İçeriğe atla

Kalpleri ve akılları kazanmak

Bir ABD Ordusu askeri, 2009'da Irak'ın işgali sırasında devriye gezerken Iraklı çocukları selamlıyor

Kalpleri ve akılları kazanmak, bir tarafın üstün güç kullanarak değil, diğer tarafın destekçilerini etkilemek için duygusal veya entelektüel çağrılarda bulunarak galip gelmeye çalıştığı savaş, isyan ve diğer çatışmaların çözümünde zaman zaman ifade edilen bir kavramdır.

"Kalpler ve akıllar" terimi ilk kez Fransız general Hubert Lyautey tarafından kullanıldı.

"Kalpler ve akıllar" teriminin, boyun eğdirilmiş bir nüfusu kendi tarafına çekme yöntemine atıfta bulunmak için kullanılması, ilk olarak Fransız general ve sömürge yöneticisi Hubert Lyautey tarafından 1895'teki Tonkin harekâtı sırasında Kara Bayraklar isyanına karşı koyma stratejisinin bir parçası olarak kullanıldı. Ayrıca terimde Gerald Templer'in Malaya İç Savaşı'ndaki stratejisine atıf yapılmıştır.[1]

"Kalpler ve akıllar"ın kontrgerilla (counter-insurgency) stratejisi olarak etik olup olmaması tartışmaya açıktır.[2]

Kullanım

Rusya

Michigan Üniversitesi'nden siyaset bilimci Yuri Zhukov'un değerlendirmesine göre Rusya, 1917 Bolşevik Devrimi'nden bu yana isyan hareketlerine ve büyük çaplı ayaklanmalara, "kalpler ve akıllar" yaklaşımına taban tabana zıt bir isyan bastırma modeliyle karşılık verdi. Zhukov şu sonuca varmıştır: "Afganistan'daki ciddi aksaklıklara ve Birinci Çeçen Savaşı'na rağmen Rusya, modern kontrgerillalar arasında en başarılı performans kayıtlarından birine sahiptir."[3]

ABD

Bu ifadenin Amerika'da kullanımı büyük olasılıkla Amerikan Bağımsızlık Savaşı yurtseveri ve Amerika Birleşik Devletleri'nin ikinci başkanı John Adams'ın 13 Şubat 1818 tarihli bir mektupta yazdığı bir alıntıya dayanmaktadır: "Devrim, Savaş başlamadan önce gerçekleştirildi. Devrim insanların akıllarında ve kalplerindeydi; görev ve yükümlülüklerinin dini duygularında bir değişiklik… Halkın ilkelerinde, görüşlerinde, duygularında ve duygularında meydana gelen bu radikal değişim, gerçek Amerikan Devrimiydi.”[4]

Vietnam Savaşı sırasında Amerika Birleşik Devletleri bir "Kalpler ve Akıllar" kampanyası yürüttü. Program ABD Başkanı Lyndon B. Johnson'dan ilham aldı. Bu ifadenin en iyi bilinen kullanımlarından biri "Texas Electric Cooperatives, Inc.'in Akşam Yemeği Toplantısındaki Açıklamalar" konuşmasındandı. 4 Mayıs 1965'te. O akşam şöyle dedi: "Öyleyse Vietnam'da savaşmaya hazır olmalıyız, ancak nihai zafer, gerçekte orada yaşayan insanların kalplerine ve akıllarına bağlı olacaktır. Onlara umut ve elektrik sağlamaya yardımcı olarak aynı zamanda dünya çapındaki özgürlük davasına da çok önemli bir darbe vurmuş oluyorsunuz."[5]

Benzer bir Akıllar ve Zihinler kampanyası Irak'ın 2003'te işgalinde uygulanmıştır.

Konsepte bakmanın bir yolu şu ifadede yansıtılmaktadır: "Onları hayalarından yakalarsanız, kalpleri ve akılları da onu takip edecektir".[6][7]

