İçeriğe atla

Kürdistan Özgürlük Partisi (Türkiye)

Kürdistan Özgürlük Partisi
Partîya Azadîya Kurdistanê
KısaltmaPAK
Genel başkanMustafa Özçelik[1]
Kuruluş tarihi11 Aralık 2014
Merkezİzmir 1. Cadde No:22/14 Kızılay/ANKARA
Üyelik (2018)146[2]
İdeolojiKürt milliyetçiliği
İnternet sitesi

Kürdistan Özgürlük Partisi (Kürtçe: Partîya Azadîya Kurdistanê, PAK), 11 Aralık 2014 tarihinde kurulan Genel Başkanlığını Mustafa Özçelik'in yaptığı Türkiye'de faaliyet gösteren siyasi partidir.[3]

PAK'ın kuruluş dilekçesine ilk önce ismindeki "Kürdistan" ibaresi nedeniyle İçişleri Bakanlığı tarafından alındı belgesi verilmemesine rağmen, 11 Aralık 2014'te bakanlık bu belgeyi vermiş ve parti kuruluşunu ilan etmiştir.[4] Fakat Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı Mart 2013'te partiye isminde Kürtçe kullandığı ve Kürtlerin devlet olma hakkını savunduğu nedeniyle “değişiklik” uyarısında bulunmuştur.[5] Mart 2015'te ise başsavcılık partiye ismindeki Kürdistan ibaresini kaldırması için uyarı yazısı gönderdi. Şubat 2019'da Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı PAK ve Kürdistan Komünist Partisi (KKP) hakkında Anayasa Mahkemesi'ne kapatma davası açtı.[6]

Parti Irak Bölgesel Kürt Yönetimi lideri Mesud Barzani'ye yakın ve Türkiye tarihindeki DDKO ve DDKD gibi oluşumların geleneğinden gelen isimler tarafından kurulmuştur. Partinin yöneticileri PAK'ın bir Türkiye partisi olmadığını, bunun yerine Kürt ve Kürdistani bir parti olduğunu ifade etmektedir. Bundan dolayı, parti Türkiye'de yaşayan Kürtlerin ulusal hakları temelinde, özgürlük ve demokrasi mücadelesinin savunucusu olduğunu belirtmekte ve Kürt ulusunun kendi kaderini tayin hakkını savunmaktadır.[7]

Kaynakça

  1. ^ "Yeni Kürt partisi PAK kuruluşunu Diyarbakır'da ilan etti". 19 Ekim 2014. 28 Nisan 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Mayıs 2015. 
  2. ^ "Arşivlenmiş kopya". 1 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Ekim 2021. 
  3. ^ "Kürdistan Özgürlük Partisi resmen kuruldu". 12 Aralık 2014. 3 Temmuz 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Mayıs 2015. 
  4. ^ "Kürdistan Özgürlük Partisi'nin tabelası asılıyor". 11 Aralık 2014. 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Mayıs 2015. 
  5. ^ "Yargıtay'dan Pak'a "Kürtçe" Uyarısı". 9 Mart 2015. 26 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Mayıs 2015. 
  6. ^ "Adında Kürdistan Geçen Partilere Kapatma Davası". Bianet. 11 Şubat 2019. 11 Şubat 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Şubat 2019. 
  7. ^ "Kürdistan Özgürlük Partisi Genel Başkanı Mustafa Özçelik'le Röportaj-Hülya Yetişen". 31 Aralık 2014. 17 Mart 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Mayıs 2015. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Fazilet Partisi</span> Türkiyede bir siyasi parti (1997–2001)

Fazilet Partisi, Millî Görüş'ü benimseyen Refah Partisinin Anayasa Mahkemesi tarafından kapatılmasına az bir zaman kala İsmail Alptekin başkanlığında kurulan siyasi çatısı. Daha sonra Cumhuriyet Başsavcısı Vural Savaş'ın iddiaları Anayasa Mahkemesince haklı bulundu ve parti kapatıldı.

