İçeriğe atla

Kanada'da yükseköğrenim

10 İle ve 3 eyalete bölünmüş halde Kanada haritası

Kanada'da yükseköğrenim sistemleri federal hükûmetler, iller ve eyalet yönetimlerinin kontrolü altındadır.

Kanada'da Yükseköğrenim Sistemi

Kanada'da yükseköğrenimin anayasal sorumluluğu bağlı bulunduğu illerin yönetimlerine aittir. Üniversitelere atama sorumluluğu, 1867'de Anayasa olarak tekrar adlandırılan güçlendirilmiş İngiliz Kuzey Amerika Yasası'na aittir.[1] Bu yasa "her ilde yasama sadece kendi bölgesi için kanun koyabilir" denmektedir. Bu anayasal düzenlemenin sonucu olarak, yüksek eğitim içeren bir eğitim sistemi her ilde farklı olarak gelişir. Ancak, anlaşmalı durumda olan yerli halkların anayasal sorumlulukları Kanada Federal Hükûmetinin 1982 anayasası sorumluluğu altındadır. Federal Hükûmet, geleneksel lise sonrası kurumlardan olsun ya da yerli eğitim imkânı sunan sistemlerden olsun yerli öğrenciler için çok sayıda yükseköğrenim fırsatı sunmaktadır. Federal Hükûmet ayrıca Kanada Askerî Kolejleri'ni de yönetmektedir.

Kanada'daki on il yönetimi içerisinde, tarihi departman, organizasyonlar(yapı, yönetim, kuruluş vb.), hedefler(katılım, girişkenlik, atılımcılık vb.) barındırır. Her üç eyalet ise, yüksek eğitim ile coğrafi sıkıntılardaki zorlukların aşılması hedefi, organizasyonu ve tarih makamlarını yansıtan sistemleri ayırmıştır.

Yükseköğrenimdeki Federal Yapılar

Ottawa'daki Kanada Federal Parlamenter Binası,Ontario

Federal parlamenterler ulusal çıkarlardan sorumludurlar ve ilgili mevzuat durumlarında bütün ulusal ya da il yönetimlerinde daha fazla güce sahiptir.[2] Ancak, ne federal bakanlık ne de yükseköğrenim bakanlığı bulunmamaktadır. Tarihsel olarak, bölgeler uygun olarak tanımlanırken Federal Hükûmet müdahalesi ardından: ekonomik ve sosyal büyüme ve gelişme, fırsatta eşitlik, iş bulma sorununu ortadan kaldırma, genç vatandaşlar için iş gücü oluşturma, iller arası iş gücü piyasası hareketliliği, genç eğitimi, mesleki eğitim, çok dil konuşabilirlik, tekniksel gelişim, uluslararası ilişkiler ve araştırmalar getirir.[3]

2008 yılında, yükseköğretimdeki Federal sorumluluk Kanada İnsan Araştırmaları ve Gelişimi (HRSDC) örgütünün şemsiyesi altına girmiştir.[4]

Federal Hükûmet Müdahale Tarihleri

Ulusal bütünlük sağlanana kadar Kanada'nın Federal Devlet sınırları

1874 Parlamenter yönetiminin kuruluşu[5]

1885 Manitoba Üniversitesinden arsa bağış kabulünün yayınlanması

1910 Güvenilir komisyonun tarım tekniklerinin gelişimi ve endüstriyel eğitimde gelişim sağlanabilmesi için hibe yardımı

1916 Ulusal Araştırmalar Konseyinin(NRC), savaş sırasında Kanada'nın araştırma tesislerini kurması

Kaynakça

  1. ^ Constitution Act
  2. ^ Sheffield, E., Campbell, D. D., Holmes, J., Kymlicka, B. B., & Whitelaw, J. H. (1978). Systems of higher education: Canada. New York: International Council for Educational Development, p. 1
  3. ^ Sheffield et al.(1978), p. 13-20
  4. ^ [6],
  5. ^ Standing Senate Committee on National Finance. (1987). Federal policy on post-secondary education. Ottawa: Minister of Supply and Services Canada, p.2

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Kanada</span> Kuzey Amerikada yer alan bir ülke

Kanada, Kuzey Amerika'da bir ülkedir. On eyalet ve üç bölgeden oluşan ülke, Büyük Okyanus'tan Atlas Okyanusu'na ve kuzeyde Arktik Okyanusu'na kadar 9,98 milyon km²'lik bir alanı kaplar. Bu özelliğiyle yüzölçümü bakımından dünyanın Rusya'dan sonra en büyük 2. ülkesidir. Kanada, sınırları içinde en çok göl bulunduran ülkedir, bir milyondan fazla göl bulunmaktadır. Kanada'nın güney ve batıda Birleşik Devletler ile olan sınırı 8.891 km ile dünyanın en uzun kara sınırıdır. Ayrıca Kanada, 200.000 km den fazla bir mesafe ile dünyanın en uzun sahil şeridine sahiptir. Kanada'nın topraklarında çoğunlukla ormanlar ve bunun yanı sıra Rocky Dağları'ndaki tundra hakimdir. Nüfusun beşte dördü güney sınırına yakın yaşamaktadır. Kanada'nın başkenti Ottawa; en büyük üç şehri Toronto, Montreal ve Vancouver'dır.