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ Elkins, Caroline (2022). Legacy of Violence: A History of the British Empire (İngilizce). Knopf Doubleday. ISBN 978-0-593-32008-2. 27 Mart 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ağustos 2024. 
  2. ^ Hazelton, Jacqueline L. (2021). Bullets Not Ballots: Success in Counterinsurgency Warfare. Cornell University Press. ISBN 978-1-5017-5478-4. 7 Mayıs 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ağustos 2024. 
  3. ^ Zhukov, Yuri M. (2012). "Counterinsurgency in a non- democratic state: the Russian example". The Routledge Handbook of Insurgency and Counterinsurgency. Routledge. ss. 293-307. doi:10.4324/9780203132609-32. ISBN 978-0-203-13260-9. 
  4. ^ Bernard Bailyn (1992). The Ideological Origins of the American Revolution. Harvard University Press. s. 160. ISBN 9780674443020. 27 Mart 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ocak 2013. 
  5. ^ "Remarks at a Dinner Meeting of the Texas Electric Cooperatives, Inc. | The American Presidency Project". www.presidency.ucsb.edu. 14 Ağustos 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ağustos 2022. 
  6. ^ Moorcraft, Paul L.; McLaughlin, Peter (2010). The Rhodesian War: A Military History (İngilizce). Stackpole Books. ss. 66, 196. ISBN 978-0-8117-0725-1. 27 Mart 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ağustos 2024. 
  7. ^ "If you've got them by the balls... - phrase meaning and origin". www.phrases.org.uk (İngilizce). 27 Mayıs 2007. 21 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ocak 2022. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Mao Zedong</span> Çin komünist lideri (1893–1976)

Mao Zedong (Çince : 毛泽东; Çince : 毛澤東; pinyin: Máo Zédōng; Wade–Giles: Mao Tse-tung,

<span class="mw-page-title-main">Lev Troçki</span> Marksist devrimci, teorisyen

Lev Davidoviç Bronştayn ya da yaygın bilinen adıyla Lev Troçki, Bolşevik siyasetçi, devrimci ve Marksist teorisyen.

<span class="mw-page-title-main">Propaganda</span> psikolojik olarak etkilemek amacıyla yapılan mesajlar

Propaganda ya da yaymaca, çok sayıda insanın düşünce ve davranışlarını etkilemek amacını taşıyan önceden planlanmış bir mesajlar bütünüdür. Propaganda tarafsız bilgi sağlamak yerine, en temelde kendi kitlesini etkileyecek bilgiyi sunar. Mesaj doğru olsa da yönlü olabilir ve olayın tümünü dengeli bir şekilde sunmayabilir. Genellikle politikada; eski ifadeyle "seçim propagandası" ya da günümüz ifadesiyle "seçim kampanyası" şeklinde kullanılır. Hükûmetler ve politik partiler tarafından da desteklenir.

<span class="mw-page-title-main">Guevarizm</span> bir savaş stratejisi

Guevarizm Marksizm-Leninizm fikrine inanan ve ilkelerini benimseyen Küba Devrimi'nin önde gelen isimlerinden Marksist-Leninist devrimci Ernesto "Che" Guevara ile ilişkilendirilen bir komünist devrim teorisi ve gerilla savaşı askeri stratejisidir.

<span class="mw-page-title-main">Arap Ayaklanması</span> Arapların, 1916-1918 yıllarında Osmanlı İmparatorluğu egemenliğine karşı başlattığı ayaklanma olayı

Arap Ayaklanması, Arap İsyanı veya Arap İhaneti, I. Dünya Savaşı sırasında Haziran 1916 tarihinde Yemen'de Aden, Suriye'de Halep'i kapsayan bağımsız ve birleşik bir Arap devleti kurmak amacıyla Şerif Hüseyin bin Ali tarafından başlatılan silahlı isyandır.

<span class="mw-page-title-main">Yunan İsyanı</span> Yunanların, 1821-1829 yıllarında Osmanlı İmparatorluğu egemenliğine karşı başlattığı isyan olayı

Rum İsyanı/Yunan İsyanı,, Yunan Bağımsızlık Savaşı, Yunan İhtilali veya Yunan Devrimi, Yunanların Osmanlı egemenliği ve isyan bölgelerindeki Müslüman halka karşı başlattığı, 1821-1829 yılları arası süren ve Yunanistan'ın Osmanlı Devleti'nden bağımsızlığını kazanmasıyla sonuçlanan bağımsızlık savaşı, devrim ve etnik temizliktir. 1832 yılında imzalanan İstanbul Antlaşması ile Yunanistan'ın bağımsız bir ülke olarak tanınmasıyla sonuçlanmış bağımsızlık sürecidir.

