İçeriğe atla

Karakaçan Çoban Köpeği

Ochusha'dan bir Karakaçan köpeği

Karakaçan köpeği Bulgaristan kökenli bir köpek cinsidir. Kuzeyde Romanya, batıda Kuzey Makedonya ve Sırbistan ve güneyde Yunanistan ve Türkiye gibi çevre ülkelerin çiftlik hayvanlarının koruyucu köpekleriyle akrabadır.[1] Köpek, adını Yunan göçebe çobanları olan Karakaçanlar'dan almıştır. Muhafazakar hayvancılık gelenekleri nedeniyle, Avrupa'daki en eski evcil hayvan türlerinden bazılarını korumuşlardır: Karakaçan koyunu, Karakaçan atı ve Karakaçan köpeği.

Geçmişte, bu köpek Bulgaristan'da sınır ordusu bekçi köpeği olarak yaygın olarak kullanılıyordu. Günümüzde öncelikle bir çiftlik hayvanı koruyucu köpeği ve mülk bekçi köpeği olarak kullanılmaktadır. Karakaçan köpeklerini koruyan en çok sayıda çalışan safkan hayvan popülasyonu Bulgaristan ve Amerika Birleşik Devletleri'nde bulunur. Karakaçan, 2005 yılında resmi olarak Bulgar yerli ırkı olarak tanındı. Onlar Bulgar Çobanının kökeninin bir parçasıdır, ancak aynı cins ile karıştırılmamalıdır.

Tarihi

Karakaçan köpeği, sahibinin sürüsünü ve mülkünü korumak için yaratılmış tipik bir çiftlik hayvanı koruyucu köpeğidir; tehlike anında sahibini ve ailesini savunmak için kurtlarla veya ayılarla savaşmaktan çekinmez. Ataları, MÖ üçüncü binyıl kadar erken bir tarihte oluşmaya başladı. Karakaçan köpeği, Trakyalıların hayvan yetiştiricileri olarak bilinen[2] köpeklerinin soyundan gelmektedir. Köpeğe Karakaçanların adı verilmiştir. Muhafazakar hayvancılık gelenekleri nedeniyle, Avrupa'daki en eski evcil hayvan türlerinden bazılarını korumayı başardılar - Karakaçan koyunu, Karakaçan atı ve tabii ki Karakaçan köpeği. Karakaçan köpeği, Bulgar edebiyatının bazı klasiklerinin, yani Yordan Yovkov, Georgi Raitchev ve Yordan Radichkov'un eserlerinde bu isimle görülür. 1938'de H. B. Peters, Alman kinoloji dergisi "Zeitschrift für Hundeforschung"da bu konuda yazdı.[3] Cinsin ilk araştırmacısı, 1970'lerde ırkın standardizasyonunu öneren Todor Gajtandjiev'dir.

Etimolojisi

Karakaçan kelimesi büyük ihtimalle Türkçe kara ve kaçan'dan türetilmiştir. Karakaçanlar (Bulgaristan'da bu adla anılırlar), Sărăceni (Romanya'da bu adla anılırlar) veya Sarakatsani (kendilerine verdikleri adla) Balkan yarımadasında yaşamış, ancak bugün büyük ölçüde asimile olmuş etnik Yunan göçebelerden oluşan bir nüfustur.[4]

Türün Özellikleri

Resmi cins standardı 1991 yılında yazılmış ve 2005 yılında Bulgaristan Cumhuriyeti Tarım Bakanlığı Hayvan Irkları Devlet Komisyonu tarafından onaylanmıştır. Cinsin tanınma belgesi no. BG 10675 P2. Bulgaristan'daki Uluslararası Karakaçan Veri Tabanında kayıtlıdırlar. Kayıtlarda MAKK veya IKDA gösterilecektir. Sadece bu köpekler "gerçek" Karakaçan soyundandır.

Görünüşü

Önemli oranlar: Vücudun uzunluğu, omuzlardaki yükseklik +% X ile aynı şekilde ölçülür.

