İçeriğe atla

Kadıköy'deki çeşmeler listesi

Türkiye'nin İstanbul ilinin Kadıköy ilçesindeki kayda değer çeşmeler şu şekildedir:

Mevcut çeşmeler

Çeşme Fotoğraf Mahalle İnşa tarihi[a]Koordinatlar Not Kaynak
II. Mahmud ÇeşmesiBostancı1831/1832 40°57′11″K 29°05′44″D / 40.95306°K 29.09556°D / 40.95306; 29.09556[1]
Ali Paşa ÇeşmesiOsmanağa1732/1733 40°59′28″K 29°01′33″D / 40.99111°K 29.02583°D / 40.99111; 29.02583[2]
Ayrılık ÇeşmesiRasimpaşa17. yüzyıl 41°00′01″K 29°01′51″D / 41.00028°K 29.03083°D / 41.00028; 29.03083
Baba-Oğul ÇeşmesiAcıbadem1844/1845 41°00′05″K 29°02′25″D / 41.00139°K 29.04028°D / 41.00139; 29.04028[b][3]
Çatal ÇeşmeBostancı1550/1551 41°00′05″K 29°02′25″D / 41.00139°K 29.04028°D / 41.00139; 29.04028[4]
Emine Hanım ÇeşmesiSahrayıcedid1856/1857[c]40°59′10″K 29°04′40″D / 40.98611°K 29.07778°D / 40.98611; 29.07778[5]
Erenköy İstasyon ÇeşmesiErenköy1921/1922 40°57′23″K 29°05′11″D / 40.95639°K 29.08639°D / 40.95639; 29.08639[6]
Erenköy Cami ÇeşmesiErenköy1905/1906 40°58′19″K 29°04′37″D / 40.97194°K 29.07694°D / 40.97194; 29.07694[7]
Fenerbahçe ÇeşmesiFenerbahçe1967 40°58′10″K 29°02′11″D / 40.96944°K 29.03639°D / 40.96944; 29.03639[8]
Galib Paşa Camii ÇeşmesiCaddebostanBilinmiyor40°57′57.7″K 29°04′11.3″D / 40.966028°K 29.069806°D / 40.966028; 29.069806[d][9]
Halid Ağa ÇeşmesiOsmanağa1794/1795 40°59′28″K 29°01′41″D / 40.99111°K 29.02806°D / 40.99111; 29.02806[e][11]
Hasan Rıza Paşa ÇeşmesiCaferağa1852/1853 40°59′07″K 29°01′20″D / 40.98528°K 29.02222°D / 40.98528; 29.02222[f][13]
Hasan Rıza Paşa ÇeşmesiOsmanağa1845/1846 40°59′22″K 29°01′40″D / 40.98944°K 29.02778°D / 40.98944; 29.02778[14]
Hasan Hüsnü Paşa ÇeşmesiHasanpaşa1899/1900 veya sonrası 40°59′41.5″K 29°02′22.7″D / 40.994861°K 29.039639°D / 40.994861; 29.039639[g][15]
Hilmi Baba ÇeşmesiMerdivenköyHaziran 1897 40°59′20.9″K 29°04′29.3″D / 40.989139°K 29.074806°D / 40.989139; 29.074806[16]
Hüseyin Ağa ÇeşmesiOsmanağa1766/1767 40°59′24″K 29°01′33″D / 40.99000°K 29.02583°D / 40.99000; 29.02583[17]
İbrahim Ağa ÇeşmesiAcıbadem17. yüzyıl 41°00′05″K 29°01′54″D / 41.00139°K 29.03167°D / 41.00139; 29.03167[18]
Kayışdağı Suyu ÇeşmesiOsmanağa1930 40°59′25.1″K 29°01′41.1″D / 40.990306°K 29.028083°D / 40.990306; 29.028083
Kayışdağı Suyu ÇeşmesiRasimpaşa1930 40°59′35.7″K 29°01′48.8″D / 40.993250°K 29.030222°D / 40.993250; 29.030222[19]
Kayışdağı Suyu ÇeşmesiErenköy20. yüzyıl 40°58′48.9″K 29°04′38.7″D / 40.980250°K 29.077417°D / 40.980250; 29.077417[20]
Ladikli Ahmed Ağa ÇeşmesiRasimpaşa1793/1794 40°59′45″K 29°01′26″D / 40.99583°K 29.02389°D / 40.99583; 29.02389[21]
Mısırlı Osman Ağa ÇeşmesiOsmanağa1621/1622 40°59′28″K 29°01′36″D / 40.99111°K 29.02667°D / 40.99111; 29.02667[22]
Osman Ağa ÇeşmesiHasanpaşa1796/1797 40°59′44″K 29°02′36″D / 40.99556°K 29.04333°D / 40.99556; 29.04333[23][24]
Selâmi ÇeşmeFenerbahçe1800/1801 40°58′32″K 29°03′07″D / 40.97556°K 29.05194°D / 40.97556; 29.05194[25]
Sürmeli Ali Paşa ÇeşmesiCaferağa1693/1694 40°59′26″K 29°01′30″D / 40.99056°K 29.02500°D / 40.99056; 29.02500[26]
Tuğlacıbaşı Camii ÇeşmesiFeneryolu1868/1869 40°59′04.7″K 29°02′51.8″D / 40.984639°K 29.047722°D / 40.984639; 29.047722
Yoğurtçu ÇeşmesiOsmanağaBilinmiyor40°59′01″K 29°02′00″D / 40.98361°K 29.03333°D / 40.98361; 29.03333[27]

