İçeriğe atla

Köstebek (film, 2011)

Tinker Tailor Soldier Spy
Film afişi
YönetmenTomas Alfredson
YapımcıTim Bevan
Eric Fellner
Robyn Slovo
SenaristBridget O'Connor
Peter Straughan
UyarlamaTinker Tailor Soldier Spy
John le Carré
OyuncularGary Oldman
Colin Firth
Tom Hardy
John Hurt
Toby Jones
Mark Strong
Benedict Cumberbatch
Ciarán Hinds
MüzikAlberto Iglesias
Görüntü yönetmeniHoyte van Hoytema
KurguDino Jonsäter
StüdyoStudioCanal
Karla Films
Paradis Films
Kinowelt Filmproduktion
Canal+
CinéCinéma
Working Title
DağıtıcıFocus Features
Çıkış tarih(ler)i5 Eylül 2011 (2011-09-05) (Venedik Film Festivali)
16 Eylül 2011 (2011-09-16) (Birleşik Krallık)
Süre127 dakika
ÜlkeBirleşik Krallık
Fransa
Almanya
Dilİngilizce
Bütçe$21 milyon
Hasılat$80.6 milyon[1]

Köstebek, Tomas Alfredson tarafından yönetilen 2011 yapımı soğuk savaş, ajan filmi. Senaryo Bridget O'Connor ve Peter Straughan tarafından John le Carré'in aynı adlı romanından uyarlandı. Filmin kadrosunda Gary OldmanColin FirthTom HardyJohn HurtToby JonesBenedict Cumberbatch ve Ciarán Hinds bulunmaktadır. Film 1970'lerin başlarında Londra'da İngiliz gizli servisindeki Sovyet çifte ajanların aranılmasını konu ediniyor.

Film Working Title Films tarafından yapımlandı ve StudioCanal tarafından maliyetlendirildi. Film galasını yarıştığı 68. Venedik Uluslararası Film Festivali'nde yaptı. Film eleştirel ve mali açıdan başarı sağladı. Film ayrıca Akademi Ödülleri'nde En İyi Uyarlama SenaryoEn İyi Film Müziği ve Oldman'ın oyunculuğunda En İyi Erkek Oyuncu adaylığı elde etti.

Konu

Ekim 1973'te, İngiliz istihbaratının ("the Circus") başı Kontrol, ajan Jim Prideaux'u sığınmak isteyen bir Macar general ile tanışması için Budapeşte'ye gönderir. Prideaux vurulur ve yakalanır. Bu uluslararası olayın ortasında, Kontrol'ün sağ kolu George Smiley emekliye ayrılmak zorundadır.

Percy Alleline yeni Şef, Bill Haydon onun vekili ve Roy Bland ile Toby Esterhase teğmen olur. Kontrol ve Smiley'nin kuşkularına rağmen vekilleri, Sovyet istihbaratını elde edip ABD istihbaratı için CIA ile değiştirecekleri gizli operasyona -Büyücülük- hazırlardır.

Smiley, istihbaratın sivil hizmetçisi Oliver Lacon tarafından, bir İngiliz ajanı Ricki Tarr tarafından öne sürülen, ''the Circus''da kıdemli rolde uzun vadeli köstebek olduğu iddiasını araştırmak için emekliliğin dışına çıkarılmıştır. Kontrol şüpheli durumuna düşer. Smiley, Peter Guillam ve Özel Şube'den emekli memur Mendel'den oluşan güvenilir ajanları kendisine yardım etmesi için seçer. Smiley, Londra'da Sovyet kültürel ataşesi olan Alexei Polyakov'un ajan olduğunu anladıktan sonra Alleline tarafından kovulmuş olan Connie Sachs ile görüşmeye başlar.

Tarr, Smiley'e, İstanbul'daki görevinde Sovyet ajanı Irina ile olan ilişkisini anlatır. Irina köstebeğin adını açıklamak istedi fakat Tarr bunu Londra'ya bildirdiğinde onu önemsemediler. Moskova derhal Irina'yı kaçırdı. Tarr köstebeğin mesajını engellediğinin kararına vardı. Smiley, Guillam'ı ''the Circus''un seyir defterini çalması için gönderir. Tarr sayfaları o gece kesilmiş olarak bulduğunu söyler. Tarr'ın hikâyesi doğrudur.