<span class="mw-page-title-main">Meşrutiyet</span> hükümdarın yetkilerinin anayasayla sınırlandırıldığı yönetim biçimi

Meşrutiyet, meşruti monarşi, anayasal monarşi, anayasal tekerki ya da parlamenter monarşi, hükümdarın yetkilerinin anayasa ve halk oyuyla seçilen meclis tarafından kısıtlandığı yönetim biçimi. Arapça şart kökünden türemiş olan meşrutiyet 19. asırdan itibaren Osmanlı Devleti'nde meclisli saltanat-hilafet anlamında kullanılmıştır. Daha genel ifadesiyle; meşrutiyet, bir hükümdarın başkanlığı altında parlamento yönetimine dayanan yönetim biçimidir.

<span class="mw-page-title-main">Makine mühendisliği</span> Mühendislik

Makine mühendisliği, mekanik sistemlerin tasarım, analiz, imalat ve bakımı için mühendislik fiziği ve mühendislik matematiği ilkelerini malzeme bilimi ile birleştiren bir mühendislik dalıdır.

<span class="mw-page-title-main">Kanada'nın eyaletleri ve bölgeleri</span>

Kanada'nın eyaletleri ve bölgeleri, Kanada'nın birinci düzey idari bölümleridir. Kanada resmî olarak province denen 10 eyalet ile resmî olarak territory denen 3 bölgeye ayrılmıştır. Eyaletlerin federal yönetimden geniş oranda özerkliği varsa da bölgelerin bağımsızlığı daha azdır.

<span class="mw-page-title-main">Hükûmet</span> organize bir topluluğu yöneten sistem, kişi veya bir grup insan, genellikle bir devlet

Hükûmet, genellikle bir devlet olan düzenli bir topluluğu yöneten sistem veya insan grubudur.

Milletvekili, parlamenter, mebus ya da saylav bir parlamentoda oy verenleri temsil eden kişidir. Birçok ülkede bulunan bikameral sistem gereği; parlamento üyelerine değişik isimler verilebilmektedir. Örneğin; senato bulunan sistemlerde seçilen kişi; senatör olarak tanımlanabilmektedir. Parlamenter bağımsız olabileceği gibi sıklıkla görüldüğü üzere bir siyasi partiye bağlı da olabilir. Ülkenin parlamento sistemine ve yürürlükteki mevzuatına göre seçme ve seçilme kuralları ile milletvekilinin görev ve sorumlulukları değişiklik gösterebilir.

Kuvvetler ayrılığı veya güçler ayrılığı, devlet organları olan yasama, yürütme ve yargı güçlerinin birbirinden ayrılmış oldukları bir devlet yönetim modelidir. Devletin her biri birbirinden ayrı ve bağımsız güçlerdeki kol ve sorumluluk alanlarına ayrıldığı ve böylece her bir güç ve kolun bir diğeri ile güç ve sorumluluk alanları bakımından bir çatışma yaşamadıkları bu model ilk olarak antik Yunan ve Roma'da geliştirildi. Kuvvetler ayrılığında güçler normal olarak yasama, yürütme ve yargı olmak üzere üç kola ayrılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Yürütme erki</span>

Yürütme erki, yasaların uygulanmasından sorumlu olan ve bir devletin yönetiminden genel olarak sorumlu olan hükûmetin bir parçasını tanımlamak için yaygın olarak kullanılan bir terimdir.

Hükûmet başkanı veya hükûmetin başı, egemen bir devletin, federasyonel bir devletin veya özerk bir bölgenin yürütme organında en yüksek veya ikinci en yüksek yetkili kişidir. Genellikle bir kabineyi, bakanları veya sekreterleri yöneten ve yönetim departmanlarını yönlendiren bir grup olarak da kabine toplantılarına başkanlık eder. Diplomasi alanında, "hükümet başkanı" terimi, "devlet başkanı"ndan ayrılır, ancak bazı ülkelerde, örneğin Amerika Birleşik Devletleri'nde veya Türkiye'de aynı kişi olabilir.

<span class="mw-page-title-main">Çift meclislilik</span>

Çift meclislilik, iki yasama organı ya da parlamento'nun bulunduğu yönetim şeklidir. Türkiye'de bu yönetim şekli iki askeri darbe arasındaki dönemde (1961-1980) Millet Meclisi ve Cumhuriyet Senatosu olarak uygulanmıştır. Günümüzde ABD ve Birleşik Krallık çift meclisli ülkelere örnektir.

