İçeriğe atla

Kadir Mısıroğlu

Kadir Mısıroğlu
Doğum24 Ocak 1933(1933-01-24)
Akçaabat, Trabzon, Türkiye
Ölüm5 Mayıs 2019 (86 yaşında)
İstanbul, Türkiye
MahlasCüneyd Emiroğlu
Meslek
DilTürkçe
MilliyetTürk
Vatandaşlık
  • Türk (1933-1983; 1991-2019)
  • Vatansız (1983-1991)
Eğitimİstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi
Önemli ödülleriHür Macar Yazarlar Derneği Gümüş Berat (1968)
Türkiye Milli Kültür Vakfı Hususi Mükafatı (1974)
Evlilik
Aynur Aydınaslan
(e. 1961; ö. 2019)
Çocuklar3

Kadir Mısıroğlu (24 Ocak 1933, Trabzon - 5 Mayıs 2019, İstanbul), Türk avukat, İslamcı komplo teorisyeni[1][2][3][4] ve yayımcıdır.

1964'te Sebil adlı yayınevini kuran ve Sebil dergisini çıkaran Mısıroğlu, altmıştan fazla kitap yayımladı.[5] Atatürk düşmanlığı[6] ve fesi[7][8][9][10] ile tanındı. Hakaret içerdiği iddia edilen yayınları ve konuşmaları nedeniyle hakkında pek çok dava açıldı. Laikliğe aykırı propaganda yapmak, laikliğe aykırı cemiyete girmek ve Atatürk'ün hatırasına alenen hakaret etmek suçlarından hapis cezası aldı.[11] 1974 yılında Bülent Ecevit başbakanlığındaki Hükûmet tarafından çıkarılan 1974 Genel Affı ile serbest kaldı. Siyasete atılarak Millî Selamet Partisine girdi. Necmettin Erbakan'ın yanında siyaset yaptı. 12 Eylül Darbesi'nden sonra yurt dışına, Batı Almanya'ya gitti. 7 Eylül 1983 tarihinde dönemin Cumhurbaşkanı Kenan Evren tarafından Türk vatandaşlığından çıkarıldı, İngiltere'ye sığınma talebinde bulundu, İngiltere'ye yerleşti. Daha sonra yine Almanya'ya döndü. 1991'de ise Türkiye'ye döndü. 5 Mayıs 2019'da tedavi gördüğü hastanede öldü.[12]

Biyografi

1933 yılında Trabzon'un Akçaabat ilçesinde doğdu. İlk ve orta öğrenimini Akçaabat'ta, lise öğrenimini Trabzon Lisesi'nde tamamladı. 1954 yılında İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ne girdi. Fakülte yıllarından itibaren hukuktan çok tarihe ilgi duydu ve Türkiye'nin yakın tarihi ile alakalı araştırmalar yapmaya yöneldi. Gençlik yıllarında çeşitli gazete ve dergilerde takma adlarla makaleler ve şiirler yayımladı. 1961'de Aynur Aydınaslan ile evlendi. Bu evlilikten Abdullah Sünusi (1963), Fatıma Mehlika (1965), Mehmet Selman (1973) isimli üç çocuğu oldu.[13]

1964 yılında Sebil Yayınevi'ni kurdu ve "Lozan Zafer mi, Hezimet mi?" kitabının birinci cildini bu yayınevinin ilk kitabı olarak yayımladı. Rıza Nur tarafından yazılan "Hayat ve Hatıratım" adlı kitabını 1968 yılında yayımladı.[14]

1970 yılında genişletilmiş ikinci baskısını yayımladığı "Lozan Zafer mi, Hezimet mi?" kitabı 5816 sayılı Atatürk Aleyhine İşlenen Suçlar Hakkında Kanun'a istinaden toplatıldı ve Mısıroğlu hakkında dava açıldı. 1970 yılının Ocak ayında Millî Türk Talebe Birliği'nde Harf Devrimi ile alakalı verdiği bir konferanstaki sözleri nedeniyle de hakkında dava açıldı, yedi yıl hapis cezası aldı. Eskişehir Sivil Cezaevi ve İstanbul Sağmalcılar Cezaevi'nin ardından Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi'nde yattı. Bu sırada Cerrahpaşa Tip Fakültesi Psikiyatri Kliniği'nden bir rapor aldı.[15] Bu raporla bir süre hapisten çıkmayı talep etti ancak bu talep reddedildi.[15] 1974 yılında serbest kaldı, "Lozan Zafer mi, Hezimet mi?" kitabı ile ilgili dava da bu af ile karara varılmadan düştü.

