İçeriğe atla

K-19

K-19
Tarihçe
SSCB
AdıK-19, KS-19, BS_19
Kızağa konuluşu 17 Ekim 1958
Denize indirilişi 8 Nisan 1959
Bitirilişi 12 Kasım 1960
Görevlendirme 30 Nisan 1960
Hizmetten çıkışı 19 Nisan 1990
Takma adı Widowmaker, Hiroshima
Akıbet Tersane 85 Nerpa'ya çekilerek parçalandı.
Genel karakteristik
Sınıf ve tipiHotel sınıfı denizaltı
Deplasman 4,095 ton
Uzunluk 114 m
Genişlik 9.2 m
Su çekimi 7.1 m
İtme gücü 2 × 70 MW nükleer reaktör,2 dişli türbin, 2 şaft, 39.200 shp (29 MW)
Hız 15 kn (28 km/s) su yüzeyi,
26 kn (48 km/s) sualtı
Menzil 57,500 (26 kn (48 km/s))
Dayanıklılık 60 gün(gıda ve fiziksel sağlık ile sınırlı)
Test derinliği

250 m (test)

300 m (tasarlanan)
Kişi kapasitesi 125 subay ve denizci

K-19 Sovyet 658, 658м, 658с sınıfı (NATO rapor adı Hotel sınıfı) denizaltılardan ilk nesil nükleer denizaltı olup nükleer balistik füzeler (özellikle R-13 füzeleri) ile donatılmış denizaltıdır. 1958'de kızağa konulup, 1959'da denize indirilmiş, 12 Temmuz 1960'ta ilk kez donanma bayrağı çekilmiş ve tüm teslim edilme testleri 12 Kasım 1960 tarihinde tamamlanmıştır. Inşaat ve hizmet ömrü boyunca geçirdiği çok sayıdaki kazalar nedeniyle, denizciler ve subaylar arasında resmi olmayan "Hiroşima" takma adını almıştır.[1]

Zaman Çizelgesi

  • 16 Ekim 1957: Sovyet Donanması tarafından sipariş edildi.[2]
  • 17 Ekim 1958: Severodvinsk tersanesinde balistik füzeler ile donatılmış bir nükleer denizaltı olarak kızağa konuldu.
  • 1959: balast tanklarının inşası sırasında çıkan yangın sonucu üç kişi öldü.
  • 11 Ekim 1959: isimlendirilmesi ve başlatma töreni. Şampanya şişesi 5. Acil Birimden 3.Kaptan V.V. Panov tarafından atılır. Kauçuk kaplı gövde yüzünden şişe kırılmadan geri sıçrar.
  • Ocak 1960: Saat değişikliği sırasındaki karışıklıktan dolayı mürettebat, bir reaktör kontrol çubuğunun eğilmesine neden olur. Hasar çok geniş kapsamlıdır, reaktörun tamir için ayrılması gerekir. Sonuç olarak, sorumlu subay görevden alınır ve Kaptan Panov'un da rütbesi düşürülür.
  • 30 Nisan 1960: Görevlendirme.
  • 12 Temmuz 1960:Denizaltı'nın sancağı ilk defa çekilir.
  • 13-17 Temmuz 1960:İlk deniz denemeleri.
  • 12 Ağustos-8 Kasım 1960:Toplam 10.779 mil boyunca çeşitli deniz denemeleri yürütüldü.
  • 12 Kasım 1960:Denizaltı görevlendirildi ve 2. Kaptan Nikolay Vladimiroviç Zateyev denizaltının ilk komutanı oldu.
  • Aralık 1960: Soğutucudaki problemler sebebiyle ana devre pompası arızalandı. Severodvinsk'ten uzmanlar çağrıldı ve denizde bir hafta tamir yapıldı.
  • 1961:Füzeler yüklenip, kapağının kapanırken çarpması ile bir denizci öldü.
  • 3 ve 4 Temmuz 1961:Nükleer kaza.
  • 6 Ağustos 1961:26 Mürettebata kaza sırasında gösterdikleri cesaretten dolayı madalya verildi.
  • 14 Aralık 1961:Hotel II (658м) sınıfına yükseltildi.