<span class="mw-page-title-main">Hak ve Özgürlükler Partisi</span> Türkiyede bir siyasi parti

Hak ve Özgürlükler Partisi, Türkiye'de 11 Şubat 2002'de Abdülmelik Fırat tarafından kurulan bir siyasi partidir. Parti Kürt kimliğiyle ön plana çıkmaktadır. Partinin başlıca kuruluş amacı, Türkiye'de yaşayan Kürt vatandaşların sorunlarının çözümüne yardımcı olmak ve Kürt dilinin konuşulabilmesi başta olmak üzere birçok hak ve özgürlüğün teminat altına alınmasını sağlamak olarak gösterilmektedir. Siyasi olarak Türkiye'nin federal bir yapıya bürünmesini savunan HAK-PAR, bu yönüyle Demokratik Toplum Hareketi partilerinden ayrılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Kürdistan</span> Orta Doğuda Kürtlerin yoğunlukta olduğu bölgelerin genel adı

Kürdistan Kafkaslar'ın güneyi ve Orta Doğu'da, Ermenistan, Irak, İran, Suriye ve Türkiye'ye ait toprakların bir kısmını kapsayan jeokültürel bölge. Siyasi bakımdan özerk, federal bir bölge olarak uluslararası resmî tanınmaya sahip olan tek bölge Irak'ın Kürdistan Bölgesel Yönetimi'dir. Bölgenin kuzeybatı İran’a karşılık gelen kısmı Kürdistan adıyla eyalet statüsündedir. Ayrıca Suriye'de de Kuzey ve Doğu Suriye Özerk Yönetimi tek taraflı olarak ilan edilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Neçirvan Barzani</span> Iraklı Kürt siyasetçi

Neçirvan İdris Barzani, Kürt siyasetçi, Kürdistan Bölgesel Yönetimi'nin başkanı. Daha önce Mart 2006-Ağustos 2009 tarihleri arasında Kürdistan Bölgesel Yönetimi başbakanlığını yapmış ve Mart 2012 yılında tekrar bu göreve gelerek 2019'da başkanlık görevine geçene kadar sürdürmüştür. Kürdistan Üniversitesi Erbil'in kurucusudur.

<span class="mw-page-title-main">Kürdistan Sosyalist Partisi (Türkiye)</span> Türkiyede bir siyasi parti

Kürdistan Sosyalist Partisi (PSK) 1974 yılı sonlarına doğru kurulan Kürt siyasi partisi.

Türkiye Birleşik Komünist Partisi (TBKP), Türkiye İşçi Partisi (TİP) ve Türkiye Komünist Partisinin (TKP) birleşmesiyle kurulmuş bir siyasi parti.

<span class="mw-page-title-main">Kürt milliyetçiliği</span> siyasal ideoloji

Kürt milliyetçiliği, Kürtlerde, halk olma bilincinin kültürel ve siyasal eyleme yönlendirilmesini ifade eden kavramdır. Kürtlerin çoğunluk olduğu toprakları Kürdistan olarak tanımlayan ve bağımsız bir Kürt devleti kurulmasını savunan siyasi hareket olmakla birlikte, Kürtlerin yaşadıkları topraklarda diğer etnik gruplar ile eşit haklara sahip olmasını, Kürtçenin resmî dil ve eğitim dili olmasını savunan siyasi görüştür.

<span class="mw-page-title-main">Halkların Demokratik Partisi</span> Türkiyede bir siyasi parti

Halkların Demokratik Partisi, 15 Ekim 2012 tarihinde kurulan ve Türkiye'de faaliyet gösteren siyasi partidir. Parti tüzüğüne göre resmî kısaltması "HDP" şeklindedir. Simgesi gövde bölümü iki adet elden oluşan ağaç tasviridir. Eş genel başkanları Cahit Kırkkazak ve Sultan Özcan'dır.

Suriye Kürdistan Demokrat Partisi, Suriye'de kurulan bir Kürt partisi.

<span class="mw-page-title-main">Özgürlük ve Sosyalizm Partisi</span> Türkiyede bir siyasi parti

Özgürlük ve Sosyalizm Partisi, 21 Aralık 2011 tarihinde kurulan Genel Başkanlığını Sinan Çiftyürek'in yaptığı Türkiye'de faaliyet gösteren siyasi partidir.