  • erkek köpeklerde X = %4-10
  • dişi köpeklerde X = %6-15
  • dirsekteki yükseklik = omuzlardaki yüksekliğin %52-55'i
  • burun uzunluğu = kafa uzunluğunun %43–45'i
  • Davranış / mizaç: gururlu, otoriter, yabancılara karşı temkinli, cesur ve zeki, sert, istikrarlı ve bağımsız karakterli köpek. Tipik bir derin katı bir sese sahiptir.

Kafası

Kranial bölge: Kafatası geniş ve masiftir; üst profil, alında sığ bir oluk ile hafifçe yuvarlatılmıştır; oksipital kemik biraz belirgindir. Süperkiliyer kemerler sadece biraz gelişmiştir. Ağız ve kraniyal bölgenin eksenleri paraleldir.

Yüz bölgesi

  • Ağız: Masif, tabanda genişleyen, kafatasının kranial kısmından daha kısa. Setinden burun derisine çok kademeli olarak incelir, düz biter.
  • Burun derisi: Büyük ve iyi pigmentli. Geniş burun delikleri.
  • Dudaklar: Kalın ve sıkı. Üst dudak alt kısmı kaplar. İyi pigmentli.
  • Çeneler (dişler): Güçlü çeneler. 42 diş - 20 üst çenede ve 22 alt çenede. Büyük ve beyaz dişler, birbirine iyi uyum sağlar. Makas ısırığı veya kıskaç ısırığı.
  • Gözler: Küçük, derin ve kafatasına eğik olarak yerleştirilmiş, yan açılar medial olanlardan daha yüksek. Kürkünün rengine bağlı olarak koyu veya ela. Göz kapağının kenarı koyu pigmentlidir. İfade sert, kendinden emin, zeki ve sağlamdır.
  • Kulaklar: Oldukça küçük, alçak, V şeklinde, sarkıt, kafatasına yakın.
  • Boyun: Kısa ve güçlü. Vücut ve kafa ile iyi bağlantılı. Üst çizgiye yaklaşık 30o açılı. Boynun ventral kısmı boyunca hafif bir gerdanlık dışında hiçbir kolye kıvrımı yoktur.

Vücut

  • Üst çizgi: Yatay, düz.
  • Sırt: Düz, geniş ve kaslı.
  • Bel: Orta uzunlukta, geniş, iyi kaslı.
  • Krup: Orta uzunlukta, geniş ve hafif eğimli. Yuvarlak ve kaslı.
  • Göğüs: Derin ve geniş.
  • Alt çizgi ve göbek: Göbek kaslı, gergin ve hafifçe kıvrılmış.

Kuyruk

Diz eklemlerine kadar ulaşır ancak doğuştan kısa da olabilir. Kuyruktaki kürk uzun ve pürüzlüdür. Duruşta alçakta asılı kalır veya uç kavislidir. Köpek hareket halindeyken veya tetikteyken, kılıç şeklinde sırtta taşınır veya kıvrılır.

Uzuvlar

  • Omuzlar ve üst kol: Uzun ve geniş. Vücuda sıkıca bağlı, iyi kaslı. Kürek kemiği ile omuz kemiği arasındaki açı yaklaşık 105 ° 'dir.
  • Dirsek: Göğse yakın oturan.
  • Önkol: Uzun, kemik gibi sağlam.
  • Carpus: Güçlü ve geniş.
  • Pastern: Hafif eğimli. Geniş ve güçlü.
  • Ön ayaklar: Geniş, yuvarlak, gergin, kompakt ayak parmakları. Kemerli ve kıllı. Elastik koyu pedler. Ayak tırnakları kalın ve güçlü, tercihen koyu renklidir.
  • Arka taraf: Paralel, güçlü, orta derecede açılı.
  • Uyluk: Orta uzunlukta, geniş, kaslı.
  • Alt uyluk: Uzun, geniş ve kaslı.
  • İç diz: Geniş ve gergin. Tibial-tarsus açısı yaklaşık 140°'dir.

Yürüyüş/Hareket

Uzağa kolay ulaşan. Genellikle edilen hareket yaylı süratlidir.

Derisi

Kalın, elastik ve sıkı oturan. Boynun alt (ventral) kısmı boyunca hafif bir gerdan dışında flep yok. Burun derisi ve görünen mukus zarları siyah pigmentli ve kırmızı-beyaz köpekler için kahverengi olmalıdır.

