İçeriğe atla

Jül Sezar'ın Rubicon'u geçişi

Jül Sezar, Rubicon'un sınırında

Jül Sezar'ın Rubicon'u geçişi, Lejyon XIII Gemina'nın başında bulunan Jül Sezar'ın 10 Ocak 49'da,[1] o sırada generallerin orduları ile birlikte geçmelerinin yasak olduğu Rubicon nehrini geçmesi ve iç savaşı başlatması olayını ifade eder. Bazı kaynaklarda ordusu ile beraber nehirden geçişi sırasında Sezar'ın "Alea iacta est" sözünü söylediği geçmektedir.

Günümüzüde "Rubicon'u geçmek" deyimi geri dönüşü olmayan kararları ifade etmek için kullanılmaktadır.

Olay

Öncesi

Sezar'ın geçtiği nehir olduğuna inanılan Rubicon nehri (koyu mavi)

Geç Roma Cumhuriyeti döneminde Rubicon nehri, Roma eyaleti olan Cisalpina Galya ve İtalya anakarası (doğrudan Roma ve müttefikleri tarafından kontrol edilen) arasındaki sınırı belirlemekteydi. Kuzeybatı tarafında, sınır, Apenin Dağları'ndan batıya doğru Tiren Denizi'ne akan, çok daha geniş ve daha önemli bir su yolu olan Arno Nehri ile işaretlenmişti.

Roma vilayetlerinin valileri Promagistratus olarak, Imperium (kısaca, "yönetme hakkı") ile beraber bir veya daha fazla vilayette atanmaktaydı. Valiler daha sonra yönettikleri topraklarda Roma ordusunun generalleri olarak görev yapmaktaydılar. Roma hukuku, yalnızca seçilmiş Magistratus'ların (konsüller ve praetor'lar) İtalya içinde imperium sahibi olabileceğini belirtiyordu. İtalya'ya birliklerinin başında giren herhangi bir Promagistratus, imperiumu kaybeder ve bu nedenle artık yasal olarak askerlere komuta etme izni olmazdı. Yasa tarafından yasaklanmış bir şekilde imperium uygulamanın cezası ölümdü. Dolayısıyla, yasal olarak imperiuma sahip olmayan bir generalin emirlerine itaat etmenin sonucu da ölüm cezasıydı. Eğer bir komutan ordusu ile birlikte İtalya'ya girerse, hem general hem de askerleri kanun kaçağı olur ve otomatik olarak ölüme mahkûm edilirdi. Generaller bu nedenle İtalya'ya girmeden önce ordularını dağıtmak zorundaydılar.

Geçiş

MÖ 49 yılı Ocak ayında Jül Sezar, Lejyon XIII adlı tek bir lejyona liderlik etmekteydi ve Roma'ya gitmek için, Rubicon üzerinden güneye Cisalpina Galya'dan İtalya'ya girdi. Bunu yaparak, imperium yasasını kasten çiğnedi ve silahlı çatışmayı kaçınılmaz hale getirdi. Romalı tarihçi Suetonius, Sezar'ı nehre yaklaşırken kararsız olarak tanımlar ve geçişi doğaüstü bir olay olarak tasvir eder. Sezar'ın nehri geçişinin sonraki gecesinde Sallust, Hirtius, Oppius, Lucius Balbus ve Sulpicus Rufus ile yemek yediği yazmaktadır.[2]

Suetonius'a göre Sezar, nehri geçtiği sırada meşhur ālea iacta est ("Zar atıldı") sözünü söylemiştir.[3] Sezar'ın hızlı harekete geçme kararı Pompey'i, konsolosları ve Roma Senatosunun büyük bir bölümünü korkuyla Roma'dan kaçmaya zorladı. "Rubicon'u geçmek" ifadesi, modern "dönüşü olmayan noktayı geçmek" veya "ok yaydan çıktı" deyimine benzer şekilde, kendisini geri dönülmez bir şekilde riskli veya devrimci bir eylemin içerisine atmış herhangi bir birey veya gruba atıfta bulunmak için kullanılmış ve hayatta kalmıştır.

