İçeriğe atla

Julianus Sütunu

Koordinatlar: 39°56′36″K 32°51′23″D / 39.94333°K 32.85639°D / 39.94333; 32.85639
Julianus Sütunu
Önde Julianus Sütunu,
arkada Ankara Valiliği
Harita
Diğer ad(lar)Belkıs Minaresi
Genel bilgiler
TürDikilitaş
Mimari tarzRoma mimarisi
ŞehirAnkara
ÜlkeTürkiye
Koordinatlar39°56′36″K 32°51′23″D / 39.94333°K 32.85639°D / 39.94333; 32.85639
Adını aldığıJulian
Tamamlanma362
Yenileme2001
Yükseklik15 m

Julianus Sütunu ya da halk arasında bilinen adıyla Belkıs Minaresi;[1] Ankara'nın Altındağ ilçesinin Ulus semtinde bulunan bir dikilitaştır.

Tarihçe

Son pagan Roma imparatoru olan Julianus, 362 yılında Perslere savaş açmış ve yolu Ankara'dan da geçecek şekilde bir rota oluşturmuştur. İmparatorun sefere giderken yol üstünde mola verip şehirde konaklayacağına[2] dair haberlerin gelmesi üzerine tüm kentte hazırlıklar başlamış ve onu onurlandırmak adına Julianus Sütunu dikilmiştir. Sütun ilk olarak günümüzdeki İş Bankası binası ile Taşhan arasındaki bölgeye inşa edilmiş fakat zemin bozukluğundan kaynaklanan nedenlerden dolayı gün geçtikçe eğilmeye başladığı için 1934 yılında günümüzdeki yerine, Ankara Valiliği'nin önündeki Hükûmet Meydanı'na taşınmıştır.[3] Uzun yıllar boyunca herhangi bir onarım veya tadilat görmeyen Julianus Sütunu 2001 yılında valilik tarafından restore edilmiştir.[4]

Mimari özellikleri

Yaklaşık 15 metre yüksekliğe sahip olan sütun yığma taş kullanılarak inşa edilmiştir.[5] Korinth başlıklı ve gövdesi yivli halka şeklindedir. Başlığın kuzeye bakan cephesi tümüyle hasar görmüşse de genel olarak iyi durumdadır. Kaidesi ve gövdesi oldukça sade bir tasarıma sahip olup başlık akantus modeli yaprak kabartmalarıyla süslenmiştir.[6] Andezitten yapılan bir platform üzerine oturtulmuş olan sütunun malzemesi beyaz-gri renkli kireç taşıdır. Yazıtı olmadığı için kim tarafından ve nasıl yapıldığına dair bilgi bulunmamaktadır.

Eski bir posta pulunda üzerindeki leylek yuvasıyla Julianus Sütunu

Leylek yuvası

Julianus Sütunu yıllar boyunca değişmeden üzerinde duran leylek yuvasıyla bütünleşmiş ve hafızalara kazınmıştır. Göç mevsiminde şehre gelen leyleklerin süreç boyunca konakladığı ve yavruladığı bir nokta haline gelen sütun kartpostallarda, posta pullarında ve şehre ait birçok fotoğrafta üzerindeki yuvayla betimlenmiştir. Fakat gerek taşınma sürecinde gerekse de geçirdiği restorasyon çalışmaları sırasında özenle korunan yuva, leyleklerin kent içindeki beslenme ve yaşama alanlarının kısıtlanıp daralması sebebiyle ortadan kalkmıştır.[7]