Nükleer Kaza

4 Temmuz 1961 tarihinde birinci kaptan Nikolay Vladimiroviç Zateyev komutasındaki K-19, Güney Grönland yakınlarında talimler yaparken reaktör soğutma sistemindeki önemli bir sızıntıdan dolayı, arka tarafta bulunan reaktörde su basıncı sıfıra düştü ve soğutma pompalarının iflasına neden oldu. Başka bir kazadan dolayı uzun menzilli telsiz sistemi zaten devre dışı olduğundan Moskova ile bağlantı kurulamadı. Reaktör sıcaklığı kontrolsüz bir şekilde 800 °C'ye (yaklaşık olarak yakıt çubuklarının erime noktası) ulaştı ve zincirleme reaksiyonlar SCRAM(acil reaktör kapatma) mekanizması üzerinden takılan kontrol çubuklarına rağmen devam etti. Kapatma mekanizması, iflas etmiş olan soğutma sistemine ihtiyaç duyduğundan reaktör ısınmaya devam etti. Zateyev ve başka görevlilerin daha önceki taleplerine rağmen, denizaltıya herhangi bir yedek soğutma sistemi konulmamıştı.

Ölen mürettebat üyeleri

Bazı mürettebat üyeleri reaktörün soğutma sistemini onarımı sırasında ölümcül radyasyon dozlarına maruz kaldılar. Kazadan sonraki üç hafta içinde ağır radyasyon rahatsızlığından bu üyelerin hepsi öldü.

  • Kısa bir süre zarfında 4 ila 5 Sv (yaklaşık 400-500 rem) doz radyasyon alan bir kişinin, sonraki 30 gün içinde %50 yaşam-ölüm şansı olduğu kabul edilir.[3]
İsim Rütbe Radyasyon dozu Ölüm tarihi
Korchilov, BorisBoris Korchilov Teğmen54 Sv (Sievert)[4] = 5400 rem [5]10 Temmuz 1961
Ryzhikov, BorisBoris Ryzhikov Starshina (Astsubay kıdemli çavuş)8.6 Sv = 720 röntgen25 Temmuz 1961
Ordochkin, YuriyYuriy Ordochkin Starshina, 1. sınıf (Çavuş)11 Sv = 990 röntgen 10 Temmuz 1961
Kashenkov, EvgenyEvgeny Kashenkov Starshina, 2. sınıf10 Sv = 845 röntgen 10 Temmuz 1961
Penkov, SemyonSemyon Penkov Er 10 Sv = 890 röntgen 18 Temmuz 1961
Savkin, NicolaiNicolai Savkin Er 11 Sv = 930 röntgen 13 Temmuz 1961
Charitonov, ValeryValery Charitonov Er 11 Sv = 935 röntgen 15 Temmuz 1961
Povstyev, YuriyYuriy Povstyev Kıdemli yüzbaşı,
Harekât bölümü komutanı
7.5 Sv = 629 röntgen 22 Temmuz 1961

Diğer birçok mürettebat da izin verilen seviyeleri aşan dozlarda radyasyon aldı ve tıbbi tedavi gördü. Takip eden iki yıl içinde on beş denizci daha yan etkilerden dolayı öldü.[6]

Popüler kültür

K-19: Tehlikeli Saatler (2002), Harrison Ford ve Liam Neeson oynadığı, temel olarak K-19'un ilk felaket hikâyesine dayanan film.

