İçeriğe atla

Kaptanzâde Ali Rıza Bey

Kaptanzâde Ali Rıza Efendi, (d. 14 Haziran 1881 - ö. 16 Şubat 1934) Türk söz yazarı ("Yıldızların Altında" ve "Efem" şarkılarının) ve bestecisidir.[1]

14 Haziran 1881'de İstanbul'da doğdu. Babası Mecidiye Kruvazörü Kumandanı Mehmet Bey idi. Okulunu tamamladıktan sonra Gümrük İdaresinde Estimatör olarak işe başladı. Buradan ayrılıp çeşitli ticarethanelerin gümrük komisyonculuğunu yürüttü. 1921'de Hikmet Hanım ile evlendi. Bu evliliğinden bir tane çocuğu oldu, küçük yaşta öldü.[2] 1918'de İstanbul Operet Heyeti'ni kurdu.[3]

23 Temmuz 1930 tarihli bir röportajında müziğe ilgisinin küçükken başladığını, yedi sekiz yaşlarında tahtadan bir alet yontarak üzerine teller ger­diğini ve bunu gören babasının da kendisine sınıfı geçmesi şartıyla armonik aldığını söylemiştir. 14 yaşında kanun, sonrasında da piyano çalmaya başladı. Çoğunluğunu piyano ile verdiği yüzü aşkın eser besteledi.[4] Servelli İtaliano isimli bir müzik öğretmeninden babası aracılığıyla yedi sene nazariyat ve armoni dersi aldı, sonrasında da bestekârlığa başladı.[4]

I. Meşrutiyet yıllarında ilk bestesi olacak “Kardeş Türküsü”nü (Chanson Fraternel) besteledi. İkinci bestesi Halit Fahri Ozansoy'un “Çiftçi Türküsü” oldu ve Kafkasya Dağlarında Çiçekler Açar marşını da besteledi.[4]

Konser vermek üzere gittiği Edremit'te 1934 yılında kalp krizi geçirerek öldü.[5] Mezarı 2009 yılında bulunabildi.[6]

Eserleri

Operet:

  • Macun Hokkası
  • Çapkın Süleyman
  • Kayseri Gülleri
  • İstanbul Efendisi
  • Fettan Kız[3]

Besteleri:

  • Gözyaşımda Aşkımda Ol
  • Ayva Çiçek Açmış
  • Süleymanı Sevdim[3]

Kaynakça

  1. ^ Öztuna, Yılmaz. Büyük Türk Musikisi Ansiklopedisi. MEB Yayınları, Ankara, 1990
  2. ^ "Bir Bestecinin Hikâyesi" (PDF). 29 Aralık 2020 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Aralık 2020. 
  3. ^ a b c Şenocak, E. (2015). Taş plaklardan Türk operetlerinin tespiti. 669 - 680.
  4. ^ a b c Soydan, Serdar (10 Haziran 2020). "Kafkasya dağlarında çiçekler açtıran Kaptanzade Ali Rıza Bey". t24.com.tr. 14 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Haziran 2020. 
  5. ^ "inleyennagmeler.com". 30 Mayıs 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Temmuz 2010. 
  6. ^ korfezstar.com[]

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Ahmet Adnan Saygun</span> Türk Beşleri arasındaki klasik müzik bestecisi, müzik eğitimcisi ve etnomüzikolog

Ahmed Adnan Saygun, Türk Beşleri arasında yer alan Klasik müzik bestecisi, müzik eğitimcisi ve etnomüzikologdur.

<span class="mw-page-title-main">Ekrem Zeki Ün</span>

Ekrem Zeki Ün, Türk besteci, orkestra şefi, keman eğitimcisi.

<span class="mw-page-title-main">Zübeyde Hanım</span> Mustafa Kemal Atatürkün annesi (1857–1923)

Zübeyde Hanım, Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk'ün annesi.

