İçeriğe atla

Kadri Yıldırım

Kadri Yıldırım
Türkiye Büyük Millet Meclisi
25. ve 26. Dönem Milletvekili
Görev süresi
23 Haziran 2015 - 16 Mayıs 2018
Seçim bölgesiHaziran 2015 - Siirt
Kasım 2015 - Siirt
Kişisel bilgiler
Doğum Kadri Yıldırım
5 Şubat 1959(1959-02-05)
Lice, Diyarbakır, Türkiye
Ölüm 26 Mart 2021 (62 yaşında)
Diyarbakır, Türkiye[1]
Partisi Halkların Demokratik Partisi
Mesleği Siyasetçi, Akademisyen

Kadri Yıldırım (d. 5 Şubat 1959, Diyarbakır, ö. 26 Mart 2021, Diyarbakır) Kürt akademisyen ve siyasetçidir.[2]

Eğitimi ve akademik yaşamı

5 Şubat 1959'da Diyarbakır'ın Lice ilçesinde Kürt bir ailede doğdu. Siirt Eğitim Yüksekokulu'ndaki ön lisan eğitimi tamamladıktan sonra, Harran Üniversitesi İlahiyat Fakültesi'ni bitirmiştir.[2] 13 yıl öğretmenlik yapan Kadri Yıldırım Dicle Üniversitesi İlahiyat Fakültesi'nde öğretim üyeliği, Mardin Artuklu Üniversitesi rektör yardımcılığı, bu üniversiteye bağlı Yaşayan Diller Enstitüsü müdürlüğü, bu enstitüye bağlı Kürt Dili ve Kültürü ana bilim dalı koordinatörlüğü,[3] aynı üniversitenin İlahiyat Fakültesi (sonradan fakültenin ismi İslami İlimler Fakültesi olarak değişmiştir[4]) kurucu Dekanlığı görevlerinde bulundu.[2] Dicle Üniversitesi İlahiyat Fakültesinde 2004'te Yardımcı Doçent, 2010 yılında ise Profesör olmuştur.[5] Kürtçe, Arapça, Farsça dil, edebiyat ve coğrafyası üzerine 14 kitabı ve birçok akademik tebliğ makaleleri bulunmaktadır.[2]

Siyasi yaşamı

Haziran 2015 Milletvekili Genel Seçimleri'nde Halkların Demokratik Partisi Siirt milletvekili adayı olan[6] ve seçilen Kadri Yıldırım, Kasım 2015 Milletvekili Seçimi'nde yeniden Halkların Demokratik Partisi'nden Siirt ili milletvekili seçilmiştir.[2]