<span class="mw-page-title-main">Kürdistan Komünist Partisi (Türkiye)</span> Yasa dışı komünist örgüt

Kürdistan Komünist Partisi, Türkiye'de faaliyet gösteren yasa dışı bir siyasi parti. Türkiye Komünist Emek Partisi'nin Kürt kolu olarak 1982'de Kürt Özerk Örgütü olarak kuruldu. 1990 yılında TKEP'ten kopmuştur. Parti, programında Kürdistan Sosyalist Halk Cumhuriyeti için savaşmayı benimsemiştir. KKP üyelerinden Sinan Çiftyürek 2011 yılında Özgürlük ve Sosyalizm Partisi'ni kurmuştur. Partinin yayın organı Dengê Kurdistan'dır. Parti lideri Mehmet Baran'dır. KKP'nin Almanya'da da bir komitesi bulunmaktadır.

Kürt siyasi hareketi ya da Kürt özgürlük hareketi, Türkiye, Irak, Suriye ve İran topraklarında, Kürdistan olarak anılan jeokültürel bölgede yaşayan Kürtlerin anadilde eğitim, self determinasyon, özerklik ya da bağımsız devlet gibi politik taleplerini gerçekleştirmek için mücadele veren hareketin genel adı olarak kullanılır. Bu talepler yasal zeminde demokratik olarak tartışıldığı gibi silahlı olarak Marksist-Leninist çizgide gerçekleştirilmeye de çalışılmaktadır.

Türkiye Kürdistan Demokrat Partisi, 2014 yılında Türkiye'de kurulmuş siyasi parti. Şu ana kadar hiçbir seçime katılmamıştır. Adında Kürdistan kelimesi geçtiği için partiye 2019'da kapatma davası açılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Kürdistan Özgürlük Partisi (İran)</span>

Kürdistan Özgürlük Partisi kısa adıyla PAK, İran Kürdistanı ve Irak Kürdistanı'ndaki Kürt siyasi partisidir ve demokratik bir İran federal cumhuriyeti içinde Kürt ulusal haklarına kavuşmayı amaçlamaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Türkiye İşçi Partisi (2017)</span> Türkiyede bir siyasi parti

Türkiye İşçi Partisi, 7 Kasım 2017 tarihinde Erkan Baş ve Barış Atay liderliğinde kurulan ve Türkiye'de faaliyet gösteren bir siyasi partidir. Parti tüzüğüne göre resmî kısaltması "TİP" şeklindedir. Simgesi iç içe geçmiş çark, başak ve yıldızdır. TBMM'de 3 milletvekili bulunmaktadır. Genel başkanı Erkan Baş'tır. 25 Ağustos 2022 tarihinden beri Emek ve Özgürlük İttifakı bileşenidir.

Kürdistani Parti kısaca PAKURD, 26 Mayıs 2014 tarihinde 500 delegenin imzasıyla kurulan Kürt milliyetçi siyasi parti. Partinin öncülü sivil itaatsizlik eylemleri düzenleyen Kürdistan Vicdan İnisiyatifi'dir. Partinin kurucusu ve lideri İbrahim Halil Baran'dır. PAKURD, 21 Aralık 2023'te 2. Olağan Kongresi'ni yapmış ve Genel Başkanlığa Gewran Goyî seçilmiştir. Parti amaçlarını "Açık Kürdistancı siyaset, Kürdistan milliyetçiliği, şiddet karşıtlığı ve sivil toplumculuk" olarak deklare etmiştir.

Türkiye'de Kürtlere yönelik insan hakları ihlâlleri, Türkiye'de yaşayan Kürtlere karşı işlenmiş olan insan hakkı ihlallerini incelemektedir.

Musa Farisoğulları, Kürt kökenli Türk siyasetçi. TBMM 27. dönem Diyarbakır milletvekilidir.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı Bekir Şahin tarafından "Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğünü bozmayı ve ortadan kaldırmayı amaçladığı" gerekçesiyle Halkların Demokratik Partisinin temelli kapatılması ve partinin eş genel başkanları Mithat Sancar ve Pervin Buldan'ın da bulunduğu 687 üyeye siyasi yasak getirilmesi talep edildi. İddianame, 17 Mart 2021'de Yüksek Mahkemeye gönderildi.

TBMM yemin krizi, 1991 Türkiye genel seçimleri sonrasında Türkiye Büyük Millet Meclisinde göreve başlayacak milletvekillerinin yemin töreni sırasında Sosyaldemokrat Halkçı Parti'nin Diyarbakır listesinden seçilen Leyla Zana ve Hatip Dicle'nin yemin metnine ek sözler söylemesi ile oluşan 6 Kasım 1991 tarihli siyasi kriz.