İçeriğe atla

June Haimoff

June Haimoff
İztuzu Sahili, 2010
DoğumJoan Christine Fairey
27 Aralık 1922(1922-12-27)
Essex, Birleşik Krallık
Ölüm23 Nisan 2022 (99 yaşında)
Dalyan, Ortaca, Muğla
İkametİztuzu Plajı
VatandaşlıkTürkiye Cumhuriyeti (2009-)
MeslekÇevreci
OrganizasyonKaptan June Deniz Kaplumbağalarını Koruma Vakfı
Önemli eser(ler)Kaptan June ve Kaplumbağalar

June Haimoff, Kaptan June (1922, Essex, İngiltere - 2022, Muğla, Türkiye) İngiliz çevreci.

Dalyan İztuzu Plajı'nda yumurtalarını bırakan caretta caretta kaplumbağalarının neslinin korunması için verdiği mücadeleyle bilinmektedir.

June Haimoff'un kitabının Türkçe çevirisinin kapağı

Yaşamı

1922 yılında Londra'nın doğusundaki Essex ilinde doğdu. Ünlü bir petrol mühendisi olan babasının işi nedeniyle çocukluğu Uganda, İran ve Irak'ta geçti.

Gençliğinde opera şarkıcısı olmak için müzik, dans ve bale okuluna gitti, daha sonraları yağlı boya resim çalışmalarına başladı. İki evlilik yaptı. Haimoff soyadını taşıyan ikinci eşi ile ABD ve İsviçre'de yaşadı. Dünya jet sosyetesinde yer aldı. İkinci eşinden ayrıldıktan sonra satın aldığı bir balıkçı teknesi ile Ege Denizi'nde seyahat etti ve Yunanistan'da 20 yılını geçirdi.

Türkiye'ye yerleşmesi

İlk defa Temmuz 1975'te teknesiyle Dalyan sahilindeki Ekincik Koyu'na geldi. Daha sonra tatilini geçirmek için sürekli bu bölgeye geldi. Dalyan'a 1986'daki gelişinde İztuzu Plajı'nda bir barakada ve teknesinde yaşamaya başladı. Bu dönemde geceleri yumurta bırakmak için kumsala gelen deniz kaplumbağaları caretta caretta'larla karşılaştı. Nesli tükenmeye yüz tutmuş bu kaplumbağaları gözlemleyerek bu sahillere nasıl, ne zaman geldikleri, yumurtlama, üreme ve Akdeniz'e geri dönüşleri hakkında araştırmalar yaptı.

Caretta caretta'ların yuvalama ve yaşam alanı olan İztuzu Sahili'nde otel yapılmak istendiğini öğrendiğinde bir kampanya başlatarak dünyanın ilgisini bu kumsala çekti ve otel yapma girişiminin durdurulmasını sağladı. Ankara'da dönemin başbakanı Turgut Özal ile görüşen Haimoff, Özel Çevre Koruma Kurumu'nun kurulmasında önemli rol oynadı. Bu mücadelenin ve kazanılan başarının öyküsünü 2002 yılında Britanya'da yayınladığı "Captain June and the Dalyan Turtles" kitabında anlattı. Kitap aynı yıl "Kaptan June ve Kaplumbağalar" adı altında Türkçeye çevrildi. June Haimoff ayrıca 2003 yılında geliri caretta caretta'ların korunması amacıyla kullanılmak üzere tek şarkılık CD yaptı.

Dalyan halkının "Kaptan June" olarak hitap ettiği Haimoff Köyceğiz Gölü, Dalyan ve çevresinin doğa bekçiliğini yapmış, bölgedeki doğal dengeleri tehlikeye iten yapılanmaları engellemeye çalışmıştır. Çalışmaları Toparlar beldesinin sınırları içinde bulunan günlük ağaçlarının kurtarılması üzerinde de yoğunlaşmıştır. Dalyan Belediyesi tarafından evinin bulunduğu sokağa kendi adı verilmiştir.

Haimoff 2009 yılında Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı oldu. Kurduğu Kaptan June Deniz Kaplumbağalarını Koruma Vakfı (kısaca "Kaplumbağa Vakfı") 2011 yılı başında tescillendi.

Haimoff ayrıca Birleşik Krallık kraliçesi II. Elizabeth tarafından yılbaşında ve doğum gününde yaklaşık 1350 ismi kapsayacak şekilde yılda iki kez yayınlanan "Britanya Onur Listesi" (British New Year's Honour's List) içinde 2011 yılbaşında yer almıştır.