<span class="mw-page-title-main">Ali Rıza Efendi</span> Mustafa Kemal Atatürkün babası

Ali Rıza, Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk'ün babası.

<span class="mw-page-title-main">Leylâ Saz</span> Türk şair

Leyla Saz, Türk besteci, yazar, şair.

<span class="mw-page-title-main">Vasfi Rıza Zobu</span> Türk oyuncu (1902-1992)

Vasfi Rıza Zobu, Türk tiyatro ve sinema oyuncusu.

Türk Beşleri özellikle Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş döneminde eserleriyle kendilerinden söz ettirmiş aşağıdaki beş Klasik Batı Müziği bestecisini bir arada tarif etmek için kullanılan uluslararası bir deyimdir. Türk müziği için çok önemlidirler. Bu kişiler:

Ekrem Reşit Rey, Türk oyun yazarı. Revü ve operetleri ile tanınır. Kardeşi Cemal Reşit Rey'in bestelediği ve tamamı Darülbedayi'de sahnelenen eserleriyle Fransız müzikal kültürünü Türkiye'ye adapte etmeye çalıştı. Ayrıca pek çok ünlü romanı radyoya uyarlanmış; otuzu aşkın piyesi radyolarda oynanmıştır. En ünlü eseri Lüküs Hayat operetidir.

<span class="mw-page-title-main">Cemal Reşit Rey</span> Türk besteci (1904–1985)

Cemal Reşit Rey, Türk besteci, piyanist, eğitimci ve orkestra şefidir.

Hasan Ferit Alnar, Türk bestecidir. Türk Beşleri arasında yer alır.

<span class="mw-page-title-main">Ömer Bedrettin Uşaklı</span> Türk şair, bürokrat ve siyasetçi

Ömer Bedrettin Uşaklı, Türk şair, bürokrat ve siyasetçidir.

<i>Lüküs Hayat</i>

Lüküs Hayat, 1933 yılında Cemal Reşit Rey tarafından bestelenmiş bir operettir.

<span class="mw-page-title-main">Neveser Kökdeş</span> Türk besteci

Neveser Kökdeş, Türk besteci, güfteci, tanburidir.

Mehmed Zâti Arca, Türk besteci ve müzisyendir.

Mehmed Fahri Kopuz, Türk müziği bestecisi ve ud virtüözü.

İzmir Marşı veya İzmir'in dağlarında çiçekler açar, Gazi Mustafa Kemal Paşa Marşı Türk ordusunun Kurtuluş Savaşı sırasında İzmir'e girişini konu alan nihavend makamında bir marş.. İstanbul Üniversitesi Osmanlı Dönemi Müziği Uygulama ve Araştırma Merkezinde kayıtlı Millet Marşı olarak İzzettin Hümayi Elçioğlu (Muallim) bestesi olan bir çeşitlemesi bulunmaktadır.

Muhlis Sabahattin Ezgi, Türk besteci, opera sanatçısı.

Ali Rıza Şengel yahut Eyyubî Ali Rıza Bey, Klasik Türk müziği bestekârı ve hocası, nevbezen.

<span class="mw-page-title-main">Leblebici Horhor Ağa</span> ilk Türk operetlerinden biri

Leblebici Horhor Ağa, 1875'te bestelenen, ilk defa İstanbul'da 11 Ocak 1876'da sahnelenen üç perdelik operet. ilk Türkçe operetlerdendir. Librettosu Takvor Nalyan'a, müziği Dikran Çuhacıyan’a aittir. İstanbul’da yaşanmış gerçek bir aşk hikayesini konu alır.

Ayva Çiçek Açmış, Muhayyerkürdi makamında, 2/4'lik ritime sahip türküdür. Muzaffer Sarısözen tarafından derlenip notaya alınan türkü, 509 numarasıyla TRT arşivine kaydedilmiştir. Ayva Çiçek Açmış olarak Kaptanzâde Ali Rıza Bey bestesi vardır. Müzik farklıdır.