İçeriğe atla

Kafadan bacaklı saldırıları

13. yüzyıldan beri kafadan bacaklıların insanlara saldırdığı çeşitli vakalar rapor edilmektedir. Cephalopoda sınıfın üyeleri olarak kafadan bacaklılara tüm ahtapot, kalamar, mürekkep balığı ve notilus türleri örnek verilebilir. Grubun bazı üyeleri insanlarda yaralanmaya ve hatta ölüme neden olabilir.

Tentakül

Tentaküller kalamar ve mürekkep balıklarının savunma ve saldırı için kullandığı temel organlardır. Genellikle kafadan bacaklının kolları ile karıştırılırlar. Ahtapotların 8 kolu varken, mürekkep balığı ve kalamarın 8 kolu ve iki tentakülü vardır. Tentaküller genellikle kollardan uzundur ve kolların aksine sadece uçlarında vantuz bulunmaktadır. Dev kalamar ve Mesonychoteuthis hamiltoni dünyadaki en büyük tentaküle sahiptir ve vantuzlarıyla beraber 800 kilopascal emme kuvveti yaratabilir.[1]

Gaga

Kafadan bacaklı gagası papağan gagasını andırır. Kitinden yapılmış sert yapısı kafadan bacaklının sindiriminin başladığı yerdir. Mesonychoteuthis hamiltoni, yemek parçalarının dar yemek borusundan geçebilmesi için gagalarını avının etini kesmek ve dilimlemek için kullanır.

Şimdiye kadar kaydedilmiş en büyük gaga 495 kilogramlık ağırlıyla bir Mesonychoteuthis hamiltoniye aitti. Rostral uzunluğu ise 42.5 milimetredir. Birçok gaga da İspermeçet balinaların midesinde keşfedilmiştir. Mide sıvısı kalamarın yumuşak dokularını erittiği için geriye sadece sert gaga kalır. Keşfedilmiş en büyük gaganın rostral uzunluğu ise 49.5 milimetredir, bu kalamarın 600 ila 700 kilogramlık bir ağırlığı olduğunu göstermektedir.[2]

Zehir

Tüm kafadan bacaklılar zehirlidir ama sadece bazı türlerin zehri ölümcül derecede tehlikelidir. Büyük mavi halkalı ahtapotun zehri ise bilinen en zehirli hayvanlardan biridir ve zehri 10 yetişkin insanı öldürmeye yeterlidir. Zehrin içerdiği tetrodotoksinler kısa sürede solunum durmasına yol açar. Büyük mavi halkalı ahtapotun neden olduğu ölüm sayısına ilişkin tahminler, yedi ila on altı arasında değişmektedir. Çoğu akademisyen ölü sayısının en az 11 olduğu konusunda hemfikirdir.[3]

İnsana karşı saldırılar

Ahtapot

Ahtapotlar genellikle insanlardan uzak dursa da, saldırılar zaman zaman doğrulanmıştır. Neredeyse kusursuz bir şekilde kamufle olduğu söylenen 240 santimetre büyüklüğünde bir Pasifik ahtapotu, dalgıca saldırmış ve dalgıcın kamerasının önünde dalgıçla kavga etmiştir. Başka bir dalgıç kavgayı videoya almıştır.[4]

New York'taki Staten Island'da ahtapotun feribota yaptığı sözde saldırıda feribotun battığı iddia edilmiş ve kazanın anısına bronz bir heykel dikilmiştir. Gerçekte ise böyle bir olay gerçekleşmemiştir. Heykeli yapan sanatçı, heykeli kötü niyetle yapmadığını, sadece insanların ne kadar saf olduğunu göstermek amacıyla heykeli bir multimedya sanat projesi olarak yaptığını kabul etmiştir.[5]

1960'larda, dalgıçlar yakaladıkları ahtapotları ahtapot güreşinde kullanmışlardır. Bu spor sonradan Amerika'nın kıyı şeridinde popüler bir spor haline gelmiştir.