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ "How Julius Caesar Started a Big War by Crossing a Small Stream". History Magazine (İngilizce). 15 Mart 2017. 22 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Kasım 2020. 
  2. ^ Dando-Collins, Stephan (2002). The Epic Saga of Julius Caesars Tenth Legion and Rome. s. 67. ISBN 0-471-09570-2. 
  3. ^ On İki Caesar'ın Yaşamı, Suetonius, kitapında meşhur sözün Latince versiyonu olarak, "iacta alea est" yazar, ancak Plutarhos'ın Paralel Yaşamlar'ına göre Sezar, oyun yazarı Menander'den bir satır alıntı yapmıştır:" ἀνερρίφθω κύβος ", anerríphthō kȳbos, ("zar atılsın"). Suetonius'un daha farklı bir çevirisi olarak söz, genellikle "alea iacta est" olarak da anılır. Alea, gerçek zarlardan ziyade bir zar veya zarla oynanan bir oyundu, bu yüzden "oyun başlıyor" anlamında başka bir çeviri de yapılmaktadır.

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Jül Sezar</span> Romalı asker ve Roma Cumhuriyetinin son diktatörü olan politik lider (MÖ 100–44)

Jül Sezar, Romalı asker ve Roma Cumhuriyeti'nin son diktatörü olan politik liderdir. Aynı zamanda iyi bir hatip ve güçlü bir yazar olan Sezar, dünya tarihinin en etkili insanlarından birisi olarak kabul edilir. Eylemleriyle Roma Cumhuriyeti'nin Roma İmparatorluğu'na dönüşmesinde ve evlatlığı Augustus'un ilk Roma imparatoru olmasını sağlayacak olayların başlamasında kritik bir rol oynamıştır.

Alea iacta est, Latince bir deyiştir. Jül Sezar'ın ünlü sözlerinden biridir.

<span class="mw-page-title-main">Lucius Vorenus (Rome karakteri)</span>

Lucius Vorenus Rome dizisinde yer alan kurgusal karakter. Antik Roma ordularının 13. Lejyonu askerlerinden biri olup, ismi Titus Pullo ile birlikte Roma hükümdarı Jül Sezar'ın anılarında da geçmektedir. Roma ordularının Galya seferinin ardından terhis olmuş, ancak daha sonra tekrar orduya katılmıştır. Jül Sezar ile birlikte Mısır seferine katılıp tekrar Roma'ya döndüğünde bizzat Jül Sezar'ın kendisi tarafından senatörlüğe kadar yükseltilmiştir. Sezar'ın öldürüldüğü gün eşi Niobe'nin intihar etmesi ve de çocuklarının köle tüccarlarının eline düşmesi Lucius Vorenus'un hayatında kâbus gibi bir dönemin başlamasına sebep olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Cisalpina Galya</span>

Cisalpine Galya ; "Alpler'in bu tarafındanki Galya" anlamına gelir.) Günümüzde İtalya topraklarında bulunan ve antik dönemde Kuzey İtalya'daki bir coğrafi bölgeye karşılık gelen, sonradan Roma Cumhuriyeti döneminde eyalet yapılan Kelt nüfusunun çoğunlukta olduğu bölge. Bazen Gallia Citerior, Provincia Ariminum ya da Gallia Togata olarak adlandırılır. Gallia Transpadana, Po ve Alpler arasında kalan Cisalpine Galya'yı ifade etmek için kullanılır. Eyalet, MÖ 73 yılında Spartacus'a bağlı isyancı güçlerin Eyalet Valisi Gaius Cassius Longinus'a bağlı Lejyonlarca yenildiği Mutina kentinden yönetilirdi.

<span class="mw-page-title-main">Rubicon</span>

Rubicon, İtalya'nın kuzeyinde bulunan, 29 km uzunluğundaki nehir.

Mamurra, MÖ 1. yüzyılda yaşamış ve Jül Sezar'ım emrinde görev yapmış asker.

<i>Gallia Savaşı</i>

Gallia Savaşı, Jül Sezar'ın Galya'da savaşlarla geçen dokuz yılını üçüncü şahıs ağzından anlatım tekniği ile aktardığı eseridir. İlk Türkçe çevirisi Gallia Savaşı adıyla yapılmış olup zaman zaman Galya Savaşı Hakkında, Galya Savaşı Üzerine ya da Galya'nın Fethi başlığıyla da çevrilir.