Galeri

Konuyla ilgili yayınlar

Kaynakça

  1. ^ Ne Demek Ankara; Balgat, Niye Balgat!?. ODTÜ Geliştirme Vakfı Yayıncılık. s. 49. ISBN 975-7964-87-4. 
  2. ^ "Tarihte Ankara" (PDF). DEK-TANAP Ankara Kültür Gezisi Kitapçığı (I). Dünya Enerji Konseyi. s. 2. 18 Eylül 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 31 Mart 2020. 
  3. ^ Sargın, Haluk (2012). Antik Ankara. Ankara: Arkadaş Yayınevi. s. 125. ISBN 978-975-509-719-0. 
  4. ^ "Julianus Sütunu nerede-nasıl gidilir?". Seyyah Defteri. 5 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Mart 2020. 
  5. ^ "Säule des Iulianus / Belkis Minaresi". Arachne (Almanca). Köln Üniversitesi Arkeoloji Enstitüsü. 2020. 5 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Mart 2020. 
  6. ^ Çetiner, Meltem. "JULIEN(JÜLYEN) SUTUNU, JULIANUS SÜTUNU". envanter.gov.tr. Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı. Erişim tarihi: 30 Mart 2020. []
  7. ^ Cenikli, Sedat (8 Mart 2016). "Tarihi sütun yuvasız kaldı". Hürriyet. 14 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Mart 2020. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Konstantinopolis</span> İstanbulda Sarayburnu ve çevresine (Fatih) tekabül eden tarihî şehir, Doğu Roma ve daha sonra Osmanlı İmparatorluğunun başkenti

Konstantinopolis veya Kostantiniyye, Roma İmparatorluğu (330–395), Bizans İmparatorluğu, Latin İmparatorluğu (1204–1261) ve Osmanlı İmparatorluğu'na (1453–1922) başkentlik yapmış tarihî bir şehir. Günümüzde şehir, Atatürk'ün inkılaplarından biri olarak 1928'de Latin harflerine geçilmesi sonrası, kentin Türkçe adının Latin harfleriyle yazılmış hali olan İstanbul olarak adlandırılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Tekfur Sarayı</span>

Tekfur Sarayı veya Porfiroğenitus Sarayı, bütün Dünya'da geç Bizans mimarisinin nispeten bozulmamış örneklerinden biridir. İstanbul'da Fatih ilçesi sınırları içerisinde, Edirnekapı semtinde bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Ankara Kalesi</span>

Ankara Kalesi, Ankara'nın Altındağ ilçesinde bulunan tarihi bir kale. Ne zaman yapıldığı kesin olarak bilinmemekle birlikte M.Ö. 5. yüzyıl başında Galatların Ankara'ya yerleşmeleri sırasında kalenin var olduğu bilinmektedir. Romalılar, Bizanslılar, Selçuklu Hanedanı ve Osmanlılar dönemlerinde birçok kez onarımdan geçmiştir. Ankara Kalesi dışarıdan görümüne göre daha büyüktür. Her yıl çeşitli festivallere de ev sahipliği yapmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Monumentum Ancyranum</span> Res Gestae Divi Augustinin Ankarada bulunan kopyası

Monumentum Ancyranum veya Ankara Anıtı; Res Gestae Divi Augusti'nin Ankara'daki Augustus Tapınağı'nın duvarlarına kazınmış olan ve metnin dünya üzerinde bilinen en eksiksiz kopyasıdır. İlk Roma İmparatoru olan Augustus'un yaptığı işleri anlatan yazıt, 14 Ekim 1972 tarihinde tapınakla birlikte tescillenerek birinci derece kültür varlığı ilan edilmiştir. Orijinali kayıp olmakla birlikte; diğer kopyaları Isparta'daki Antiokheia ve Apollonia antik kentlerinde bulunmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Pescennius Niger</span> Roma İmparatoru

Pescennius Niger, 193'teki Beş İmparator Yılı imparatorlarındandır. "Siyah" anlamına gelen "Niger" adı, taht üzerinde hak iddia eden rakibi Clodius Albinus'la (Albinus=Beyaz) tam bir tezat oluşturur. (Tarihçi Cassius Dio'nun 75. kitabında equestrian bir İtalyan ailesinden olduğu yazar ve bazı çevirilerde "esmer adam" olarak tanımlanır. İtalyanların etnik yapılarının oluştuğu Hint-Avrupalılar ve Etrükslerin iç içe geçtiği çağda deri rengini ima etmek ırksal geçmişten daha fazla tercih ediliyordu. Her halükarda, bu belki de sadece bir kelime oyunu idi ve tarihçi Cassius Dio'nun anlattığı bir rahibin kerametinde "Esmer Adam"ın tahtı ele geçireceği ve sonunun şiddetle biteceği kehanetinden etkilenen insanlar isminden dolayı bu öngörüyü ona isnat etti.)

