İçeriğe atla

Karadağlı Katliamı

Karadağlı Katliamı (Azerice: Qaradağlı qətliamı) ya da Karadağlı'nın İşgali (Azerice: Qaradağlının işğalı), Karabağ Savaşı sırasında Ermeni birlikleri Hocavend Rayonu'nun Karadağlı köyünü ele geçirince yaşandı. 20 ila 90 sivil öldürüldü ve birçoğu tutuklandı.[1]

Karadağlı Katliamı
BölgeKaradağlı, Hocavend Rayonu, Azerbaycan
Tarih17 Şubat 1992
HedefAzeri siviller
Ölü20-90
İşleyenErmeni birlikleri

Önceki olaylar

Haziran 1991'de bir Ermeni silahlı saldırısı Karadağ'dan 6 sivilin ölümüne sebep oldu.[2]

Harekât

Harekât 17 Şubat 1992, saat 5'te başladı. Muharebe 11 saat devam etti ve Ermeni birliklerinin Karadağlı'yı ele geçirmesiyle sonuçlandı.[3] Azeri kaynaklara göre 117 sivil tutuklandı ve 56 ila 90 sivil öldürüldü.[4][5] Hayatta kalanlar ise dağlar yolu ile Ağdam'a kaçtı.[6]

ITAR-TASS haber ajansı, Ermeni birlikleri köyü ele geçirince ve köy sakinlerini yakındaki bir ormana gitmeye zorladığında 20'den fazla kişinin öldürüldüğünü, 15'inin yaralandığını rapor etti.[1]

Markar Melkonian'a göre Ermeni birlikleri birkaç kadın ve diğer siviller dah 38 Azeriyi köy dışındaki bir hendekte topladı. Esirlerden birisi bir el bombası fırlattı ve Ermenilerden birini yaraladı. Zaten "Önceki gün ölen bir yoldaşlarının öcünü almak" isteyen Ermeni birlikleri hepsi ölene kadar "esirleri vurmaya ve bıçaklamaya" başladı. Ermeni askerlerden biri birkaç yaralı Azeri askerin üzerine benzin döktü ve onları canlı canlı yaktı. Melkonian'ın dediğine göre, hendek "bir kasabın döküntü yığınına döndü". Melkonian'a göre "Karadağlı içinde ve çevresinde, iki günde 53 Azeri öldürüldü, buna karşılık Ermeni tarafında 3 kişi öldü".[7]

Tutuklanan Kişilerin Adları

Azeri haber ajansı Musavat'a göre tutuklanan kişilerin listesi;

  • Veten Aliyev
  • Zakir Aliyev
  • Nasir Amrahov
  • Hafiz Akhundov
  • Fuzuli Veliyev
  • Abultaf Huseynov
  • Mikayil Dadashov
  • Firdovsi Kerimov
  • Malik Mustafayev[5]

Sonrası

Azeri haber ajanslarına göre, olaylardan sonra savunma bakanı Taceddin Mehdiyev kovuldu. Azerbaycan tarafından Birleşmiş Milletler, Kızıl Haç ve Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı'na Azeri sivillerin katledilmesini kınayan birçok mektup gönderildi.[5]

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ a b "20 killed in attack on Azerbaijani village". Deseret News. 17 Şubat 1992. 3 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Şubat 2013. 
  2. ^ de Waal, Thomas (2003). Black Garden: Armenia and Azerbaijan through Peace and War. NYU Press. ss. 115. ISBN 978-0-8147-1945-9. 
  3. ^ "Газ. "Бакинский рабочий", Т. Чалалзе. Сострадание. 1995". 18 Şubat 1992. 8 Ağustos 2018 tarihinde |arşiv-url= kullanmak için |url= gerekiyor (yardım) arşivlendi. 
  4. ^ "Letter dated 20 May 2005 from the Permanent Representative of Azerbaijan to the United Nations addressed to the Secretary-General" (PDF). 12 Mayıs 2009 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Aralık 2010. 
  5. ^ a b c "QARADAĞLI QƏTLİAMINDAN 18 İL KEÇİR". Yeni Musavat. 17 Şubat 2010. 21 Mayıs 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Aralık 2010. 
  6. ^ "NATO academic forum: Violence in NK area" (PDF). s. 10. 13 Kasım 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 14 Aralık 2010. 
  7. ^ Melkonian, Markar (2005). My brother's road: an American's fateful journey to Armenia. I.B. Tauris. ss. 211-212. ISBN 978-1-85043-635-5. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Hocalı Katliamı</span> Ermeni güçlerinin Hocalıda yaşayan sivillere karşı işlediği soykırım

Hocalı Katliamı, Karabağ Savaşı sırasında 26 Şubat 1992 tarihinde Azerbaycan'ın Dağlık Karabağ bölgesindeki Hocalı kasabasında yaşanan ve Azeri sivillerin Ermenistan'a bağlı kuvvetler tarafından toplu şekilde öldürülmesi olayıdır.