Eserleri

  • Kabul ve Red Arasında İslamî Feminizm, Avesta Yayınları, İstanbul, 2019
  • Zerdüşt, Avesta ve Temel Öğretileri, Kadri Yıldırım, Avesta Yayınları, İstanbul, 2019
  • Kürt Medreseleri ve Alimleri (3 Cilt), Kadri Yıldırım, Avesta Yayınları, İstanbul, 2018
  • Bütün Yönleriyle Rojava - Efrîn (Afrin), Kadri Yıldırım, Avesta Yayınları, İstanbul, 2018
  • Birketü’l-Kelimat Menkıbeler Havuzu, Şeyh Muhammed Asım Oxini, Türkçeye çeviren: Kadri Yıldırım, Avesta Yayınları, İstanbul, 2017
  • İkinci Xanî / Xaniyê Duyem: HacîQadirê Koy,Tür: Biyogafi, Yazar: Kadri Yıldırım, Avesta Basın Yayın, İstanbul, 2016[7]
  • Mem û Zîn, Ehmedê Xanî, Dil: Türkçe, Kürtçe, Türkçeye çeviren: Kadri Yıldırım, Avesta Basın Yayın, 2016
  • Kürt Tarihi ve Coğrafyası-1: Rojava, Kadri Yıldırım, Şemal Yayınevi, 2015
  • Artuklu Kolay Arapça, İki cilt, Derleyici: Kadri Yıldırım, 2014
  • Dîwan: Ehmedê Xanî Külliyatı-4, Dil: Kürtçe, Türkçe, Kadri Yıldırım, Avesta-Basın Yayın, İstanbul, 2014
  • Espîdebazê Hemedanî/Hemedanlı Beyaz Şahin Baba Tahîre Uryan: Hayatı Görüşleri Divanı, Lorî - Hewramî - Kurmancî – Tirkî, Avesta Basın Yayın[8] İstanbul, 2013[9]
  • Temel Alıştırma ve Metinlerle Kürtçe Dilbilgisi, Dili: Türkçe, Kürtçe, Avesta Basın Yayın, İstanbul, 2013[10]
  • Hülasa-î Akaid - Akaidin Özü', Seyid Abdullah Nehri, Türkçeye çeviren: Kadri Yıldırım, Semerkand Yayıncılık, 2013.
  • Asker, Diplomat, Düşünür, Siyasetçi, Ressam, Şair ve Tarihçi: Muhammed Emîn Zekî Bey (1880-1948), Kürt Tarihi Dergisi, 2013
  • Kültür Bakanlığı'nın Mem û Zîn Çevirisine Eleştirel Bir Yaklaşım, Dil:Türkçe, Avesta Basın Yayın, 2011[11]
  • Ehmedê Xanî'nin Fikir Dünyası, Kadri Yıldırım, Ağrı Kültür ve Yardımlaşma Derneği Yay., 2011
  • Eqîdeya Îmanê / İnanç Risalesi: Ehmedê Xanî Külliyatı-2, Dil: Türkçe, Kadri Yıldırım, Avesta-Basın Yayın, İstanbul, 2008
  • Nûbehara Biçûkan (Arapça-Kürtçe-Arapça Sözlük): Ehmedê Xanî Külliyatı-1, Dil: Arapça, Türkçe, Avesta Basın Yayın, İstanbul, 2008
  • Ehmede Xani ve Mem u Zin / Bir Şair Düşünür ve Mutasavvıf Olarak, İzeddin Mustafa Resul, Türkçeye çeviren: Kadri Yıldırım, Avesta Basın Yayın, İstanbul, 2007
  • Ürdün Kürtleri, Muhammed Ali es-Siwereki el-Kurdi, Türkçeye çeviren: Kadri Yıldırım, Avesta Basın Yayın, İstanbul, 2007
  • Kerkük: Tarih Politika ve Etnik Yapı, Kemal Mazhar Ahmed, Türkçeye çeviren: Kadri Yıldırım, Avesta Basın Yayın, İstanbul, 2005

Kaynakça

  1. ^ "Prof.Dr. Kadri Yıldırım hayatını kaybetti". Gazete Karınca. 27 Mart 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mart 2021. 
  2. ^ a b c d e "Kadri Yıldırım". TBMM Web Sitesi. 4 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Aralık 2017. 
  3. ^ "Kürdoloji Enstitüsü ilk mezunlarını veriyor, kütüğe Kürtçe plaket çakılacak". 2 Aralık 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Aralık 2017. 
  4. ^ "T.C. Mardin Artuklu Ünivesitesi - İslami İlimler Fakültesi - Hakkımızda". 28 Haziran 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Aralık 2017. 
  5. ^ "Kadri Yıldırım Kimdir?". 21 Mayıs 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Aralık 2017. 
  6. ^ "2015 Milletvekili Kesin Aday Listesi" (PDF). Yüksek Seçim Kurulu. 16 Aralık 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 2 Aralık 2017. 
  7. ^ "İkinci Xanî / Xaniyê Duyem: HacîQadirê Koy". 12 Mart 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Aralık 2017. 
  8. ^ "Espîdebazê Hemedanî - Hemedanlı Beyaz Şahin / Baba Tahirê Uryan: Hayatı Görüşleri Dîwanı". 19 Şubat 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Aralık 2017. 
  9. ^ "Espidebaze Hemedani - Hemedanlı Beyaz Şahin / Baba Tahire Uryan: Hayatı Görüşleri Diwani". 2 Aralık 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Aralık 2017. 
  10. ^ "Kütçe Dilbilgisi - Temel Alıştırma ve Metinlerle". 28 Mayıs 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Aralık 2017. 
  11. ^ "Kültür Bakanlığı'nın Mem û Zîn Çevirisine Eleştirel Bir Yaklaşım". Avesta Vasın Yayın. 12 Mart 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Aralık 2017. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