Varlığını sürdürmeyen çeşmeler

Çeşme Fotoğraf Mahalle İnşa tarihi[a]Yıkılış tarihi Koordinatlar Not Kaynak
Fenerbahçe ÇeşmesiFenerbahçe1967 1970'ler-2006 arası [8][28]
Hacı Ömer Efendi Çeşmesi Zühtüpaşa1772/1773 1970'ler 40°59′12.2″K 29°02′19.5″D / 40.986722°K 29.038750°D / 40.986722; 29.038750[29][30]
Seyyid Mustafa Efendi ÇeşmesiErenköy1811/1812 1993 sonrası [31]
Seyyid Paşa Çeşmesi1863/1864 1945-1993 [h][12][32]

Ayrıca bakınız

Notlar

  1. ^ a b Bazı çeşme kitâbelerinde verilen inşa yılları, Hicrî ya da Rumi takvime göre olduğundan miladi takvime göre kesin olarak bilinememektedir.
  2. ^ 1988'de, günümüzde bulunduğu caddenin karşısından günümüzdeki konumuna taşındı.
  3. ^ Bu tarihin yer aldığı kitâbenin çeşmeye ait olduğu kesin değildir.[4]
  4. ^ Semavi Eyice'nin 1996 tarihli bir yazısına göre "20-25 yıl kadar önce" bulunduğu noktaya taşınmıştır.
  5. ^ Yapıldığında eski karakolun alt tarafındayken sonraki dönemde günümüzdeki konumuna taşındı.[10]
  6. ^ İbrahim Hilmi Tanışık'ın 1945 tarihli eserinde çeşmenin kitâbesindeki tarih hatalı bir şekilde 1280 (miladi 1864/1865) olarak verilir.[12]
  7. ^ Caminin yapım tarihi ise 1899 ya da 1900'de tamamlanan Hasan Paşa Camii ile birlikte yaptırılan çeşmenin günümüzde kitâbesi yoktur ve yapım tarihi bilinmemektedir.
  8. ^ Tanışık'ın 1945 tarihli kitabında çeşmenin var olduğundan bahsedilirken Affan'ın 1993 tarihli kitabında artık yerinde olmadığı belirtilir.