Dipnotlar

  1. ^ «Own truth» 7 Şubat 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (September 2003) (Rusça)
  2. ^ Historical overview 4 Kasım 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Rusça)
  3. ^ "Amerika Birleşik Devletleri Nükleer Düzenleyici Komisyonu "Öldürücü doz" tanımı". 13 Temmuz 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ağustos 2017. 
  4. ^ "Convert from Roentgen (R) to rad or from Roentgen (R) to rem?". 17 Ağustos 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ağustos 2017. 
  5. ^ СУБМАРИНА, СБЕРЕГШАЯ МИР 6 Haziran 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. TPYд. 21 November 2002. (Rusça)
  6. ^ "Vasili Arkhipov: Cold War Russian hero -- Sott.net". SOTT.net (İngilizce). google.com/+SottNet. 17 Ağustos 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Kasım 2015. 

İlgili Araştırma Makaleleri

USS <i>Patrick Henry</i> (SSBN-599)

USS Patrick Henry (SSBN-599), 31 Aralık 1957 tarihinde inşasına karar verilen Washington sınıfı ikinci denizaltı (SSBN) olan tekne, Connecticut eyaleti Groton kentinde kurulu General Dynamics/Electric Boat tersanesi tarafından 27 Mayıs 1958’de kızağa kondu. 22 Eylül 1959 tarihinde denize indirilen tekne bir dizi test ve sualtı atış denemelerinin ardından Patrick Henry ismi ve SSBN-599 borda numarası ile 11 Nisan 1960'ta Amerikan Donanması’na katıldı. Bu denizaltı aynı zamanda Donanma Balistik Füzesi programı (FBM) doğrultusunda inşa edilen ikinci gemidir. Atlantik Filosu’nun 14ncü Denizaltı Filosu’na tahsis edilen teknenin soğuk savaş sırasında ana üssü İskoçya’daki Holy Loch sitesi olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Füze</span> çeşitli güdüm sistemleri ile hedefe yönelen karmaşık silah sistemi

Füze, genellikle bir sevk maddesi, jet motoru veya roket motoruyla desteklenen, kendi kendine hareket edebilen, havada giden menzilli bir silahtır.

<span class="mw-page-title-main">Çernobil Faciası</span> 1986 yılında Sovyet Ukraynasında yaşanan nükleer kaza

Çernobil Faciası, 26 Nisan 1986 tarihinde Sovyetler Birliği'ne bağlı Ukrayna Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin Pripyat şehri yakınlarındaki Çernobil Nükleer Santrali'nin 4 numaralı reaktöründe gerçekleşen nükleer kazadır.

<span class="mw-page-title-main">Nükleer enerji santrali</span> Nükleer reaktör yardımıyla elde edilen enerjiyi dağıtan merkez

Nükleer santral (NPP) veya atom santrali (APS), ısı kaynağının nükleer reaktör olduğu termik santraldir. Termik santrallerde tipik olduğu gibi, ısı, elektrik üreten jeneratöre bağlı buhar türbinini çalıştıran buhar üretmek için kullanılır. Eylül 2023 itibarıyla Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu, dünya çapında 32 ülkede faaliyette olan 410 nükleer santral ve inşa halinde olan 57 nükleer santral olduğunu bildirdi.

<span class="mw-page-title-main">Tomahawk</span> Uzun menzilli, sesten yavaş seyir füzesi

Tomahawk, tam adı BGM-109 Tomahawk, stratejik bir seyir füzesidir.

<span class="mw-page-title-main">Sovyet Deniz Kuvvetleri</span> SSCB Deniz kuvvetleri

Sovyet Deniz Kuvvetleri, genel anlamıyla "SSCB deniz kuvvetleri"), Kızıl Ordu'nun deniz kuvvetleri. Genellikle Kızıl Donanma olarak bahsedilirdi, Sovyet donanması Varşova Paktı'nın NATO ile olabilecek savaşında elinden geleni yaparak Atlantik'ten Batı Avrupa'ya silah, mühimmat, asker getirebilecek deniz konvoylarını engellemek için kullanılacaktı. Böyle bir çatışma asla gerçekleşmedi, ama Kızıl Donanma, Soğuk Savaş sırasında hatırı sayılır görevlerde bulundu.

