İçeriğe atla

Küstrin Darbesi

Küstrin Darbesi
Almanya'da siyasi şiddet (1918-1933)
Tarih1 Ekim 1923
Bölge
Küstrin, Almanya
Sonuç Darbe başarısız oldu.
Taraflar
Kara Reichswehr Weimar Cumhuriyeti


Ayrıca Buchrucker Darbesi olarak bilinen, 1 Ekim 1923'te gerçekleşen Küstrin Darbesi, 26 Eylül 1923'te Alman hükûmeti tarafından Ruhr'un işgaline karşı ortaya çıkan direnişin bastırılmasından dolayı ortaya çıkan bir tepkiydi.

Bruno Ernst Buchrucker liderliğindeki Kara Reichswehr grupları, Şansölye Gustav Stresemann'ın Alman hükûmetini devirmek ve parlamenter-demokratik Cumhuriyet'i ulusal bir diktatörlükle değiştirmek istedi. Darbenin bir başka nedeni de Reichswehr'in iş ayrıntılarını lağvetme kararıydı[], bu da üyelerinin çoğunun geçim kaynaklarını kaybetmesine neden oldu.[1]

Bir garnizon kenti olan Küstrin'i işgal etme girişimi, Reichswehr birimleri tarafından engellendi. Buchrucker ve diğer subaylar tutuklandı ve vatana ihanetten bir kale veya hapishanede hapse mahkûm edildiler. İsyancıların çoğu kısa süre sonra serbest bırakıldı ve cezalandırılmamışlardı[1]

Darbeciler kısa bir süre için iç kaleyi ve Hahneberg Kalesi'ni kontrol etti ancak daha sonra Reichswehr'e teslim olmaya zorlandılar.[1]

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ a b c Bernhard Sauer, "Die Schwarze Reichswehr und der geplante Marsch auf Berlin" 28 Mart 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (PDF) Berlin in Geschichte und Gegenwart. Jahrbuch des Landesarchivs Berlin (2008). (Almanca)

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Weimar Cumhuriyeti</span> 1918/1919–1933 yıllarında Almanya

Weimar Cumhuriyeti, Almanya'da, Philipp Scheidemann'ın 9 Kasım 1918 tarihinde cumhuriyetin kurulduğunu ilan etmesi ile başlayıp 30 Ocak 1933 tarihinde Adolf Hitler'in şansölye olmasına kadar süregelmiş döneme verilen isimdir. “Weimar Cumhuriyeti” adı tarih yazımı için kullanılan bir terimdir. Bu adın kaynağı, I. Dünya Savaşı'ndan yenilgiyle çıkılması sonucu lağvedilen Alman monarşisi yerine millî meclisin yeni anayasayı oluşturmak için 1919 yılında toplandığı Weimar kentidir. Parlamenter demokrasiye dayanan bir rejimin kurulmuş olduğu bu dönemde “Deutsches Reich” yani Alman İmparatorluğu adı muhafaza edildi. Almanya'da liberal demokrasi yerleştirmek için yapılan bu ilk girişim, yoğun sivil anlaşmazlıkların ve ekonomik sorunların olduğu bir dönem getirdi.

<span class="mw-page-title-main">Nasyonal Sosyalist Alman İşçi Partisi</span> Almanyada 1920 ila 1945 arasında var olmuş aşırı sağ siyasi parti

Nasyonal Sosyalist Alman İşçi Partisi veya yaygın kısa adıyla Nazi Partisi, Weimar Cumhuriyeti döneminde kurulmuş ve Weimar Cumhuriyeti'ni Nazi Almanyası'na dönüştürüp 1933-1945 yılları arasında yönetmiş olan bir Alman siyasi partisidir. Yirminci yüzyılın ilk yarısında Alman siyasetinde önemli bir yere sahip olmuş partinin programı ve ideolojisi olan nasyonal sosyalizm, radikal antisemitizm ile birlikte etnik milliyetçiliğe dayanan antiliberal ve antikomünist bir görüşteydi. 1921 senesinden itibaren parti başkanlığını sürdürmüş Adolf Hitler'in 1933 senesinde şansölye olmasının ardından 1945 senesine kadar nasyonal sosyalizm döneminde Almanya'nın tek yasal partisi olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Batı Almanya</span> Almanya Federal Cumhuriyeti (1949–1990)

Batı Almanya, Federal Almanya ya da resmî adıyla Almanya Federal Cumhuriyeti, II. Dünya Savaşı'ndan sonra Amerika Birleşik Devletleri, Birleşik Krallık ve Fransa kontrolü altındaki bölgede kurulmuş devlet. "Batı Almanya", 15. yüzyıldan beridir Almanya diye adlandırılan ülkenin, II. Dünya Savaşı'ndan sonra politik ve coğrafi olarak ikiye ayrılması sonucu oluşmuştur ve bu ad, 1949'dan 1990'a kadar ABD ve Birleşik Krallık'ın sebebiyet verdiği politik arenada kullanılan bir ad olarak kalmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Nazi Almanyası</span> 1933ten 1945e dek Nazi Partisi yönetimindeki Almanya

Nazi Almanyası, Almanya’nın 1933 ile 1945 yılları arasında, Nasyonal Sosyalist Alman İşçi Partisi (NSDAP) idaresi altında, tek parti rejimine dayalı yönetim sistemiyle “Führer” unvanlı hükûmet (1933-1945) ve devlet başkanı (1934-1945) Adolf Hitler’in liderliğinde egemenlik sürdüğü döneme verilen isim. Alman tarihi içerisinde “Reich”ların üçüncüsüdür; bundan dolayı Üçüncü Reich ismiyle de nitelendirilir.