<span class="mw-page-title-main">Birinci Dağlık Karabağ Savaşı</span> 1988-1994 yılları arasında Karabağ bölgesinde Azerbaycan ve Ermenistan arasında yaşanmış askeri bir çatışma

Birinci Dağlık Karabağ Savaşı, Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'ne bağlı Dağlık Karabağ Özerk Oblastı'nın Ermenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'ne bağlanmasını isteyen Ermeniler ile bunu kabul etmeyen Azeriler arasında başlayan ve Sovyetler Birliği'nin dağılmasından sonra Azerbaycan ile Ermenistan arasında çatışmaya dönüşen Şubat 1988-Mayıs 1994 tarihleri arasında süren savaştır. Savaş öncesinde ve etnik çatışmaların sıcak savaşa dönüşmesi sonrasında Sumqayıt Pogromu, Kirovabad Pogromu, Bakü Pogromu gibi pogromlar, Hocalı Katliamı, Malıbeyli ve Kuşçular Katliamı ve Maragha Katliamı gibi katliamlar yaşanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Mart Katliamı</span>

Mart Katliamı veya daha az yaygın olarak Mart Olayları, 30 Mart 1918 - 2 Nisan 1918 tarihleri arasında Bakü şehri ve civarında Bakü Sovyeti ve Ermeni Devrimci Federasyonu kuvvetlerinin Müsavat Partisi ve Kafkas Süvari Tümeni arasında meydana gelen çatışmalar. Çatışma sırasında Azeri sivillere yönelik katliam yaşanmış ve olayların sonucunda Azeri ve diğer müslüman halk mensuplarından 3.000 ila 12.000 kişinin öldürüldüğü aktarılmıştır.

Askeran Çarpışması, Karabağ Savaşı'nın başlamasıyla sonuçlanan Ermeni-Azeri çarpışmasının başlangıç noktalarından biridir.

Maraga Operasyonu, Maraga Katliamı ya da Maraghar Katliamı, Karabağ Savaşı sırasında 10 Nisan 1992 tarihinde Terter rayonu'nun Maragha köyünde Azerbaycan Silahlı Kuvvetleri askerî birliklerinin Ermeni sivilleri öldürdüğü olay.

<span class="mw-page-title-main">Monte Melkonyan</span> Ermeni asıllı ASALA üyesi (1957-1993)

Monte Melkonyan, Karabağ Savaşı sırasında Ermenistan Silahlı Kuvvetleri'nin desteğindeki Ermeni güçlerin komutanı ve 1980'li yıllarda ASALA silahlı terör örgütünün liderlerinden biri olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Şuşa Muharebesi (1992)</span>

Şuşa Muharebesi, Şuşa'nın İşgali veya Şuşa'nın Alınışı, Karabağ Savaşı'nda Ermenistan'ın ilk kayda değer büyük zaferidir. Ayrıca Dağlık Karabağ Savunma Ordusu'nun ilk muharebesidir.

Rüzgar Birliği veya Rüzgar Grubu, Türk milliyetçilerinden oluşan gönüllü bir piyade taburuydu. Milliyetçi Hareket Partisi ve Ülkü Ocakları'nın kurucusu Alparslan Türkeş tarafından 1992 yılında kurulan birliğin amacı, Sovyetler Birliği'nin dağılmasından sonra bağımsızlığını kazanan tüm Türk ülkelerinde Turancılık fikrini yaymaktı.

Mardakert ve Martuni Taarruzları, 1992 yılında yaz sonu ve sonbaharın başında Ermeniler ve Azeriler arasında Karabağ Savaşı sırasında meydana gelmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Ermenistan Azerileri</span> Ermenistanda bir zamanlar yaşamış olan bir Türk halkı

Önceleri sayıları birkaç yüz bin kişiye ulaşan, Ermenistan'da yaşayan Azeri ve diğer Türk nüfusun (Erivanlı, Yerevanlı, "Yeraz" veya Batı Azerbaycanlı, Dağlık Karabağ Sorunu olduktan sonra sayısı artık sıfıra yaklaşmıştır. Bu yıllarda Ermenistan Azerileri Dağlık Karabağ Sorunu yüzünden, baskı ve tecavüzlere maruz kalıp, Ermenistan'ı terk etmeye mecbur kaldılar. Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği'nin bilgilerine göre, Ermenistan'da halihazırda tahminen birkaç yüz Azeri yaşamaktadır. ki, bunların çoğunluğunu bölgede yaşayan Ermenilerle evlenmiş Azerileri ve yaşlı veya hasta olduğu için Ermenistan'ı terk edemeyen Azeriler oluşturmaktadır. Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği'nin, raporuna göre, bu kişiler ayrımcılığa maruz kalmamak için adlarını değiştirmekte ve kimliklerini gizlemektedirler.