Siyasi kariyeri, yurt dışına gidişi, Türk vatandaşlığından çıkarılışı

1976 yılının başından itibaren Sebil dergisini çıkarmaya başladı.[16] Bu dergideki birtakım yazılarından dolayı hakkında çok sayıda dava açıldı. Mısıroğlu, kendi ifadesine göre dokunulmazlık elde edip hakkında açılan davalardan kurtulmak amacıyla siyasete girdi. 1977 Türkiye genel seçimlerinde genel başkanlığını Necmettin Erbakan'ın üstlendiği Millî Selamet Partisi'nden (MSP) Trabzon Türkiye Büyük Millet Meclisi milletvekili adayı oldu ancak seçimleri kaybetti. Ertesi yıl aynı partinin İstanbul'dan Senato adayı oldu fakat giremedi. 1978 yılında MSP Genel İdare Kuruluna seçildi. 12 Eylül Darbesi ile MSP kapatıldı ve parti yöneticileri tutuklandı. Mısıroğlu ise Almanya'ya gitti. Bir süre sonra ailesini de Frankfurt'a getirtti.[17]

1983 yılı başlarında gazete, radyo ve televizyon anonslarıyla Türkiye'ye dönmeye davet edilen Kadir Mısıroğlu, bu çağrılara yanıt vermedi. 25 Temmuz 1983 günü Cumhurbaşkanı Kenan Evren başkanlığında toplanan 12 Eylül Kabinesi, Mısıroğlu'nun Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığından çıkarılmasına karar verdi. Karar 7 Eylül 1983'te Resmî Gazete'de yayımlandı ve Mısıroğlu, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığından çıkarıldı.[18] Ailesi ile birlikte İngiltere'ye iltica etti. Daha sonra yine Almanya'ya döndü.

Türkiye'ye dönüşü

1991 yılında çıkarılan "Terör Kanunu" ile Türk Ceza Kanunu'ndan 163. madde çıkarılınca Türkiye'ye döndü.[13][] Bir davayı kaybetmesi üzerine 2004 yılı Eylül ayında müvekkili tarafından silahlı saldırıya uğradı ve sol dizinden yaralandı.[19][20][21] Osmanlılar İlim ve İrfan Vakfı'nda cumartesi günleri "Cumartesi Sohbetleri" başlığıyla sohbetler veren Mısıroğlu, sohbetlerinde dinleyicilerden gelen tarih, siyaset, din, edebiyat ve gündemle ilgili soruları cevaplandırdı.[22] Bunun yanında 2016 yılının Ramazan ayı boyunca Beyaz TV'de yayınlanan Ramazan Sohbetleri programına da katıldı.[23]

Ölümü

Mısıroğlu'nun Üsküdar Nasuhi Mehmet Efendi Camii haziresindeki mezarı

Kadir Mısıroğlu uzun süredir rahatsızlığı nedeniyle tedavi gördüğü Acıbadem Altunizade Hastanesi'nde çoklu organ yetmezliğine bağlı olarak 5 Mayıs 2019'da 86 yaşında öldü.[12] Mısıroğlu'nun cenazesi 6 Mayıs 2019'da Çamlıca Camii'nde birçok siyasetçi ve devlet adamının katıldığı cenaze namazının ardından Üsküdar'daki Nasuhi Mehmet Efendi Camii haziresine defnedildi.[24]