Kaynakça

  1. ^ Smith, Andrew M. (12 Aralık 1995), "Cephalopod Sucker Design and the Physical Limits to Negative Pressure", Journal of Experimental Biology, 199, ss. 949-958 
  2. ^ Te Papa, The Beak of the Colossal Squid, Museum of New Zealand Te Papa Tongawera, 27 Ağustos 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 17 Nisan 2011 
  3. ^ Williamson, John A. (1996), Venomous and Poisonous Marine Animals: a Medical and Biological Handbook, UNSW Press 
  4. ^ Ross, Philip (18 Şubat 2014). "8-Foot Octopus Wrestles Diver Off Calif. Coast, Rare Encounter Caught On Camera". International Business Times. 18 Temmuz 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Mart 2020. 
  5. ^ "New York monument honors victims of giant octopus attack that never occurred". The Guardian. 1 Ekim 2016. 23 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Mart 2020. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Kalamar</span> balık türü

Kalamar, 250'den fazla türle, kalamarların zoolojik takımı (Teuthida) günümüz kafadanbacaklıları içindeki en büyük grubu temsil etmektedir. Gerçek mürekkep balığı (Sepiida), cüce mürekkep balığı (Sepiolida) ve kendi grubu Spirulida'yı temsil eden post sincap balığı ile birlikte mürekkep balıkları on kollu mürekkep balığı (Decabrachia) takımını oluşturur.

<span class="mw-page-title-main">Notilus</span>

Notilus, kafadan bacaklılar (Cephalopoda) sınıfına dahil familyalardan Nautilidae'nin üyesi olan deniz canlılarının, Türkçeye Latincedeki nautilus sözcüğünden geçmiş ortak adıdır. Nautilus ise Yunancada "denizci" anlamına gelen nautilos sözcüğünün Latinceye geçmiş halidir.

<span class="mw-page-title-main">Akrep</span> araknid (örümceğimsi) takımı

Scorpiones (Akrep), Arachnida (örümceğimsiler) sınıfına bağlı bir eklembacaklı takımıdır. Genellikle sıcak ve nemli bölgelerde yaşayan, vücutları sert kitin bir tabaka ile örtülü, kıvrık ve kalkık kuyruğunda zehir iğnesi bulunan, örümceklerle ilişkili hayvanlardır.

<span class="mw-page-title-main">Beyaz balina</span> Balina türü

Beyaz balina, ak balina, beluga balinası ya da yalnızca beluga (Delphinapterus leucas), balinalar (Cetacea) takımının Monodontidae familyası içindeki Delphinapterus cinsinin tek türüdür. Yaşam alanı arktik ve arktik altı denizler olan bu memeli için kullanılan "beluga" adı, Rusçada "beyaz" anlamına gelen Белуха (belukha) sözcüğünden türemiştir. Hayvanın Latince olan bilimsel adı ise "beyaz (leucas), yüzgeçsiz (-apterus) yunus (delphin-)" anlamını taşır.

<span class="mw-page-title-main">Mürekkepbalığı</span> balık türü

Mürekkepbalığı, Kafadanbacaklılar (Cephalopoda) sınıfının, Onkollular (Decapodiformes) grubundan denizlerde yaşayan bir yumuşakça. Hepsi ayrı eşeylidir. Diğer adı Sübye'dir.Solungaç solunumu yaparlar. Ağız bölgesinden çıkan 10 adet kolları vardır. İki kolu diğerlerinden daha uzundur. Dinlenme halinde içe çekilmiş olan bu kollarını avlarını yakalamak veya korunmak amacıyla ileri doğru fırlatırlar. Kollarının iç yüzeylerinde çok sayıda vantuz (emeç) bulunur. Vantuzların içleri dişli boynuzsu yapılarla bezenmiştir. Ilıman ve sıcak denizlerin kıyı sularında bol rastlanırlar. Boyları 17 cm ile 17 metre arasında değişen türleri vardır. Çoğu 50–60 cm arasındadır. Türkiye'de Akdeniz kıyılarında avlanırlar. Yırtıcı hayvanlardır. Balık, karides, yengeç ve diğer yumuşakçalarla beslenirler. Bazen balık sürülerine dalar veya ufak mürekkepbalığı kolonilerini takip edip karınlarını doyururlar. Mürekkepbalığı, avına arkasından yaklaşıp omuriliğini ısırarak kopartır ve felç etmek suretiyle öldürür. Bazen her avdan sadece bir ısırık alıp dinlenmeye çekilir. Vantuzlu dokunaçlarıyla avlarını yakalar, kollarıyla da ağza götürürler.

