İçeriğe atla

Kara Muhammed Türemiş

Kara Muhammed Türemiş (Azerice : Qara Məhəmməd قارا محمد) Karakoyunlu beyi ve Kara Yusuf'un babasıydı.

Muhammed, Bayram Hoca'nın yeğeni ve onun ana destekçilerinden biriydi.[1] Celayir sultanı Uveys'e hizmet etti ve Bağdat valisinin isyanını bastırarak amcası Murad'ı Bağdat valisi olarak atadı. Ancak kısa süre sonra ilişkileri kötüleşti.

Uveys, 1364 yılında Bağdat'ı Murad'ın elinden alarak Bayram ve Kara Muhammed'in ordularıyla savaşmak üzere Muş'a ilerledi. Bayram ve Muhammed birlikte Musul, Erciş, Silvan ve Van'ı fethettiler. Yeni Celayir sultanı Hüseyin, Muhammed'e karşı harekete geçerek Erciş'e saldırdı. Bayram Hoca'nın yardımına rağmen Karakoyunlular ağır kayıplar verdi ve esir alındı. Hüseyin de kısa süre sonra Ahmed Celayir tarafından tahttan indirildi.[2]

Ahmed'in diğer kardeşleri Şeyh Ali ve Pir Ali Barik ona karşı çıktı. Ahmed, konumunu güvence altına almak için Kara Muhammed'in yardımını istedi. Şeyh Ali, Eylül 1382'de Kara Yusuf'a karşı giriştiği savaşta öldü. Pir Ali de 1383'te öldürüldü.

1383'te Ahmed, prensesini Kara Muhammed'le evlendirdi ve kendisi de Kara Muhammed'in bir kızıyla evlendi. Bir süre sonra Ahmed, Muhammed'e ordusuyla birlikte Bağdat'a göç etmesini emretti, bu sırada Muhammed Azerbaycan'a gitti ve daha sonra Gürcistan'a sefer düzenledi. Celayirliler bu fırsatı Azerbaycan'da kalan Karakoyunluları katletmek için kullandılar. Bunun ardından Kara Muhammed Erciş'e çekilmek zorunda kaldı.

1384'te Mardin'i işgal etti ve Artuklu hükümdarı Mecdüddin İsa el-Zahir'in (1376-1407) teslimiyetini aldı.

Kara Muhammed, Timur'un seferleriyle dört kez karşılaştı ve onlardan başarıyla kurtuldu. Timur emiri Lala Hoca, Kara Yusuf tarafından öldürüldü.[2]

1389'da Akkoyunlu ve Eretna'ya karşı Erzincan Beyliğine de yardım etti. Ancak Nisan 1389'da isyan eden emir Pir Hasan tarafından öldürüldü.

Kaynakça

  1. ^ Tarikhi Turkmaniyya, fol. 24b (Ethe 573)
  2. ^ a b Minorsky, V. (1955). "The Qara-Qoyunlu And The Qutb-Shahs". Bulletin of the School of Oriental and African Studies (İngilizce). 17 (1): 50-73. doi:10.1017/s0041977x00106342. ISSN 0041-977X.  Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi: "Minorsky 1955" adı farklı içerikte birden fazla tanımlanmış (Bkz: )

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Timur</span> Timur İmparatorluğunun kurucusu ve ilk hükümdarı (1336–1405)

Timur sonrasında Timur Küregen, Timurlu İmparatorluğu'nun kurucusu olan Türk veya Türk-Moğol asker ve komutan. 1370'ten itibaren düzenlediği seferlerle günümüzdeki Orta Asya, Rusya, İran, Hindistan, Afganistan, Kafkasya, Ortadoğu ve Anadolu'nun büyük bir bölümünü ele geçirmiştir. Çağatay ulusunu oluşturan boylardan Barlaslar'ın önderi olan Turagay ile Tekina Hatun'un çocuğu olarak 1336'da Semerkant yakınlarındaki Şehr-i-Sebz'e bağlı Hoca Ilgar köyünde dünyaya gelen Timur, 1370'te Çağatay Hanlığı'nın batısını denetim altına alan askeri bir lider olarak kendini göstermiştir.

Kadirilik ya da Kadiriyye, Seyyid Abdülkâdir Geylânî tarafından 12. yüzyılın başlarında kurulan tarikattır.

<span class="mw-page-title-main">Timur İmparatorluğu</span> Asyada hüküm sürmüş eski bir imparatorluk

Timur İmparatorluğu, Timurlu Devleti, Timurlular veya Turan İmparatorluğu, Fars ve İslam medeniyeti unsurları ile Türk-Moğol devlet ve askeri teşkilat unsurlarını bünyesinde barındıran Emir Timur tarafından kurulmuş bir devlettir.

<span class="mw-page-title-main">Nogay Ordası</span> Türk devleti

Nogay Ordası, Altın Orda yıkıldıktan sonra 14. yüzyılın sonlarında Kafkasya ve Deşt-i Kıpçak bölgesinde Cengiz Han'ın sülalesinden olmayan Moğol Mangıt boyunun önderi Edige tarafından kurulmuş bir Türk devleti.