Tartışmalar

Mısıroğlu, Mustafa Kemal Atatürk ve Millî Mücadele aleyhindeki ifadeleri ve sosyal medya paylaşımları nedeniyle tartışma konusu olmaktaydı. "Mustafa Kemal'in hilafeti yıkmak üzere İngiltere ile anlaşması sonucu Anadolu Yunan işgaline uğramıştı!"[25] ve "Keşke Yunan galip gelseydi, ne hilafet yıkılırdı ne şeriat kaldırılırdı!"[26][27] ve "10 Kasım'da saat 9'u 5 geçe kenefe gidin!"[28] gibi sözlerinin yanı sıra "Şeriat gelsin de, isterse Türkiye batsın, ben razıyım!"[29] demesi ve "Amerika'nın ihtiyacı petrole, benim de ihtiyacım tarihi müesseselerime dönmeye. Bu menfaati mükavelinde bana yardımcı oluyorsa, 'Allah razı olsun' derim. Ya Amerika'nın desteğiyle gelen, Amerikan kuklası bir halife gelse?.. Gelsin de, kim gelirse gelsin! Hilafeti geri getirelim. Bunun ispatı nedir, bu iş için Clinton zamanında çalışan heyetten bana da teklif geldi; 'Bu iş nasıl gerçekleşir?' Ben durup dururken bu raporu yazmadım ya!"[30][31] demesi, Selahaddin Eyyubi için, Eyyubi'yi yetiştiren Nureddin Zengi'nin dul eşini kendisine almasına kızdığı bir söyleşide, Eyyubi'ye "hayvan oğlu hayvan" ve "şerefsiz" demesi[32] ve Mehmet Âkif Ersoy için "Yunan ile öç için mi dövüştün? 'Ebediyen sana yok, ırkıma yok izmihlâl' diyorsun İstiklâl Marşı'nda. Bunları hiç düşünmemişler. Seksen sene sonra Yunan'ı hâlâ Sakarya'da mı vehmediyorsun da 'Korkma!' diye başlatıyorsun? Niye korkacağım lan, dünya benden korksun, pezevenk! Mehmet Âkif ... serserinin teki!"[33][34] demesiyle tepki çekmiştir. Necip Fazıl'ın ise ahlaken bir Müslüman olmadığını ifade eden Mısıroğlu,[35] Necip Fazıl'ın bir dolandırıcı olduğunu belirtmiş, "Yaptıklarını anlatsam, lağım patladı zannedersiniz!" beyanatında bulunmuştur.[36]

Mısıroğlu, bu açıklamaları dışında örneğin Karl Marx'ın bir cinnî olduğunu ve Das Kapital'i cinlere yazdırdığını;[37] Stalin'in II. Dünya Savaşı sırasında kumlara Ayet el-Kürsi okutup Alman ordusunun üzerine serptirdiğini;[38] bir arkadaşına Atatürk'ün ruhunu çağırtıp onunla konuştuğunu;[39] Temmuz 2016'daki bir televizyon röportajında, Shakespeare'in gerçekte İngiliz olmadığını, "Şeyh Pir" adında gizli bir Müslüman olduğunu iddia ettiği açıklamalarıyla da gündeme gelmiştir.[23][40]

Cumartesi Sohbetleri'nden birinde, 7 Mayıs 2016 tarihinde ise, şöyle demiştir: "Ben saltanatçıyım. Ben cumhuriyetçi değilim. Bunu 1991'de de söyledim. İslam ne cumhuriyet emreder ne saltanat emreder. İslam ruh emreder. İdarenin şekli, şartlara bağlıdır. Küçük bir devletsen cumhuriyet olursun. Alemşümul bir devlet isen, cumhuriyet olmaz."[41]

