İçeriğe atla

Jürgen Kurths

Jürgen Kurths Potsdam, İklim Etkileri Araştırma Enstitüsü'nde, 2013

Jürgen Kurths (d. 11 Mart 1953, Arendsee (Altmark)), Alman fizikçi ve matematikçi.

Potsdam İklim Etkileri Araştırma Enstitüsü'nde Disiplinler Arası Kavramlar Araştırma Grubuna başkanlık,[1] Berlin Humboldt Üniversitesi Fizik Enstitüsü'nde Lineer Olmayan Dinamik Sistemler profesörlüğü ve Kings College of the Aberdeen Üniversitesi (Birleşik Krallık) Kompleks Sistemler ve Matematiksel Biyoloji Enstitüsü'nde 6. yüzyıl başkanlığı görevlerini sürdürmektedir.[2] Başlıca araştırmaları lineer olmayan fizik, karmaşık sistemler ve bunların yeryüzü sistemlerinden, fizyolojiden, biyolojik sistemlerden ve mühendislik alanlarından uygulamaları ile ilgilidir.

Biyografi

Jürgen Kurths Rostock Üniversitesi'nde matematik eğitimi almıştır ve doktorasını 1983 yılında GDR Bilimler Akademisi'nde yapmıştır. Daha sonra 1991 yılında Rostock Üniversitesi'nde kuramsal fizik alanında yüksek doktorasını tamamlamıştır. 1991 yılında Max-Planck-Derneği'nin özel bir programında yeni bir çalışma grubunun lideri olarak seçilmiştir. Lider olarak çok az sayıda seçilmiş Doğu Almanyalı bilim adamlarından birisidir ve lineer olmayan dinamik sistemler alanında adından bahsettirmiş ünlü bir grup oluşturmuştur. 1994 yılında Potsdam Üniversitesi'nde kuramsal fizik ve lineer olmayan dinamik sistemler bölüm başkanlığı yapmıştır. 1996-1999 yılları arasında Fen Fakültesi dekanlığı ve 1994-2008 yılları arasında Karmaşık ve Dinamik Sistemler için Disiplinler Arası Araştırma Merkezi kurucu başkanlığı görevlerini üstlenmiştir. Leibniz-Kolleg Potsdam'ın (www.leibniz-kollegpotsdam.de/) kurucu yöneticiliğini yapmıştır. 2008 yılında Potsdam İklim Etkileri Araştırma Enstitüsü'nde Disiplinler Arası Kavramlar Araştırma Grubu'nu yeniden yaratmak ve karmaşık sistemler bakış açısını yeryüzü bilimi araştırmalarına uygulamak üzere göreve çağrılmış ve Humboldt Üniversitesi, Berlin, Fizik Enstitüsü'nde lineer olmayan dinamik sistemler profesörlüğüne getirilmiştir. 2009 yılında da Kings College of the Aberdeen Üniversitesi (Birleşik Krallık) Kompleks Sistemler ve Matematiksel Biyoloji Enstitüsü'nde 6. yüzyıl başkanı olmuştur.

Araştırmaları

80'li yıllardan başlayan zaman serileri analizleri, solar ve yıldızlarla ilgili uygulamalarından karmaşık sistemlere, lineer olmayan sistemlere ve kaos teorisine ilgi duymuştur. Jürgen Kurths özellikle yeni senkronizasyon olgusuna, tekrarlama çizgelerine, koherans rezonanslarına, karmaşıklık ve nedensellik ölçümlerine ve bunların yanı sıra karmaşık ağlarda dinamik ve kararlılık konularına yaptığı çok önemli katkılarıyla tanınmıştır. Bu çalışmaları karmaşık sistem teorilerinin temellerine olduğu gibi yeryüzü sistemleri, insan beyni, kardiyorespiratuvar sistemler ve lineer olmayan davranış gösterip karmaşıklık derecesi ile ifade edilen diğer sistemlerin uygulamalarına yol açmıştır.

Jürgen Kurths büyük bir bilimsel çalışma ağına sahiptir ve aşağı yukarı 20 farklı ülkeden 60'tan fazla doktora öğrencisi yetiştirmiştir. 30 civarındaki doktora öğrencileri farklı ülkelerde kadrolu olarak akademik ortamda çalışmalarına devam etmektedir. 500 den fazla makale ve 8 tane kitap yayınlamıştır. Şu anda 10 dan fazla bilimsel derginin editörlüğünü yapmaktadır. Bu dergilerin arasında: CHAOS, Philosoph.Trans. Royal Soc. A, PLoS ONE, Europ. J. Physics ST, J. Nonlinear Science ve Nonlinear Processes in Geophysics ve Springer Series Complexity bulunmaktadır.