<span class="mw-page-title-main">Ahtapot</span> yumuşak gövdeli, sekiz kollu, Octopoda takımında sınıflandırılan yumuşakçaların genel adı

Ahtapot; yumuşak gövdeli, sekiz kollu, Octopoda takımında sınıflandırılan yumuşakçaların genel adı. Kabul görmüş 300 civarında türü bulunan ahtapotlar kalamarlar, mürekkep balıkları ve nautiloidler ile birlikte kafadan bacaklılar (Cephalopoda) sınıfında gruplandırılırlar. Diğer kafadan bacaklılar gibi ahtapot bilateral simetrik, iki gözlü ve tek gagalıdır. Ağzı kollarının ortasında yer alır. Çok hızlı şekil değiştirebilen yumuşak gövdesi sayesinde küçük deliklerden gövdesini sıkıştırarak geçebilir. Yüzerken sekiz kolu arkasından uzanır. Sifon hem solunum hem de su jeti fışkırtmak vasıtasıyla hareket için kullanılır. Karmaşık bir sinir sistemine ve mükemmel bir görme duyusuna sahip olan ahtapotlar omurgasızlar içerisinde en zeki ve davranışsal olarak en büyük farklılıkları gösteren hayvanlar arasındadırlar.

<span class="mw-page-title-main">Kafadanbacaklılar</span> bacak uzvu kafasına çok yakın bölgede bulunan canlılara verilen isim

Kafadan bacaklılar (Cephalopoda), çok hücreli omurgasız hayvanların yumuşakçalar (Mollusca) şubesinin en gelişmiş sınıfı. Başları büyük olup gözleri ve sinir sistemleri iyi gelişmiştir. Başlarının ön kısmından çekmenli veya çengelli kollar uzanır. Bunlarla avlarını yakalar ve sürünebilirler.

<span class="mw-page-title-main">Pelikan</span> kuş cinsi

Pelikan, monotipik pelikangiller (Pelecanidae) familyasını ve Pelecanus cinsini oluşturan iri su kuşu türlerinin ortak adı. Uzun gagaları, avlanmak için kullandıkları ve yutmadan önce gagalarıyla topladıkları avın bulunduğu suyu süzmeye yarayan geniş boğaz keseleri en ayırt edici özellikleridir. Kahverengi pelikan, Peru pelikanı dışındaki türlerinin tüyleri genellikle soluk renklidir. Tüm türlerinin gagaları, keseleri ve yüzlerindeki tüysüz deri, üreme mevsiminden önce parlak renklere kavuşur. Yaşayan sekiz türü dönencelerden ılıman kuşağa kadar olan bölgelerde yaşar ancak Güney Amerika'nın iç kısmında, kutup bölgelerinde ve açık denizde bulunmazlar. Pelikanlara ait fosil kayıtları Fransa'da Oligosen döneminden kalma ve günümüz pelikanlarının gagasına benzeyen fosil buluntularıyla birlikte en az 30 milyon yıl öncesinden itibaren vardır. Uzun süre fregat kuşları, karabataklar, tropik kuşları ve sümsük kuşları ile akraba olduğu düşünülen pelikanlar günümüzde Pelikansılar (Pelecaniformes) takımında sınıflandırılır ve en yakın akrabaları ise pabuç gagalı ve hamerkoptur. Aynı takım içinde yer alan aynaklar, kaşıkçılar ve balıkçıllar ise uzak akrabalarıdır. Genellikle su yüzeyinde ya da yüzeye yakın yakaladıkları balıklarla beslenirler ve kıyılar ile göllerde yaşarlar. Koloniler oluşturarak üreyen pelikanlar sıklıkla toplu olarak avlanır. Beyaz tüylü dört türü yerde yuva yaparken kahverengi ya da gri renkli diğer dört türü ise ağaçlarda yuvalanmayı tercih eder.