Lucius Julius Caesar MÖ 90'da Konsül olarak görev yapmış olan Lucius Julius Caesar'ın oğludur. Aynı adı taşıyan, Julia Antonia'nın kardeşi, dolayısı ile de Marcus Antonius, Gaius Antonius ve Lucius Antonius'un dayıları olan Lucius Julius Caesar'ın babasıdır. MÖ 64 yılında konsül olarak seçilmiştir.

XIII. Lejyon, tarihsel olarak Roma Lejyonları'nın en dikkat çekici lejyonlarından biridir. XIII. Lejyon, Jül Sezar'ın Galya seferinde ve hemen ardından Roma iç savaşında çok önemli roller üstlenmiştir. Sezar'ın 10 Ocak MÖ 49 tarihinde Rubicon'u birlikte geçerek iç savaşın başlamasına neden olduğu lejyon, Lejyon XIII Gemina'dır. Lejyon varlığını 5. yüzyıla kadar sürdürmüş olup sembolü aslandı.

Jül Sezar'in birliklerine komuta etme yeteneği, tarihçiler tarafından tarihin en önemli askeri taktisyen ve stratejistleri olarak kabul edilen Büyük İskender, Hannibal ve Napolyon Bonapart'ta eşdeğer olarak kabul edilmiştir. Sezar, gerek Galya savaşları sırasındaki Gergovia savaşında gerekse iç savaş sırasındaki Dyrrhachium Muharebesi'nde taktik açıdan göz alıcı zaferler kazanmıştır. Ancak, Sezar'ın taktik dehası kendini Galya Savaşları sırasındaki Alesia kuşatmasında, iç savaş sırasındaki Pharsalus Muharebesi'nde, Pompey'in sayıca fazla birliklerini geri püskürtmesiyle ve Pharnaces'in ordusunu Zela savaşında yok etmesiyle göstermiştir.

<span class="mw-page-title-main">Roma lejyonları listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Bu liste, günümüze ulaşmış edebi, epigrafik ve arkeolojik deliller ışığında esas olarak Principate dönemine odaklanmış olan bir Roma lejyonları listesidir.

Lejyon X Gemina, Jül Sezar tarafından Galya'nın MÖ 58 yılında işgali sırasında kullanılan dört lejyondan biridir. X Gemina adlı lejyonun 5. yüzyıl başlarında da bile Viyana'da görev yaptığına dair kayıtlar mevcuttur. Lejyonun sembolü boğadır. Lejyon, Sezar lejyonerleri süvari olarak kullandığı için başlangıçta X Equestris (bindirilmiş) adıyla bilinir.

<span class="mw-page-title-main">Galya Savaşları</span> MÖ 58-50, Roma ile Galya kabileleri arasındaki savaşlar

Galya Savaşları çeşitli Galyalı kavimlere karşı Roma valisi Jül Sezar tarafından yürütülen bir seri askerî kampanyalar dizisidir.

<span class="mw-page-title-main">Arrar Nehri Muharebesi</span>

Arar Nehri Muharebesi, MÖ 58 Haziran başında antik Galya'da, günümüzde Saöne Nehri olarak bilinen nehir kenarından Atlas Okyanus'una büyük bir göç yapmakta olan Helvetler kabilesinin bir kısmı ile Romalı Galya valisi Jül Sezar komutası altında olan VII., VIII., IX. ve X. Roma Lejyonu askerleri ile yapılan bir muharebedir. Galya Savaşları adı ile bilinen savaş içindeki muharebelerden ilk önemli olanıdır.

<span class="mw-page-title-main">Vosges Muharebesi</span>

Vosges Muharebesi, MÖ 58 Ekim'de antik Galya'da, Sekuanlar kabile devletinin başkenti olan Vesontio yakınlarında Vosges'lar bölgesinde Mulhouse yakınında bulunan küçük "Ochensfeld" yerleşkesi kenarında yapılan bir muharebedir. Bu muharebe Romalı Galya valisi Jül Sezar komutası altında Romalılar ile birkaç yıl önce Ren Nehri'ni geçerek Galya'ya Sekuanlar ve Aedular arasında savaşa Sekuanlara destek amacıyla giren ve onlardan toprak bağışı aldıktan sonra Sekuanlara arazilerinin (2/3)ini göç eden 120,000 Germenle birlikte yöneten Germanyalı Suebler kabilesi komutanı Ariovistus arasında yapılmıştır. Galya Savaşları adı ile bilinen savaş içindeki muharebelerden üçüncü önemli olanıdır.

