İçeriğe atla

Kanlıkavak Deresi

Kanlıkavak Deresi veya Baltalimanı Deresi (Yunanca: Kheimarrous[1]), İstanbul'un Sarıyer ilçesinin Ayazağa semtinde doğan[2] ve Baltalimanı semtinde İstanbul Boğazı ile buluşan bir akarsudur. Derenin ağzı önceden bir haliçti.

Özellikleri

Maslak'taki Harp Akademileri ile İTÜ Ayazağa Kampüsü arasında doğan akarsu,[3] Baltalimanı Hastanesinin 100 metre kuzeyinde İstanbul Boğazı'na akar. Baltalimanı Atıksu Arıtma Tesisinden akan sular arıtılmadan[4] dereye karıştığı [5] için canlı çeşitliliği azdır. 1950 yılına kadar Emirgan ile Rumelihisarı mahallelerinin sınırını oluşturmaktaydı.[6]

Tarihi

İstanbul'un fethinden önce Baltalimanı-İstinye Koyu servi ağaçları bakımından zengindi ve Kyparades adıyla biliniyordu. II. Mehmed bu servi ormanlarının yardımıyla İstanbul'un fethinden önce derenin iki tarafına sağlam rıhtımlar inşa etmiş, bölgeyi bir tersane olarak kullanmıştır.[7] Prens Adalarını fetheden Baltaoğlu Süleyman İstanbul'un fethinden bir ay önce 400 gemisini bu bölgeye demirlemiştir.[8] Derenin kollarından biri, eskiden Baltalimanı Sarayı'nın su ihtiyacını karşılamaktaydı.[9] Günümüzde bu kol mevcut değildir.[10] Tarihte derenin çevresinde komşu semt Boyacıköy'den farklı olarak Müslüman Türk yerleşimleri kurulmuştur.[11] Bölgedeki yaşlıların rivayetlerine göre, 1900-1910 yılları arasında derenin yukarı kısımları büyük bir selden sonra tıkanmış, kurumuş ve derenin ağzı karaya girmiş bir deniz kolu şekline bürünmüştür. Bu dönemde limanın ağzı batak yatağı şeklindeydi.[12]

Kaynakça

  1. ^ Byzantios, Dionysios (2014). Boğaziçi'nde Bir Gezinti. Yapı Kredi Yayınları. ISBN 9750829573. Erişim tarihi: 30 Nisan 2020. 
  2. ^ "Arşivlenmiş kopya". 2 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Nisan 2020. 
  3. ^ Alus, Sermet (2001). Eski günlerde. İletişim. s. 153. ISBN 9754708509. Erişim tarihi: 30 Nisan 2020. 
  4. ^ İbrahim Balcı (15 Haziran 2012). "GÜNBOYU SARIYER'DE DOLAŞMAK!". sariyertimes.com. 16 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Nisan 2020. 
  5. ^ "Sosyal tesisin atık suyu Boğaz'a". milliyet.com.tr. 16 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Nisan 2020. 
  6. ^ Dünden bugüne İstanbul ansiklopedisi. Kültür Bakanlığı. 1994. s. 358. ISBN 9757306061. Erişim tarihi: 30 Nisan 2020. 
  7. ^ Kurtçu, Ünal (2007). Boğaziçi tiryakiliği. Elips Kitap. s. 351. ISBN 9758971581. Erişim tarihi: 30 Nisan 2020. 
  8. ^ Güran, Ceyhan. İstanbul. Akis Kitap. s. 276. Erişim tarihi: 30 Nisan 2020. []
  9. ^ Yüngül, Naci (1957). Taksim suyu tesisleri. İstanbul Belediyesi, Sular İdaresi. s. 43. Erişim tarihi: 30 Nisan 2020. 
  10. ^ "Kitabesiz Çeşme". suvakfi.org.tr. 16 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Nisan 2020. 
  11. ^ İstanbul ansiklopedisi: dünden bugüne. Kültür Bakanlığı ve Tarih Vakfı. 1994. s. 316. ISBN 9757306002. Erişim tarihi: 30 Nisan 2020. 
  12. ^ Koçu, Reşat Ekrem (1958). Istanbul ansiklopedisi: Baba-Barbunya balığı. İstanbul Ansiklopedisi ve Neşriyat Kollektif Şirketi. s. 2079. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Sarıyer</span> İstanbul ilçesi (Avrupa Yakası)

Sarıyer, İstanbul ilinin Avrupa Yakası'nda yer alan ilçedir. Güneyden Beşiktaş ve Kâğıthane, batıdan Eyüpsultan ilçeleri ile doğudan İstanbul Boğazı ve kuzeyden Karadeniz ile çevrilidir. Sarıyer ilçesi toplam 38 mahalleden oluşmaktadır. Bahçeköy Belediyesi'nin 2009 yılında feshedilerek Sarıyer ilçesinin bir mahallesi olması, 2012 yılında da Şişli sınırları içinde yer alan Ayazağa, Maslak ve Huzur mahallelerinin bu ilçeye dahil edilmesiyle son halini alan ilçe İstanbul'un en kuzeydeki ilçelerinden biridir.