<span class="mw-page-title-main">Didius Julianus</span> Roma imparatoru

Marcus Didius Salvius Julianus Severus. Roma imparatoru.

<span class="mw-page-title-main">Julianus</span> 331-363 yılları arasında yaşamıştır. 361-363 yılları arasında Konstantin Hanedanına mensup son pagan Roma imparatoruydu.

Flavius Claudius Iulianus ya da Julianus Apostata, 361-363 yılları arasında Konstantin Hanedanı'na mensup Roma imparatoruydu. Kendisi son pagan Roma imparatoruydu ve imparatorluktaki çöküşü durdurmak amacıyla geleneksel ibadeti geri getirmeye çalışmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Çemberlitaş Sütunu</span>

Çemberlitaş Sütunu ya da diğer adlarıyla Yanık Sütun veya Konstantin Sütunu 330 yıllarında İmparator I. Konstantin onuruna, İstanbul'un yedi tepesinden biri olan ve şu anki adıyla Çemberlitaş olarak adlandırılan semtteki tepeye dikilmiş olan anıtsal sütun.

<span class="mw-page-title-main">Akköprü (köprü)</span> Ankarada bulunan köprü

Akköprü; Ankara'nın Yenimahalle ilçesinde bulunan tarihi bir köprüdür. İstanbul Yolu güzergâhında bulunan köprünün altından Ankara Çayı geçer.

<span class="mw-page-title-main">Güvenlik Anıtı</span> Ankarada bulunan bir anıt

Güvenpark Anıtı, Ankara Kızılay Meydanı'nda Güvenpark içerisinde bulunan ve Türk ulusunun polis ve jandarmaya olan güvenini, Atatürk'ün Kurtuluş Savaşı'nda ve inkılap hareketlerinde beraber bulunduğu arkadaşlarını temsil eden heykeller ve insan zekasını, çiftçinin tarım çalışmalarını betimleyen kabartmaların yer aldığı anıttır.

<span class="mw-page-title-main">Dikilitaş (Sultanahmet)</span> Sultanahmet Meydanının güneyindeki Antik Mısır yapımı dikilitaş

Dikilitaş ya da Theodosius Dikilitaşı, Sultanahmet Meydanı'nın güney tarafında, Yılanlı Sütun'un yanında bulunan bir Antik Mısır dikilitaşıdır. MS 390 yılında Roma imparatoru I. Theodosius tarafından Mısır'dan getirilerek şimdiki yerine dikilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Arslanhane Camii</span> Ankaranın Altındağ ilçesinde bulunan bir cami

Ahî Şerafeddin Camii veya halk arasında bilinen adıyla Arslanhane Camii; Ankara'nın Altındağ ilçesinde, Ankara Kalesi'nin güney ucunda bulunan 13. yüzyıla tarihlenen bir camidir.

<span class="mw-page-title-main">Akkale</span>

Akkale; Ankara Kalesi'nin kuzey ucunda ve en yüksek bölümünde bulunan bir iç kale veya şatodur. Kalenin içinde fakat bağımsız bir yapı olduğundan dolayı, kalenin en korunaklı bölümünü oluşturur.

<span class="mw-page-title-main">Altındağ</span> Ankarada bir merkez ilçe

Altındağ, Ankara ilinin metropol ilçelerinden biridir. İlçenin nüfusu, TÜİK verilerine göre 6 Şubat 2024 tarihi itibarıyla 412.267'tür.

<span class="mw-page-title-main">Augustus Tapınağı</span> Ankarada tarihi bir tapınak

Augustus Tapınağı; Ankara'nın Altındağ ilçesinde, Hacı Bayram Camii'nin hemen bitişiğinde bulunan, tahminen MÖ 25-20 yılları arasında inşa edilmiş bir tapınaktır.