Kürtler, doğuda Zagros Dağları'ndan batıda Toros Dağları'na ve güneyde Hemrin Dağları'ndan kuzeyde Kars–Erzurum platolarına kadar uzanan coğrafi bölgede yoğun yaşayan, 2017 yılı tahminlerine göre dünyada yaklaşık 36–45 milyon nüfusa sahip olan İranî bir halktır. Bugün dünyadaki en büyük Kürt nüfusu, 15–20 milyon civarı ile Türkiye'de bulunurken; İran, Irak ve Suriye'de de sayıları 3 ila 12 milyon arasında değişen önemli Kürt nüfusları bulunmaktadır. Gerek Orta Doğu'daki siyasi ve sosyal karmaşalar ve sorunlar, gerekse diğer sebepler dolayısıyla özellikle 20. yüzyılın ikinci yarısında oluşan göçler sonucunda Batı Avrupa başta olmak üzere Kuzey Amerika ve Orta Asya gibi farklı bölgelere yerleşmiş bir Kürt diasporası da mevcuttur.

<span class="mw-page-title-main">Celadet Ali Bedirhan</span> Kürt dilbilimci

Celadet Ali Bedirhan, Kürt milliyetçisi dilbilimci, yazar, diplomat ve siyasetçi. Öğrenimini İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nde tamamlamıştır. Daha sonra Münih Ludwig Maximilian Üniversitesinde doktorasını tamamlamıştır. Kürt milliyetçi örgütü Hoybun'un ilk başkanıdır.

Şerefname Kürt sülalelerinin ayrıntılı tarihçesidir. Şeref Han tarafından 1597 tarihinde Farsça olarak kaleme alınmıştır. Kürt tarihine ilişkin en önemli özgün kaynaklardan biridir.

<span class="mw-page-title-main">Kürt dilleri</span> Hint-İran dillerinin Kuzeybatı İran koluna giren dil

Kürt dilleri veya Kürtçe, Hint-Avrupa dil ailesine bağlı Hint-İran dillerinin Kuzeybatı İran koluna giren ve Türkiye'nin doğu ve güneydoğusu, Suriye'nin kuzeyi, Irak'ın kuzeyi ve kuzeydoğusu ile İran'ın batısında yaşayan Kürtler tarafından konuşulan bir dil koludur. Kürtçe Irak'ta, Irak'a bağlı Kürdistan Bölgesel Yönetimi'nde ve de facto özerk olan Kuzey ve Doğu Suriye Özerk Yönetimi'nde resmî dil statüsüne sahiptir. Kürt dillerinin yukarıda belirtilenler haricinde Ermenistan, Gürcistan, Türkmenistan, Lübnan, Afganistan, Rusya gibi ülkelerde az sayıda konuşanı bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Ahmed-i Hânî</span> Kürt edebiyatçı ve astronom

Ahmed-i Hani, 17. yüzyıl'da yaşamış Kürt edebiyatçı, astronom, şair, tarihçi ve İslam alimi.

<span class="mw-page-title-main">Selim Temo</span> Kürt yazar

Selim Temo, Kürt şair, yazar, akademisyen ve çevirmen.

<i>Mem û Zîn</i> Ahmed-i Hani eseri

Mem û Zîn, Cizre'de 1450/1451 yılında yaşanan ve 17. yüzyıl sonunda Ahmed-i Hani tarafından manzum bir eser olarak yazıya geçirilen destansı aşk öyküsü.

Zaza milliyetçiliği veya Zazacılık, Zazaların; Kürtler ve Türklerden ayrı millet olduğunu savunan, Zaza kültürel kimliğini ve birliğini destekleyen bir siyasi milliyetçilik biçimidir. KONDA Araştırma ve Danışmanlık'ın 2019 yılında gerçekleştirdiği ulusal araştırmaya göre Zazalar Türkler, Kürtler ve Araplardan sonra Türkiye'deki dördüncü en büyük etnik kimliği oluşturmaktadır. Zazaların da dahil olduğu bir araştırmada Zazaların büyük çoğunluğunun kendilerini ve dillerini Kürtçeden ayrı olarak Zaza ve Zazaca olarak tanımladıkları tespit edilmiştir.

