İçeriğe atla

Karagöl (Çubuk)

Karagöl
Harita
Havza
KonumÇubuk, Ankara, Türkiye
Koordinatlar40°24′43″K 32°54′45″D / 40.41194°K 32.91250°D / 40.41194; 32.91250
Genel bilgiler
Akarsu (giden)Kapalı havza
Etki alanıSakarya Havzası
Yüzölçümü23,50 ha (58,1 akre)
En derin noktası70 m (230 ft)
ÖzelliklerKaragöl Tabiat Parkı içinde
Wikimedia Commons
Türkiye üzerinde Karagöl (Çubuk)
Karagöl (Çubuk)
Karagöl (Çubuk) (Türkiye)

Karagöl; Ankara'nın Çubuk ilçesinde bulunan doğal bir göldür. Yer aldığı arazi bakımından volkanik domlar arasında kalmış olan Karagöl, küçük ölçekli bir krater gölüdür. Karagöl Tabiat Parkı bu gölün çevresine kurulmuştur.

Genel özellikleri

Ankara şehir merkezine 68, Çubuk'a ise yaklaşık 30 kilometre uzaklıkta bulunan göl; Kızılcahamam yakınlarındaki Kavak Dağı ile Yıldırım Dağı'nın kesişim noktasında konumlanmıştır. Deniz seviyesinden ortalama 1630 metre yüksektedir. 70 metreye kadar derinliği ölçülen gölün yüzölçümü 23,5 hektardır. Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü tarafından yapılan analizlerde etrafı volkanik kayaçlarla kaplı olan bir krater gölü olduğu saptanmıştır. Jeolojik buluntular bu kayaçların günümüzden yaklaşık olarak 12 ile 21 milyon yıl öncesine tarihlendiğini ve Alt-Orta Miyosen döneme ait olduğunu gösterir. Volkanizma ürünleri orta asidik karakterli olup andezitik, dasitik ve kısmen riyolitik özellikler taşımaktadır.[1]

Her iki tarafı da yamaçlarla çevrili olan gölün biyotopu incelendiğinde meşe, ardıç, kavak ve çam gibi ağaç türleri ile laden ve buğdaygiller familyasına üye bitkiler göze çarpar. Sazan ve alabalık ise gölde doğal olarak yetişen balık türlerindendir.[1] Bulunduğu bölge tabiat parkı ilan edildikten sonra gölün kıyı şeridine set çekilmiştir. Açık yeşil renkli suyun içinde makrofit yaşamı gözlemlenir.[2]

Flora

Coğrafi olarak İran-Turan flora bölgesinin kuzeybatı sınırında yer alan Karagöl'ün etrafındaki bitki formları, bazı karakteristik özellikleriyle civar yörelerden ayrışan bir mikroklima teşkil etmektedirler. Daha kuzey bölgelerde yayılım gösteren, Avrupa-Sibirya flora bölgesine ait bazı üyelerin Karagöl etrafında da yetişiyor olması dikkat çeken özelliklerden biridir. Titrek kavak, kara gürgen, Kafkas ıhlamuru, çınar yapraklı akçaağaç, ova akçaağacı, Toros akçaağacı, fındık, akçaağaç yapraklı üvez ve kuş üvezi göl çevresindeki gür ormanları oluşturan başlıca cinslerdendir. Karaçam ve sarıçam da yoğun olarak yayılış gösterir.[3]

Bölgede yapılan bir çalışmada gölden toplanan bryophyta örnekleri incelenmiş; araştırma sonucunda toplam 7 familyadan 12 cinse ait 27 kara yosunu ve 1 ciğer otu türü tespit edilmiştir. Elde edilen taksonların dörtte üçü akrokarp özellik gösterirken geri kalanlar ise pleurokarp olarak sınıflandırılmıştır. Gölde mevcut bulunan kara yosunu familyalarının genellikle Pottiaceae, Brachytheciaceae, Grimmiaceae, Leskeaceae ve Orthotrichaceae olduğu görülür. Orthotrichum, Syntrichia ve Tortula ise en çok türe ev sahipliği yapan cinslerdir.[3]