Kürk

Saçın kalitesi: Saç uzunluğunda iki tip vardır:

  • uzun tüylü - vücuttaki tüy uzunluğu 12 cm'den fazla olmalıdır.
  • kısa tüylü - vücut, boyun ve uzuvlardaki kürk uzunluğu 12 cm'ye kadardır.

Boynun üzerinde, krupta, bacakların arkasında ve kuyrukta saçlar uzun ve pürüzlüdür. Son kat düz ve serttir. Başın ve bacakların ön kısmındaki saçlar kısa ve sıkıdır.

Saç rengi: İki veya üç renkli, benekli. En çok arzu edilenler, beyaz üzerinde açıkça tanımlanmış koyu lekeler veya karanlıkta büyük beyaz lekelerdir.

Omuzlardaki yükseklik

  • Erkeklerde: 63–75 cm.
  • Dişilerde: 60–69 cm.

Kilo

  • Erkeklerde: 40–55 kg
  • Dişilerde: 35–45 kg

Kusurlar

Önceki yazılan noktalardan herhangi bir sapma, bir kusur olarak kabul edilmelidir ve kusurun ciddiyeti, derecesi ile tam orantılı olmalıdır.

  • kafa yeterince büyük ve geniş değil
  • sivri burun
  • oksipital kemik çok çıkıntılı
  • gözler çıkıntılı veya yuvarlak
  • kulaklar yüksek ayarlanmış veya başa tam oturmamış
  • pigmentasyon eksikliği
  • boyun uzun veya çok kısa
  • boyunda belirgin gerdan
  • dar veya sığ göğüs
  • yumuşak sırt
  • yuvarlak sırt
  • kuyruk düşük set
  • çarpık bacaklar, O şeklinde veya X şeklinde
  • paternler çok eğimli veya düz
  • Hock açıları keskin veya düz
  • kahverengimsi bir renk
  • Melanistik maske

Verimlilik

Karakaçan, nadir bulunan hayvan koruma ırklarına aittir. Köpekler, avlanma ve hırsızlığa karşı sürü korumasında etkilidir. 1998'den bu yana, bu proje için köpeklerle sağlanan sürülerde üç başarılı yırtıcı saldırı vakası oldu. 650 koyundan oluşan bir sürüde dördü öldürülmüştü, ancak bunun nedeni çobanların otlatma sırasında sürüyü ikiye ayırmasıydı ve bir yarısı köpeksiz kalmıştı.

Karakaçan köpeği kesinlikle bölgeseldir. Nerede olursa olsun, sürüyü kendi bölgesi olarak kabul eder. Sürüye yakın olduklarından, sürü tehdit edildiğinde gözle görülür şekilde saldırganlaşırlar. Bir yabancı sürüden bir hayvanı çıkarmaya çalışırsa, köpekler ciddi şekilde saldırganlaşacaktır. Ancak, bir köyden bir sürü geçerken köpekler insanlara aldırmadan sakince yürürler. Kazaların olmamasının başka bir nedeni daha var: Bulgaristan'da büyük, saldırgan köpeklerle çiftlik hayvanlarını koruma geleneği her zaman var olmuştur. Herkes onları bilir ve insanlar sadece sürülerden kaçınır, böylece çatışmalar olmaz. Ayrıca insanlara karşı gerçekten saldırgan olmayan ama aynı zamanda diğer yırtıcı hayvanlara karşı mükemmel koruma sağlayan köpekler de vardır. Bu köpeklerin yetiştirilmesindeki eğilimler, insanlara karşı daha az saldırgan olan yavrular üretmektir.[5]

Popüler Kültürde Yeri

ABD Başkanı George W. Bush 2003 yılında Bulgaristan'ı ziyaret ettiğinde, Bulgaristan cumhurbaşkanı ona bir Karakaçan Çobanı hediye etti. Bulgaristan Başbakanı Boyko Borisov, 2010 yılında Rusya Başbakanı Vladimir Putin'e Buffy adlı bir Karakaçan köpeği hediye etmişti.