Kürt edebiyatı, Kürtçe ile yaratılmış sözlü ve yazılı edebi eserleri kapsayan edebiyat. İslam öncesi Kürt edebiyatına dair hiçbir bilimsel bulgu ve bilgi yoktur. Kürt anlatılarının büyük bir kısmı sözlü şekilde yayılmış ve bu sözlü edebiyat bugün de sürmektedir. 20. yüzyılın başına kadar olan yazılı edebiyat ise şiir şeklindedir. Nesrin gelişmesi ise daha çok politik ve sosyal gelişmeler sayesinde olmuştur. Avrupa ülkelerine göçün artmasıyla birlikte yüzü kendi topraklarındaki gelişmelere dönük olan yeni bir tür sürgün edebiyatının da geliştiği görülmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Zana Farqînî</span> Kürt dilbilimci

Zana Farqînî (d.1967) Kürt yazar, çevirmen ve dilbilimci.

<span class="mw-page-title-main">Suriye Kürdistanı</span> Suriyenin kuzeydoğusunda yer alan özerk bölge

Suriye Kürdistanı, Batı Kürdistan veya Rojava, Suriye'nin kuzeyinde ve doğu kesiminde çoğunlukla Kürtler olmak üzere Arap, Çerkes, Süryani ve Türkmenlerin yaşadığı bölge. Orta Doğu coğrafyasında Kürtlerin yoğun olarak yaşadığı Kürdistan'ın, Suriye sınırları içinde kalan kısmını tanımlar. PYD tarafından bölgede Kuzey ve Doğu Suriye Özerk Yönetimi ilan edilmiş; fakat Suriye hükûmeti veya diğer ülkeler tarafından tanınmamıştır.

<span class="mw-page-title-main">Kanate Kurdo</span> Kürt yazar

Kanate Kurdo,, Sovyet Kürdü yazar, dilbilimci, akademisyen, Sankt-Peterburg Devlet Üniversitesi Şarkiyat Enstitüsü Kürdoloji bölümü başkanı.(1961-1985)

Mahmud Beyazidi Kürt tarihçisi, İslam âlimi ve Kürdolog.

Nûbihara Biçukan, 1683 yılında Ahmed-i Hani tarafından kaleme alınan Kürtçe manzum eser. Hani bu eseri Kürdistan medreselerinde Kürtçe eğitim vermek için yazmıştır. Kitap Kürtçe-Arapça manzum bir sözlük olup, Kürt tarihindeki ilk Kürtçe sözlük sayılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Haci Kadir Koyi</span> Kürt şair

Haci Kadire Koyi (Kürtçe; Hecî Qadirê Koyî Kürt edebiyatçısı, şair ve Kürt milliyetçisi. Asıl ismi Abdulkadir babasının ismi Molla Salih'tır. Hac aylarında doğması sebebiyle Haci Kadir diye bilinir. Küçük yaşlarda babasını yedi yaşında iken de annesini kaybetmiştir. Dayılarının yanında büyüyen Haci Kadir medrese eğitimi Mahabad ve Uşnu gibi yerlerde almıştır. Kürt edebiyatı'na yapmış olduğu katkılar ve ulusal şiirlerinden dolayı Kürtler'de ikinci Ahmed-i Hani olarak bilinir. Hacı Kadir özellikle şiirlerinde Kürtçe dışında ısrarla diğer dilleri kullanan Kürt yazarları, dini kendi çıkarlarına alet eden ve kadınların okumasına karşı çıkan bazı mollaları şiddetle eleştirmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Kawa Nemir</span> Kürt şair, çevirmen ve editör

Kawa Nemir Kürt şair, çevirmen, editör.

<span class="mw-page-title-main">Evrensel Basım Yayın</span>

Evrensel Basım Yayın, 1988 yılında kurulan yayınevi. İstanbul merkezli yayınevinin Ocak 2017'de kanun hükmünde kararname ile faaliyeti durdurulmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Şamil Esgerov</span>

Şamil Esgerov Sovyet Kürdü yazar, edebiyatçı ve tarihçi.

<span class="mw-page-title-main">Rojda</span> Kürt halk müziği ses sanatçısı

Rojda Kürt şarkıcı ve söz yazarı.

Roger Lescot (1914–1975), Kürt dili üzerine yaptığı araştırmalarla tanınan Fransız oryantalist ve diplomattı.