Eserleri

Araştırma kitapları

  • Lozan Zafer mi, Hezimet mi? C. I-II-III (1965, 1974, 1977)
  • Macar İhtilâli (1966)
  • Yunan Mezâlimi (Türk'ün Siyah Kitabı) (1966)
  • Kurtuluş Savaşı'nda Sarıklı Mücâhidler (1967)
  • Amerika'da Zenci Müslümanlık Hareketi (1967)
  • Moskof Mezâlimi C. I-II (1970)
  • Musul Mes'elesi ve Irak Türkleri (1972)
  • Osmanoğulları'nın Dramı (1974)
  • Ali Şükrü Bey (1978)
  • Bir Mazlum Padişah: Sultan Vahideddin (2005)
  • Bir Mazlum Padişah: Sultan Abdülaziz (2006)
  • Bir Mazlum Padişah: Sultan II. Abdülhamid (2007)
  • Muhtasar İslâm Tarihi C. I-II-III (2009, 2010, 2012)
  • Osmanlı Tarihi C. I-II-III (2013, 2014, 2017)
  • Tarihten Günümüze Ermeni Meselesi ve Zulümler (2015)
  • CHP'nin Günah Galerisinden Sayfalar (2015)
  • Asrın İhâneti: Paralel Yapı veya F. Gülen'in Günah Galerisinden Sayfalar (2015)

Fikrî eserleri

  • İslâmcı Gençliğin El Kitabı (1981)
  • Hicret (1990)
  • Geçmişi ve Geleceği ile Hilâfet (1993)
  • Üstad Necip Fazıl'a Dâir (1993)
  • İslâm Yazısına Dâir (1993)
  • Doğru Türkçe Rehberi Yahud Bin Uydurma Kelimeyi Boykot (1993)
  • Geçmiş Günü Elerken C. I-II (1993, 1995)
  • Âşıklar Ölmez!.. (1994)
  • Üç Hilâfetçi Şahsiyet (1995)
  • Gurbet İçinde Gurbet (2004)
  • Filistin Dramı'nın Düşündürdükleri (2004)
  • İthaflı Fıkralar (2005)
  • Hayat Felsefesi Yahud Yaşamak Sanatı (2005)
  • İslâm Dünya Görüşü (2008)
  • Tarihten Günümüze Tahrif Hareketleri C. I-II-III (2010, 2011, 2012)
  • Kırk Görgü Şahidinden Naklen Benden Tarihe Haberler (2016)

Romanları

  • Kanlı Düğün (1972)
  • Uzunca Sevindik (1973)
  • Kırık Kılıç (1973)
  • Kavuklu İhtilâlci (2005)
  • Düzmece Mustafa (2005)
  • Cem Sultan'ın Papağanı (2006)
  • Zağanos Paşa (2006)
  • Veli Bayezid'in Bedduası (2008)
  • Malkoçoğlu Kardeşler (2008)
  • Makbul ve Maktul İbrahim Paşa (2008)
  • Barbaros Hayreddin Paşa (2009)
  • Sokollu Mehmed Paşa (2009)
  • Mimar Koca Sinan (2011)
  • Zorâkî Âsî (Şehzade Bayezid) (2012)
  • Pîrî Reis (2012)

Şiir kitapları

  • Cemre (1992)

Cüneyd Emiroğlu mahlası ile

  • Perili Köşk (masal, 1972)
  • Of Lala (masal, 1972)
  • Yahûdî (İngilizceden tercüme, 1974)
  • Poliyanna (İngilizceden tercüme, 1975)
  • Hacı Murad (İngilizceden tercüme, 1975)
  • A'mak-ı Hayal (Osmanlıcadan sadeleştirme, 1994)
  • Dede Korkut Hikayeleri (Osmanlıcadan sadeleştirme, 2004)
  • Gök Bayrak (Osmanlıcadan sadeleştirme, 2004)

Dergileri

  • Sebil (1976-1980) (249 sayı) (Türkiye'de haftalık yayımlandı.)
  • Sebil (1989-1991) (20 sayı) (Almanya'da aylık yayımlandı.)

