İçeriğe atla

Kanada İrlandalıları

Kanada İrlandalıları atalarını İrlanda kökenli göçmenlere kadar izleyen torunları da dahil olmak üzere tam veya kısmi İrlanda mirasına sahip Kanada vatandaşlarıdır. 1825'ten 1970'e 1,2 milyon İrlandalı göçmen geldi ve bunların en az yarısı 1831'den 1850'ye kadar olan dönemde geldi. 1867'de (Fransızlardan sonra) ikinci en büyük etnik gruptular ve Kanada nüfusunun %24'ünü oluşturuyorlardı. 1931 ulusal nüfus sayımı 1.230.300 İrlanda asıllı Kanadalı saydı, yarısı Ontario'da yaşıyordu. Ontario'dan sonra en çok İrlanda Asıllı Kanadalıların yaşadığı yer ise Britanya Kolumbiyası'dır.

2016 Kanada Nüfus Sayımı itibarıyla, 4.627.000 Kanadalı veya nüfusun %13.43'ü, tam veya kısmi İrlanda soyundan geldiğini iddia ediyor.[1]

Newfoundland'daki İrlandalılar

19. yüzyılda Newfoundland'daki büyük İrlandalı Katolik unsur, Newfoundland tarihinde önemli bir rol oynadı ve kendilerine ait güçlü bir yerel kültür geliştirdi. Protestan İskoçlar-İrlandalı "Turuncu" unsurla tekrar tekrar - bazen şiddetli - siyasi çatışma içindeydiler. 1806'da, Benevolent Irish Society (BIS), dini inançları ne olursa olsun, İrlanda doğumlu veya soydan gelen yerliler için St. John's, Newfoundland ve Labrador'da bir hayırsever kuruluş olarak kuruldu. Bugün toplum Newfoundland'da hala aktiftir ve Kuzey Amerika'daki en eski hayır kurumudur.

2001 Kanada nüfus sayımına göre, Newfoundland ve Labrador'daki en büyük etnik grup İngiliz (%39.4), ardından İrlandalı (%39.7), İskoç (%6.0), Fransız (%5.5) ve Kanada Yerlileri (%3.2). Ankete katılanların yarısı etnik kökenlerini "Kanadalı" olarak tanımlarken, 2003 İstatistik Kanada Etnik Çeşitlilik Anketinde %38'i etnik kökenlerini "Newfoundlander" olarak bildirmiştir.

İrlandalılar geleneksel isimlerin yanı sıra kendi ana dillerini de getirdiler. Newfoundland, İrlanda dilinde kendine özgü adı olan Talamh an Éisc (Balıkların Vatanı), Avrupa dışında tek yerdir. Doğu Newfoundland, İrlanda dilinin nüfusun çoğunluğu tarafından birincil dil olarak konuşulduğu İrlanda dışındaki birkaç yerden biriydi.

Kaynakça

  1. ^ Government of Canada, Statistics Canada (25 Ekim 2017). "Immigration and Ethnocultural Diversity Highlight Tables - Ethnic Origin, both sexes, age (total), Canada, 2016 Census – 25% Sample data". www12.statcan.gc.ca. 6 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ağustos 2022. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Kanada</span> Kuzey Amerikada yer alan bir ülke

Kanada, Kuzey Amerika'da bir ülkedir. On eyalet ve üç bölgeden oluşan ülke, Büyük Okyanus'tan Atlas Okyanusu'na ve kuzeyde Arktik Okyanusu'na kadar 9,98 milyon km²'lik bir alanı kaplar. Bu özelliğiyle yüzölçümü bakımından dünyanın Rusya'dan sonra en büyük 2. ülkesidir. Kanada, sınırları içinde en çok göl bulunduran ülkedir, bir milyondan fazla göl bulunmaktadır. Kanada'nın güney ve batıda Birleşik Devletler ile olan sınırı 8.891 km ile dünyanın en uzun kara sınırıdır. Ayrıca Kanada, 200.000 km den fazla bir mesafe ile dünyanın en uzun sahil şeridine sahiptir. Kanada'nın topraklarında çoğunlukla ormanlar ve bunun yanı sıra Rocky Dağları'ndaki tundra hakimdir. Nüfusun beşte dördü güney sınırına yakın yaşamaktadır. Kanada'nın başkenti Ottawa; en büyük üç şehri Toronto, Montreal ve Vancouver'dır.