Ayrıca bakınız

  • Oluşumlarına göre Türkiye'nin gölleri listesi
  • Türkiye'deki göller

Kaynakça

  1. ^ a b İlkay Açıkgöz; Tülay Baykal (2005). "Karagöl (Çubuk-Ankara) alg florası" (PDF). Süleyman Demirel Üniversitesi Eğirdir Su Ürünleri Fakültesi Dergisi. 1 (2). Isparta. ss. 38-55. 15 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 15 Ocak 2023. 
  2. ^ Güzel, Uğur (2019). "Akarçay ve Sakarya Havzalarında Bulunan Göllerin Fitoplankton Komunite Yapısının Çevresel Değişkenler ile Karşılaştırılması" (PDF). Sakarya: Sakarya Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü. s. 27. 15 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 15 Ocak 2023. 
  3. ^ a b Kerem Canlı; Özcan Şimşek; Serhat Ursavaş; Barbaros Çetin (2011). "Karagöl (Çubuk, Ankara) Mesire Alanının Bryofit (Bryophyta) Florası". Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 2 (2). Burdur. ss. 38-49. ISSN 1309-2243. 15 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ocak 2023. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Van Gölü</span> Türkiyenin en büyük gölü

Van Gölü, Van ve Bitlis illeri sınırları içerisinde bulunan Nemrut volkanik dağının patlaması sonucu, bölgedeki tektonik çöküntü alanının önünün kapanmasıyla oluşmuş bir volkanik set gölüdür.

<span class="mw-page-title-main">Erciyes</span> Türkiyede, Kayseride bir yanardağ

Erciyes, İç Anadolu Bölgesi'nde yer alan sönmüş bir yanardağ. Kayseri'nin 25 km güneybatısındaki Sultansazlığı ovaların'ın yanından yükselen büyük kütleli bir stratovolkandır.

<span class="mw-page-title-main">Karadeniz Bölgesi</span> Türkiyenin Karadeniz kıyısındaki coğrafi bölgesi

Karadeniz Bölgesi, ismini Karadeniz'den alan, Sakarya Ovası'nın doğusundan Gürcistan sınırına kadar uzanan Türkiye'nin yedi coğrafi bölgesinden biridir. Gürcistan, Doğu Anadolu Bölgesi, İç Anadolu Bölgesi, Marmara Bölgesi ve adını aldığı deniz ile komşudur. Türkiye'deki bölgeler arasında büyüklük bakımından üçüncü sırada yer almaktadır, ayrıca doğu batı genişliği ve yerel saat farkı en fazla olan bölgedir. Karadeniz Bölgesi'nin en büyük ve gelişmiş şehirleri sırasıyla 1.371.274 nüfusuyla Samsun, ardından Trabzon ve Ordu'dur.

<span class="mw-page-title-main">Uludağ</span> Bursa ili sınırları içinde, 2.543 m rakımlı, Türkiyenin en büyük kış ve doğa sporları merkezi olan dağ

Uludağ, Bursa ili sınırları içinde, 2.543 m yüksekliği ile Türkiye'nin en büyük kış ve doğa sporları merkezi olan dağ. Uludağ; Marmara Bölgesinin en yüksek dağıdır. Kuzeybatı-güneydoğu doğrultusunda uzanan Uludağ'ın uzunluğu 40 km'yi bulur. Genişliği ise 15–24 km'dir. Toplu ve heybetli bir görünüşe sahip olan bu dağın Bursa'ya bakan yamaçları kademeli, güneye Orhaneli'ne bakan tarafları ise düz ve daha diktir. En yüksek noktası göller bölgesinde yer alan Uludağ tepe'dir. Uzaktan Bursa'ya yaklaşılırken ve oteller bölgesinde görülen yüksek tepe genelde zirve olarak algılanır. Hâlbuki Zirve gibi görünen o tepenin ismi Keşiş Tepedir ve yüksekliği 2.486 m'dir. Uludağ tepe Keşiş Tepenin 5 km güneydoğusunda yer alır. Dağın kuzey tarafında Sarıalan, Kirazlı, Kadı, Sobra yaylaları vardır.