Uluslararası Bilimsel Etkinlikleri

İçinde EGU yerbilimi alanlarında lineer olmayan süreçler (2000-2005) başkanlığıda bulunan birçok uluslararası etkinliğe liderlik etmiştir. Uluslararası bilimsel çalışma ortaklığı çabaları birçok büyük EU ve DFG projesi organize etmesine yol açmıştır. 2011 yılında karmaşık ağlarda uluslararası bilimsel araştırma grubunun sözcülüğüne getirilmiştir ve görevi hala devam etmektedir (http://www.physik.hu-berlin.de/irtg1740/ 4 Ekim 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.).

Ödülleri

Jürgen Kurths seçilmiş American Physical Society (1999) akademik üyesidir. 2005 yılında CSIR (Hindistan) tarafından Alexander von Humboldt araştırma ödülüne layık görülmüştür. 2010 yılında Academia Europaea ve 2012 yılında Macedonian Academy of Sciences and Arts üyeliğine getirilmiştir. 2008 yılında Lobachevsky Üniversitesi, Nijni Novgorod ve Chernishevsky Üniversitesi, Satarov tarafından fahri Dr. unvanı verilmiştir. Potsdam Üniversitesi'nde onursal profesör ve Southeast Üniversitesi, Nanjing'de ziyaretçi profesördür. 2013 yılında European Geosciences Union'ın Lewis Fry Richardson Madalyası ile ödüllendirilmiştir (http://www.egu.eu/awards-medals/lewis-fry-richardson/2013/jurgen-kurths/ 14 Mayıs 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.).

Jürgen Kurths'un önemli yayınları (Seçilmiş)

  1. J. Kurths, A. Voss, P. Saparin, Quantitative Analysis of Heart Rate Variability, CHAOS 5, 88-94 (1995)
  2. M.G. Rosenblum, A.S. Pikovsky and J. Kurths, Phase Synchronization of Chaotic Oscillators, Phys. Rev. Lett. 76, 1804-1807 (1996)
  3. A.S. Pikovsky and J. Kurths, Coherence Resonance in a Noise-Driven Excitable System, Phys. Rev. Lett. 78, 775-778 (1997)
  4. C. Schäfer, M.G. Rosenblum, J. Kurths and H. Abel, Heartbeat synchronized with ventilation, NATURE 392, 239-240 (1998)
  5. A. Pikovsky, M. Rosenblum and J. Kurths, Synchronization: A Universal Concept in Nonlinear Sciences (Cambridge University Press, 2001)
  6. S. Boccaletti, J. Kurths, G. Osipov, D. Valladares and C. Zhou, The Synchronization of Chaotic Systems, Phys. Rep. 366, 1-101 (2002)
  7. C.S. Zhou, A.E. Motter and J. Kurths, Universality in the Synchronization of Weighted Random Networks, Phys. Rev. Lett. 96, 034101 (2006)
  8. N. Marwan, M. Romano, M. Thiel and J. Kurths, Recurrence Plots for the Analysis of Complex Systems, Phys. Rep. 438, 240-329 (2007)
  9. P. van Leeuwen, D. Geue, M. Thiel, D. Cysarz, S. lange, M. Romano, N. Wessel, J. Kurths and D. Grönemeier, Influence of paced maternal breathing on fetal-maternal heart rate coordination, Proc. Nat. Acad. Sc. U.S.A. 106, 13661-13666 (2009) (incl. a commentary about)
  10. J. Donges, N. Marwan, Y. Zou and J. Kurths, The backbone of the climate network, Europhys. Lett. 87, 48007 (2009).
  11. Ye Wu, Changsong Zhou, Jinghua Xiao, Jürgen Kurths, and Hans Joachim Schellnhuber., PNAS 2010 107 (44) 18803-18808 (2010)
  12. Menck, P.J., Heitzig, J., Marwan, N., Kurths, J.: How basin stability complements the linear-stability paradigm, Nature Physics 9, 89-92 (2013).

Kaynakça

  1. ^ "Arşivlenmiş kopya". 6 Mayıs 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Eylül 2013. 
  2. ^ "Arşivlenmiş kopya". 29 Haziran 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Eylül 2013. 