<span class="mw-page-title-main">Manitoba</span>

Manitoba, Kanada'nın Batı Kanada bölgesindeki bir eyâletidir. Manitoba'da İngilizce daha yoğun olarak kullanılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Ottawa</span> Kanadada belediye

Ottawa, Kanada'nın başkenti ve dördüncü büyük kentidir. Ottawa Vadisi'nde kurulan kent, Ontario eyaletinin güneydoğu ucundadır ve hemen Québec eyaleti sınırındadır. Ottawa ve nehrin karşısındaki Québec'de bulunan Gatineau şehri birlikte Ulusal Başkent Bölgesi'ni oluşturur. Toronto'nun 400 kilometre doğusunda, Montreal'in ise 250 kilometre batısında yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Nunavut</span> Kanadada bir bölge

Nunavut, Kanada'nın Kuzey Kanada denen en kuzeyinde İnuitlerce meskun olan en yeni bölgesi. Gerçek sınırları 1993 yılında çizilmesine rağmen, resmî olarak 1 Nisan 1999 tarihinde Nunavut Yasası ve Nunavut Land Claims Agreement Yasası gereği Kuzeybatı Toprakları'ndan ayrılarak kurulmuştur. Dünya'nın en kuzey kalıcı yerleşim yeri olan Alert, Nunavut burada bulunur.

<span class="mw-page-title-main">Bulgarlar</span> Güney Slav etnik grubu

Bulgarlar, Bulgaristan nüfusunun çoğunluğunu oluşturan bir Güney Slav halkıdır. Etnik Bulgarlar, 6,5 milyonluk Bulgaristan nüfusunun %85'ini oluşturmaktadırlar.

<span class="mw-page-title-main">Aziz Patrik Günü</span> Hristiyan festivali

Aziz Patrik Günü veya Aziz Paddy'nin Günü, İrlanda'nın koruyucu azizlerinden biri olan Aziz Patrik'in (385-461) adına kutlanan Hristiyan festivali. Paddy sözcüğü Patrik isminin Galcesi olan Padraig'den türemiştir ve İrlandalılardan bahsederken de kullanılır. Patrik'in öldüğü 17 Mart tarihinde kutlanır. İrlandalıların ulusal günü olan 17 Mart, başta İrlanda ve Kuzey İrlanda olmak üzere ve Montserrat'da Kanada'nın Newfoundland ve Labrador kesimlerinde tatildir. Dünyanın birçok ülkesinde etkinliklerle kutlanan bu gün katolik kilisesi için kutsal bir gündür.

<span class="mw-page-title-main">Hollandalılar</span> Hollanda vatandaşları veya sakinleri

Hollandalılar, Hollanda'nın çoğunluğunu oluşturan Cermen kökenli bir etnik gruptur.

İrlanda tarihi bugünkü İrlanda topraklarının tarih öncesi dönemlerden günümüze kadar uzanan tarihini kapsar.

Kanada Kızılderilileri, Kanada'da Eskimo İnuitler ile melez Métisler dışında kalan bütün Kanada yerlileri için kullanılan niteleme olup Kanada'da resmi olarak İlk Milletler adı kullanılır. Kanada'da Kızılderili (Indian) adı hâlâ yasal bir terim olsa da resmî olarak kullanımı günümüzde oldukça azalmıştır. Kanada Kızılderililerinin sayısı 2006 sayımına göre 698.025 kişidir. Şu an için Kanada tarafından kabul edilen 630 kabile hükûmeti yasal olarak tanınmaktadır ve bunların kabaca yarısı Ontario ile Britanya Kolumbiyası eyaletlerinde bulunmaktadır. Kanada'da yasal olarak yaşamak zorunda oldukları kısıtlayıcı yerlere Kızılderili rezervi adı verilir. Günümüzde Kanada Kızılderililerine karşı sistemik ırkçılık hâlâ uygulanmaktadır. eğitim ve öğretimleri yirminci yüzyılın ortalarına kadar ırkçı asimilasyon politikaları gereği oluşturulan Kanada Kızılderili yatılı okullarında yapılıyordu. Kızılderili Kütüğüne kayıtlı olanların hakları kayıtsız olanlara göre fazladır. Kızılderili işlerinden Kanada Kızılderili ajanı sorumludur.

<span class="mw-page-title-main">Kriler</span>

Kriler, daha çok Kanada'da Superior Gölünün kuzey ve batısında Ontario, Manitoba, Saskatchewan, Alberta ve Kuzeybatı Topraklarında, çok az bir kısmı da Amerika Birleşik Devletlerinde Montana eyaletinin kuzey orta sınır bölgesinde yaşayan Algonkin halklarından bir Kızılderili halkı. 200.000 kişilik nüfuslarıyla Kuzey Amerika'nın en büyük yerli halklarından biridir ve 2006 sayımına göre anadilini konuşan 117.400 kişidir.

<span class="mw-page-title-main">Mikmaklar</span>

Mikmaklar, daha çok Kanada'da New Brunswick, Newfoundland ve Labrador, Nova Scotia, Prince Edward Island ve Québec) bölgelerinde, çok az bir kısmı da Amerika Birleşik Devletlerinde Maine eyaletinde yaşayan Doğu Algonkin yerlilerinden bir Kızılderili halkı. 61.000 kişilik etnik nüfustan anadilini konuşabilen 11.400 kişidir.