<span class="mw-page-title-main">Shmuel Yosef Agnon</span>

Samuel Josef Agnon İsrailli kısa-hikâye yazarı. İbranice yazan ilk yazar olarak 1966 yılında Nelly Sachs'la birlikte edebiyat dalında Nobel Ödülüne layık görüldü. Eserlerinde başta Polonya olmak üzere Filistin'e yerleşen Doğu Yahudilerinin yaşamlarından kesitler yansıttı. Başlıca eserleri "Kovulmuşlar", "Bir gecelik misafir", "Tılsım" ve "Sözlü" kabul edilir.

<span class="mw-page-title-main">Birahane Darbesi</span> Adolf Hitler önderliğinde yapılan başarısız darbe girişimi

Birahane Darbesi, Adolf Hitler, General Erich Ludendorff ve diğer Kampfbund liderleri tarafından Bavyera eyâletinin yönetimine el koymak amacıyla 8-9 Kasım 1923 tarihinde gerçekleştirdiği başarısız bir darbe girişimidir. Yaklaşık iki bin Nazi, şehir merkezindeki Feldherrnhalle'ye yürüdü, ancak bir polis kordonuyla karşı karşıya kaldılar, bu da 16 Nazi Partisi üyesi ve 4 polis memurunun ölümüyle sonuçlandı.

<span class="mw-page-title-main">Alfred Rosenberg</span> Alman mimar ve Nazi Partisi mensubu siyasetçi (1893-1946)

Alfred Rosenberg, Nazi Partisi'nin ideoloğu olarak bilinen Alman siyasetçidir.

<span class="mw-page-title-main">Fedor von Bock</span> Generalfeldmarschall

Fedor von Bock, Almanya'nın subayı ve Nazi Almanyası'nın Generalfeldmarschall'i.

<span class="mw-page-title-main">Reichswehr</span> Almanyanın 1919-1935 yılları arasındaki, Versay Antlaşması hakları sahibi ordusu

Reichswehr, Almanya'nın 1919 yılından 1935 yılına kadar varlığını sürdürmüş, Versay Antlaşması'nın izin verdiği kadar haklara sahip silahlı kuvvetleriydi.

<span class="mw-page-title-main">1918-1919 Alman Devrimi</span> devrim

1918–1919 Alman Devrimi ya da Kasım Devrimi, I. Dünya Savaşı'nın sonunda Friedrich Ebert önderliğinde anayasal monarşiden parlamenter demokrasiye geçiş sürecidir. Savaşın Almanya’nın aleyhine gelişmesinden dolayı Alman halkının üzerinde oluşan gerilim, ülkede yeni bir rejimin kurulması gerektiği düşüncesini ön plana çıkarmıştı. Devrimin amacı monarşi rejiminin yerine demokratik bir cumhuriyet kurmaktı. Bu hedef, İmparator II. Wilhelm’in tahttan çekilmesiyle sonuçlanan, 1 hafta, 4 gün süren ilk aşamada gerçekleşti. Almanya’daki radikal solcular komünist bir rejim kurmak istediği için bu devrim, komünist devrimciler ile anti-komünistler arasındaki bir iç savaşa dönüştü; bu durum, devrimin ikinci aşamasını yarattı. İkinci aşama tam olarak 9 ay, 1 hafta sürdü ve yönetim biçimi parlamenter demokrasiye dayanan Weimar Cumhuriyeti'nin zaferiyle sonuçlandı.

<span class="mw-page-title-main">Gustav von Kahr</span>

Gustav von Kahr, Bavyera eyaletinde faaliyet göstermiş bir Alman sağcı muhafazakâr politikacı. 1923 yılında Adolf Hitler'in Birahane Darbesi'ni gerçekleştirdiği esnada Bavyera başbakanı idi ve Hitler'e yeterince destek olmayarak bu darbe girişiminin başarısızlığında etkili oldu. Daha sonra Uzun Bıçaklar Gecesi'nde SS mensupları tarafından infaz edildi.