İlgili Araştırma Makaleleri

Fizik, maddeyi, maddenin uzay-zaman içinde hareketini, enerji ve kuvvetleri inceleyen doğa bilimi. Fizik, Temel Bilimler'den biridir. Temel amacı evrenin işleyişini araştırmaktır. Fizik en eski bilim dallarından biridir. 16. yüzyıldan bu yana kendi sınırlarını çizmiş modern bir bilim olmasına karşın, Bilimsel Devrim'den önce iki bin sene boyunca felsefe, kimya, matematik ve biyolojinin belirli alt dalları ile eş anlamlı olarak kullanılmıştır. Buna karşın, matematiksel fizik ve kuantum kimyası gibi alanlardan dolayı fiziğin sınırlarını net olarak belirlemek güçtür.

<span class="mw-page-title-main">Leonard Susskind</span> Amerikalı fizikçi

Leonard Susskind, Stanford Üniversitesi'nde teorik fizik profesörü ve Stanford Teorik Fizik Enstitüsü yöneticisidir. Araştırmaları sicim teorisi, kuantum kozmolojisi, kuantum statik mekaniği ve kuantum alan teorisini içerir. ABD Ulusal Bilimler Akademisi ve Amerikan Bilim ve Sanat Akademisi üyesi, Kanada’nın Perimeter Teorik Fizik Enstitüsünün kısmi üyesi ve Kore Modern Araştırma Enstitüsü’nün seçkin bir profesörüdür.

<span class="mw-page-title-main">Fiziki coğrafya</span> coğrafyanın iki önemli alt alanından biri

Fiziki coğrafya coğrafyanın büyük alanlarından biridir. Fiziki coğrafya; insan coğrafyasının alanı olan kültürel çevre aksine, atmosfer, hidrosfer, biyosfer ve jeosfer gibi doğal çevrelerin süreç ve değişimlerini inceleyen doğa bilimi dalıdır.

Gottfried Wilhelm Leibniz Ödülü, kısa adıyla Leibniz Ödülü, Alman Araştırma Topluluğu 'nun Alman bilim insanlarını desteklemek amaçlı verdiği ödüldür. Adını Alman polimat, filozof ve bilim insanı Gottfried Wilhelm Leibniz (1646-1716)'den alan Leibniz Ödülü, 1986'dan beri, Almanya'daki bir araştırma kurumunda veya yurt dışındaki bir Alman araştırma kurumunda çalışan bireylere veya araştırma gruplarına yılda en fazla on ödül verilmektedir. Almanya'daki en önemli araştırma ödülü olarak kabul edilir. Ödül ilk defa Alman Araştırma Topluluğu başkanı Eugen Seibold tarafından yürürlüğe konulmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Wolfgang Ketterle</span>

Wolfgang Ketterle, Alman fizikçi. 2001 yılında Eric Allin Cornell ve Carl Wieman ile beraber Nobel Fizik Ödülü'nü kazanmıştır.

Can Fuat Delale,, fizikçi, bilim insanı, akademisyen, mühendistir.

<span class="mw-page-title-main">Nörobilim</span> sinir sistemini inceleyen bilim dalı

Nörobilim, sinir sistemini inceleyen disiplinlerarası bir bilim dalıdır. Nöronların ve nöral devrelerin temel özelliklerini anlamayı hedefleyen bu bilim dalı, bu amaçla fizyoloji, anatomi, moleküler biyoloji, gelişim biyolojisi, sitoloji, matematiksel modelleme ve psikolojiyi birleştirir. Öğrenme, bellek, davranış, algı ve bilincin biyolojik temelinin anlaşılması Eric Kandel tarafından biyolojik bilimlerin "nihai zorluğu" olarak tanımlanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">David Lee (fizikçi)</span> Amerikalı fizikçi

David Lee Morris "helyum-3 süperakışkanlık buluşları için" Robert C. Richardson ve Douglas Osheroff ile Fizik 1996 Nobel Ödülü'nü kazanan Amerikalı fizikçi.

<span class="mw-page-title-main">Walter Kohn</span> Amerikalı fizikçi (1923 – 2016)

Walter Kohn, John A. Pople ile birlikte 1998 Nobel Kimya Ödülü sahibi Yahudi kökenli Amerikalı fizikçi. Walter Kohn ve John Pople bu ödülü kuantum kimyası üzerine bir birlerinden bağımsız olarak yaptıkları çalışmalar üzerine almaya hak kazanmışlardır. Kohn özelde bu ödülü Atomlar arasındaki kimyasal bağları açıklamak üzere karmaşık matematiği kuantum mekaniğine uygulayarak geliştirdiği yoğunluk fonksiyonları teorisi sayesinde kazanmıştır.