2022 yılında koronavirüse yakalanan ve kaldırıldığı hastanedeki tedavisinin adından Dalyan'daki evine dönen, Haimoff 10 gün sonra 23 Nisan 2022'de organ yetmezliğinden öldü.[1] Cenazesi vasiyeti üzerine islami usullere uygun kaldırıldı.[2]

Dış bağlantılar

Kaynakça

  1. ^ "Caretta Carettaların annesi June Haimoff kimdir, neden öldü?". Hürriyet Gazetesi. 24 Nisan 2022. 24 Nisan 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Nisan 2022. 
  2. ^ "Kaplumbağaların 'gönüllü annesi' Kaptan June yaşamını yitirdi". Anadolu Ajansı. 24 Nisan 2022. 24 Nisan 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Nisan 2022. 
  • Kaptan June ve Kaplumbağalar - June Haimoff (Remzi Kitabevi, 2001)
  • Kaptan June and the Dalyan Turtles - June Haimoff (önsöz David Bellamy) (Janus Publishing Company, İngiltere, January 1997)

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Patara Plajı</span> Patara antik kenti yakınında bulunan plaj

Patara Plajı, Patara antik kenti yakınında bulunan ve bu bölgedeki en büyük plajlardan biridir.

<span class="mw-page-title-main">Samandağ</span> Akdenizin doğusunda Hatay ilinin bir ilçesi

Samandağ, eski adıyla Süveydiye, Türkiye'nin güneyinde, Hatay ilinin ilçelerinden biridir.

<span class="mw-page-title-main">Dalyan, Ortaca</span> Dalyanın mahallesi

Dalyan, Muğla ilinin Ortaca ilçesine bağlı bir mahalledir. Türkiye'de Dalyan adında birçok yer bulunmaktadır. Dalyan kelimesi Rumca olup özel balık yakalama düzenekleri olan doğal sahalara denmektedir. Genelde deniz kenarında sazlık doğal yapısında olurlar.

<span class="mw-page-title-main">Dermochelys coriacea</span>

Deri sırtlı deniz kaplumbağası, 2 metreye ulaşabilen boyu ve 600 kilograma varabilen ağırlığıyla, yaşayan en büyük kaplumbağadır. Tüm tropikal ve tropik altı okyanuslarda bulunan deri sırtlı deniz kaplumbağası(kısa: DSDK), Dermochelys cinsi ve Dermochelyidae familyası içinde varlığını sürdüren tek türdür.

<span class="mw-page-title-main">Deniz kaplumbağası</span>

Deniz kaplumbağası, denizlerde yaşar. Sırt tarafı kırmızımsı kahverengi alt tarafı ise beyazımsı açık sarı renklidir. Bacakları yüzmeye yarayacak şekilde kürek biçimi almıştır dış kenarlarında en fazla 2 tırnak bulunur. Yumurtalarını gece kumsallarda açtıkları çukurlara gömerler. Bir defasında 100 yumurta bırakabilir. Yavrular 2 aylık kuluçka döneminden sonra gece vakti yumurtadan çıkarak denize giderler. Nesli tükenme tehlikesi altında olduğu için koruma altındadır. Akdeniz sahillerine yayılmıştır. En önemli yumurtlama bölgelerinden biri Köyceğiz Dalyan sahilidir.

<i>Chelonia mydas</i>

Yeşil deniz kaplumbağası, Chelonia cinsi içindeki tek tür olan bir deniz kaplumbağasıdır. 200 kg ağırlığa, 1-1,5 metre uzunluğa erişebilir ve bu ölçülerle, sert kabuklu kaplumbağalar içinde en büyük olandır. Tropik, tropik altı ve bazı daha ılıman denizlerde dağılım gösteren tür, erişkin bireylerin yosunlardan zengin beslenmesine bağlı olarak bedenlerindeki yağ dokusu yeşil renk alır.

<span class="mw-page-title-main">Kaplumbağa</span>

Kaplumbağalar, Testudines takımını oluşturan çok sert ve kemiksi bir kabuk içinde yaşayan, ağır yürüyüşlü, dört ayaklı sürüngenlerdir. Kaplumbağalara bağa veya tosbağa da denir.

<i>Caretta caretta</i> deniz kaplumbağası türü

İribaş deniz kaplumbağası ya da Caretta caretta, Caretta cinsine bağlı bir deniz kaplumbağası türüdür.

<span class="mw-page-title-main">Zante</span> Yunanistana bağlı ada

Zanta, Zakesna ya da Zakilda, İyon Denizi'nde bulunan, Yunanistan'a bağlı bir adadır. İyon Adaları arasında en büyük üçüncü ada olan Zante, bölgedeki adalar arasında ayrı bir belediyeye sahip olan tek adadır. 405.55 kilometre karelik yüzölçümüne ve yaklaşık olarak 123 kilometre sahil şeridi uzunluğuna sahiptir.

Boğazkent, Antalya ilinin Serik ilçesine, bağlı bir mahalledir.