<span class="mw-page-title-main">Süper avcı</span> bir besin zincirinin tepesinde yaşayan ve kendine ait bir yırtıcı hayvanı olmayan yırtıcı hayvan

Süper avcılar, normal şartlar altında doğada yetişkin haldeyken başka türler tarafından avlanmayan ve av türlerini kontrol altında tutan avcı canlılardır. Ayrıca süper yırtıcı, alfa yırtıcı, doruk yırtıcı, doruk avcı veya büyük avcı olarak da bilinir.

<span class="mw-page-title-main">Türkiye faunası</span>

Türkiye direyi, hayvanlar âleminin Türkiye sınırları içerisinde yaşayan üyelerinin tümüdür. Birçok farklı hayvan türünü barındırması ile dikkat çeker. Anadolu'nun Asya ile Avrupa arasındaki konumu bunda başlıca etkendir. Farklı iklim özelliklerinde coğrafi bölgelere sahip olduğu için, bitki örtüsünün diğer Orta Doğu ülkelerine göre daha zengin olması ise diğer önemli etkendir ve bu yüzden, farklı iklim ve besin ihtiyacı olan birçok hayvan türü kendisine uygun yaşam alanı bulabilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Humboldt kalamarı</span> Kafadan bacaklılar sınıfına bağlı bir tür

Humboldt kalamarı veya Jumbo kalamar, Büyük Okyanus'un doğu kıyılarındaki Humboldt akıntısında yaşar. Ateş Toprakları'ndan Alaska kıyılarına kadar görülür. Genelde 50–80 cm uzunluğunda olmakla beraber boyu 4 m'ye, ağırlığı 45 kg'ya ulaşabilir.

<span class="mw-page-title-main">Balina ve yunuslar listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Balinalar ya da Latince adıyla Cetacea infra takımı içinde plasentalı deniz memelileri olan balinalar, yunuslar ve musurları barındırır. Bu infra takımın tüm günümüz üyeleri tamamen su içinde yaşamaya adapte olmuştur. Çoğu açık okyanuslarda yaşarken az sayıda üyesi nehirlerde ve haliçlerde yaşar. Bu hayvanlar üremek için çiftleşmeyi, doğumu, yavrularını emzirmeyi ve beslenmeyi tamamen sualtında gerçekleştirirler. Boyutları 1,4 m. boyunda ve 54 kg. ağırlığındaki körfez muturundan aynı zamanda bugüne kadar yaşamış en büyük hayvan olduğu düşünülen 29,9 m. boyunda ve 190 ton ağırlığında mavi balinaya kadar bir yelpaze içindedir. Dünya Doğa ve Doğal Kaynakları Koruma Birliği (IUCN) tarafından bu infra takım için on dört familya, 39 cins ve 90'dan fazla tür tanınmaktadır. IUCN tarafından bu türlerden ikisi kritik tehlikedeki türler, yedisi tehlikedeki türler, altısı hassas türler, beşi neredeyse tehdit altındaki türler arasında listelenirken yirmi ikisi asgari endişe altında görülmekte ve kırk beşi hakkında yeterli veri yoktur, ayrıca üç tür henüz değerlendirilmemiştir.

<span class="mw-page-title-main">Tetrodotoksin</span>

"Tetrodoks" olarak da bilinen Tetrodotoksin TTX olarak kısaltılır ve bazı zaman Vudu pratik edenler tarafından "zombi tozu" olarak da anılır, bilinen hiçbir panzehiri olmayan güçlü bir nörotoksin. Tetrodotoksine karşı farelerde olası bir panzehir başarılı bir şekilde test edilmiştir, ancak insanlarda etkinliğini belirlemek için başka testlerin de yapılmasına ihtiyaç duyulmaktadır. Fareler üzerinde yapılan bu deneylerde Fampridine maddesi (4-Aminopyridine) tetrodotoxin zehirinin etkisini tersine çevirerek bu zehire karşı direnç göstermiştir. Tetradotoksin, sinir hücrelerinin zar membranlarında bulunan voltaja duyarlı sodyum kanallarına bağlanarak sinirlerdeki işlem potansiyelini engeller. Bu toksinin bağlandığı yer, voltaja duyarlı Na + kanallarının gözenek açılışlarında yer alır ve ismini, kurbağa balığı (Tetraodontidae), kirpi balığı (Diodontidae), Güneş balığı ve çotira balığı (Balistidae) gibi türleri içeren bir takımın ismi olan Tetraodontiformesden alır.