Smiley, acımasız sorgudan sonra Sovyetler tarafından takas edilen fakat servisten atılan Prideaux ile görüşür. Prideaux Macarsitan'da ki görevin amacının köstebeğin adını almak olduğunu söyler. Kontrol şüphelileri deşifre eder. ''Tamirci'' (Tinker - Alleline), ''Terzi'' (Tailor - Haydon), ''Asker'' (Soldier - Bland), ''Zavallı'' (Poorman - Esterhase) ve ''Dilenci'' (Beggarman, Smiley).

Smiley, Alleline, Haydon, Bland ve Esterhase'ın güvenli evde Polyakov ile görüştüğünü öğrenir. Polyakov sözde üstün kalitede Sovyet istihbaratını düşük kalitedeki İngiliz malzemeleriyle onu Sovyetlerden korumaları için takas edecektir. Fakat köstebek istihbaratları vermekten vazgeçer.

Smiley güvenli eve şantaj yapar. Köstebek güvenli evde Polyakov ile tanışır ve Smiley köstebeği tutuklar: Bill Haydon

''The Circus'' Haydon'u Sovyetler ile takas etmeyi tasarlar. Fakat Haydon, Prideaux tarafından kendisine Budapeşte olayında ihanet ettiğini kastederek öldürülür. Smiley yeni Şef olarak ''the Circus''a döner.

Oyuncu kadrosu

Yapım

Gelişim

Yapım, senaryonun taslağını yazıp yapımcılığını yapması için Working Title Films'e sunduğunda Peter Morgan tarafından başlatıldı. Morgan yazar olarak kişisel nedenlerden dolayı filmden ayrıl fakat yönetici yapımcı olarak yapıma devam etti. Morgan'ın ayrılmasını takiben Working Title taslağı yeniden yazması için Peter Straughan ve eşi Bridget O'Connor'ı tuttu. Park Chan-wook filmi yönetmesi için düşünülmüştü fakat sonunda bunu geri çevirdi.[2] Tomas Alfredson 9 Temmuz 2009'da filmi yönetmeyi kabul etti. Bu yapım yönettiği ilk İngilizce dilindeki film oldu.[3][4] Filmin mali desteği Fransa'dan StudioCanal tarafından $21 milyon olarak yapıldı.

Oyuncu seçimi

Birçok erkek oyuncu çeşitli noktalarda diğer roller için ilişkilendirildi. Fakat çekimlerin başlamasından birkaç gün önce, hâlâ sadece Oldman resmî olarak sözleşme imzalayan tek başrol oyuncusuydu.[5] David Thewlis rol için görüşmelere girmişti.[6] Michael Fassbender, Ricki Tarr rolü için görüşmelerde oldu fakat zamanındaki uyuşmazlık nedeniyle filmden ayrıldı. Yerine Tom Hardy geçti.[7] John le Carré parti sahnesinde misafir olarak küçük bir rolde göründü. 

Çekimler

Temel çekimler 7 Ekim ile 22 Aralık 2010 tarihleri arasında yapıldı.[8] Stüdyo sahneleri Kuzey Londra, Mill Hill'deki eski ordu kışlasında yapıldı.[9] Ayrıca Macaristan, Budapeşte'de, Imperial College London'un fizik bölümünde ve Londra'nın çeşitli yerlerinde çekimler yapıldı.

Roman'da Çekoslovakya'da gerçekleşen olaylar, ülkenin film yapımı için %20 indirim yapması nedeniyle Macaritsan'a taşındı. Ekip Budapeşte'de beş gün çekim yaptı. Ayrıca yılbaşından önce İstanbul'da 9 gün çekim yapıldı.

Yayın

Film galasını 5 Eylül 2011'de yarıştığı 68. Venedik Uluslararası Film Festivali'nde yaptı.[10] StudioCanal UK, 16 Eylül 2011'de gösterime girecek olan filmin Birleşik Krallık'ta dağıtımını yaptı.[11] Filmin ABD haklarını Universal Studios satın aldı. 

Eleştirel görüşler

Film eleştirel anlamda iyi bir başarı yakaladı. Metacritic'te 42 eleştirmen yorumundan 40'ı olumlu yönde oldu ve film ortalama 85 puan aldı.[12] Rotten Tomatoes'da ise 200'dan fazla yorumdan %83'lük bir başarı elde etti ve 10 üzerinden 7.8 puan aldı.