Kaynakça

Özel
  1. ^ Kızılkayak 2011, s. 105.
  2. ^ Kızılkayak 2011, s. 69.
  3. ^ Kızılkayak 2011, s. 77.
  4. ^ a b Kızılkayak 2011, s. 81.
  5. ^ Kızılkayak 2011, s. 135.
  6. ^ Affan 1993, s. 269.
  7. ^ Affan 1993, s. 266.
  8. ^ a b Egemen 1993, s. 285.
  9. ^ Eyice, Semavi (1995). "Galib Paşa Camii". TDV İslâm Ansiklopedisi. 13. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı. s. 332. ISBN 9753894406. 19 Haziran 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Haziran 2023. 
  10. ^ Tanışık 1945, s. 392.
  11. ^ Eyice, Semavi (1997). "Hâlid Ağa Çeşmeleri" (PDF). TDV İslâm Ansiklopedisi. 15. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı. ss. 282-283. ISBN 9753894422. 6 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 26 Mart 2021. 
  12. ^ a b Tanışık 1945, s. 452.
  13. ^ Kızılkayak 2011, ss. 101-102.
  14. ^ Ertuğ 2006a, s. 150.
  15. ^ Doğan, Sema (1997). "Hasan Paşa Camii". TDV İslâm Ansiklopedisi. 16. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı. s. 344. ISBN 9753894430. 27 Mart 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Haziran 2023. 
  16. ^ Tanman, Baha (1992). "İstanbul Merdivenköyü'ndeki Bektaşi Tekkesi'nin "Meydan Evi" hakkında". İstanbul Yazıları. Turing ve Otomobil Kurumu. ss. 318, 329. ISBN 9757641154. 
  17. ^ Ertuğ 2006a, s. 164.
  18. ^ Kızılkayak 2011, s. 137.
  19. ^ Atılgan, Arif (5 Temmuz 2020). "Kayışdağı Çeşmesi". 18 Haziran 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Haziran 2023. 
  20. ^ Ertuğ 2006b, s. 201.
  21. ^ Kızılkayak 2011, s. 85.
  22. ^ Tanışık 1945, ss. 264, 266.
  23. ^ Kızılkayak 2011, s. 115.
  24. ^ "Babüssaade ağası Osman Ağa Çeşmesi". Osmanlı Kitabeleri Projesi. 27 Mart 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mart 2021. 
  25. ^ Kızılkayak 2011, s. 119.
  26. ^ Kızılkayak 2011, s. 123.
  27. ^ Affan 1993, s. 830.
  28. ^ Ertuğ 2006b, s. 154.
  29. ^ Tanışık 1945, s. 372, 374.
  30. ^ Egemen 1993, s. 685.
  31. ^ Affan 1993, s. 642.
  32. ^ Affan 1993, s. 747.
Genel
  • Kızılkayak, Görkem, (Ed.) (Aralık 2011). Kadıköy Çeşmeleri. Kadıköy Belediyesi. 
  • Egemen, Affan (Ekim 1993). İstanbul'un Çeşme ve Sebilleri. İstanbul: Arıtan Yayınevi. 
  • Tanışık, İbrahim Hilmi (1945). İstanbul Çeşmeleri. 2. İstanbul: Maarif Matbaası. 
  • Ertuğ, Necdet, (Ed.) (2006a). İstanbul Tarihî Çeşmeler Külliyatı. 2. İstanbul: İSKİ Genel Müdürlüğü. ISBN 9789944100335. 
  • Ertuğ, Necdet, (Ed.) (2006b). İstanbul Tarihî Çeşmeler Külliyatı. 3. İstanbul: İSKİ Genel Müdürlüğü. ISBN 9789944100335. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Hasan Rıza Paşa Çeşmesi (Osmanağa)</span> İstanbul, Kadıköyde yer alan tarihî bir çeşme

Hasan Rıza Paşa Çeşmesi ya da Rıza Paşa Çeşmesi, İstanbul'un Kadıköy ilçesindeki bir çeşmedir. Hasan Rıza Paşa tarafından 1845 ya da 1846 yılında yaptırıldı. 1970'lerden itibaren tahrip edilmeye başlayan çeşme, işlevini de yitirdi. 2014'te tamamlanan restorasyon çalışmasıyla birlikte tekrar faaliyete geçti.