<span class="mw-page-title-main">Pabuç gagalı</span>

Pabuç gagalı ya da pabuç gagalı leylek, leyleğe benzeyen çok büyük bir kuş türüdür. Adını çok büyük ve ayakkabıya benzeyen gagasından alır. Genel biçim itibarıyla leyleğe benzese ve daha önceden leyleksiler (Ciconiiformes) takımında sınıflandırılmış olsa da diğer yaşayan kuşlarla olan akrabalık ilişkisi tam olarak belirlenememiştir. Bazı otoriteler pelikansılar (Pelecaniformes) takımı içinde sınıflandırmaya başlamıştır. Monotipik Balaenicipitidae familyasındaki monotipik Balaeniceps cinsinin tek türüdür. Erişkin kuşlar genel olarak gri tüylere sahip iken genç kuşlar daha kahverengi tüylere sahiptir. Afrika'nın tropikal doğu bölgesinde, Sudan'dan Zambiya'ya kadar büyük bataklıklarda yaşarlar.

<span class="mw-page-title-main">Pigme ispermeçet balinası</span>

Pigme ispermeçet balinası, Kogiidae familyasının bilinen iki türünden birisidir. Genellikle denizlerde görünmezler ve bu tür hakkında bilinen çoğu şey gövdelerinin araştırmalarından gelmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Kafadan bacaklı kolu</span> kafalarından uzanan ve gagalarını çevreleyen esnek uzuvları olan canlılar

Tüm kafadan bacaklılar, kafalarından uzanan ve gagalarını çevreleyen esnek uzuvlara sahiptir. Kassal hidrostat olarak işlev gören bu uzantılar, kollar, bacaklar veya dokunaçlar olarak adlandırılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Hayvan zehri</span> bir canlı tarafından salgılanan toksin

Hayvan zehri ya da venom, bir hayvanın bir diğerine zarar vermek için ürettiği bir veya daha fazla toksin içeren bir salgıdır. Venom, hem avcılarda hem de avlarda, hem omurgalılarda hem de omurgasızlarda olmak üzere çeşitli hayvanlar arasında ortaya çıkmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Bathypolypus arcticus</span>

Bathypolypus arcticus, kuzey Atlantik ahtapotu veya derin deniz ahtapotu, Kuzey Atlantik'te yaşayan küçük bir demersal ahtapot türüdür. Genellikle sıcaklığın 2 ve 6 derece arasında olduğu, 200 ve 600 metre arasındaki derinliklerde yaşar.

<span class="mw-page-title-main">Kafadan bacaklı boyutları</span>

Kafadan bacaklıların boyutu büyük ölçüde değişkenlik göstermektedir. En küçük kafadan bacaklının erişkinkenki boyu 1 santimetre, ağırlığı ise 1 gramdan azdır. En büyük kalamar olduğu düşünülen dev kalamar veya Mesonychoteuthis hamiltoni'nin uzunluğu ise 10 metreye ve ağırlığı yarım tona ulaşabilmektedir. Bu istatikler kalamarı yaşayan en büyük omurgasız yapmaktadır. Yumurtadan yeni çıkmış bir kafadan bacaklının ağırlığı erişkin haline gelene kadar 3 milyar kat artar. Bazı kafadan bacaklı türlerinin, olağanüstü büyüklükteki vücut parçalarına sahip oldukları da not edilmiştir. Örnek vermek gerekirse dev kalamar ve Mesonychoteuthis hamiltoni yaşayan hayvanlar arasındaki en büyük gözlere sahiptir.

<span class="mw-page-title-main">Malta'daki kuşlar listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Bu liste Malta'da yer alan kuş türlerinin bir listesidir. Malta'da yaklaşık 436 tür vardır. Büyük bir göç güzergahı üzerinde yer alan bir bölge olduğu için birçok tür ilkbahar ve sonbahar aylarında buradan geçer. Malta'da insanlar tarafından getirilen iki tane egzotik tür bulunur. Dünya çapında 23 tür tehdit altındadır.