Kaynakça

  1. ^ "Arşivlenmiş kopya". www.karakachan.eu.org. 14 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mayıs 2022. 
  2. ^ Topashka-Ancheva, M.; Gerasimova, Ts.; Dinchev, V.; Dimitrov, K. (1 Ocak 2009). "Karyological Data About the Bulgarian Native Dog Breed "Karakachan Dog"". Biotechnology & Biotechnological Equipment. 23 (sup1): 136-139. doi:10.1080/13102818.2009.10818384. ISSN 1310-2818. 
  3. ^ Zentralblatt für Kleintierkunde und Pelztierkunde "Kleintier und Pelztier", Paul Schöps; Leipzig: Verlag
  4. ^ Fermor, P. L. 1962 . "The Black Departers." Atlantic Monthly (Vol. 6).
  5. ^ Marinov, Miroslav; Teofanova, Denitsa; Gadjev, Dimitar; Radoslavov, Georgi; Hristov, Peter (27 Haziran 2018). "Mitochondrial diversity of Bulgarian native dogs suggests dual phylogenetic origin". PeerJ (İngilizce). 6: e5060. doi:10.7717/peerj.5060. ISSN 2167-8359. 2 Mart 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mayıs 2022. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<i>Carnotaurus</i> boynuzlu teropod

Carnotaurus, Geç Kretase döneminde Güney Amerika'da yaşamış bir teropod dinozor cinsidir.

<i>Yaban domuzu</i> Memeli Bir Hayvan

Bayağı yaban domuzu, domuzgiller (Suidae) familyasından evcil domuzun vahşi atası olarak sayılan çift toynaklı.

<span class="mw-page-title-main">Asıl sırtlan</span>

Asıl sırtlanlar (Hyaeninae), sırtlangiller (Hyaenidae) familyasının bir alt familyası. Sırtlanlar, günümüzde sadece dört üyeye sahip olan sırtlangiller ailesinden, kedimsi (feliform) ve büyükçe sayılabilecek karasal etobur memelilerdir. Sırtlangiller, etoburlar arasında en küçük beşinci biyolojik familyayı oluşturur ve memeliler sınıfı içinde de en küçük familyalardan biridirler. Küçük bir topluluk oluşturmalarına karşın, Afrika ekosisteminde çok hayati bir yer tutarlar. Her ne kadar evrimsel olarak kedilere ve misk kedilerine daha yakın olsalar da, kedimsilerin bir alt türü olarak, sırtlanlar pek çok konuda yakınsak evrimden dolayı davranışsal ve görünüşsel olarak köpekgillerle benzerlik gösterir. Köpekler de sırtlanlar da ağaçta yaşamazlar, avlarını pençeleriyle değil ağızlarıyla yakalamayı yeğleyen koşucu avcılardır, her ikisi de yemeklerini hızlıca yer ve saklayabilirler ve küt, içine çekilmeyen tırnakları olan patileri koşmaya uygun olarak evrimleşmiştir. Öte yandan; kendilerini temizleme, alanlarını işaretleme, çiftleşme, yavru bakımı ve dışkılama alışkanlıkları bakımından diğer kediler ile benzerlik gösterirler.

<span class="mw-page-title-main">Rottweiler</span> Almanya kökenli bir bekçi ve koruma köpeği ırkı

Rottweiler, Almanya kökenli bir bekçi ve koruma köpeği ırkı. İsmini Almanya'nın Rottweil kasabasından alır.

<span class="mw-page-title-main">Amerikan pit bull teriyeri</span> Melez Köpek Irkı

Amerikan Pit Bull Terrier, terrier ve buldog köpeklerinin çiftleştirilmesiyle elde edilmiş melez bir köpek ırkıdır. Saldırganlığa ve insan yaralamaya yatkınlıklarının diğer köpek ırklarına kıyasla daha fazla olmasından dolayı birçok ülkede yasaklanmıştır. Eğitimine bağlı olarak oldukça sadık, cana yakın veya saldırgan olabildiği görüşü de bulunmaktadır. Sahiplerini koruma iç güdüleri yüksektir. Acı eşikleri çok yüksektir ve güçlü bir ağız yapısına sahiptirler.