Karadere, Muğla ilinin Seydikemer ilçesine bağlı bir mahalledir.

<span class="mw-page-title-main">Belek</span>

Belek, Antalya'nın Serik ilçesine, bağlı bir mahalledir.

<span class="mw-page-title-main">İztuzu Plajı</span>

İztuzu Plajı, Türkiye'nin güneybatısında Muğla ilinin Ortaca ilçesine bağlı Dalyan yakınlarında bulunan 4,5 km uzunluğunda bir plajdır. Plaj, Dalyan nehrinin tatlı su deltası ile Akdeniz arasında doğal bir bariyer oluşturan dar bir kara parçasıdır. İztuzu Plajı, Akdeniz'deki deniz kaplumbağalarının başlıca üreme alanlarından biridir ve bu nedenle sık sık Kaplumbağa Plajı olarak anılır. Caretta caretta, IUCN Kırmızı Listesi'nde tehlike altındaki hayvanlar arasında yer almaktadır. Bu nedenle plaj 1988 yılından beri koruma statüsüne sahiptir ve Köyceğiz-Dalyan Özel Çevre Koruma Bölgesi'nin bir parçasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Akyatan Gölü</span> Çukurova delta ovasındaki Türkiyenin en büyük lagün gölü

Akyatan Gölü, Seyhan ve Ceyhan nehirlerinin oluşturduğu Çukurova delta ovasında yer alan Türkiye'nin en büyük lagün gölüdür. Delta alanlarının deniz kıyısına yakın alanlarda göller, bataklıklar ve lagünler oluşur. Göl Adana ilinin Karataş ilçesi sınırlarında yer alır.

<span class="mw-page-title-main">Dalyan kanalı</span>

Dalyan kanalı, , Muğla ilinde bulunan, Köyceğiz Gölü'nün sularını denize ulaştıran, gölün gideğeni olan akarsu. Uzunluğu 10 km, Gölden çıkan sular menderesler çizerek denize ulaşır. Dalyanın yaklaşık son 5 km'si dalyan deltası içinde akar. Dalyan kanalının doğusunda Ortaca ilçesi Dalyan kasabası kuruludur. Alan 1988 yılında Türkiye'de ilk olan, Köyceğiz-Dalyan Özel Çevre Koruma Bölgesi sınırlarındadır.

<span class="mw-page-title-main">DEKAMER</span>

Deniz Kaplumbağaları Araştırma, Kurtarma ve Rehabilitasyon Merkezi deniz kaplumbağalarının tedavilerinin yapılması, korunması ve deniz yaşamıyla ilgili araştırmalar yapmak amacıyla kurulmuş bir merkezdir. Muğla'nın Ortaca ilçesine bağlı Dalyan'da yer alan merkez, 2008 yılında kurulmuş ve 2009 yılında resmî olarak çalışmalarına başlamıştır. Türkiye'de bu alanda faaliyet gösteren ilk merkez olma özelliğine sahiptir.

Yusuf Kumlutaş Türk herpetologdur.

<span class="mw-page-title-main">Gümüşkum Tabiat Parkı</span> Tabiat Parki (05.01.0100)

100. Yıl Tabiat Parkı veya Gümüşkum Tabiat Parkı, Mersin ilinde bulunan bir tabiat parkıdır.Park Davultepe bölgesindedir. Akdeniz kıyısında yer almaktadır. Mersin'in 12 km güneybatısında, Mersin-Silifke kara yolu D.400 üzerindedir. 1977 yılında Akdeniz kıyısındaki koru mesire yeri ilan edilmiştir. 7 Kasım 2011 tarihinde Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından bölge tabiat parkı ilan edilmiştir. Ancak bakanlık, daha sonradan tabiat parkı statüsüne son vermeye karar vermiştir ve bu konuda tartışmalar yaşanmıştır.

Akyatan Gölü 1998 yılında Sulak Alanları Koruma Sözleşmesi (Ramsar) dahil edilmiş, 2005 yılında Yaban Hayatı Geliştirme Sahası ilan edilmiştir. 15034 hektarlık alana sahip olup 22 km'lik kumsala sahiptir ve Akdeniz'in en önemli yumurtlama bölgelerinden biridir. Türkiye'nin en büyük kuş cennetidir. Nesli tükenme riski altındaki bitkileri, memeli hayvanları ve kuşları barındırmaktadır. Nesli tükenme tehlikesi altında olan türlerden bazıları saz kedisi, turna, chelonia mydas, caretta caretta ve bitki türlerinden kum zambakları gibi birçok canlı türü bu alanda bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Küçük Bonaire</span>

Klein Bonaire, Karayipler'de yer alan Bonaire adasının batı kıyısındaki küçük, ıssız bir adacıktır ve Hollanda'nın Bonaire özel belediyesinin bir parçasıdır.