Kaynakça

  1. ^ "Lozan Antlaşması'nın 100. Yılında Komplo Teorileri ve Gizli Maddelerin İzinde". Yalansavar. 25 Temmuz 2023. 6 Ağustos 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Mayıs 2024. 
  2. ^ "Komplo teorileri: Korku tüccarlığı paranoya piyasasından geçiniyor". Independent Türkçe. 7 Şubat 2020. 17 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Nisan 2024. 
  3. ^ Türkiye’de Komplo Teorileri: Temalar, Kökenler ve Kaynaklar Üzerine Bütüncül Bir Soruşturma, Nuh Akçakaya. Selçuk Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Sosyoloji Bölümü
  4. ^ Gökşin, Ozan Ekin (5 Mart 2020). "Üst Akıl, Gezi Direnişi ve Komplo Teorileri - Ozan Ekin Gökşin -Avlaremoz". www.avlaremoz.com. 17 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Nisan 2024. 
  5. ^ "Kadir Mısıroğlu Eserleri". 6 Aralık 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Aralık 2017. 
  6. ^ "VALLAHİ Kemal'in Düşmanıyım!". YouTube. 11 Aralık 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Aralık 2022. 
  7. ^ "Fatih Altaylı'dan Disney'e Teşekkür: "Fesli Kadir Bile Atatürkçü Olurdu"". Onedio. 23 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ocak 2024. 
  8. ^ "Fesli Kadir'i zıvanadan çıkaracak gelişmeler". Hürriyet. 23 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ocak 2024. 
  9. ^ "Ümit Özdağ Ahmet Kaya'yı hedef aldı: 'Kadir Mısıroğlu'ndan farkı yok, biri fesli biri fessiz'". Cumhuriyet. 13 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ocak 2024. 
  10. ^ "Bahçeli'den 'Diyanet' açıklaması: Fesli meczup provokatör..." soL. 23 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ocak 2024. 
  11. ^ "23 Ağustos 1973 tarihli Milliyet gazetesi: LÂİKLİĞE AYKIRI HAREKET EDENLERİN MAHKÛMİYETİ ONAYLANDI". 5 Nisan 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  12. ^ a b Cumhuriyet: Kadir Mısıroğlu öldü 22 Ağustos 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  13. ^ a b "Kadir Mısıroğlu resmî web sitesi - "TERCEME-İ HÂL"". 15 Ekim 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ekim 2016. 
  14. ^ Bayraktar, Muharrem. "Kadir Mısıroğlu ve Rıza Nur". Yeni Mesaj (28 Mart 2012). 15 Mart 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Mart 2018. 
  15. ^ a b "Kadir Mısıroğlu deli raporunu açıkladı". odatv. 5 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ocak 2018. 
  16. ^ Abdurrahman Acer ve Kadir Mısıroğlu, Türkçenin Müdafaası, s. 307 vd.
  17. ^ Yalçın, Soner. "Soner Yalçın: Kadir Mısıroğlu'nun boğazda 10 milyon dolarlık restoranı var". Birgun.net (23 Şubat 2018). 14 Mart 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Mart 2018. 
  18. ^ "Türk Vatandaşlığını Kaybettirme Listesi: "Mısıroğlu Kadir"" (PDF). 25 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. 
  19. ^ "SABAH - 03/09/2004 - Davayı kaybetti diye vuruldu". arsiv.sabah.com.tr. 28 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Aralık 2021. 
  20. ^ "Yazar-avukata silahlı saldırı". Hürriyet. 27 Aralık 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Aralık 2021. 
  21. ^ "Mısırlıoğluna silahlı saldırı". Milliyet. 27 Aralık 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Aralık 2021. 
  22. ^ "Kadir Mısıroğlu resmî web sitesi - "Cumartesi Sohbetleri"". 8 Eylül 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Eylül 2012. 
  23. ^ a b Yeniçağ: Mısıroğlu alay konusu oldu 18 Ekim 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  24. ^ "Mısıroğlu toprağa verildi". Milliyet. 7 Mayıs 2019. 10 Mayıs 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Mayıs 2019. 
  25. ^ "İngiltere Büyükelçisi Moore'dan Kadir Mısıroğlu'nun 'Atatürk' iddiasına yanıt: Sahte tarih!". t24.com.tr (2 Eylül 2017). 15 Mart 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Mart 2018. 
  26. ^ "Kadir Mısıroğlu: Keşke Yunan galip gelseydi, ne hilafet yıkılırdı, ne şeriat". Mynet.com (12 Ekim 2016). 14 Mart 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Mart 2018. 
  27. ^ "Kadir Mısıroğlu: Keşke Yunan galip gelseydi". 27 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Aralık 2019. 
  28. ^ "Diyanet İşleri Başkanı, 10 Kasım'da "Saat 9'u 5 geçe kenefe gidin" diyen Mısıroğlu'nu ziyaret etti". 20 Mart 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Mart 2023. 
  29. ^ ""Şeriat gelsin de isterse Türkiye batsın"". 8 Mayıs 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Aralık 2019. 
  30. ^ "B.O.P Hilafetin yeniden ihyası projesidir!". 14 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Aralık 2019. 
  31. ^ "Atatürk'e hakaret eden Kadir Mısıroğlu neden Amerikancılık yaptığını anlatıyor - Video". 7 Şubat 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ağustos 2020. 
  32. ^ Selahaddin Eyyubi Hayvan Oğlu Hayvandır - Kadir Mısıroğlu
  33. ^ ""P.....k" davasında karar çıktı". odatv. 13 Temmuz 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ağustos 2020. 
  34. ^ "Kadir Mısıroğlu - Mehmet Akif Ersoy'a Pezevenk Diyor!". YouTube. 12 Ağustos 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  35. ^ "Necip Fazıl ahlaken Müslüman değildir". OdaTV. 30 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Şubat 2021. 
  36. ^ "Kadir Mısıroğlu - Cumartesi Sohbeti (21.12.2013)". YouTube. 27 Mart 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Şubat 2021. 
  37. ^ "Karl Marx Bir Cinnidir". 9 Mayıs 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Aralık 2019. 
  38. ^ "Stalin ve Ayet el-Kürsi - Kadir Mısıroğlu". 27 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Aralık 2019. 
  39. ^ "Kadir Mısıroğlu'nun, Atatürk'ün Ruhunu Çağırması". 9 Mayıs 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Aralık 2019. 
  40. ^ CNN Türk: Kadir Mısıroğlu: Shakespeare'in aslı Şeyh Pir’dir 7 Nisan 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  41. ^ Cumartesi Sohbetleri, 7 Mayıs 2016, "Ahmet Davutoğlu'nun Tasfiyesi Başkanlığa Karşı Olmasındandır" başlıklı bölüm 22 Mart 2024 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi..