<span class="mw-page-title-main">Hasandağı</span> Aksaray-Niğde sınırında eski bir Stratovolkan

Hasandağı ya da Hasan Dağı deniz seviyesinden 3268 metre yüksek olan tepesiyle bir volkanik dağdır. Büyük Hasan ve Küçük Hasan Dağı olmak üzere iki büyük krateri vardır. Melendiz dağının büyük kısmı, bu iki kraterden çıkan lavlardan meydana gelmiştir. Büyük Hasan dağında iyi muhafaza edilmiş bir ana krater ile onun etrafında parazit koniler bulunur. Küçük Hasan dağının zirvesi bir Somma durumundadır. Yani eski kalderanın sınırlarını teşkil eden dikliklerin artıkları vardır. Bunlar sayesinde ilk kraterin şeklini çıkarmak mümkündür. Adı geçen kraterden çıkan andezit ve bazalt lavları kuzeye doğru akarak geniş bir alana yayılmış, tüfler ise Kızılırmak'a kadar ulaşmıştır. Bu dağ Aksaray ve Niğde il sınırları içerisinde yer almaktadır. 1750 metresine kadar meşe ormanlarıyla kaplıdır. Dağın eteklerinde ve çevresinde çeşitli Türk boyları ve özellikle de Yörükler yaşarlar. Özellikle ana volkan konisini oluşturan Büyük Hasan Dağı ; kuzeybatısındaki Aksaray Ovası batısındaki Obruk Platosu ve güneyindeki Bor Ovası düzlüklerinden aniden yükselerek kasvetli bir doğal Abide görüntüsü sunmaktadır. Bu ana volkan konisinin doruğu tipik bir kraterden oluşmakta ve kraterin tabanında bir krater gölü bulunmaktadır. Ana koninin hemen güneydoğusundaki daha küçük boyutlu ve yükseltisi daha az olan ikiz koni ise Küçük Hasan Dağı olarak anılmaktadır. Bu volkan konisinin de doruğu tipik bir krater halindedir. Oldukça taze ve karakteristik volkan şekilleriyle Türkiye'nin en genç volkan dağları arasında bulunan Hasan Dağı volkanik ünitesi tarihi çağlardan bu yana daldığı uykusuna devam etmektedir. Dağın eteklerinde Antik Roma şehri Nora bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Dişbudak yapraklı akçaağaç</span> Akçaağaçgiller familyasından bir bitki türü

Dişbudak yapraklı akçaağaç, akçaağaçgiller (Aceraceae) familyasından anavatanı Kuzey Amerika olan iki evcikli bir akçaağaç türü.

<span class="mw-page-title-main">Tayga</span>

Tayga Yakutça "orman" sözcüğünden gelir. Bu sözcük Ruslar tarafından kuzey yarımkürede, özellikle Sibirya'da tundranın bittiği yerlerde başlayan soğuk, bataklık ve ormanlık bölgeleri tanımlamak için Altay dili Şor lehçesindeki tayγa kökenli taĭgá terimi kullanılmıştır. Avrupa ve Kuzey Amerika'daki buna benzer bölgeler için de tayga ismi kullanılmaya başlanmıştır. Ama tayga günümüz kullanımında artık yalnızca orman anlamına gelmez; Kuzey Yarımkürede tundranın güneyinde oluşmuş bir bitki örtüsü sınırının adıdır.

<span class="mw-page-title-main">Nemrut Dağı (Bitlis)</span> Uyumakta olan aktif bir yanardağ

Nemrut Dağı ya da Nemrut Stratovolkanı, Bitlis'in Ahlat, Güroymak ve Tatvan ilçeleri sınırları içerisinde, Doğu Anadolu Bölgesi'nde yer alan yüksek dağlardan biridir. Dağın büyük bölümü Ahlat ilçesi sınırları içerisinde bulunmaktadır. Van Gölü'nün batısında yer almaktadır. Nemrut, uyuyan aktif bir yanardağdır ve 1441 yılında son kez lav çıkışı olmuştur. Tepesindeki kraterde Nemrut Gölü yer alır. Krater etrafında, en yüksek tepe olan Sivritepe 2935 m, Doğu Nemrut Tepesi 2625 m, güneydeki Tursuktepe 2828 m ve batıda Nemrut Dağı Tepesi 2801 m yüksekliğindedir.

