İçeriğe atla

Karafe Mezarlığı

Koordinatlar: 30°02′48″K 31°16′35″D / 30.04667°K 31.27639°D / 30.04667; 31.27639
Tarihi Kahire
UNESCO Dünya Mirası
KonumKahire, Mısır
KriterKültürel (i), (v), (vi)
Referans89
Tescil1979 (3. oturum)
Koordinatlar30°02′48″K 31°16′35″D / 30.04667°K 31.27639°D / 30.04667; 31.27639

Karafe Mezarlığı veya Ölüler şehri de denir, Mısır'ın başkenti Kahire'de bulunan tarihi bir mezarlıktir.

Kahire'de hüküm süren tüm İslam sonrası devletler tarafından kullanılmış ve genişletilmiştir. Bu muazzam gömü alanı Kahire Kalesi'nin kuzeyine ve güneyine, Mukattam Tepeleri'nin altına ve tarihi şehir surlarının dışına kadar uzanır ve yaklaşık 6,4 km uzunluğunda bir alanı kaplar. Mezarlık, UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alan "Tarihi Kahire"ye dahildir.[1]

Mezarlık kabaca iki bölgeye ayrılmıştır: Kalenin kuzeyindeki Kuzey Mezarlığı (Arapçada Doğu Mezarlığı veya Qarafat ash-sharq olarak da bilinir çünkü eski şehir surlarının doğusundadır) ve kalenin güneyindeki daha eski Güney Mezarlığı.[2]

"Mezarlık, yüzyıllar boyunca gelişmiştir ve hem Kahire'nin sıradan nüfusunun mezarlarını hem de tarihi yöneticilerinin ve seçkinlerinin çoğunun türbelerini içerir. Kullanımı ilk yerleşim yeri olan Fustat'ın 642'de kurulmasıyla başlamış ve tartışmasız bir şekilde prestij ve anıtsallık açısından zirvesine Memlük döneminde (13.-15. yüzyıllar) ulaşmıştır.

Kuzey Mezarlığı'nın görünümü. Ön planda, genellikle bir aileye ait olan mezar muhafazaları. Uzakta (solda), ortaçağ Memlük türbelerinin kubbeleri. Arka planda (ve sağda) Manshiyat Naser'in Mokattam tepelerine doğru yükselen konut blokları.

İsim

Arapça adı Karafe (Arapça: القرافة) Beni Ma'afir kabilesinden gelen ve bir zamanlar Fustat şehrinde (Kahire'nin öncülü) bir arazi parçasına sahip olan Yemenli bir kabile olan Beni Karafe ibn Gusn ibn Vali'den türediği söylenen bir yer adıdır. Diğer olası kökenler arasında, 13. yüzyıldan kalma bir Arap Hristiyan kaynağı, ismin "yazar" veya "müstensih" anlamına gelen bir Yunanca kelimeden türediğini öne sürmektedir (Antik Yunanca: γραφευς). Arazi 11. yüzyıldaki bir kıtlığın ardından terk edildi ve kullanılmaz hale geldi ve muhtemelen daha sonra bir mezarlık olarak kullanıldı, bu da Karafe adının genel olarak Kahire'nin kentsel mezarlıklarını belirtmek için kullanılmasına yol açtı. Terim bu bağlama özgü görünüyor ve kırsal kesim gibi diğer yerlerdeki mezarlıkları belirtmek için kullanılmıyor veya diğer Arap lehçelerinde kullanılmıyor.

Tarihi yapılar

Güney Mezarlığı

Kuzey Mezarlığı

Önemli definler

Kaynakça

  1. ^ "Historic Cairo". UNESCO World Heritage Centre (İngilizce). 22 Kasım 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Kasım 2019. 
  2. ^ El Kadi, Galila; Bonnamy, Alain (2007). Architecture for the Dead: Cairo's Medieval Necropolis. Kahire: The American University in Cairo Press. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Kahire</span> Mısırın başkenti

Kahire, Mısır'ın başkenti, Arap dünyası ve Afrika'nın en büyük kenti. Büyük bölümü Nil Irmağının doğu kıyısında, ırmağın Reşid ve Dimyat kollarına ayrıldığı noktanın biraz aşağısında yer alır. 1300 yılı aşkın süredir aynı alanda, aynı adla yer alan kent, Doğu ve Batı'nın, eski ile yeninin gelişigüzel bir bileşimini yansıtır. Kentin adı Mısırlılar tarafından çoğu kez ülkenin adı olan Arapça Misru, Mısır Arapçası Masr olarak adlandırılır.