Dış bağlantılar

Vikisöz'de Kadir Mısıroğlu ile ilgili sözler mevcuttur.

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Mustafa Kemal Atatürk</span> Türkiye Cumhuriyetinin kurucusu ve ilk cumhurbaşkanı

Mustafa Kemal Atatürk, Türk mareşal, devlet adamı, yazar, Türk Kurtuluş Savaşı'nın başkomutanı, Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu ve ilk cumhurbaşkanıdır. Türkiye'yi laik, sanayileşen bir ulusa dönüştüren kapsamlı ilerici reformlar üstlenmiştir. İdeolojik olarak sekülarist ve milliyetçi politikaları ve sosyo-politik teorileri Kemalizm olarak tanınmıştır.

1933 bir yıldır.

<span class="mw-page-title-main">VI. Mehmed</span> 36. ve son Osmanlı padişahı (1918–1922)

VI. Mehmed veya Mehmed Vahideddin, Osmanlı İmparatorluğu'nun 36. ve son padişahı ve 115. İslam halifesidir. Saltanatı döneminde, Osmanlı Devleti Mondros Mütarekesi'ni imzalayarak I. Dünya Savaşı'ndan yenik ayrıldı. İstanbul'un İşgali yaşandı ve İngilizlerin baskısı üzerine Meclis-i Mebûsan kapatıldı. Anadolu'da kurulan Türkiye Büyük Millet Meclisi ülke yönetiminde egemen olduktan sonra Vahideddin'in idaresi fiilen mümkün olmamıştır.