<span class="mw-page-title-main">İstanbul Boğazı</span> Karadeniz ile Marmara Denizi arasındaki boğaz

İstanbul Boğazı ya da tarihî ismiyle Bosporus (Yunanca: Βόσπορος, romanize: Bosporos ), Asya ile Avrupa kıtalarını birbirinden ayıran ve Marmara Denizi ile Karadeniz'i birbirine bağlayan bir boğaz ve uluslararası su yoludur. Boğaz, genel olarak kuzeydoğu-güneybatı doğrultusunda uzanır ve İstanbul şehrini Avrupa Yakası ve Anadolu (Asya) Yakası olarak ikiye böler. Boğazın her iki yakasına yayılan yerleşim bölgesine Boğaziçi adı verilir.

<span class="mw-page-title-main">Boğaziçi</span> İstanbul Boğazı ile iki kıyısını içine alan kent parçası

Boğaziçi, İstanbul Boğazı ile iki kıyısını içine alan kent parçası.

Baltalimanı, İstanbul ilinin Sarıyer ilçesine bağlı, Boğaziçinde bir mahalledir.

<span class="mw-page-title-main">Şişli</span> İstanbul ilçesi (Avrupa Yakası)

Şişli, İstanbul ilinin Avrupa Yakası'nda yer alan bir ilçesidir. 25 mahallesi bulunan Şişli, doğuda Beşiktaş, kuzeyde ve batıda Kâğıthane ve güneyde Beyoğlu ilçeleri ile komşudur.

Peçenek Deresi; Ankara'nın Şereflikoçhisar ilçesinde bulunan bir akarsudur. İlçenin yaklaşık 40 kilometre güneydoğusundaki Aksaray ili sınırları içerisinden doğan dere, Tuz Gölü'nü besleyen birkaç kaynaktan biridir.

<span class="mw-page-title-main">Melen Çayı</span> Düzcede bir akarsu

Melen Çayı, Düzce ilinin bir akarsuyudur. Havzasının %80'i Düzce ili sınırlarında kalır. Havza genişliği 2317 km²'dir. Aşağı kesimlerinde Düzce-Sakarya sınırını oluşturur. İsmini bulunduğu köyden alır.

Göksu Deresi, İstanbul'un Anadolu yakasında Beykoz'a bağlı Anadoluhisarı ile Göksu mahalleleri arasında İstanbul Boğazı'na dökülen dere.

<span class="mw-page-title-main">Kâğıthane Deresi</span>

Kâğıthane Deresi, İstanbul'da yer alan küçük bir akarsudur. Terkos Gölü'nün doğusunda bir kaynaktan doğar. Eyüpsultan, Sarıyer ilçelerinden geçerek Kâğıthane'de Haliç'e dökülür. Bizans döneminde Barbisos adıyla bilinen derenin, Osmanlı döneminde çevresinde bulunan kâğıt fabrikası nedeniye Kâğıthane Deresi olarak anılmaya başlandığı rivayet edilir.

<span class="mw-page-title-main">Bayrampaşa Deresi</span>

Bayrampaşa Deresi ya da Yenibahçe Deresi, İstanbul'da bulunan ancak günümüzde kurumuş durumda bulunan bir akarsudur. Bayrampaşa Deresi, İstanbul'da Suriçi'nden geçen tek suydu. Edirnekapı'yla Topkapı arasından kentin içine giriyordu. Suyun kente güvenli biçimde girebilmesi için, tam giriş noktasına bir gözcü kulesi bulunuyordu. Günümüzde bu kulenin olduğu yer Sulukule olarak anılmaktadır. Akarsu, Fatih ilçesinin Langa semtinde Marmara Denizi'ne dökülüyordu.

Ayamama Deresi, İstanbul'un Avrupa Yakası'nda yer alan bir akarsudur. Başakşehir ilçesinin doğu kesimlerinde bir kaynaktan doğar. Bağcılar ve Bahçelievler ilçelerinden akarak, Bakırköy ilçesi sınırları içinde sularını Marmara Denizi'ne döker.

<span class="mw-page-title-main">Bartın Çayı</span> Karadenize dökülen akarsu

Bartın Çayı, Antik Partenios, MÖ yıllarda Parthenios adı ile anılan ve kente adını veren Bartın Irmağı'dır.Kastamonu ve Karabük'te bulunan Ilgaz Dağları'nda doğar, kuzeye doğru akar, şehir merkezinde Gazhane Burnu'nda birleşen Kocaçay ve Kocanazçay'ının oluşturduğu ırmak, 15 Km. akarak Boğaz mevkiinde Karadeniz'e ulaşır.