Vehhabîlik ya da Vahhabizm, İslam'a bağlı Sünni-Hanbelî mezhebinin bir altkolu olan ve 18'inci asırda Muhammed bin Abdülvehhâb tarafından başlatılmış fikir akımıdır. Muhammed bin Abdülvehhâb kendi düşüncelerini Kur'an ve Hadislerde olmayan her şeyin reddi, esas İslam'a dönüş olarak tanımlar. Abdülvehhâb'ın etkilendiği İbn Teymiyye ve Ahmed bin Hanbel gibi İslam alimlerinin düşüncelerinin ve şirk olarak görülen şeylere karşı duruşlarının etkisi Vehhabîlik akımında baskındır. Vahhabi(zm) terimi Abdülvehhâb'ın şahsı tarafından kullanılmadı, hatta bazı taraftarları "Selefî" terimini kullanmayı tercih ederek "Vahhabi" kullanımını reddederler. Bunun bir sebebi ise Muhammed bin Abdülvehhâb'ın yeni bir İslam yorumu getirmediği ve esas İslam'ı, Ahmed bin Hanbel'i takip ederek tekrar canlandırdığı düşüncesidir. Vehhabîlik tanımlamasını nadir olarak benimseyen Vehhabîler olsa da, sıklıkla bu mezhepte olmayanlar tarafından onları tanımlama amacıyla kullanılır.

<span class="mw-page-title-main">Karaca Ahmet</span>

Karaca Ahmet Sultan, Hacı Bektaş Veli’nin yanında dervişlik hizmeti yaptı. Üsküdar sınırları içinde, Gündoğumu Caddesi ile Nuhkuyusu Caddesi'nin birleştiği köşede "Karacaahmet Sultan Dergahı" ve türbesi vardır. Türbe Kanuni Sultan Süleyman'ın Bektaşi tarikatına mensup eşi Gülfem Hatun tarafından yaptırılmıştır.

Hadım Hasan Paşa, III. Mehmed saltanatı döneminde 3 Kasım 1597-9 Nisan 1598 tarihleri arasında beş ay altı gün sadrazamlık yapmış Osmanlı devlet adamı.

Tayyar Mehmed Paşa, IV. Murad saltanatında 26 Ağustos 1638 - 24 Aralık 1638 tarihleri arasında 3 ay 28 gün sadrazamlık yapmış bir Osmanlı devlet adamıdır.

<span class="mw-page-title-main">Merkez Efendi Camii</span>

Merkez Efendi Camii, İstanbul'un Zeytinburnu ilinde Merkez Efendi Türbesi'nde bulunan cami.

<span class="mw-page-title-main">Zeydîler</span>

Alevîler ya da Zeydî-Alevîler Hanedanlığı İran'ın bugünkü Taberistan (Mazenderan, Gilan ve Gülistan eyaletleri) bölgesinde 9. yüzyılda kurulan ve tarihte Elburz Dağları ile Hazar Denizi arasında yer alan Zeydî-Alevî olarak da bahsedilen, Caferîliğe bağlı olan Şiî Türkmen bir emîrliktir. Anadoludaki Alevîlerin büyük bir kısmının kökeni, günümüz İran'daki Taberistan ve Horasan bölgesindeki Türkmen Alevî, yani Ehl-i Beyt Hanedanına dayanmaktadır. Çapraz evliliklerle Arap-Türkmen aşiretleriyle Anadolu topraklarına uzanan ve varlıklarını sürdüren Zeydî-Alevîler isimlerini, soyundan geldikleri Zeyd-'ûl Alevî'den almaktadırlar.

<span class="mw-page-title-main">Fustat</span>

Fustat, Mısır'ın başkenti Kahire'nin tarihteki eski adıdır. 642 yılında İslam ordusu komutanı Amr bin As'ın emriyle bir askeri garnizon şehri olarak kurulmuştur. Mısır'ın ve Afrika'nın ilk camisi Amr bin As Cami burada inşa edilmiştir. Fatımiler, 969 yılında Fustat'ı ele geçirdikten sonra hemen kuzeyinde yeni bir idari merkez kurmuş buraya da “Kāhire” adını vermişlerdir. Kahire, Fatımilerin hilâfet merkezi olmuş, Fustat ise kültür ve ticaret merkezi olmayı sürdürmüştür. Şehir rivayetlere 12. yüzyılda yaklaşık 200.000 nüfusa ulaşmıştır. Fustat, şehrin 1168'de Haçlı ordusunun eline geçmemesi için Abbasiler'den bağımsızlığını ilan eden Tolunoğulları'na, Akşitler (İhşitler)'e ve daha sonra da Fatımiler, Eyyubiler ve Memlükler'e başkentlik yapmıştır. Şehrin yönetimi, Mısır'ın fethiyle birlikte Memlük devrine son veren Osmanlılar'a geçmiştir. Zaman içinde genişleyen Kahire ile bütünleşen Fustat, günümüzde Kahire'nin "Eski Kahire" olarak bilinen semtidir.

<span class="mw-page-title-main">Kahire Kalesi</span>

Kahire Kalesi, Mısır'ın başkenti Kahire'de bulunan tarihi bir kaledir. Yapımına 12. yüzyılda Eyyubi hanedanının kurucusu Selahaddin Eyyubi tarafından başlanmış ve Osmanlı Devleti döneminde bitirilmiştir. Kalenin girişi güneyde, Salah Salem Caddesi tarafında, Ölüler Şehri'nin güney girişine yakındır. Kalenin bulunduğu tepe kireçtaşından olup 75 m yüksekliğindedir. Tepe, hemen yakınında bulunan ve 200 metre yüksekliğindeki Mukattam Tepeleri'nin bir uzantısı durumundadır.