<span class="mw-page-title-main">Solculuk</span> toplumsal eşitliği ve eşitlikçiliği destekleyen siyasi ideolojiler, politik duruş

Solculuk, genellikle bir bütün olarak toplumsal hiyerarşiye veya belirli toplumsal hiyerarşilere karşı çıkarak, toplumsal eşitlik ve eşitlikçiliği destekleyen ve bunu sağlamaya çalışan siyasi ideolojiler yelpazesidir. Sol siyaset tipik olarak, taraftarlarının toplumda diğerlerine göre dezavantajlı olarak algıladıkları kişiler için endişe duymanın yanı sıra, uygulandıkları toplumun doğasını değiştiren radikal yollarla azaltılması veya ortadan kaldırılması gereken haksız eşitsizlikler olduğuna dair bir inancı da içerir.

Halk savaşı; Mao Zedong'un, Çin Devrimi pratiği içerisinde geliştirdiği, yarı-sömürge konumunda olan ülkelerde, işçi sınıfı önderliğinde, temel gücü köylü kitlelere dayanan bir işçi-köylü ordusunun emperyalizme ve feodalizme karşı verdiği savaştır. İşçi sınıfı ve köylülüğün bazı kesimlerinin yanı sıra kent küçük-burjuvazisini de kapsayan bir ordunun savaşı olmasından kaynaklı, bu savaşa halk savaşı denir.

<span class="mw-page-title-main">Birinci Fransız İmparatorluğu</span> Napolyon Bonapartın kurduğu eski bir ülke

Birinci İmparatorluk, Fransa'da Napoléon Bonaparte'ın imparatorluk dönemidir. 2 Aralık 1804'te Bonaparte kendisini imparator ilan etti. Takip eden süreçte Fransa Koalisyon Savaşları sonucu Avrupa'nın önemli bir kısmını kontrolü altına aldı.

<span class="mw-page-title-main">Plutarco Elías Calles</span> 47. Meksika devlet başkanı

Plutarco Elías Calles, Meksikalı general ve siyasetçi. Calles, Meksika Devrimi sırasında general rütbesine yükseldi, Katolik isyancılarla devlet güçleri arasında 1927'de çıkan Cristero Savaşı'na yol açmasıyla tanındı. 1924-28 yıllarında devlet başkanlığı yaptı, "maximato" olarak adlandırılan 1928-35 yılları arasında ise de facto olarak ülkeyi yönetti. Ulusal Devrimci Parti'yi (PNR) kurdu. Bu parti 1946 yılında Kurumsal Devrimci Parti (PRI) adını alarak 2000'e kadar Meksika'da iktidarı elinde tuttu.

<i>Doktor Jivago</i> (film)

Doktor Jivago, 1965 ABD yapımı dramatik dönem filmidir. Üç buçuk saat uzunluğundaki bu uzun soluklu tarihi filmin özgün adı Doctor Zhivago'dur. Film Türkiye'de 28 Aralık 1968 tarihinde gösterime girmiş ve aylarca gösterimde kalmıştı.

Torlak Kemal, Torlak Hu Kemal ya da Manisalı Samuel, Şeyh Bedreddin'in izleyicilerinden. Börklüce Mustafa'yla birlikte Şeyh Bedreddin isyanı olarak bilinen halk ayaklanmasına önderlik etmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Şubat Devrimi</span>

Şubat Devrimi, I. Dünya Savaşı sırasında 1917'de ortaya çıkan devrimci harekettir. Devrim, 1917'de Rusya'da gerçekleşen iki devrimden ilkiydi.

<span class="mw-page-title-main">Bulgaristan Krallığı</span> Güneydoğu Avrupada 1908-1946 arasında hüküm sürmüş krallık

Bulgaristan Krallığı veya Bulgaristan Çarlığı, 1908-1946 yılları arasında var olmuş bir devlet. 1885'te Doğu Rumeli'yi Osmanlılardan alan Bulgaristan Prensliği'nin 5 Ekim 1908 tarihinde krallık olmasıyla kurulmuştur. Bulgaristan de jure olarak Osmanlı'ya karşı bağımsızlığını bildirmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Fokoculuk</span> gerilla savaşı yoluyla devrim yapılmasına dair geliştirilen devrim stratejisine verilen ad

Fokoculuk, gerilla savaşı yoluyla devrim yapılmasına dair geliştirilen devrim stratejisine verilen ad. İlk olarak Fransız entelektüel Régis Debray tarafından ortaya atılan bu strateji, teoride ve pratikte Che Guevara tarafından geliştirilerek Marksist literatüre girmiş ve 1959'da gerçekleşen Küba Devrimi sayesinde bu yöntem, Vietnam Savaşı örneğinde olduğu gibi uluslararası arenaya taşınmıştır.