<span class="mw-page-title-main">Çarşamba Çayı</span> Konya da akarsu

Çarşamba Çayı, Konya ilinde bulunan bir akarsu. Bozkır ilçesi sınırları içerisinde Karacahisar köyü yakınlarında doğar, Mavi Boğaz'da Beyşehir Gölü'nden gelen kanal ile birleşir. Çumra ilçesinde kollara ayrılır ve Karakaya'da bataklıklarda sonlanır. Üzerinde Apa Barajı yer alır. 105 km uzunluğundadır. Konya ilinin tarımsal sulamasında önemli bir yer tutmaktadır.

Maslak, İstanbul ilinin Sarıyer ilçesine bağlı bir mahalledir. Mahalle, içerisinde gökdelenler ve iş merkezlerinin yanı sıra İstanbul Teknik Üniversitesi'nin ana yerleşkesini ve Harp Akademileri'ni barındırmaktadır. Maslak, başlangıçta küçük bir köy iken 1990'lardan itibaren hızlı bir ekonomik gelişme göstermiştir.

Ayazağa İstanbul ilinin Sarıyer ilçesine bağlı bir semt ve mahalledir. Sarıyer'in 1930'da ilçe olmasına kadar Beyoğlu'na bağlı köydü. 1954'te Beyoğlu'ndan ayrılarak ilçe olan Şişli'ye bağlandı. 12 Eylül 1980'den sonra semte dönüşen ve 1989'da Huzur mahallesinin kurulmasıyla alanı küçülen mahalle, 2012'de alınan belediyeler birliği kararnamesiyle Huzur ve Maslak mahalleleri ile birlikte Şişli'den ayrılarak Sarıyer'e bağlanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Rize'deki akarsular listesi</span>

Rize ilinde irili ufaklı pek çok akarsu vardır. Bu bölgedeki akarsular oldukça kısadır; yüksek yerlerden doğar ve hızlı bir akışa sahiptir. Çoğu ana bir akarsuda toplandıktan sonra Karadeniz'e dökülür. Bu akarsular arasında en uzun olanı, 78.4 kilometre uzunluğuyla İyidere Deresi, beslenme alanı en geniş olan ise Fırtına Deresi'dir.

<span class="mw-page-title-main">Kapisre Deresi</span>

Kapisre Deresi, Arhavi Deresi veya Orçi Çayı, Artvin ilinin Arhavi ilçesinde bulunan ve Karadenize akan bir nehirdir. İlçedeki tek akarsu olan Kapisre'de rafting müsabakaları yapılmaktadır. Tarihi Arhavi kenti bu derenin batı yamacına kurulmuştur. Arhavi Köprüsü derenin üzerinde konumlanmıştır. Arhavi'nin kurulduğu derenin girişindeki düzlük, 3-4 kilometre içeri uzanmaktadır. 35 kilometre uzunluğundaki nehrin kaynağının rakımı yaklaşık 3000 metredir. Nehrin yıllık su potansiyeli 329 hektometreküptür. 5 Mart 1915'te Kapisre Deresi'nin doğusunda kalan kısımlar Rus kuvvetleri tarafından ele geçirilmişti. 5 Şubat 1916'da ise Kapisre Deresi geçilmiş ve Arhavi tamamen Rus kontrolüne geçmişti. Derenin kollarından bir tanesi Lazcada Bagudit olarak geçen Sidere Deresi'dir.

<span class="mw-page-title-main">Tarabya Deresi</span>

Tarabya Deresi, İstanbul’un Sarıyer ilçesinde, Tarabya mahallesindeki deredir. Adını bu mahalleden almıştır. Tarabya’nın sırasıyla Farmakeia, Terapeia adlarını taşıdığı zamanlarda Tarabya Deresi de muhtemelen aynı adlarla anılıyordu.

Murgul Çayı, Murgul Suyu ve Murgul Deresi olarak da bilinir, Artvin ilinde, Çoruh Nehri'nin kollarından biri olan bir akarsudur. Murgul Çayı ile kollarının oluşturduğu Murgul Vadisi, Çoruh Havzası'nın önemli vadilerinden biridir.

İncesu Çayı, Haymana'dan doğan akarsudur. Mogan Gölü, Eymir Gölü'nü oluşturduktan sonra; Mühye, Aşağı İmrahor, Yukarı İmrahor, Türközü, Mimarsinan, Seyranbağları, Ahmetler, Kolej, Sıhhiye, Ulus, Zübeyde Hanım yerleşim yerlerini geçerek Ankara'nın Akköprü semtinde Çubuk Çayı ile birleşerek Ankara Çayını oluşturmaktadır. 1960'lı yıllardan itibaren kanalizasyon aktarımında kullanılmaktadır. Günümüzde büyük bir bölümü yer altına alınmıştır