<span class="mw-page-title-main">Nizarîlik</span> Şii İslamın bir kolu

Nizârîlik, İslam'ın Şia mezhebi olan İsmâilîyye mezhebinin alt kollarından biridir.

Berkuk, tam adı Melikü'z-zahir Seyfeddin El-Osmani El-Yelboğavî Berkuk, Çerkes kökenli Burcî Memlûkler hanedanının ilk Memlük hükümdarı. İç çekişmelerle yıpranan Memlûk Devleti'ni merkezi bir devlet durumuna getirmeye çalışmıştır. "Berkuk" ismi Çerkesçedir ve onun doğuştan ismidir.

<span class="mw-page-title-main">Baki Mezarlığı</span>

Baki Mezarlığı veya Cennetü'l-Baki, Suudi Arabistan'ın Medine şehrinde bulunan bir mezarlıktır. Müslümanların Medine’deki ilk mezarlığıdır.

Ebülmeyamin Mustafa Efendi Türk, Osmanlı müderris, kadı, kazasker ve şeyhülislam. III. Mehmet ve I. Ahmet saltanatlarında 7 Şubat1603 - 8 Haziran 1604 ile 26 Temmuz 1606 - 23 Kasım, 1606 dönemlerinde iki kez şeyhülislamlık yapmıştır. Halk arasında "Kaba Mustafa Efendi" olarak anılırdı.

<span class="mw-page-title-main">Eyüpsultan Mezarlığı</span> İstanbulun Eyüpsultan ilçesinde bulunan mezarlık

Eyüp Sultan Mezarlığı, İstanbul'un Eyüpsultan ilçesinde, Haliç kıyısında bulunan tarihi bir mezarlık.

<span class="mw-page-title-main">Kurt Baba Türbesi</span>

Kurt Baba Türbesi, Kuzey Lefkoşa'da bir türbe. Türbe geçmişte "Üçler" ve "Kutup Baba" olarak da bilinmekteydi. Türbede bulunan üç mezarın Lefkoşa'nın Osmanlı İmparatorluğu tarafından ele geçirilmesi esnasındaki sokak savaşlarında, ölen Bektaşi şeyhlerinden "Kutup Baba" ile iki müridine ait olduğu düşünülmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Amr bin Âs Camii</span> Mısırda bir camii

Amr bin Âs Camii Hicrî takvime göre 22, miladi takvime göre 642/643 yılında Kahire'nin güneyinde yeni kurulan şehir Fustat'ta Amr bin Âs tarafından inşa edilmiş bir camidir. Amr bin Âs Camii, Mısır ve Afrika'da inşa edilen ilk cami olma özelliğini taşımaktadır. Cami, Amr bin Âs'ın ordugâhının kurulduğu nokta üzerine inşa edilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Eski Yurt</span>

Eski Yurt - Güney Batı Kırım'da tarihi bir yerleşim yeri, bugün Bahçesaray'ın batı kesiminde tarihi bir kasaba. Adı "eski yerleşim" veya "eski merkez" ve "keçe çadırı" için Kırım Tatar dili terimlerinden türetilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Tarihi Kahire</span>

İslami Kahire Arapça: قاهرة المعز, anlamı: Al-Mu'izz'in Kahiresi), aynı zamanda Tarihi Kahire veya Orta Çağ Kahiresi olarak da adlandırılır, genel olarak 19. ve 20. yüzyıllarda şehrin modern genişlemesinden önce var olan Mısır'ın Kahire şehrinin tarihi bölgelerini, özellikle eski surlu şehir ve Kahire Kalesi çevresindeki merkezi kısımları ifade etmektedir. "İslami" Kahire adı, bölgedeki Müslümanların daha fazla önemine değil, daha çok İslam'ın erken dönemindeki kuruluşundan bu yana şehrin zengin tarihi ve mirasına atıfta bulunurken, onu yakınlardaki Eski Mısır siteleri Giza ve Memfis'ten ayırır. Bu bölge, İslam dünyasının en büyük ve en yoğun tarihi mimari konsantrasyonlarından birine sahiptir. Mısır'ın İslami döneminden kalma yüzlerce cami, türbe, medrese, konak, kervansaray ve surlarla karakterizedir. 1979'da Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) Tarihi Kahire'yi "ünlü camileri, medreseleri, hamamları ve çeşmeleriyle dünyanın en eski İslam şehirlerinden biri" ve 14. yüzyılda altın çağına ulaşan İslam dünyasının "yeni merkezi" olarak Dünya Kültür Mirası ilan etti.

Türkiye'deki türbeler listesi, türbelerin illere göre düzenlenmiş bir referans listedir.

Hasan Dede Türbesi veya Hasan Efendi Türbesi, Rize'nin Ardeşen ilçesine bağlı Seslikaya (Ağvan) köyünde bulunan bir türbedir.