<span class="mw-page-title-main">Karakoyunlular</span> 1380-1469 yılları arasında bugünkü Doğu Anadolu Bölgesi, Güney Kafkasya, Azerbaycan ve Kuzey Irak topraklarında egemenlik sürmüş Oğuz Türklerinin kurduğu bir devlet

Karakoyunlular ya da Karakoyunlu Devleti, başkenti Tebriz olan ve 1380-1469 yılları arasında bugünkü Doğu Anadolu Bölgesi, Güney Kafkasya, Azerbaycan ve Kuzey Irak topraklarında egemenlik sürmüş Oğuz Türklerinin kurmuş olduğu bir devlettir.

<span class="mw-page-title-main">Cihan Şah</span> Karakoyunlu Devletinin hükümdarı

Cihan Şah veya Muzaffareddin Cihan Şah Yusuf, 1438 - 1467 yılları arasında hüküm sürmüş Karakoyunlu Devleti'nin hükümdarı.

<span class="mw-page-title-main">Ankara Muharebesi</span> Osmanlı Devleti ile Timurlu İmparatorluğu arasında 1402 yılında yaşanan meydan muharebesi

Ankara Muharebesi, farklı kaynaklara göre 20 veya 28 Temmuz 1402'de Ankara'nın kuzeydoğusundaki Çubuk Ovası'nda, Osmanlı Devleti ile Timur İmparatorluğu arasında gerçekleşen muharebedir. Timur İmparatorluğu'nun kesin zaferiyle sonuçlanan muharebe sonrasında, Osmanlı Padişahı I. Bayezid Timurlulara esir düşmüş ve devlet, Fetret Devri olarak bilinen 11 yıllık hükümdarsız bir döneme girmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Celâyir Sultanlığı</span> Sünni Müslüman Türk-Moğol Devleti

Celâyirîler, (Türkçe: Yağla-Er/Yağlık-Er Oğulları); 1330'larda bugünkü Irak ve İran topraklarında İlhanlılar Devletinde önemli mevkiye sahip olan Türkleşmiş Moğol Celayir boyunun önderi Büyük Hasan tarafından kurulmuş devlet.

<span class="mw-page-title-main">Kara Yusuf</span> 1388-1420 yılları arasında Karakoyunlu Devletinin hükümdarı

Kara Yusuf, 1388-1420 yılları arasında Karakoyunlu Devleti'nin hükümdarıdır.

Kara Mehmed, Karakoyunlu Devleti hükümdarı (1380-1389). Tam adı Nasırüddin Kara Mehmed Bey Durmuş'tur.

<span class="mw-page-title-main">Zahid Gilani</span> İranlı ilahiyatçı (1216-1301)

Zahid Gilani tam adıyla Tâcüddîn İbrahim b. Rûşen Emîr b. Bâbil b. Bîdâr el-Kürdî es-Sencânî Zahidiyye tarikatının şeyhi ve mutasavvıf.

Hasan-ı Büzürg veya Büyük Hasan, Celâyirî devletinin kurucusu ve ilk sultanı.

<span class="mw-page-title-main">Şahruh</span>

Şahruh Mirza, Timur İmparatorluğu üçüncü hükümdarı.

<span class="mw-page-title-main">Erzincan Beyliği</span> Türk beyliği

Erzincan Beyliği, Erzincan Emirliği veya Mutahharten Beyliği, 14. yüzyılın sonları ile 15. yüzyılın başlarında hüküm süren Anadolu Türk Beyliklerinden biri.

Sultan Ahmed Celâyir, 1382-1410 yılları arasında hüküm süren Celâyirî sultanı.

<span class="mw-page-title-main">Hasan Ali</span>

Hasanali Mirza, Sultan Hasanali veya Hasanali Bey Karakoyunlu devletinin son padişahı ve Cihan Şah Hagigin'in oğludur. Cihan Şah'ın 10 Kasım 1467'de öldürülmesinin ardından Azerbaycan'ın güneyinde Karakoyunlular'ın hakimiyetini yeniden sağlamaya çalıştı ancak 1469'da başarılı olamadan öldürüldü.

Emir İsfahan, Kara Yusuf'un Pir Buddağ'dan sonraki ikinci oğludur. Kara İskender'in üvey kardeşidir.

Ebu Said Timurluların vesayeti altında kısa bir süre hüküm süren Karakoyunlu hükümdarıydı. Kara Yusuf'un hükümdarlığı sırasında Erzincan'da valilik yaptı. 18 Eylül 1429'da Salmas Muharebesi'nde yer aldı ve savaş sonucunda Timur hükümdarı Şahruh'a teslim oldu. Kendisine sembolik olarak Karakoyunlu hükümdarı unvanı verildi. Ancak Şahruh'un 1430'da geri çekilmesinin ardından kardeşi Kara İskender tarafından öldürüldü.

Döndü Hatun, 1411-1419 yılları arasında hüküm süren Celâyir hükümdarı.

<span class="mw-page-title-main">Şeyh Üveys Celâyir</span> Celayirî Sultan

Şeyh Üveys Celâyir Irak'ın (1356-1374) ve Azerbaycan'ın (1360-1374) Celâyir hükümdarıydı. Hasan-ı Büzürg ile Çobanoğulları prensesi Dilşad Hatun'un oğludur.