USS <i>Nautilus</i> (SSN-571)

USS Nautilus (SSN-571), nükleer enerjiyle çalışan ilk denizaltı gemisi.

<i>Kızıl Ekim</i> (film)

The Hunt for Red October 1990 ABD yapımı Soğuk Savaş döneminde çekilen Başrolünü Sean Connery ve Alec Baldwin'in oynadığı aksiyon-macera filmidir.

K-141 Kursk Rus Donanması'na bağlı, Oscar II sınıfı bir nükleer denizaltıdır. Adını 1943 yılında II. Dünya Savaşı'nın en büyük ve önemli tank muharebelerinden birine sahne olmuş Kursk kentinden alan denizaltı, Sovyetler Birliği'nin dağılmasından sonra inşa edilen ilk Rus denizaltılarından biridir. Kuzey Filosu'nda görev yapan Kursk, 12 Ağustos 2000 tarihinde Barents Denizi'nde yürüttüğü bir torpido eğitimi sırasında meydana gelen patlama sonucunda batmış, kazada denizaltının tüm mürettebatı ölmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Los Angeles sınıfı denizaltı</span>

Los Angeles sınıfı ABD Deniz Kuvvetleri'nde 1976 yılından bu yana görev yapan bir nükleer denizaltı sınıfıdır. İnşa edilen 62 üyesinin 36'sı halen hizmette olan sınıf, bu özelliğiyle dünyanın en kalabalık nükleer denizaltı filosunu oluşturmaktadır. ABD Deniz Kuvvetleri'nde Sturgeon sınıfı denizaltıların yerini alan Los Angeles sınıfı, Seawolf ve Virginia sınıflarıyla birlikte ABD'nin nükleer taarruz gücünün önemli bir parçasını oluşturmaktadır. Los Angeles sınıfı denizaltılar isimlerini ABD şehirlerinden almaktadır, bu özellikleriyle de ABD Deniz Kuvvetleri'nde denizaltıara deniz canlılarının isimlerinin verilmesi geleneğine son vermiştir.

<i>U-571</i>

U-571 Jonathan Mostow tarafından yönetilmiştir. Oyuncular Matthew McConaughey, Bill Paxton, Harvey Keitel, Thomas Kretschmann, Jon Bon Jovi, Jack Noseworthy, Will Estes ve Tom Guiry. Filmde bir II. Dünya Savaşı Alman denizaltısı 1942'de Enigma makinesini arayan ve kılık değiştiren Amerikan Deniz Kuvvetleri tarafından ele geçirilir.

<span class="mw-page-title-main">Nükleer denizaltı</span> bir nükleer reaktör tarafından güç sağlanmış olan denizaltı

Nükleer denizaltı, bir nükleer reaktör tarafından güç sağlanmış olan denizaltıdır. Nükleer denizaltının performans avantajları, geleneksel denizaltılara göre dikkate değerdir: nükleer güç, tamamen havadan bağımsız olduğu için geleneksel denizaltılarda gerekli duyulduğu gibi, denizaltının sıklıkla yüzeye çıkma ihtiyacından kurtarır; bir nükleer reaktör tarafından üretilen büyük miktardaki güç, nükleer denizaltıların yüksek hızda, uzun süre kullanılmasına olanak tanır; ve varış noktalarında sadece yiyecek gibi tüketilir malların depolanması gerekir. Yeni nesil nükleer denizaltılar 25 yıllık ömrü boyunca asla yeniden doldurulma ihtiyacı duymaz. Diğer yandan geleneksel denizaltılarda, elektrik akülerinde depolanan sınırlı güç, en gelişmiş geleneksel denizaltı bile düşük hızda sadece birkaç gün, en yüksek hızda ise sadece birkaç saat denizin altında kalabilir anlamına gelir. Havasız güç sağlamadaki son geliştirmeler bu dezavantajı biraz azaltmıştır. Nükleer teknolojinin yüksek gideri, pek az ülkenin nükleer denizaltılara sahip olabileceği anlamına gelir.