<span class="mw-page-title-main">Lozan Antlaşması</span> İsviçrenin Lozan şehrinde Türkiye ile İtilaf Devletleri arasında imzalanan barış antlaşması

Lozan Antlaşması, 24 Temmuz 1923 tarihinde İsviçre'nin Lozan şehrinde, Türkiye Büyük Millet Meclisi temsilcileriyle Britanya İmparatorluğu, Fransız Cumhuriyeti, İtalya Krallığı, Japon İmparatorluğu, Yunanistan Krallığı, Romanya Krallığı ve Sırp, Hırvat ve Sloven Krallığı (Yugoslavya) temsilcileri tarafından, Leman Gölü kıyısındaki Beau-Rivage Palace'ta imzalanmış bir barış antlaşmasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Millî Selamet Partisi</span> Türkiyede bir siyasi parti (1972–1981)

Millî Selâmet Partisi, 1972 ile 1981 arasında Türkiye'de faaliyet göstermiş İslâmcı bir siyasî parti. Millî Görüş Hareketi'nin ikinci partisidir.

<span class="mw-page-title-main">Sevan Nişanyan</span> Türkiye Ermenisi yazar, etimolog ve sözlükçü

Sevan Bedros Nişanyan, etimoloji alanında yaptığı çalışmalarla tanınan Türkiye Ermenisi yazar. Geçmişte Agos ve Taraf'ta köşe yazarlığı yapmasının yanında birden fazla seyahat kitabı yazdı. 2004'te, Ayşenur Zarakolu Özgür Düşünce Ödülü'nü aldı. Nişanyan, 2017 yılında hapisten firar etmesinin ardından Yunanistan'ın Sisam adasında dört yıl boyunca yaşadı. Ekim 2021'de Belgrad üzerinden Sisam adasına dönerken Yunanistan makamları tarafından persona non grata ilan edilerek sınırdışı edildi. Nişanyan 2,5 ay sonra Yunanistan'a döndü. Yunanistan'daki Ermeni Büyükelçiliği, Nişanyan'ın mahkeme kararına göre 15 gün içinde gönüllü olarak Yunanistan'ı terk etmesi gerektiğini belirterek, Ermenistan vatandaşı olduğu için "isterse Ermenistan'a gidebilir" bildiriminde bulundu.

<span class="mw-page-title-main">Hilafetin kaldırılması</span>

Halifeliğin kaldırılması, Türkiye Büyük Millet Meclisinin 3 Mart 1924 tarihinde çıkardığı kanunla halifelik makamını kaldırmasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Rıza Nur</span> Türk siyasetçi

Rıza Nur, Türk siyasetçi, hekim ve yazardır.

<span class="mw-page-title-main">Pirinççizade Feyzi Bey</span> Osmanlı ve Türk siyasetçi

Pirinççizade Feyzi Bey, Osmanlı Meclis-i Mebûsan'ı ve TBMM'de toplam dört dönem milletvekilliği yapmış, ayrıca üç ayrı dönemde Bayındırlık Bakanlığı'nı yürütmüş Kürt asıllı Türk siyaset adamıdır.

<span class="mw-page-title-main">Atatürk Devrimleri</span> Türk ulus devletini yaratan köklü reformlar

Atatürk Devrimleri ya da Atatürk İnkılâpları, I. Dünya Savaşı'ndan sonra çokuluslu Osmanlı Devleti'nin Türk laik ulus devletine dönüşmesiyle sonuçlanan, Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu ve ilk cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk'ün kişiliği, önerileri, girişimleri ile gerçekleştirilmiş toplumsal, kültürel, yasal ve iktisadi bir dizi düzenlemenin genel adıdır.

<span class="mw-page-title-main">Hilâfet</span> Muhammedin ölümünden sonra oluşturulan devlet başkanlığı makamı

Hilâfet veya halifelik, Arap coğrafyasında dünyanın diğer coğrafyalarındaki krallık, hanlık, çarlık, imparatorluk ve şahlık gibi makamlara eşdeğer olarak kurulmuş bir devlet başkanlığı makamıdır. 632'de ölen İslam peygamberi Muhammed'in kurduğu İslam Devleti'nin liderliğini sürdüren hükümdarlar; "kral", "çar" veya "imparator" gibi bir unvan olan halife unvanını kullanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Cemal Hüsnü Taray</span>

Cemalettin Hüsnü Taray, Türk siyasetçidir.