<i>Spinosaurus</i> teropod dinozor cinsi

Spinosaurus, günümüzden 99 ila 93.5 milyon yıl önce Kuzey Afrika'da yaşamış bir teropod dinozor cinsi. Alman paleontolog Ernst Stromer tarafından tanımlanan bu cins ilk olarak 1910'larda Mısır'da keşfedilen kalıntılardan bilinir. Bu kalıntılar 2. Dünya Savaşı esnasında yok edildi; ancak kafatasına ait ekstra parçalar son yıllarda gün yüzüne çıktı. Tanımlanan fosillerin bir veya iki türe ait olduğu konusu açık değildir. Fas'ta toparlanan S. marocannus potansiyel bir tür olmasına rağmen cinsin en iyi bilinen türü Mısır'daki S. aegyptiacus'tur. Bilinen en büyük etçil dinozordu.

<span class="mw-page-title-main">Sanatsal anatomi</span>

Sanatsal anatomi, mekan içinde hareket halinde olan insan bedeninin yapısını ve biçimini inceleyip resmini doğru çizmeyi ve aynı zamanda ivme ile hacim arasındaki ilişkiyi araştırmayı amaçlamaktadır. İnsan bedeninin sanatsal yapısıyla ilgilenmek onun tıbbi anatomisiyle ilgilenmeyi gerektirmez. İkisi birbirini tamamlar.

<i>Plesiosaurus</i> tarih öncesi sürüngen cinsi

Plesiosaurus, Erken Jura Dönemi'nde yaşamış, soyu tükenmiş, büyük bir sauropterygian deniz sürüngeni cinsidir ve İngiltere, Lias'tan neredeyse eksiksiz iskeletler tarafından bilinir. Küçük kafası, uzun ve ince boynu, kaplumbağayı andıran geniş gövdesi, kısa kuyruğu ve iki çift büyük, uzun arka yüzgeci ile ayırt edilir. Adını, erken fakat oldukça tipik bir üyesi olduğu Plesiosauria takımına borçludur. Yalnızca Plesiosaurus dolichodeirus adlı tek bir türü içerir. P. brachypterygius, P. guilielmiimperatoris ve P. tournemirensis dahil olmak üzere bir zamanlar bu cinse atanan diğer türler, Hydrorion, Seeleyosaurus ve Occitanosaurus gibi yeni cinslere yeniden atanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Köpek dişi</span> Memeli ağız anatomisinde bulunan uzun sivri diş

Köpek dişi, memeli oral anatomisinde incelenen uzun ve sivri diş. Fakat daha düz bir şekilde ortaya çıkabilirler. Bunun sonucu öndeki kesici dişlere benzerler. Öncelikli olarak sert yiyeceği parçalamakla görevlidirler. İkincil kullanımları ise saldırıya yöneliktir. Çoğunlukla bütün memelilerde en büyük dişlerdir. Çoğu memelide ikisi alt çenede ve ikisi üst çenede olmak üzere dört adet köpek dişi bulunur. Aynı çenede bulunan köpek dişlerini birbirinden, kesici dişler ayırır. Örneklerini köpeklerde ve insanlarda görebiliyoruz.

<span class="mw-page-title-main">Kurtbasar</span>

Kurtbasar Azerice: Qurdbasar - Azerbaycan köpek ırkı. Genellikle koyunculukta kullanılır. Koyun sürülerinin konfortlu kontrol edilmesine hizmet etmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Stegosauria</span>

Stegosauria ,bir kuş kalçalı (Ornitischia) dinozor kladıdır. Stegosaurların boynundan kuyruğuna kadar uzanan kemik plakalara sahip olan, dört ayaklı bir otçuldur. Bu türün en tanınmış ve temsilcisi stegosaurustur.

<span class="mw-page-title-main">Ankylosauria</span> kuş kalçalı dinozor grubu

Ankylosauria, kuş kalçalı (Ornithischia) dinozorların bir grubudur. Dört ayağıyla hareket eden ve kemik plakalardan oluşmuş zırhlı bir otçullardır. Ankilozorlar, orta Jura'da ortaya çıkmıştır ve Kretase'de dünyanın her yerine dağılmıştır. Grup genellikle Nodosauridae ve Ankylosauridae olarak iki ana gruba ayrılır.