<span class="mw-page-title-main">Ankara Sinagogu</span> Ankarada bir sinagog

Ankara Sinagogu ya da Ankara Musevi Sinagogu, Ankara'da ibadete açık bir sinagogdur. Yaklaşık 750 yıldır kullanımda olan sinagog Ankara'da tek Musevi sinagogu olma özelliği de göstermektedir. Anafartalar caddesindeki sinagog yüksek avlu duvarları içinde tek katlı ve taştan yapılmıştır. Avluya bakan pencereler yuvarlak kemerli ve oldukça büyüktür. Pencerelerin orta yerinde üstü sivri kemerle son bulan yuvarlak kemerin önüne rüzgarlık yapılmış, buradan binaya giriş sağlanmıştır. Yine avluda duvar üzerinde mermerden üzerinde İbranice yazılar bulunan bir çeşme bulunmaktadır. Dikdörtgen planlı iç kısımda, ortada iki basamakla yükseltilmiş kenarı ahşap korkuluklu, altıgen bir set üzerinde kürsü bulunmaktadır. Kürsünün üç tarafında ahşap sıralar bulunmaktadır. Kürsünün karşısına gelen yerde, ortada dört sütuna oturan ve üzerinde süslemeler bulunan baldaken yer almaktadır. Oldukça süslü olan tavanın orta yerinde kürsü üzerine gelen yerde, iç içe geçen altıgen kasetli tavan göbeği vardır. Üzeri oluklu kiremitli çatı ile örtülüdür. Yapı 14 Ekim 1972 tarihinde 1. derece kentsel sit alanı olarak tescillenmiştir.

Aziz Klemens Kilisesi; Ankara'nın Altındağ ilçesinde bulunan tarihi bir kilisedir. 4. yüzyılda, Ancyra şehrinin o zamanki episkoposu olan Aziz Klemens adına inşa edilmiştir. Doğu Roma dönemi boyunca farklı yıllarda başkaca kilise, manastır ve katedral yapılarının inşa edildiği bilinse de günümüze ulaşan tek emsal olması sebebiyle Ankara'daki yegane Bizans kilisesi olarak kabul edilir. Osmanlı döneminde camiye çevrilen fakat 1916 Ankara Yangını esnasında tamamen yanması sonucu terk edilen yapıdan geriye yalnızca bir duvar ve iç cephesinde yatay kolları kazınarak silinmiş bir Latin haçının bulunduğu mermer blok kalmıştır. Kurtarılan birkaç sütun başlığı ve pencere sövesi ise Roma Hamamı Açıkhava Müzesi'nde sergilenmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Arkadios Sütunu</span> Tarihî yapı

Arkadyos Sütunu veya Avrat Taşı, Roma İmparatorluğu'nda 5. yüzyılda İmparator Arkadyos devrinde çıkan Got isyanının Hun Hakanı tarafından bastırılıp, isyancı Gaines'i yenerek kellesinin İstanbul'a gönderilmesi üzerine imparator tarafından İstanbul'da dikilmiş zafer sutünüdür. Sütun, günümüzün Cerrahpaşa ve Haseki semtleri civarında, Haseki Hürrem Camisi'nin yanındaki alanda bulunan Arkadyos Forumu'nun ortasına dikilmişti.

<span class="mw-page-title-main">Çankırı Caddesi</span> Ankarada bir cadde

Çankırı Caddesi veya tarihi adıyla Çankırıkapı; Ankara'nın Altındağ ilçesinde bulunan bir caddedir. Anafartalar ve Cumhuriyet Caddelerinin Ulus Meydanı'nda kesiştiği noktadan başlayan cadde, Dışkapı semtine kadar devam eder. İlk yapıldığı yıllarda şehrin en önemli eğlence merkezlerinden birisi olan Çankırı Caddesi; dönemin ünlü mekanlarından "Fresko'nun Barı", "Elhamra Bar" ve "Park Sineması" gibi pek çok işletmeye de ev sahipliği yapmıştır. Ayrıca; bugün Ankara Valiliği'nin önündeki Hükûmet Meydanı'nda bulunan Julianus Sütunu'nun orijinal konumu ile geçmişte çeşitli sebeplerden dolayı yıkılan veya yok olan yapılardan İğneli Belkıs Camii ve Hasan Paşa Hamamı da bu cadde üzerinde bulunmaktaydı.

<span class="mw-page-title-main">Kayseri Ulu Camii</span> Tarihî cami

Kayseri Ulu Camii, Türkiye'nin Kayseri ilinde şehir merkezinde bulunan, 12. yüzyılın ortalarına doğru inşa edilmiş camidir.