Kaynakça

  1. ^ "Tinker, Tailor, Soldier, Spy (2011) - Box Office Mojo". boxofficemojo.com. 16 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Eylül 2016. 
  2. ^ Lee, Rachel (29 March 2012).
  3. ^ de Semlyen, Phil (9 July 2009).
  4. ^ "Tomas Alfredson to direct Tinker, Tailor, Soldier, Spy" 18 Ocak 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi..
  5. ^ Hoskin, Peter; Mason, Simon (23 October 2010).
  6. ^ White, James (8 July 2010).
  7. ^ Goldberg, Matt (3 September 2010).
  8. ^ "Tinker, Tailor, Soldier, Spy" 21 Şubat 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi..
  9. ^ Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi; tailorclassic isimli refler için metin sağlanmadı (Bkz: )
  10. ^ "Venezia 68: Tinker, Tailor, Soldier, Spy – Tomas Alfredson" 29 Aralık 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. labiennale.org.
  11. ^ "Tinker, Tailor, Soldier, Spy" 28 Şubat 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi..
  12. ^ "Tinker Tailor Soldier Spy" 29 Ağustos 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi..

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Markus Wolf</span>

Markus Johannes "Mischa" Wolf, Doğu Almanya Devlet Güvenlik Bakanlığı (MfS) dış istihbarat bölümünün başıydı. 34 yıl boyunca MfS'nin iki numaralı adamıydı, bu dönem Soğuk Savaş'ın büyük bir kısmını kapsar.

Köstebek şu manalara gelebilir:

<span class="mw-page-title-main">Ebu Musab ez-Zerkavi</span> Irak ve Şam İslam Devletinin (IŞİD) kurucusu Ürdünlü cihatçı terörist

Ebu Musab ez-Zerkavi ya da gerçek adıyla Ahmed Fadıl en-Nazal el-Haleyle, çeşitli İslamcı ve cihatçı silahlı örgütlerin üyeliğini, kuruculuğunu ve liderliğini yapmış Ürdünlüdür. Çeşitli devletler ve uluslararası kuruluşlar tarafından terör örgütü olarak tanımlanan, Tevhit ve Cihat Cemaati ile el-Kaide'ye bağlı ardıl örgütleri Irak el-Kaidesi ve Mücahit Şura Meclisinin kurucu lideri olarak Irak Savaşı'ndaki direnişçi unsurlardan biri olarak faaliyetlerde bulunmuştur.

<i>Savaş Atı</i>

Savaş Atı, yönetmenliğini Steven Spielberg'in yaptığı 2011 yapımı savaş dram filmidir. İngiliz yazar Michael Morpurgo 1982 yılında kaleme aldığı I. Dünya Savaşı sırasında geçen aynı adlı çocuk romanından uyarlamadır.

Cambridge Beşlisi, Birleşik Krallık'ta II. Dünya Savaşı'ndan 1950'lerin ortalarına kadar Sovyetler Birliği'ne bilgi akışı sağlayan casus çetesi. 4 üyesi kesin olarak bilinen Beşli, Kim Philby, Donald Duart Maclean, Guy Burgess ve Anthony Blunt'tan oluşmaktaydı. Grubun beşinci elemanı da Oleg Gordievskiy'nin tespit ettiği John Cairncross idi. Gruba Cambridge lakabının verilmesinin sebebi ise grup elemanlarının tamamının Cambridge Üniversitesi'nde komünist fikirlerle tanışıp bu üniversiteden mezun olmasıydı. Beşlinin KGB'ye ne zaman katıldığı konusunda bir belirsizlik olsa da, Anthony Blunt üniversiteyi bitirmeden önce casus olarak adlandırılmadıklarını açıklamıştı.

Yahudiler birçok ülkede, farklı konular hakkında birçok komplo teorilerine tarih boyunca malzeme olarak seçilmiştir. Bazen Yahudi olan ünlü isimler, bazen bir kitle olarak, bazen politikacılar bazen de Yahudiliğin kendisi bu komplo teorilerinde kullanılmıştır.

<i>Ejderha Dövmeli Kız</i> (film, 2011)

Ejderha Dövmeli Kız, 2011 yapımı suç filmidir.

Tüm Zamanların En İyi 100 Polisiye Romanı 1990 yılında İngiltere merkezli Suç Yazarlar Derneği tarafından yayımlanan bir liste. 5 yıl sonra Mystery Writers of America tarafından da Tüm Zamanların En İyi 100 Gizem Romanı adı altında benzer bir liste yayımlandı. Çok eser, her iki listede yer almaktadır.

Film yönetmenleri filmlerinde genellikle aynı oyuncular ile çalışmayı tercih edebilir. Bu çalışma yıllar boyunca devam edebilir. Bu liste, yönetmenlerin soy adına göre alfabetik olarak sık çalışan yönetmenleri ve oyuncuları içermektedir.