<span class="mw-page-title-main">Nazilerden arındırma</span> nazilerden arınma hareketi

Nazilerden arındırma veya denazifikasyon, II. Dünya Savaşı'nın ardından Müttefik Devletler tarafından Alman ve Avusturya toplumlarında uygulanan ve nasyonal sosyalizmin etkisini kültür, toplum, ekonomi, basın, hukuk ve siyaset alanlarından silmek için uygulanan politikaları anlatır. Politika kapsamında sorumlu örgüt liderleri görevden alınmış, ilgili kurumlar kapatılmıştır. Politika, savaşın hemen ardından toplanan Potsdam Konferansı'nda kararlaştırılmıştır. Politika kapsamındaki uygulamalar Soğuk Savaş'ın başlamasıyla beraber fiilen sona erdirilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Otto von Lossow</span>

Otto Hermann von Lossow, bir Alman ordusu subayıydı, en son Reichswehr'in korgeneraliydi. Balkan Savaşları sırasında Osmanlı Ordusu'nda askerî eğitmenlik yaptı ve Birinci Dünya Savaşı sırasında Türkiye'de Alman İmparatorluğu'nu temsilen askerî ataşe olarak bulunuyordu. 1921'den sonra askeri bölge VII'nin (Münih) komutanı ve Bavyera'daki Reichswehr'in devlet komutanıydı. Bavyera ordusu ve daha sonra Kasım 1923'te Adolf Hitler ve Nasyonal Sosyalist Parti tarafından teşebbüs edilen Birahane Darbesi'ni çevreleyen olaylarda önemli bir rolü olan Alman ordusu subayı.

Hamburg Ayaklanması Almanya'da Weimar Cumhuriyeti döneminde 23 Ekim 1923 günü başlayan ve iki gün süren ayaklanma. Almanya Komünist Partisi'ne bağlı radikal kişilerin Hamburg'da başlatmış olduğu ayaklanma girişimi başarısızlıkla sonuçlandı. İsyancılar 24 saat içinde 17'si Hamburg'da, 7'si Prusya'daki Schleswig-Holstein eyaleti içerisinde olmak üzere toplam 24 polis karakoluna baskın düzenledi. Ayaklanma sırasında 100'den fazla kişi öldü.

<span class="mw-page-title-main">Ruhr'un İşgali</span>

Ruhr'un İşgali, 1923-1925 yılları arasında Ruhr Vadisi'nin Fransa ve Belçika tarafından işgal edilmesi. 1919'da Versay Barış Antlaşması uyarınca Weimar Cumhuriyeti'nin Üçlü İtilaf'a ödemesi gereken £6.6 milyar tazminatı ödeyememesine yanıt olarak gerçekleştirildi. Ruhr'un işgali Almanya'daki ekonomik krizi daha da kötüleştirdi. Alman siviller pasif direniş ve sivil itaatsizlik eylemlerine girişti ve Fransız ordusunun işgali sırasında çıkan olaylarda 130 Alman sivil öldürüldü.

<span class="mw-page-title-main">Walther von Lüttwitz</span>

Walther von Lüttwitz I. Dünya Savaşı'nda Alman İmparatorluğu adına savaşmış Alman bir generaldir. Daha çok Kapp Darbesi'nin 2 liderinden biri olarak tanınır.

Albay Hans Ritter von Seisser, 1923'te Bavyera Eyalet Polisinin başıydı.

<span class="mw-page-title-main">Kapp Darbesi</span>

Kapp Darbesi veya Kapp-Lüttwitz Darbesi, 13 Mart 1920'de Berlin'de Alman ulusal hükûmetine karşı bir darbe girişimiydi. Adını liderleri Wolfgang Kapp ve Walther von Lüttwitz'den alan darbenin amacı 1918-1919 Alman Devrimi'ni geri almak, Weimar Cumhuriyeti'ni yıkmak ve yerine otokratik bir hükûmet kurmaktı. Darbe, Reichswehr'in bazı bölümlerinin yanı sıra milliyetçi ve monarşist gruplar tarafından da desteklendi.

<span class="mw-page-title-main">Wolfgang Kapp</span>

Wolfgang Kapp, Alman memur ve gazeteciydi. Katı bir milliyetçi olan Kapp, daha çok kendi ismini taşıyan Kapp Darbesi'nin lideri olarak bilinir.

<span class="mw-page-title-main">Ruhr ayaklanması</span>

Ruhr ayaklanması 1920 yılı Mart ayında Weimar Cumhuriyeti'nin Ruhr bölgesindeki solcu işçiler tarafından başlatılan ayaklanmadır. 13 Mart 1920 tarihinde Kapp Darbesi'ne karşı olarak sosyal-demokrat Alman Hükûmeti tarafından ilan edilen genel grev çağrısına uyan başta Almanya Komünist Partisi üyeleri olmak üzere komünistler, sosyalistler ve solcular Kapp Darbesi'nin bastırılmasının ardından iktidarı alarak proletarya diktatörlüğünü ilan etmek üzere harekete geçer. Alman Hükûmeti tarafından görevlendirilen Reichswehr ordu birlikleri ve Freikorps adı altında örgütlenen düzensiz sağcı milis güçleri tarafından ayaklanma bastırılır. 12 Nisan'da sona eren çatışmaların ardından yaklaşık 1.600 komünist yargısız infaz edilmiştir.