<span class="mw-page-title-main">1917-23 Devrimleri</span>

1917-1923 Devrimleri, Rus Devrimi'nin başarısından ve Birinci Dünya Savaşı sonrasında yaratılan düzensizlikten ilham alan, dünya çapındaki siyasi huzursuzlukları ve silahlı isyanları içeren devrimci bir dalgaydı. Ayaklanmalar esas olarak sosyalist veya sömürge karşıtı nitelikteydi. Bazı sosyalist isyanlar kalıcı sosyalist devletler yaratmayı başaramadı. Devrimlerin, Alman İmparatorluğu'nun çöküşü, Avusturya-Macaristan'ın dağılması ve Osmanlı İmparatorluğu'nun parçalanması gibi gelecekteki Avrupa siyasi manzarasını şekillendirmede kalıcı etkileri oldu.

<span class="mw-page-title-main">Heimosodat</span> Fin topraklarında iki savaş arası dönem çatışmaları

Heimosodat aralarında Fin akrabalığı olan halkarın bağımsız ve büyük bir Finlandiya kurmak için yaptıkları savaşları anlatan bir terimdir. Genellikle Rusya'da ya da Rusya sınırlarındaki diğer baltık Fin halklarının yaşadığı bölgelerdeki çatışmaları ifade eder. 1918-1922 yılları arasında bu harplere katılan yaklaşık 9000 Finlandiya gönüllüsü ya ilgili Fin halklarının yaşadığı alanları kontrol etmeye ya da bağımsızlık kazanmalarına yardımcı olmak için muharebelere katılmıştır. Gönüllü askerlerin çoğu Büyük Finlandiya fikrinden esinlenmiştir. Çatışmaların bir kısmı Finlandiya'dan gelen saldırılardır ve bazıları da gönüllülerin ya bağımsızlık mücadelesinde halka yardım etmeyi ya da bölgeyi Finlandiya'ya katmayı amaçlayan yerel ayaklanmalardı.

Sabotajcı Doktorlar veya Katil Doktorlar olarak da bilinen Doktorlar Komplosu, Sovyetler Birliği'nde dönemin bazı tanınmış Sovyet doktorlarının bir dizi Sovyet liderlerine komplo düzenlemek ve öldürmekle suçlandığı ceza davalarıdır. SSCB Devlet Güvenlik Bakanlığı'nın Siyonist komplo olarak tanımladığı bu olaylar bütünü kimi kaynaklarca antisemitizm dalgası olarak geçer. 1951–1953'te, Moskova'dan ağırlıklı olarak Yahudi bir grup doktor Sovyet liderlerine suikast düzenlemek için bir komplo kurmakla suçlandı. Buna daha sonra Siyonizm'in tehditlerinden bahseden ve medyada antisemitik karakter yayınları eşlik etti. Yahudiler ve Yahudi olmayanlar gibi birçok doktor, memur ve diğerleri işlerinden derhal görevden alındı ve tutuklandı. Stalin'in ölümünden birkaç hafta sonra, yeni Sovyet liderliği kanıt eksikliği olduğunu ve davanın düştüğünü söyledi. Kısa süre sonra olayın yalan olduğu ve aslında üretildiği açıklandı.

<span class="mw-page-title-main">1955-1959 Kıbrıs olayları</span> Britanya Kıbrısında gerçekleşen askeri harekat

1955-1959 Kıbrıs olayları, 1955-1959 yılları arasında Britanya Kıbrısı'nda yaşanan bir çatışma dizisiydi.

<span class="mw-page-title-main">Sultan el-Atraş</span> Önde gelen Arap Dürzi lider ve Suriye milliyetçisi

Sultan el-Atraş,, yaygın olarak bilinen adıyla Sultan Paşa el-Atraş, önde gelen bir Suriye milliyetçisi Arap Dürzi lider ve Suriye Devrimi'nin (1925-27) başkomutanıydı. Fransızlara karşı savaştı. Suriye ve Dürzi tarihinin en etkili isimlerinden biri olarak Cebel el-Dürzi'nin ve genel olarak Suriye'nin kaderinin belirlenmesinde önemli bir rol oynadı.