<span class="mw-page-title-main">Horhor Çeşmesi (Kırma Tulumba Sokağı)</span> Fatihteki bir çeşme

Horhor Çeşmesi ya da Horhor Acı Çeşmesi, Türkiye'nin İstanbul ilinin Fatih ilçesinde yer alan bir çeşmedir. Kaynaklar, I. Süleyman tarafından yaptırıldığı ya da daha öncesindeki döneme ait olduğuna dair farklı görüşler öne sürer. Üzerindeki onarım kitabesine göre 27 Mart 1876 tarihi civarında onarım gördü. Muslukları olmasa da 1966'ya kadar suyu akan çeşmenin tepesinde 2008 yılında yıkılana kadar ahşap bir ev vardı.

<span class="mw-page-title-main">Mısırlı Osman Ağa Çeşmesi (Kadıköy)</span> İstanbul, Kadıköyde yer alan tarihî bir çeşme

Mısırlı Osman Ağa Çeşmesi ya da kısaca Osman Ağa Çeşmesi, İstanbul'un Kadıköy ilçesinde yer alan bir çeşmedir. Üzerindeki kitâbesine göre Bâbüssaâde Ağası Mısırlı Osman Ağa tarafından 1621 ya da 1622'de yaptırılsa da bu kitâbenin bu çeşmeye ait olmayabileceği ihtimali de ortaya atılmıştır. Bir müddet sonra teknesi çukurda kalan ve işlevini de yitiren çeşme, 1980'lerde yapılan çalışmayla imar hattına taşındı ve kot farkı giderildi. Zaman içerisinde ön cephesine, dinlenme taşları ile onları birbirine bağlayan tekne ağzı taşı eklendi. 2020'de yapılan restorasyon çalışmasıyla birlikte tekrar faaliyete geçti.

<span class="mw-page-title-main">Yoğurtçu Çeşmesi</span> Kadıköyde bir çeşme

Yoğurtçu Çeşmesi ya da Yoğurtçu Parkı Çeşmesi, Türkiye'nin İstanbul ilinin Kadıköy ilçesinde yer alan bir çeşmedir.

<span class="mw-page-title-main">İbrahim Ağa Çeşmesi (Kadıköy)</span> Kadıköyde bir çeşme

İbrahim Ağa Çeşmesi, Türkiye'nin İstanbul ilinin Kadıköy ilçesinde yer alan bir çeşmedir. İbrahim Ağa tarafından 17. yüzyılda yaptırılmış olup o dönemde, Haydarpaşa Çayırı'nın kenarında, İbrahimağa Deresi'nin yanındaki cami ve hazîreden oluşan bir külliyenin parçasıydı.

Hasan Rıza Paşa Çeşmesi ya da Rıza Paşa Çeşmesi, Türkiye'nin İstanbul ilinin Kadıköy ilçesinde yer alan bir çeşmedir. Hasan Rıza Paşa tarafından 1852 ya da 1853 yılında yaptırılan çeşme; 1986'da Kadıköy Belediyesi, 1994-1995 yıllarında ise Mühürdar Lions Kulübü tarafından onarıldı.

Çatal Çeşme, Türkiye'nin İstanbul ilinin Kadıköy ilçesinde yer alan bir çeşmedir. 1550 ya da 1551 yılında inşa edildi. İbrahim Hilmi Tanışık tarafından İhsan Bey tarafından yaptırıldığı belirtilmekte ve İhsan Bey Meydan Çeşmesi olarak adlandırılmasına karşın, kitâbesindeki "ihsan" ifadesi kelime anlamıyla kullanıldığından yaptıran kişi belirsizdir. 1865 ya da 1856 yılında bir onarım gördü. 1946'da yerinden sökülerek geri alınan çeşme, 1947 yazında restore edildi. Çeşme, bilinenler arasında ilçedeki en eski çeşmedir.

