önde gelen yazarlarından biridir. Rusya Sovyet Sosyalist Federasyonu Cumhuriyeti'nin önde gelen, Tıvа Sovyet Sosyalist Özerk Cumhuriyeti'nin milli sanatçısı idi.

Moldurga Salçak — Tuva Türklerinde ünlü Tıva yazarı, şair, Tıva Otonom Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin kültürünün tanınmış usta kalemi. Tıva Cumhuriyetinin Yazarlar Birliğinin üyesidir.

Oleg Sagan-ool — Tıvalı şair, nesir ustası, yazar, oyun yazarı.

Eker-ool Keçil-ool — Tıvalı yazar, şair, çevirmen.

Tamba Salçak — Tıvalı şair, yazar, gazeteci. Tıva Cumhuriyeti Yazarlar Birliği ve Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği Gazeteciler Birliği'nin üyesi olmuştur.

Aleksey Dügeroğlu Arapçor (Ekim 8, 1925 doğ.) — Tıva şair, folklor derlemecisi. RSFSRnin okullarının ünlü öğretmeni. TÇE üyeliğinde bulunmuştur.

Vasiliy Erençin Tandı Tıva ülkesinin Salçak bölgesinin Kalbak-Hadı adlı yerde doğmuştur. Tıvalı şair, manzum ustası.

Salçak Samba-Lündup Tıva şair, manzum ustası, yazar, editör.

Mengi Oorjak Baytayga bölgesinde Baytal'da doğmuştur. Tıvalı şair, manzum ustası. Tıva Cumhuriyetinin Turan şehrinin 2 No'lu okulunda Tıva dili ve edebiyatı öğretmeni, Tıva Cumhuriyeti ve Rusya Federasyonunun Yazarlar Birliği üyesi.

Şomaadır Kuular Süthöl yöresinde Hör-Tayga'da doğmuştur. Tıva Türklerinden gazeteci-yazar, romancı.

Yuri Şoydakoğlu Künzegeş Toju yöresinde Arbık'ta doğmuştur. Tuva yazar, çevirmen.

<span class="mw-page-title-main">Sofya Kara-ool-Tülüş</span>

Sofya Dakpay-oolovna Kara-ool-Tülüş Tuvalı şarkıcı. V. Toka devlet senfoni orkestrası ve Tıva sanat orkestrasının solisti.

Aleksey Oorjak (doğ. 14 Temmuz, 1952) — Tıva asıllı yönetmen, Tıva Cumhuriyetinin ulusal sanatçısı, Rusya Federasyonunun ünlü sanatçısı. Tıvanın Sanat Merkezinin baş yönetmeni.