<span class="mw-page-title-main">Yusuf Ziya (1882 doğumlu siyasetçi)</span> Kürt siyasetçi

Koçzade Yusuf Ziya Bey, Birinci Meclis üyelerinden Kürt asıllı Türk siyaset adamı.

<span class="mw-page-title-main">Atatürk Müzesi (İstanbul)</span>

Atatürk Müzesi veya diğer adıyla İnkılâp Müzesi, İstanbul'un Şişli ilçesinde, Halâskârgazi Caddesi üzerinde yer alan ve 1942'de İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nce müzeye dönüştürülmüş Mustafa Kemal Atatürk'ün oturduğu ev. Atatürk'ün kişisel eşyaları, Atatürk ve Kurtuluş Savaşı ile ilgili çeşitli materyaller ve farklı ressamlara ait tablolar sergilenmektedir.

<span class="mw-page-title-main">2. Türkiye Hükûmeti</span> Türkiye Cumhuriyetinin ikinci hükûmeti (1924)

II. Türkiye Hükûmeti veya II. İnönü Hükûmeti, Türkiye Cumhuriyeti'nin ikinci hükûmetidir.

Komplo teorileri, Türk kültür ve siyasetinde sık karşılaşılan olgulardır. Bu tür teorilere duyulan inancın anlaşılması, Türk siyasetini anlamakta önem arz eder. Bu inancın nedenleri arasında Osmanlı İmparatorluğu'nun kayıp ihtişamının eksikliğinin giderilmesi, Türkiye'nin dünyanın az gelişmiş tarafına dahil olarak görülmesine duyulan rahatsızlık ve Türk toplumunun düşük seviyeli medya okuryazarlığı gösterilmiştir.

Mahmud Şevket Efendi, Osmanlı şehzadesi. Sultan Abdülaziz'in oğlu Mehmed Seyfeddin Efendi'nin oğludur.

Hint Müslüman Hareketi olarak da anılan Hint Hilâfet Hareketi (1919-1924), Sünni Müslümanların lideri kabul edilen Osmanlı halifesini etkin bir siyasi otorite haline getirmek amacıyla Şevket Ali, Muhammed Ali Cevher, Hakim Ecmel Han ve Ebul Kelam Azad liderliğindeki Britanya Hindistanı Müslümanları tarafından başlatılan pan-İslamcı bir siyasi protesto kampanyasıydı. Hareket, Türkiye'nin daha olumlu bir diplomatik mevki kazandığı ve laikliğe yöneldiği 1922 sonlarında çöktü. 1924'e gelindiğinde Türkiye halifenin rolünü ortadan kaldırdı.

Anti-Kemalizm ya da Kemalizm karşıtlığı, ilkelerden oluşan Türk milliyetçisi bir ideoloji olan Kemalizm'i reddetme ve bu ideolojinin lehine olan çalışmaların yaygınlığını azaltmaya çalışmadır. Bazı anti-Kemalistler Kemalizm'i laiklik ilkesi sebebiyle reddederken bazıları da Kemalizm'i bir burjuva ideolojisi olarak gördüğünden reddeder. Bazıları da Kemalizm'in fazla milliyetçilik ve hatta asimilasyon politikası içerdiğini düşündüklerinden Kemalizm'i reddetmektedir. Kemalizm'in uygulandığı tek parti dönemi ise baskıcı ve yasakçı olması gerekçesiyle veya bu dönemde tek tip insan yetiştirildiği ve halktan kopuk olduğu iddiasıyla bazı anti-Kemalistlerce eleştirildi. 1980 ve sonrası; sivil toplum, anti-Kemalizm tartışmalarının da yoğunlaşmaya başladığı bir dönemdir.

Bu sayfada 1924 yılında Türkiye'de görevdeki siyasi kurumlar ve kişiler, yaşanan olaylar, doğan ve ölen kişiler yer alır.