<span class="mw-page-title-main">Kuzey Kanada</span>

Kuzey Kanada, Kanada'nın coğrafi ve siyasi farklı farklı tanımlanan en geniş ve en kuzey bölgesi. Siyasi olarak Yukon Toprakları, Kuzeybatı Toprakları ve Nunavut'tan oluşan üçlü Kanada bölgesidir ve güneyde Batı Kanada bölgesinden bir çizgiyle ayrılır. Benzer şekilde, Far North Kuzey Kutup Dairesi'nin kuzeyinde kalan ve Arktik Kanada denen Kanada topraklarını, diğer kısımları ise Nunavik ve Nunatsiavut'u içerebilir.

<span class="mw-page-title-main">Batı Kanada</span> Kanadanın bir bölgesi

Batı Kanada, Kanada'nın coğrafi ve siyasi farklı farklı tanımlanan batı bölgesi. Siyasi olarak, Kanada'nın güneybatısına denk düşen ya da bir başka deyişle Ontario'nun batısında kalan Manitoba, Alberta, Saskatchewan ve Britanya Kolumbiyası eyaletleri olmak üzere dört eyaletten oluşan bölgedir. Coğrafi olarak, bu siyasi dört eyalete ayrıca Yukon Toprakları, Kuzeybatı Toprakları ve Nunavut'tan oluşan topraklar da dahil edilir. Fakat bu üç toprak günümüzde daha çok Kuzey Kanada bölgesinde ele alındığı için Batı Kanada adı coğrafi tanımlamadan ziyade dört eyaletten oluşan siyasi tanımlama olarak bilinir.

<span class="mw-page-title-main">Doğu Kanada</span>

Doğu Kanada, Kanada'nın coğrafi ve siyasi olarak farklı tanımlanan doğu bölgesi. Siyasi olarak, Kanada'nın güneydoğusuna denk düşen ya da bir başka deyişle Manitoba'nın doğusunda kalan Ontario, Québec, Newfoundland ve Labrador, New Brunswick, Prens Edward Adası ve Yeni İskoçya eyaletleri olmak üzere altı eyaletten oluşan bölgedir. Coğrafi olarak, Kanada'nın doğusuna verilen genel addır.

İnnuca ya da İnnu dili, Kanada'da Québec ve Labrador'da yaşayan İnnular tarafından konuşulan Algonkin dilleri ailesinden Kricenin lehçesi olan Kızılderili dilidir. En yakın akrabası Naskapicedir. Kri dilleri konuşma sahasının en doğu ve güneydoğusunda yer alır. 1987 yılı rakamlarına göre 10.000 kişilik etnik nüfustan anadillerini konuşabilenlerin sayısı 8.480 kişidir.

Kanada Azerileri, Azerbaycan, İran, Doğu Avrupa ve Türkiye'den giderek Kanada'ya yerleşen Azerilerdir. Azeri Diasporası'na göre Kanada'da 275 bin Azeri yaşamaktadır. Kanada'ya yerleşen ilk Azeriler, 1930'lu yıllarda buraya gelen İran Azerileridir.

<span class="mw-page-title-main">İrlanda'da İslam</span>

İrlanda'da içinde belgelenmiş İslam tarihi 1950'lere dayanmaktadır. İrlanda'daki Müslümanların sayısı 1990'lardan bu yana çoğunlukla göç yoluyla artmıştır. 2022 İrlanda nüfus sayımına göre ülkede ikamet eden Müslümanların sayısı 81.930'dur.

Kanada'daki Ukraynalılar, Ukrayna kökenli Kanadalılar veya Ukrayna'da doğup Kanada'ya göç etmiş kişileri ifade eder. 2016'da çoğunluğu Kanada'da doğan 1.359.655 Ukrayna kökenli kişi vardır. Bu da Ukraynalıları, Kanada'nın en büyük on birinci etnik grubu haline getiriyor. Bunun yanı sıra Kanada, Rusya dışındaki en büyük Ukrayna diyasporasına ev sahipliği yapma unvanını elinde tutuyor. Kendini Ukraynalı olarak tanımlayanlar çoğunlukla Batı Kanada Bozkırlarında yaşamaktadır. 2011'de yapılan bir araştırmaya göre kendini Ukraynalı olarak tanımlayan 1.251.170 kişinin yalnızca 144.260'ı (%11,5) Ukraynaca konuşabiliyor.

<span class="mw-page-title-main">İrlanda edebiyatı</span>

İrlanda edebiyatı, İrlandalı yazarlar tarafından İrlandaca, Latin, İngilizce ve İskoçça dillerinde yazılar eserlerin tümünü içerir. Kaydedilen en eski İrlanda yazıları yedinci yüzyıldan kalmadır ve hem Latince hem de Erken İrlandaca yazan keşişler tarafından yapılmıştır. İrlandalı keşişler, kutsal yazıya ek olarak, hem şiir hem de mitolojik hikâyeler kaydettiler. The Táin ve Mad King Sweeny gibi masallar da dahil olmak üzere İrlanda mitolojik yazılarının büyük bir hayatta kalan gövdesi var.