<span class="mw-page-title-main">Tendürek Dağı</span> Türkiyede bir volkanik dağ

Tendürek Dağı (Ermenice:Թոնդրակ) Ağrı ve Van illerinin arasında İran sınırının yakınında bulunan bir stratovolkandır. Nuh'un Gemisi'nin muhtemel konumu yakınlarında olmasıyla bilinen bu yanardağ oldukça büyüktür; kurumuş lav akıntıları düz bir arazi üzerinde yaklaşık 650 km²'lik bir alanı kaplar. Dağın iki ana yapısı, zirve krateri olan Büyük Tendürek ve ana kraterin doğusunda bulunan Küçük Tendürek'tir. Yamaçları çok yumuşak olup, ismini aldığı kalkanı andırır. Tendürek Dağı'nın, Hawaii adasındaki volkanlar gibi akışkan lav püskürttüğü bilinmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Soğuksu Millî Parkı</span> Milli Park (02.0003)

Soğuksu Millî Parkı, Ankara'nın Kızılcahamam ilçesinde yer alan ve 19 Şubat 1959'da kurulan bir millî parktır. Ankara şehir merkezine 80 kilometre uzaklıktadır. Parkın volkanik bölge olmasından dolayı, çevresindeki sıcak ve soğuk su kaynakları kaplıca olarak değerlendirilmektedir. Parkın yüksekliği 1.030-1.800 m (3.380-5.910 ft) arasında değişmektedir. Arhut Tepesi 1.789 m (5.869 ft) ve Tolubelen Tepesi 1.776 m (5.827 ft) ile parkın en yüksek zirveleridir.

<span class="mw-page-title-main">Nemrut Gölü</span> Türkiyede bir krater gölü

Nemrut Gölü, dünyanın ikinci, Türkiye'nin en büyük krater gölü olup, adını MÖ 2100'de yaşamış Babil Hükümdarı Nemrut'tan almıştır.

<span class="mw-page-title-main">Çiniligöl</span>

Çiniligöl, Bolkar Dağları'nda yer alan buzul göllerinin en büyüğüdür. Kuaterner zamanının Pleistosen döneminde Anadolu'nun yüksek dağlarında oluşmuş buzul gölüdür. Aladağlar ve Bolkar dağları üzerinde buzul aşınması ile oluşmuş sirk gölleri yer almaktadır. Akgöl, Alagöl, Çiniligöl, Yedigöl, Karagöl bölgedeki sirk göllerinin başlıcalarıdır. 2.600 metre rakımdaki göl, Niğde ili Ulukışla ilçesi sınırları içerisinde yer alır. Niğde ili göller bakımından zengin olmamakla beraber oluşum ve gelişimleri birbirinden farklı göllere de sahiptir. Mersin'in Çamlıyayla ilçesinden de buraya ulaşım vardır.

<span class="mw-page-title-main">Maar</span> lav ve magmanın oluşturduğu, geniş, hafif kabarmış krater

Maar, püskürme veya patlamayla birlikte lav ve magmanın oluşturduğu, geniş, hafif kabarmış bir kraterdir. Maar tipik olarak suyla dolu ve sığ krater gölü görünümündedir. İsmi yerel Alman lehçesi olan Daun'dan gelir ve Latincesi mare (deniz)dir. Maarlar 60 metreden 2000 metre çapa ve 10 metreden 200 metreye kadar derinliğe sahip olabilirler ve çoğunlukla doğal göldeki gibi suyla doludurlar. Çoğu maar volkanik kayaların alçak kenarında oluşmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Tüf</span>

Tüf, bir volkanik patlama sonucu ortaya çıkan volkanik küllerden oluşan kaya türüdür. Tüf kimi zamanlarda inşaat malzemesi olarak kullanılan farklı bir kaya anlamına da gelir. %50’den daha fazla tüf içeren kayalar tüflü olarak kabul edilir. Tüf tortul veya magmatik kayaçlar olarak sınıflandırılabilir. Sedimantolojik terimler ile açıklanmasına rağmen magmatik petroloji bağlamında incelenmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Göllü Dağ</span>

Göllüdağ, Niğde şehir merkezinin 60 km kuzeyinde, Gölcük Beldesi, Kömürcü köyünün güneybatı yönünde kalan sönmüş yanardağdır. Yüksekliği 2172 m'dir. Volkan konisinin üst kısmında bir krater çukurluğu, bu kraterinde bir kısmında dağa adının veren krater gölü yer alır.

<span class="mw-page-title-main">Acıgöl (Konya)</span> Konya ili, Karapınar ilçesi sınırları içinde yer alan volkanik maar gölü

Acıgöl, Konya ili, Karapınar ilçesi sınırları içinde yer alan volkanik maar gölüdür. Karapınar Düzlüğü'nde, Meke Krater Gölü'nün kuzeydoğusunda yer alır. Karapınar-Ereğli yolu üzerinde 8. km'dedir. Denizden yüksekliği 988 m, genişliği 1750 m–1250 m, arasındadır, elips biçimli olan gölün alanı 1,2 km², derinliği 300 m'dir.