<span class="mw-page-title-main">Axona Muharebesi</span>

Axona Muharebesi, Mayıs MÖ 57 Roma Galya valisi olan Jül Sezar'ın Belçika Galyası'nda, Suesssion'lar kabilesi kralı Galba komutasında bir Galliler-Germenler savaşçılar ordusu ile yaptığı ve Romalıların galip geldiği bir muharebedir. 19. yüzyılda bu muharebe meydanın mevkinin modern Fransa'da Barry-au-Bac adlı bir kasabada bulunduğu ve Sezar'ın kampının da günümüzde bu kasabada bulunan "Mauchamp" adlı bir yerde bulunduğu tespit edilmiştir. Bu muharebede galip gelen Romalılar Suession'ların başkenti Noviodunum'u ellerine geçirmişler ve Haziran'da bu muharebede Belge'ler kabilelerin başkomutanı olan Suession'lar kabilesi kralı Galba'yı esir almışlardır. Jul Sezar hazırladığı "Galliya Savaşı" hakkında eserinde bu muharebesi Kitap II.7, II.8 ve II.10 bölümlerinde ele almaktadır.

Oktodurus Muharebesi, MÖ 57 - MÖ 56 kışında bir Galyalılar kenti olan Oktadurus mevkiinde ortaya çıkan bir muharebedir. Bu muharebenin ortaya çıkma nedeni Romalıların Alpler üzerinde bulunan Grand St Bernard Geçidi'ni kendilerine açmak istemelerindendir. Bu muharebe Romalıların galibiyet sağlaması ile sonuçlanmıştır. Fakat bu muharebeye yapan Romalı lejyonu için bu muharebe o kadar çetin olmuştur ki Romalı komutan bu lejyona geçitten ve Alplerden geri çekilme emrini vermek zorunda kalmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Sabis Muharebesi</span>

Sabis Muharebesi, MÖ 57'de modern Kuzey Fransa'da bulunan modern "Saulzoir" mevkiinde Jul Sezar'ın komutası altında bulunan Roma Cumhuriyeti lejyonları ile başlarında Nerviler kabilesi bulunan bir birleşik Belgea kabileler grubu arasında yapılan muharebe. Bu muharebede Jul Sezar'in komutasındaki lejyonlar bir baskın saldırısına uğramışlar ve yenilmelerine ramak kalmış iken muharebeyi kendilerinin lehine çevirip galip gelmişlerdi. Jul Sezar kendinin yazdığı unlu De Bello Gallico kitabinin II. Kitabı'nın hemen hepsini bu muharebeye hasretmiştir. Sezar'in bu kitabında belirtildiği gibi Romalılar, gayet sebatli savunma, tecrübeli komutanlık ve takviye güçlerinin tam zamanında ulaşması nedenleri ile yüksek olasılıklı stratejik bir mağlubiyeti, bir taktik galibiyete çevirmeyi başarmışlardır.

Legio undecima Claudia, MÖ 58 yılında Jül Sezar tarafından Cisalpina Galya eyaleletinden toplanan lejyon. Amblemi Neptün'dür. Lejyon XI, öldürülmesinden bir yıl önce 45 yılında Sezar tarafından terhis edilmiş ve askerleri Bovianum Undecumanorum bölgesine yerleştirlmiştir. Lejyon Julius Caesar'ın kitaplarındada anlattığı Lucius Vorenus ve Titus Pullo 11. Claudian lejyonunda geçmiştir. Bazı kaynaklar 12. lejyon ve 13. lejyon diyor ama 11. lejyondur.

<span class="mw-page-title-main">Sezar İç Savaşı</span> Roma Cumhuriyetinde iç savaş

Sezar İç Savaşı MÖ 49-45 yılları arasında Roma Cumhuriyeti'nin Roma İmparatorluğu'na dönüşmeden önceki son çatışmalarından biriydi. Jül Sezar ve Magnus Pompey arasında bir dizi siyasi ve askeri çatışma olarak tarihe geçti.