<i>Casuslar Köprüsü</i>

Casuslar Köprüsü, Steven Spielberg tarafından yönetilen, senaryosu Matt Charman ile Ethan Coen ve Joel Coen tarafından yazılan, 2015 yapımı Amerikan tarihi drama-gerilim filmi. Filmin oyuncu kadrosunda Tom Hanks, Mark Rylance, Amy Ryan ve Alan Alda bulunmaktadır. Film avukat James B. Donovan'ın 1960'taki U-2 krizinde yaşadığı hikâyeyi anlatmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Rudolf Abel</span>

Rodolf Ivanovich Abel, gerçek adı Vilyam "Willie" Genrikhovich Fisher olan Sovyet istihbarat subayıdır. 1957 yılında Amerikan Federal Soruşturma Bürosu tarafından ajanlık gerekçesiyle tutuklandığı zaman kullandığı takma adını daha sonraları benimsemiştir.

<span class="mw-page-title-main">Adolf Hitler'in ölümü</span> Adolf Hitlerin ölümüne genel bakış

Adolf Hitler, 1921'den 1945'e kadar Nazi Partisinin lideri, 1933'ten 1945'e kadar Almanya Şansölyesi ve 1934'ten 1945'e kadar Nazi Almanyası'nın Führer'i ('Lider') olan Avusturyalı-Alman bir politikacıydı. Adolf Hitler, 30 Nisan 1945'te Berlin'deki yer altı sığınağı Führerbunker'de kendini vurarak intihar etti. Kendisiyle birlikte eşi Eva Braun da siyanür alarak kendini öldürdü. Hitler'in daha önceden vermiş olduğu talimatlar doğrultusunda cesetleri, aynı gün öğleden sonra sığınağın acil çıkışının merdivenlerinden dışarı çıkarıldı ve Reichskanzlei'nin bahçesinde üzerine benzin dökülerek ateşe verildi. Sovyet arşivlerindeki kayıtlar, yanmış kalıntıların 1946 yılına kadar toparlandığını ve birbirini takip eden yerlere defnedildiğini göstermektedir. 1970 yılında yeniden mezardan çıkarılıp yakıldı ve külleri dağıtıldı.

<span class="mw-page-title-main">Jeffrey Epstein</span> Amerikalı finansçı, iş adamı ve çocuk tacizcisi

Jeffrey Edward Epstein, Amerikalı finansçı, iş insanı ve pedofili suçlusu. Epstein 20 Ocak 1953'te Brooklyn, New York'ta, Yahudi bir ailede doğdu. Kariyerine öğretmen olarak başladı, daha sonra çeşitli işlerle bankacılık ve finans sektörüyle ilgilendi. Gelir gider çalışmalarıyla kısa sürede başarı göstererek multimilyoner oldu. Epstein'ın uzun süre iyi bir iş ve dostluk ilişkisi kurduğu kişiler arasında, Donald Trump, Kevin Spacey, Bill Clinton, Alan Dershowitz ve York Dükü Prens Andrew gibi, dünyanın finansal, siyasi ve kültürel elit isimleri vardı.

<span class="mw-page-title-main">Alexander Knox</span>

Alexander Knox tiyatro, sinema ve bazen televizyonda çalışmış olan Kanadalı bir aktör. Oscar'a aday gösterildi ve Wilson (1944) filmindeki Woodrow Wilson rolüyle Altın Küre kazandı.

The Spy Who Came in from the Cold, İngiliz yazar John le Carré'nin 1963 tarihli bir Soğuk Savaş casus romanıdır. Bir İngiliz ajanı olan Alec Leamas'ın, güçlü bir Doğu Alman istihbarat subayı hakkında dezenformasyon bilgi yaymak için Doğu Almanya'ya sahte bir sığınmacı olarak gönderilmesini anlatır. Le Carré'nin hayali İngiliz istihbarat örgütü "The Circus" ve ajanları George Smiley ve Peter Guillam'ın da yer aldığı Call for the Dead ve A Murder of Quality adlı önceki romanlarının devamı niteliğindedir.

<span class="mw-page-title-main">Casus filmi</span> film türü

Casus filmi türü, casusluk konusunu kurgusal anlamda ya gerçekçi bir şekilde ya da bir fanteziyi temel alarak ele alır. John Buchan, le Carré, Ian Fleming (Bond) ve Len Deighton gibi yazarların eserleri de dahil olmak üzere casus kurgu türündeki birçok roman, film olarak uyarlandı. Alfred Hitchcock ve Carol Reed gibi önde gelen İngiliz yönetmenlerin kayda değer katkılarda bulunmaları ve İngiliz Gizli Servisi'nde geçen birçok film ile bu tür İngiliz sinemasının önemli koludur.