Türkiye'nin İstanbul ilinin Beyoğlu ilçesindeki kayda değer çeşmeler şu şekildedir:

Türkiye'nin İstanbul ilinin Fatih ilçesindeki kayda değer çeşmeler şu şekildedir:

Seyyid Paşa Çeşmesi, Türkiye'nin İstanbul ilinin Kadıköy ilçesinde yer alan eski bir çeşmedir. Günümüzde Erenköy ile Bostancı mahalleleri arasında uzanan Şemsettin Günaltay Caddesi üzerinde yer alıyordu.

<span class="mw-page-title-main">Hasköy Çeşmesi</span> Beyoğlundaki bir çeşme

Hasköy Çeşmesi ya da Yasef Çeşmesi, İstanbul'un Beyoğlu ilçesindeki bir çeşmedir. 1524 ya da 1525 yılında Yasef adlı bir Yahudi tarafından yaptırılmıştır. Beyoğlu'nda tarihi tespit edilen ve günümüzde varlığını sürdüren en eski çeşmedir. Suyunun akmadığının kaydedildiği 1940'ların başından beri işlevsizdir.

İstanbul'un Beşiktaş ilçesindeki kayda değer çeşmeler şu şekildedir:

<span class="mw-page-title-main">Yahya Efendi Çeşmesi (Beşiktaş)</span> Beşiktaştaki bir çeşme

Yahya Efendi Çeşmesi, İstanbul'un Beşiktaş ilçesindeki bir çeşmedir. 1557 ya da 1558 yılında yaptırılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Galib Paşa Camii Çeşmesi</span> Kadıköydeki bir çeşme

Galib Paşa Camii Çeşmesi, İstanbul'un Kadıköy ilçesinde bulunan bir çeşmedir.

Güzelce Ali Paşa Çeşmesi ya da Ali Paşa Çeşmesi, İstanbul'un Beyoğlu ilçesinde bulunan bir çeşmedir.

İstanbul'un Beykoz ilçesindeki kayda değer çeşmeler şu şekildedir:

<span class="mw-page-title-main">İshak Ağa Çeşmesi (Beykoz Çayırı)</span>

İshak Ağa Çeşmesi, Terazibaşı Çeşmesi ya da Terazi Çeşmesi; İstanbul'un Beykoz ilçesindeki bir çeşmedir. Eski İstanbul Gümrük Emini İshak Ağa tarafından 1749 ya da 1750 yılında yaptırıldı. Önceleri dört cephesinde de birer lüle ve tekne varken, ilerleyen dönemde iki cephesindeki lüleleri kapatıldı ve bu cephelerdeki tekneleri dolduruldu. 1970'te yapılan kanalizasyon çalışmaları esnasında çeşmenin suyu kesilse de 1972'de kitâbesinin olduğu cephesinin toprak seviyesinin altına indirilmesiyle tekrar işlevsel hâle geldi. Bu çalışmanın ardından çeşmeye, yapılan bir merdivenden inilerek ulaşılmaya başlanmıştı. 2005'teki restorasyonla bu kot farkı giderilerek çevre düzenlemesi ile bu cephedeki teknesi yapıldı. 2014'te ön cephesindeki lülenin bir muslukla değiştirildiği çeşme, günümüzde işlevseldir.

<span class="mw-page-title-main">İshak Ağa Çeşmesi (Ortaçeşme, Beykoz)</span> İstanbulun Beykoz ilçesindeki bir çeşme

İshak Ağa Çeşmesi ya da Palamar Çeşmesi, İstanbul'un Beykoz ilçesindeki bir çeşmedir. İstanbul Gümrük Emini İshak Ağa tarafından 1752 ya da 1753 yılında yaptırıldı. İnşa edildiği dönemde Beykoz Çayırı içinde yer alsa da, bölgedeki yapılaşmanın artmasıyla kent dokusu içinde kaldı. 1972 sonrasında özgün teknesinin şekli değiştirilen çeşme, günümüzde işlevseldir.

Abbas Ağa Çeşmesi, İstanbul'un Beşiktaş ilçesindeki bir çeşmedir. 1669 ya da 1670 yılında yaptırılmıştır.

İstanbul'un Üsküdar ilçesindeki kayda değer çeşmeler şu şekildedir: