İçeriğe atla

Judita Vaičiūnaitė

Judita Vaičiūnaitė
DoğumJuly 12, 1937
Kaunas, Litvanya
Ölüm11 Şubat 2001 (63 yaşında)
Vilnius, Litvanya
MeslekŞiir
Alma materVilnius Üniversitesi
KonuMitoloji, Vilnius, kadınların hayatları

Judita Vaičiūnaitė (12 Temmuz 1937 - 11 Şubat 2001), Litvanyalı yazardır. Kentsel ortamları ve mitolojik kadınları şiirsel araştırması ile tanınan, Litvanya'nın en ünlü 20. yüzyıl şairlerinden biridir.[1][2][3]

Hayatının erken dönemi ve eğitimi

Judita Vaičiūnaitė 1937'de Litvanya'nın Kaunas şehrinde doğdu.[4][5] Babası bir psikiyatri profesörüydü ve annesi bir hemşireydi. Özellikle kız kardeşi Dalia ile yakındı.[4]

II. Dünya Savaşı'ndan sonra ailesiyle birlikte Vilnius'a taşındı.[3] Vilnius Üniversitesi'nde okudu ve 1959'da üniversiteden mezun oldu.[6] Vaičiūnaitė, hayatının geri kalanını Vilnus'ta geçirdi ve şehri çalışmalarının merkezi konusu olarak kullandı.[1][4]

Kariyeri

Vaičiūnaitė'nin ilk şiir koleksiyonu, Pavasario akvarelės ("Bahar Suluboyaları") 1960 yılında yayımlandı.[2] Sık sık yeni koleksiyonlar yayınlamaya devam etti ve 20'den fazla şiir kitabı yazdı.[2][6] Ayrıca çocuklar için masallar ve şiirler yazdı.[2][4]

Vaičiūnaitė, Litvanya'daki çeşitli edebiyat dergilerinde editör olarak çalıştı.[6] Ayrıca diğer şairlerin, özellikle de Anna Akhmatova'nın eserlerinin Litvancaya çevirilerini tamamladı.[7][8] 1978'de Litvanya Poetry Spring [lt] Festivali ödülüne layık görüldü.[4]

1996 yılında, Žemynos vainikai ("Zemyna Çelenkleri") adlı koleksiyonuyla Baltık Meclisi Edebiyat, Sanat ve Bilim Ödülü'ne layık görüldü.[4] Aynı yıl, kendi hayatı hakkında bir dizi deneme olan Vaikystės veidrody anısını yayımladı.[4][9] 1997'de Litvanya Büyük Dükü Gediminas Nişanı ve 2000'de Litvanya Yazarlar Birliği Ödülü'nü aldı.[6]

Yazıları

Vaičiūnaitė'nin şiirlerinde, Litvanya ve Yunan mitolojisi, modern caz, tarih ve çağdaş şehir hayatı dahil olmak üzere çok çeşitli konu ve temaları ele alınmıştır.[1][3][10] Sıklıkla Vilnius'un Eski Kentinde geçen şehir merkezli şiirleri en tanınan şiirleri arasında yer almaktadır.[1][2] Diğer Litvanyalı şairlerin çoğunun kırsal kesimden olduğu ve çalışmalarında doğal dünyaya odaklandığı bir zamanda yazmıştır.[11][12] Ayrıca şiirlerinde şehrin çok kültürlü tarihinden de bahsetmiştir.[3][13]

Çalışmalarında sıklıkla tarihsel ve mitolojik kadın figürleri açısından dramatik monolog kullandı.[1][13] Şiirlerinde, önde gelen Litvanyalı kadın şair Salomėja Nėris'in neo-romantik çalışmasından etkilendi.[14] Marcelijus Martinaitis, Sigitas Geda ve diğerleriyle birlikte, Sovyet yönetiminden memnuniyetsizlik arttıkça Litvanya şiirinde sessizce devrim yaratan bir neslin parçasıydı, ancak neo-romantik akıma bağlı kalmaya devam etti.[3][4][9][13]

Vaičiūnaitė bağımsız bir bekar anneydi, aynı zamanda romantik aşkın önemine de inanıyordu. Şehirdeki bekar kadınların hayatlarını anlatan feminist bir gerçekçilikle yazdı.[3][4][11]

Ölümü ve mirası

Judita Vaičiūnaitė 2001 yılında Vilnius'ta öldü.[4][5][15] Kristalas: Poezijos Rinktinė adlı eserinin ölümünden sonra 2010 yılındaki derlemesi Litvanya Yazarlar Birliği tarafından yayımlandı.[6][13] 2018 yılında, İngilizce çeviri çalışmalarının bir koleksiyonu Vagabond Sun: Selected Poems olarak yayımlandı.[3]

Vilnius'taki St. Catherine Kilisesi'nin yanında onuruna dikilmiş bir heykel yer almaktadır.[4]

Seçili eserleri

Şiir

  • Pavasario akvarel's (1960)
  • Kaip žalias vynas (1962)
  • Per saulėtą gaublį (1964)
  • Vėtrungės (1966)
  • Po šiaurės herbais (1968)
  • Žiemos lietus (1987)
  • Žemynos vainikai (1995)
  • Seno paveikslo šviesa (1998)
  • Debeş arka (2000)
  • Kristalas: Poezijos Rinktinė (ölümünden sonra, 2010)

Oyunlar

  • Pavasario fleita (derleme, 1980)

Anı

  • Vaikystės veidrody (1996)

Kaynakça

  1. ^ a b c d e "Judita Vaiciunaite". All Poetry. Erişim tarihi: 15 Mart 2021. 
  2. ^ a b c d e "Judita Vaičiūnaitė". Vilnius Review (İngilizce). 19 Haziran 2017. 15 Mart 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Mart 2021. 
  3. ^ a b c d e f g "On 'Vagabond Sun: Selected Poems' by Judita Vaičiūnaitė, translated by Rimas Uzgiris (Shearsman, 2018)". Ambit. 2 Mart 2019. 30 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Mart 2021.  Yazar |ad1= eksik |soyadı1= (yardım)
  4. ^ a b c d e f g h i j k "Vaičiūnaitė". Šaltiniai (Litvanca). 14 Nisan 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Mart 2021.  Yazar |ad1= eksik |soyadı1= (yardım)
  5. ^ a b The Baltic : a history. Kenneth Kronenberg. Cambridge. 2016. ISBN 978-0-674-42604-7. OCLC 1124433712.  Yazar |ad1= eksik |soyadı1= (yardım)
  6. ^ a b c d e "from Crystal by Judita Vaičiūnaitė". Asymptote (İngilizce). 18 Haziran 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Mart 2021. 
  7. ^ Urban semiotics : the city as a cultural-historical phenomenon. I. A. Pilʹshchikov. Tallinn. 2015. ISBN 978-9985-58-807-9. OCLC 951558037. 
  8. ^ Venclova (2014). "Meetings with Anna Akhmatova". New England Review. 34 (3/4): 170-182, 383, 390. doi:10.1353/ner.2014.0039. 
  9. ^ a b Transitions of Lithuanian postmodernism : Lithuanian literature in the post-Soviet period. Mindaugas Kvietkauskas. New York: Rodopi. 2011. ISBN 978-94-012-0728-7. OCLC 785782275. 10 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Mayıs 2022. 
  10. ^ "Lithuanian literature". The Columbia Dictionary of Modern European Literature. 2nd. New York: Columbia University Press. 1980.  Yazar |ad1= eksik |soyadı1= (yardım)
  11. ^ a b ""Unexpected Vistas": Rimas Uzgiris Translates Judita Vaičiūnaitė". AGNI Magazine. 18 Nisan 2016. 27 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Mart 2021.  Yazar |ad1= eksik |soyadı1= (yardım)
  12. ^ "Debesu arka". World Literature Today. 76 (1): 170. Kış 2002. doi:10.2307/40157122.  Birden fazla yazar-name-list parameters kullanıldı (yardım); Yazar |ad1= eksik |soyadı1= (yardım)
  13. ^ a b c d "To Gaze Through Clouds of Dust". Vilnius Review (İngilizce). 19 Haziran 2017. 28 Mayıs 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Mart 2021.  Yazar |ad1= eksik |soyadı1= (yardım)
  14. ^ "Translating Two Neo-Romantic Poems by Judita Vaičiūnaitė". World Literature Today (İngilizce). 15 Mart 2016. 28 Mayıs 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Mart 2021.  Yazar |ad1= eksik |soyadı1= (yardım)
  15. ^ Lithuania : in her own words : an anthology of contemporary Lithuanian writing. Laima Sruoginis. Vilnius: Tyto alba. 1997. ISBN 9986-16-054-5. OCLC 40545537. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Litvanya</span> Kuzeydoğu Avrupada yer alan Baltık ülkesi

Litvanya, resmî adıyla Litvanya Cumhuriyeti, Kuzey Avrupa'daki Baltık bölgesinde yer alan bir ülkedir. Baltık Devletlerinden biri olup Baltık Denizi'nin doğu kıyısında yer alır. Kuzeyde Letonya, doğu ve güneyde Belarus, güneyde Polonya ve güneybatıda Rusya ile sınırı vardır. Batıda ise İsveç ile deniz sınırı bulunur. Litvanya, 65.300 km²'lik bir alanı kaplar ve 2,86 milyon nüfusa sahiptir. Ülkenin başkenti, aynı zamanda en büyük şehri de olan Vilnius'tur. Diğer büyük şehirler sırasıyla Kaunas, Klaipėda, Šiauliai ve Panevėžys'dir. Litvanlar, etnolinguistik olarak Balt halklarının bir parçasıdır ve Hint-Avrupa dil ailesinin Baltik kolunda hayatta kalan birkaç dilden biri olan Litvanca dilini konuşurlar.

<span class="mw-page-title-main">Dört Halife</span>

Dört Halife ya da Râşid Halifeler; Sünnilik'te Râşid halifeler, doğru yola yönlendirilen ve doğru bir model olduğu kabul edilen halifelerdir. Bazıları bu kategoriye Muhammedin torunu Hasan'ın 6 aylık hilafetini de sokarlar. İslam peygamberi Muhammed'in ölümünden sonra ümmete önderlik eden ilk dört halifedir:

Muhteşem Yüzyıl, Osmanlı İmparatorluğu Padişahı I. Süleyman'ın ve Hürrem Sultan'ın hayatı, Hürrem Sultan'ın evlatları için giriştiği taht mücadelesi ve saray hayatı üzerine kurgulanmış Türk yapımı tarihi ve kurgu türündeki televizyon dizisi. Senaristliğini, 10 Nisan 2012'deki ölümüne dek Meral Okay, sonrasında ise Yılmaz Şahin yazmış, yönetmenliğini ise Taylan Biraderler üstlenmiştir.

<i>Ateşböceği</i> (dizi) Türk televizyon dizisi

Ateşböceği, Mia Yapım imzalı, 29 Haziran 2017 tarihinde Star TV'de yayımlanmaya başlayan, yönetmenliğini Barış Yöş'ün üstlendiği, başrollerini Seçkin Özdemir ve Nilay Deniz'in paylaştığı, aşk ve romantik komedi türündeki Türk televizyon dizisidir. Dizi, 25 Ekim 2017 tarihinde yayımlanan 17. bölümü ile final yaparak sona erdi.

<i>Fazilet Hanım ve Kızları</i> Türk televizyon dizisi

Fazilet Hanım ve Kızları, Avşar Film imzalı, ilk bölümü 25 Mart 2017 tarihinde yayınlanan, yönetmenliğini Murat Saraçoğlu'nun üstlendiği, senaryosunu Sırma Yanık'ın yazdığı, başrollerini Nazan Kesal, Deniz Baysal Yurtcu, Çağlar Ertuğrul, Mahir Günşiray, Afra Saraçoğlu, İdris Nebi Taşkan ve Alp Navruz’un paylaştığı dram türündeki Türk televizyon dizisidir. 2 sezondan oluşan dizi, 9 Haziran 2018 tarihinde yayınlanan 50. bölümü ile final yaparak sona ermiştir.

<i>Dolunay</i> (dizi) Türk televizyon dizisi

Dolunay, No Dokuz Productions imzalı, 4 Temmuz 2017 tarihinde Star TV'de yayımlanmaya başlayan, yönetmenliğini Çağrı Bayrak'ın üstlendiği, başrollerini Can Yaman ve Özge Gürel'in paylaştığı romantik komedi türündeki Türk televizyon dizisidir. Yapımcılığını Yağmur Ünal üstlenmiştir. Dizi, 31 Aralık 2017 tarihinde yayımlanan 26. bölümü ile final yaparak sona ermiştir.

<span class="mw-page-title-main">Jonas Basanavičius</span>

Jonas Basanavičius, Litvanyalı bağımsızlık aktivisti politikacı, doktor, yazar. Litvanya'nın bağımsızlığı için çok sayıda çalışma yürüttü. Litvanya Bağımsızlık Yasası imzacıları oturumunun başkanı idi.

<span class="mw-page-title-main">Mykolas Biržiška</span> Litvan tarihçi ve siyasetçi (1882-1962)

Mykolas Biržiška

<span class="mw-page-title-main">Mikalojus Daukša</span>

Mikalojus Daukša, Litvanyalı ve Latin dini yazar, çevirmen ve bir Katolik kilisesi yetkilisiydi. Litvanya hümanistleri arasında, o sırada Büyük Dükalık'ta kullanımda olan Eski Doğu Slavcası ve Lehçe üzerinde Litvancayı yasalaştırma ve teşvik etme ihtiyacının önemini ifade eden ilk kişi olarak bilinir. Daukša'nın Jacob Ledesma kateşizminin Litvanca çevirisi, Litvanya Büyük Dükalığı'nda yayınlanan ilk Litvanca kitap idi.

<span class="mw-page-title-main">Meg Johnson</span>

Meg Johnson, Amerikalı bir şair ve öğretim görevlisidir. Şiirleri Midwestern Gothic, Slipstream Magazine, Word Riot, Hobart ve diğerleri dahil olmak üzere çok sayıda edebiyat dergisinde yayınlandı. İlk şiir koleksiyonu Inappropriate Sleepover Partisi 2014'te, ikinci koleksiyonu The Crimes of Clara Turlington, Aralık 2015'te yayımlandı., ve üçüncü kitabı Without: Body, Name, Country Eylül 2020'de piyasaya çıktı. Aynı zamanda Dressing Room Poetry Dergisi'nin şu anki editörüdür.

<span class="mw-page-title-main">Android Debug Bridge</span>

Android Debug Bridge, Android tabanlı cihazlarda hata ayıklamak için kullanılan bir programlama aracıdır. Android cihazındaki arka plan programı, ana bilgisayardaki sunucuya USB veya TCP üzerinden son kullanıcı tarafından kullanılan istemciye bağlanan TCP üzerinden bağlanır. 2007'den beri Google tarafından Apache Lisansı altında açık kaynaklı yazılım olarak sunulan özellikler arasında bir kabuk ve yedekleme yapma imkanı bulunmaktadır. adb yazılımı; Windows, Linux ve macOS ile uyumludur. Botnet'ler ve RSA kimlik doğrulaması ve cihaz beyaz listeye alma gibi azaltıcı etkenlerin geliştirildiği diğer kötü amaçlı yazılımlar tarafından kötüye kullanılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Unity Operating System</span>

Unity Operating System, UnionTech tarafından geliştirilmiş ve temeli Debian olan Deepin'e dayalı, bir dağıtımdır. Çin'de, Microsoft Windows gibi yabancı kaynaklı yazılımları yerli ürünlerle değiştirmek için 2019'da başlayan bir hükûmet girişiminin bir parçası olarak kullanılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Drag king</span>

"Drag king"ler çoğunlukla erkeksi drag giysileri giyen ve bireysel veya grup rutininin bir parçası olarak erkek cinsiyet klişelerini kişileştiren kadın performans sanatçılarıdır. Tipik bir drag gösterisi, dans, oyunculuk, stand-up komedi ve şarkı söylemeyi, canlı veya önceden kaydedilmiş parçalarla dudak senkronizasyonunu içerebilir. Drag kralları genellikle abartılı bir şekilde maço erkek karakterler olarak oynarlar, inşaat işçileri ve rapçiler gibi marjinalleştirilmiş erkeklikleri tasvir ederler ya da Elvis Presley, Michael Jackson ve Tim McGraw gibi erkek ünlüleri taklit ederler.

<span class="mw-page-title-main">Amanda Gorman</span>

Amanda S.C. Gorman Amerikalı bir şair ve aktivist. Çalışmaları, Afrika diasporasına ek olarak baskı, feminizm, ırk ve marjinalleşme konularına da yoğunlaşıyor. Gorman, Ulusal Gençlik Şair Ödülü'nü alan ilk kişiydi. 2015 yılında Yemek Yetersiz Olan şiir kitabını yayınladı. 2021'de " Tırmandığımız Tepe " adlı şiirini ABD Başkanı Joe Biden'in açılışında okudu.

<span class="mw-page-title-main">Yahudi partizanlar</span>

Yahudi partizanlar, II. Dünya Savaşı sırasında Nazi Almanyası ve işbirlikçilerine karşı Yahudi direniş hareketine katılan düzensiz askeri gruplardaki savaşçılardı.

The Watcher, Ryan Murphy ve Ian Brennan tarafından Netflix için yaratılan bir Amerikan gizem gerilim televizyon dizisidir. 13 Ekim 2022'de gösterime girdi. Reeves Wiedeman tarafından New York dergisinde yayınlanan "The Cut" için 2018 yılında kaleme alınan bir makaleye dayanmaktadır. Başlangıçta bir mini dizi olarak tasarlanmasına rağmen, Kasım 2022'de dizi ikinci sezon için yenilendi.

Joelle Taylor, şair, oyun yazarı ve yazardır. Büyüdüğü bölge olan Lancashire'dan ayrılıp otostop yaparak Londra'ya yerleşti. Kendisi Londra'da yaşamaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Moskova-Litvanya Savaşları</span>

Moskova-Litvanya Savaşları Polonya Krallığı ile müttefik olan Litvanya Büyük Dükalığı ile daha sonra Rusya Çarlığı olacak olan Moskova Büyük Dükalığı arasında gerçekleşen bir dizi savaştı. 15. yüzyıldaki ilk savaş dizisinden önce Litvanya Büyük Dükalığı, Moğol istilasından sonra Kiev Knezliği'nin çöküşünün ardından, Kiev'den Mozhaysk'a kadar geniş Doğu Avrupa topraklarını kontrol ediyordu. Savaşlar boyunca özellikle 16. yüzyılda Moskovalılar, bölgelerini batıya doğru genişlettiler ve birçok beyliğin kontrolünü ele geçirdiler.

Solgun Ateş, Vladimir Nabokov'un 1962 tarihli bir romanıdır. Roman, kurgusal şair John Shade tarafından yazılan "Pale Fire" adlı 999 satırlık bir şiir olarak Shade'in komşusu ve akademik meslektaşı Charles Kinbote tarafından yazılan bir önsöz, uzun bir yorum ve indeks ile birlikte sunulur ve bu unsurlar birlikte, her iki kurgusal yazarın da merkezi karakterler olduğu bir anlatı oluşturur. Nabokov, Pale Fire'ı 1960-61'de, Lolita'nın başarısı sayesinde finansal olarak bağımsız olarak öğretmenliği bırakıp Avrupa'ya dönmesinden sonra yazdı. Romana Nice'de başlamış ve İsviçre'nin Montreux şehrinde tamamlamıştır.

<span class="mw-page-title-main">Marcelė Kubiliūtė</span>

Marcelė Kubiliūtė Litvanyalı casus ve aktivistti. Kendisi, tüm büyük Litvanya nişanlarını alan tek Litvanyalı kadındır. Anıları 1999'da yayınlanana kadar neredeyse hiç tanınmayan bu kişi, artık Litvanya istihbarat servislerinde "efsanevi" bir figür olarak kabul ediliyor.