<span class="mw-page-title-main">Cascade Sıradağları</span>

Cascade Sıradağları veya kısaca "Cascades" batı Kuzey Amerika kıtasında önemli sıradağlardır. Kanada'da güney Britanya Kolumbiyası eyaletinden güney doğru ABD'de Washington, Oregon ve kuzey Kaliforniya eyaletlerine kadar uzanırlar. Bu sıralar ham önemli volkanik olmayan zirveleri hem de "Yüksek Cascadelar" adı verilen bir sıra volkan zirvelerini ihtiva ederler. Batı Kanada'da Britanya Kolumbiyası eyaletinde bulunan kısmını Kanadalılar "Kanada Cascadeları" veya basitçe yerel dağlar olarak "Cascades Dağları" olarak adlandırırlar. ABD'nin kuzey-batı bölgesinde bulunan kısmının Washington eyaleti içinde bulunan kısmı genel olarak yerel ismi ile "Cascadeler"'dir; fakat genel olarak "Kuzey Cascadeler " olarak da anılırlar. Tüm Cascade Sıradağları üstünde bulunan en yüksek zirve rakımı ABD Washington Eyaletinde bulunan 4,392 m olan Rainier Dağı'dir.

<span class="mw-page-title-main">Alacadağ (Seydişehir)</span>

Alacadağ, Konya ili güneybatısında, büyük kısmı Seydişehir ilçe sınırlarında bulunan volkanik dağ.

<span class="mw-page-title-main">Karagöl Devlet Doğal Koruma Alanı</span>

Karagöl Devlet Doğal Koruma Alanı, Laçın Rayonu ve Ermenistan Cumhuriyeti'nin Gerus Bölgesi sınırında bulunan ve şu anda Ermenistan'ın işgali altında olan ve sınır Gölü olarak kabul edilen Karagöl'ün doğal koruma alanıdır. Özellikle ilgi çeken yüksek dağ göllerinden biridir. Dağlık Karabağ volkanik platosunda, deniz seviyesinden 2658 metre yükseklikte yer almaktadır. Aydınlık dağları, Karagöl (Sevinç), deniz seviyesinden 2658m yükseklikte, Karabağ volkanik dağlarının güney kesiminde, Hakkari nehri'nin sağ kolu olan Ağoğlan nehir kaynağı, bir kısmı Işıklı dağlar (3548m) kuzey eteklerinde kuzey-gerbdən Demirdaş ve küçük Işıklı dağları, kuzeyden Cankurtaran dağı ile doğu ve aşağıda morin tiresi çevrilidir. Bu göl, soyu tükenmiş bir volkanın kraterini andıran kalıntı bir su kaynağıdır. Stratigrafik olarak, Garagel bölgesi Yukarı Pliyosen'in eski kayalarındadır. Gölün uzunluğu 1950 metre, genişliği 1250 metredir. Kıyı şeridi uzunluğu ise 5500 metredir. Derinliği de 7-8 metreyi bulmaktadır. Alanın toplam genişliği 3 km²'dir. 10 milyon manat ödenekle 17 Kasım 1987 tarihli Azerbaycan SSC Bakanlar Kurulu Kararı ile kuruldu. Hesaplamalara göre, göldeki su hacmi 10 milyon m³'tür. Göl suyunun görünür derinliği 4.6 metredir. Gölün tabanı kıyıya yakınlığa bağlı olarak farklı boyutlarda taşlardan oluşur. Merkeze doğru kayaların büyüklüğü azalır ve son olarak, orta kısmı ise hurda çökellerinden oluşur.

<span class="mw-page-title-main">Güzelcehisar Bazalt Sütunları</span>

Güzelcehisar Bazalt Sütunları, Bartın, Türkiye'de bulunan bir tabiat anıtıdır. Bazalt sütunları, 80 milyon yıl önce oluşmuştur volkanik karakterdedir. Sütunlar yaklaşık 50 metre yüksekliğinde ve 5 kilometre uzunluğundadır. Alan, karasal bir ekosisteme sahiptir ve ılıman geniş yapraklı ve karma ormanlar olarak bilinen bir orman çeşidiyle kaplıdır.