<span class="mw-page-title-main">Kısa yüzgeçli pilot balina</span> Memeli türü

Kısa yüzgeçli pilot balina, yunusgiller (Delphinidae) familyasının pilot balina (Globicephala) cinsindeki iki balina türünden biridir. Yunusgiller familyasına ait olmasına karşılık daha çok büyük balinalar gibi davranırlar.

<i>Albertosaurus</i>

Albertosaurus, Kretase devrinin sonlarında Kuzeybatı Amerika'da yaşamış, Tyrannosauridae familyasına mensup bir theropod dinozor cinsidir.

<i>Plesiadapis</i> soyu tükenmiş primat cinsi

Plesiadapis, yaklaşık 58-55 milyon yıl önce Kuzey Amerika ve Avrupa'da yaşamış, bilinen en eski primat benzeri memeli cinslerinden biridir. Plesiadapis, Eosen devrinde yaşamış adapiform primatı Adapis'e atfen "Adapise yakın" anlamına gelir. Bu cinsin tip türü olan Plesiadapis tricuspidens adını üst kesici dişlerinde bulunan üç tüberkülden alır.

<span class="mw-page-title-main">Didymoconidae</span>

Didymoconidae, sınıflandırılması belirsiz, soyu tükenmiş bir eutherian memeli ailesidir. Paleosen ve erken Oligosen dönemleri arasında yaşadılar ve fosil kalıntıları yalnızca Asya'da bulundu.

<span class="mw-page-title-main">Gorgonopsia</span> etçil terapsid kladı

Gorgonopsiyenler (Gorgonopsia), Geç Permiyen'in baskın etçil terapsit grubu. Permiyen'de, kesit olarak oval olan ve tırtıklı bir arka kenar taşıyan büyük ölçüde genişlemiş üst ve alt köpek dişleri tarafından av üzerinde beslenmeye uyum sağlamış, nispeten nadir, küçük etoburlar olarak ortaya çıkarlar. Bununla birlikte, Geç Permiyen'in geri kalanında, gorgonopsiyenler baskın karasal etoburlardı ve aynı zamanda çağdaş Rus yataklarında da bulunurlar. Şimdiye kadar Güney Afrika ve Rusya dışında tamamen bilinmiyorlar ve diğer son Permiyen terapsit gruplarının aksine, tek bir gorgonopsiyenin bile Triyas'ın sonuna kadar hayatta kaldığı bilinmiyor.

<span class="mw-page-title-main">Gürcü çoban köpeği</span> Köpek ırkı

Gürcü çoban köpeği, Nagazi veya Georgian Shepherd, Gürcistan'a özgü bir bekçi köpeği ırkıdır.

<i>Kaprosuchus</i> domuz

Kaprosuchus, soyu tükenmiş bir mahajangasuchid crocodyliform cinsidir. Nijer'in Üst Kretase yaşlı Echkar Formasyonu'ndan çıkarılan neredeyse eksiksiz tek bir kafatasından bilinmektedir. Cins adı, Grekçe: κάπρος, kapros ("domuz") ve Grekçe: σοῦχος soukhos ("timsah") sözcüklerinden oluşan bir ad tamlaması olan Kaprosuchus yani "domuz timsahı"dır. Bu ad ona domuzlarınkine benzeyen sıra dışı köpek dişleri dolayısıyla verilmiştir. Bu cinsi ilk kez 2009 yılında ZooKeys'de yayınlanan bir monografide Anatosuchus ve Laganosuchus gibi diğer Sahra timsahlarıyla birlikte tanımlayan Paul Sereno ve Hans Larsson tarafından "BoarCroc" olarak adlandırılmıştır. Tip türü K. saharicus'tur.

<span class="mw-page-title-main">Masiakasaurus</span>

Masiakasaurus Geç Kretase döneminde Madagaskar'da yaşamış noasaurid bir teropod cinsidir. Alt çenesinin önünde yer alan ve nadir görülen farklı diş yapılarıyla ünlüdür.