<span class="mw-page-title-main">Parlamenter sistem</span> ülke yönetim sistemi

Parlamenter sistem veya parlamenterizm, yürütme organının, yasama organının denetiminde olduğu demokratik bir yönetim sistemidir. Parlamenter sistemlerde devlet başkanı veya cumhurbaşkanı, ülke yönetiminde etkin olmayan sembolik mevkilerdir ve devleti temsil ederler. Ülke yönetiminde etkin makam başbakandır, yürütme gücü parlamentodan çıkan başbakan ve kabinesi tarafından yürütülür. Parlamenter sistemde, parlamento belirleyici üst organdır ve başbakan yasama organı tarafından denetlenmekle birlikte yönetimde yüksek güce sahiptir. Genel olarak başbakan olarak bilinen hükûmetin başı, ülkelere göre şansölye gibi isimler alabilir.

<span class="mw-page-title-main">Kanada Kraliyet Atlı Polisi</span> Kanadanın federal polis kuvveti

Kanada Kraliyet Atlı Polisi, eskiden Kuzeybatı Atlı Polisi, Kanada'nın federal polis kuvveti. Ontario ve Québec dışında bütün eyaletlerde kolluk hizmetlerini ve ceza kovuştumalarını da yürütür; Yukon ve Kuzeybatı Toprakları'nda tek polis kuvvetini oluşturur. Ayrıca Kanada'nın iç güvenliğinden sorumludur.

Kanada Kızılderilileri, Kanada'da Eskimo İnuitler ile melez Métisler dışında kalan bütün Kanada yerlileri için kullanılan niteleme olup Kanada'da resmi olarak İlk Milletler adı kullanılır. Kanada'da Kızılderili (Indian) adı hâlâ yasal bir terim olsa da resmî olarak kullanımı günümüzde oldukça azalmıştır. Kanada Kızılderililerinin sayısı 2006 sayımına göre 698.025 kişidir. Şu an için Kanada tarafından kabul edilen 630 kabile hükûmeti yasal olarak tanınmaktadır ve bunların kabaca yarısı Ontario ile Britanya Kolumbiyası eyaletlerinde bulunmaktadır. Kanada'da yasal olarak yaşamak zorunda oldukları kısıtlayıcı yerlere Kızılderili rezervi adı verilir. Günümüzde Kanada Kızılderililerine karşı sistemik ırkçılık hâlâ uygulanmaktadır. eğitim ve öğretimleri yirminci yüzyılın ortalarına kadar ırkçı asimilasyon politikaları gereği oluşturulan Kanada Kızılderili yatılı okullarında yapılıyordu. Kızılderili Kütüğüne kayıtlı olanların hakları kayıtsız olanlara göre fazladır. Kızılderili işlerinden Kanada Kızılderili ajanı sorumludur.

<span class="mw-page-title-main">Üniter devlet</span> Merkezi bir hükümet ile tek bir birim olarak yönetilen devlet

Üniter devlet, merkezi idarenin üstünlüğüne dayalı ve idari birimlerin sadece merkezi yönetimin devretmeyi uygun gördüğü yetkileri kullanabildiği, tek bir birim olarak yönetilen devlet. Asya ve Avrupa kıtasında devletlerin büyük çoğunluğu üniter devlettir.

<span class="mw-page-title-main">Federalizm</span> Federal bir devleti savunan siyasi kavram

Federalizm, genel bir hükûmeti bölgesel hükûmetlerle tek bir siyasi sistemde birleştiren ve yetkileri merkezi ve yerel hükûmet arasında bölen bir yönetim biçimidir. Modern dönemde federalizm, ilk olarak Eski İsviçre Konfederasyonu sırasında devlet birliklerinde kabul edildi.

Federal cumhuriyet, cumhuriyetçi bir yönetim biçimine sahip devlet organlarının oluşturduğu federasyona verilen addır. Terimde geçen "cumhuriyet" sözcüğü farklı anlamları karşılamakta ve yönetim biçimi monarşi olmayan devletler için kullanılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Sağlık yönetimi</span>

Sağlık yönetimi, tıp ve sağlık hizmetlerinin tüm boyutlarına işletmecilik perspektifiyle inceleyen, uzmanlaşmış bir yönetsel disiplindir. Sağlık alanında ortaya çıkan yönetim ihtiyacının karşılanmasına yönelik olarak gelişen; toplumun sağlık düzeyini korumak ve geliştirmek için kaynakların planlanması, örgütlenmesi, harekete geçirilmesi ve denetlenmesi sürecidir.

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan Teknik Üniversitesi</span>

Azerbaycan Teknik Üniversitesi, Azerbaycan'ın başkenti Bakü'de ve Gence'de bulunan bir devlet üniversitesidir.

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan'da eğitim</span> Azerbaycanın eğitim sistemi

Azerbaycan'da eğitim, Azerbaycan Cumhuriyeti Bilim ve Eğitim Bakanlığı tarafından düzenlenmektedir.

Premier, bazı ülkelerin merkezi hükûmetleri, eyalet hükûmetleri ve yerel yönetimlerinde hükûmetin başbakanı için kullanılan bir unvandır. Premier makamının ardından gelen kişiler premier yardımcısı olarak belirlenir.