Malıbeyli ve Kuşçular Katliamı, Helsinki Watch'a göre 8, Azeri kaynaklara göre ise 15-50 etnik Azeri sivilin Karabağ Savaşı'nda düzensiz Ermeni birlikleri tarafından Malıbeyli, Aşağı Kuşçular ve Yukarı Kuşçular köylerine yapılan saldırılar sonucu öldürüldüğü, yüzlerce kişinin yaralandığı ve esir alındığı olaydır.

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan-Ermenistan ilişkileri</span> Azerbaycan ve Ermenistan ülkelerinin ilişkileri

Ermenistan ile Azerbaycan arasında, büyük ölçüde süregelen, fakat Azerbaycan ordusunun 27 Eylül 2020 tarihinde başlattığı Karabağ operasyonu ile alınan, Dağlık Karabağ sorunu nedeniyle diplomatik bir ilişki yoktur. Komşu halklar, 1918-1921 yılları arasında, çökmüş Rus İmparatorluğu'ndan Ermenistan Demokratik Cumhuriyeti ve Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti olarak kazandıkları kısa bağımsızlıkları sırasında resmi hükûmet ilişkilerine sahiptiler; bu ilişkiler Rus Devrimi'nden sonra Sovyetler Birliği tarafından işgal edilip ilhak edilene kadar vardı. Geçen yüzyılda ülkeler tarafından yürütülen bir savaş nedeniyle -biri 1918'den 1921'e, diğeri 1988'den 1994'e kadar- iki ülke gergin ilişkilere sahipti.

Anti-Azerizm, Azeri karşıtlığı, Azerbaycan Türklerine yönelik karşıtlık veya Azerbaycanofobi, Azerbaycan Türkleri'ne ve Azerbaycan'a karşı nefret ve korku olarak tanımlanır.

<span class="mw-page-title-main">İkinci Dağlık Karabağ Savaşı</span> Azerbaycan ve Ermenistan arasında yaşanan savaş

İkinci Dağlık Karabağ Savaşı, 2020 Dağlık Karabağ Savaşı veya 44 Günlük Savaş Dağlık Karabağ'da Türkiye destekli Azerbaycan ile Ermenistan ve onun desteklediği tanınmayan Dağlık Karabağ Cumhuriyeti arasında yaşanmış silahlı çatışmalardır.

2010 Çaylı çatışmaları ya da Mardakert çatışmaları, Dağlık Karabağ Savaşı ateşkesinin bir dizi ihlaliydi. Azerbaycan'ı ve tanınmayan ancak de facto bağımsız Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'nin etnik Ermeni askerî güçlerini ayıran temas hattının ötesinde gerçekleşti. Her iki taraf da diğerini ateşkes rejimini ihlal etmekle suçladı. Bunlar, 1994'ten beri yürürlükte olan ateşkesin iki yıldaki en kötü ihlalleriydi ve Mart 2008'deki Mardakert çarpışmalarından bu yana Ermeni güçlerinin en ağır kayıpları yaşadığı süreç oldu.

Gugark pogromu, Gugark Faciası veya Gugark Katliamı, Sovyetler Birliği'nin cumhuriyetlerinden biri olan Ermenistan SSC'nin Gugark ilinde yaşayan etnik Azeri sivillere karşı yapılan pogromdur. Resmi Ermeni kaynaklarına göre, bölgede yaşayan yerli Ermeniler ve Azerbaycan'dan kaçan Ermeni mülteciler; bölgedeki Azerileri aşağıladı, onları öldürdü, soydu ve evlerini yağlamadı. Pogrom sırasında en az 18, en fazla ise 187 kişi öldürüldü.

<span class="mw-page-title-main">Ermenistan'da Azerbaycan karşıtlığı</span>

Ermenistan'da Azerbaycan karşıtlığı veya Ermenistan'da Azeri karşıtlığı, Azerbaycan halkına karşı hoşgörüsüzlük ve ırkçılıktır. 2013 yılında yapılan bir ankette, Ermenilerin %63'ü Azerbaycan'ı "Ermenistan'ın en büyük düşmanı" olarak tanımladı.

<span class="mw-page-title-main">1992 Azerbaycan Mil Mi-8 helikopterinin düşürülmesi</span>

28 Ocak 1992'de Azerbaycan Hava Kuvvetleri'ne ait bir Mil Mi-8, Şuşa şehrinin yakınlarında kızılötesi güdümlü bir füze ile vuruldu.

<span class="mw-page-title-main">Hüsrev Bey Sultanov</span> Azeri siyasetçi

Hüsrev Bey Alipaşa Bey oğlu Sultanov, aynı zamanda Hüsrev Bey Sultanov olarak da bilinir, Azerbaycanlı devlet adamı, Karabağ Genel Valisi ve Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti Savunma Bakanıydı.

Başlıbel faciası veya Başlıbel katliamı — Kelbecer ilçesinin işgali sırasında Ermeniler tarafından Azerilere karşı gerçekleştirilen katliam.