Mark Brian Wise Kanadalı-Amerikalı teorik fizikçi. Temel parçacık fiziği ve Kozmoloji üzerine araştırma yapmıştır. Ağır kuark etkili teorisi'nin (HQET) gelişimindeki rolüyle tanınmaktadır. Ayrıca finans ve risk değerlendirmesi için matematiksel modeller üzerinde çalışmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Dinamik sistem</span>

Bu sayfa dinamik sistemlere dair genel bakış açılarını içerir ayrıntılı bilgi için dinamik sistem (tanım) veya çalışmak amaçlı dinamik sistemler teorisine bakabilirsiniz.

<span class="mw-page-title-main">Hiroshi Amano</span> Japon fizikçi, mühendis ve mucit

Hiroshi Amano, Japon fizikçi ve yarı iletken teknolojisinde uzman mucit. 2014 Nobel Fizik Ödülü'nü Isamu Akasaki ve Shuji Nakamura ile yaptığı "parlak ve enerji tasarruflu beyaz ışık kaynaklarını etkinleştiren yeterli mavi ışık yayıcı diyotların icadı" için kazanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">David Thouless</span> İngiliz fizikçi (1934 – 2019)

David J. Thouless tam adı ile David James Thouless, Britanyalı fizikçi ve bilim insanı.

Karmaşık sistemler, birbiriyle etkileşime girebilecek birçok bileşenden oluşur. Çoğu durumda, böyle bir sistemi bağlantı noktalarının bileşenleri temsil ettiği ve etkileşimlerini birbirine bağladığı bir ağ olarak göstermesi yararlıdır. Karmaşık sistemlere örnek olarak, Dünya'nın küresel iklimi, organizmalar ya da inorganik maddeler, insan beyni, ekosistem, canlı bir hücre ve nihayetinde bütün bir evren gösterilebilir.

Tetrakuark, parçacık fiziğinde, dört valans kuarktan oluşan ve varlığı tahmin edilmesine karşın henüz kanıtlanamamış egzotik mezondur. Prensipte, bir tetrakuark durumu kuantum renk dinamiği içinde yer alabilmektedir.

Orbiton, holonlar ve spinonlar ile birlikte, katıların içindeki elektronların spin-yük ayrımı sırasında bölünerek oluşturduğu ve mutlak sıfıra yakın sıcaklıklarda hapsedilen sanki parçacıktır. Elektron, teorik olarak her zaman bu üç sanki parçacığın bir bağlı durumu olarak kabul edilmektedir. Bunlardan orbitron, elektronun yörüngesel konumunu taşımaktadır. Belli şartlar altında ise hapis durumlarından kurtularak bağımsız parçacıklar olarak davranabilmektedirler.

<span class="mw-page-title-main">Ratko Janev</span>

Ratko Janev, Yugoslav, Makedon ve Sırp atom fizikçisi ve Makedon Bilim ve Sanat Akademisi üyesi.

David Pines fizik profesörüydü. Institute for Complex Adaptive Matter ve International Institute for Complex Adaptive Matter'ın kurucu başkanıydı. Pines, California Üniversitesi, Davis'te seçkin fizik profesörü, University of Illinois at Urbana-Champaign'de (UIUC) İleri Araştırmalar Merkezi'nde fizik, elektrik ve bilgisayar mühendisliği emeritus profesör, ayrıca Los Alamos Ulusal Laboratuvarı'ndaki Malzeme, Fizik ve Uygulamalar Bölümü çalışanlarındandı.

<span class="mw-page-title-main">John Pendry</span>

Sir John Pendry, İngiliz fizikçi. Imperial College London'da teorik katı hâl fiziği anabilim dalında profesörlük yapan Pendry, metamalzemeler ve perdeleme teorileri üzerine yaptığı çalışmalar ile tanınmaktadır. 2004 yılında Sir unvanını alan fizikçi, 2014 yılında nano-optik alanına olan katkılarından dolayı Norveç Bilimler Akademisi tarafından Kavli Nanobilim Ödülü'ne layık görülmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Yaroslav Blanter</span>

Yaroslav Mihayloviç Blanter, ekstraktif metalurji ve yoğun madde fiziği alanında uzmanlaşmış Rus fizikçidir. 2011'den beri Delft Teknoloji Üniversitesi'nde profesör olarak görev yapmaktadır.