<span class="mw-page-title-main">Fukuşima I Nükleer Santrali kazaları</span> nükleer bir felaket

Fukuşima I Nükleer Santrali kazaları; 2011 Tōhoku Depremi ve Tsunamisi sonrasında, 11 Mart 2011 tarihinde Fukuşima I Nükleer Santrali'nde atmosfere radyoaktif maddelerin denize karışmasına sebep olan olaylar dizisidir. Uzmanlar kazayı Çernobil Felaketinden sonra dünyanın en büyük ikinci nükleer kazası olarak tanımlamakla birlikte, tüm reaktörlerde sorun yaşanması kazaları bugüne kadarki en karmaşık Nükleer kazalardan biri yapmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Çanakkale Savaşı'ndaki denizaltı faaliyetleri</span>

Çanakkale Savaşı'ndaki denizaltı faaliyetleri, I. Dünya Savaşı'nın bir parçası olan Çanakkale Savaşı çerçevesinde, çeşitli devletlerin denizaltıları tarafından Çanakkale Boğazı ve Marmara Denizi'nde sürdürülen faaliyetlerdir. Esas savaştan önce, Aralık 1914'te başlamış ve Aralık 1915'te sonlanmıştı. İtilaf Devletleri'ne bağlı denizaltıların Çanakkale Boğazı'nı geçerek Marmara Denizi'nde denizaltı operasyonları yapmalarının amacı, Gelibolu'yu savunan Osmanlı kuvvetlerinin lojistik durumunu sarsmak olarak görülür. Bununla birlikte İttifak Devletleri'nin bir üyesi olan Alman İmparatorluğu da Osmanlı'yı desteklemek amacıyla savaş sırasında birtakım denizaltı faaliyetleri yürütmüştü.

<span class="mw-page-title-main">Lenin (nükleer buzkıran)</span> Nükleer güçle çalışan Sovyet buzkırıcısı

Lenin nükleer buzkıranı, dünyanın nükleer enerjiyle çalışan ilk gemisidir. SSCB'de üretilen geminin yapımına 1957'de Sovyet atom bombası projesinin lideri olan İgor Kurçatov denetiminde başlanmış, 1959'da denize indirilmiştir. 30 yıl görev yapan Lenin, 1989'da emekliye ayrılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Radyoaktif kirlilik</span>

Radyoaktif kirlenme veya radyoaktif kontaminasyon, radyoaktif maddelerin yüzeylerde; katı, sıvı veya gaz içinde kasıtsız ve istemeden bulunması durumudur.

Vasili Aleksandroviç Arhipov Küba Füze Krizi sırasında bir Sovyet nükleer saldırısını önlemiş bir Sovyet Donanması subayıydı. Böyle bir saldırı büyük bir küresel termonükleer tepkiye neden olabilirdi.

Anatoliy Stepanovych Dyatlov, Çernobil Nükleer Santralinin işletilmesinde eski başmühendis yardımcısıydı.

Leonid Fedorovych Toptunov 26 Nisan 1986 Çernobil Faciası'nın yaşandığı gece Çernobil Nükleer Santrali 4 numaralı Reaktör Ünitesinde kıdemli reaktör kontrol mühendisi olan bir Sovyet mühendisti.

<span class="mw-page-title-main">Nükleer enerjili uçak</span>

Nükleer enerjili uçak, nükleer enerjiyle çalıştırılması amaçlanan bir uçak için bir kavramdır. Amaç, yanan yakıttan gelen ısı yerine, sıkıştırılmış havayı fisyon ısısıyla ısıtacak bir jet motoru üretmekti. Soğuk Savaş sırasında, Amerika Birleşik Devletleri ve Sovyetler Birliği, daha fazla dayanıklılığı nükleer caydırıcılığı artırabilecek nükleer enerjili bombardıman uçaklarını araştırdı, ancak her iki ülke de böylesi bir operasyonel uçak üretmedi.