İçeriğe atla

Jotunheimen Millî Parkı

{{{alan_adı}}}
Hurrungane
Gjendesheim'da, Gjende Gölü üzerinden Memurubu'ya bakış

Jotunheimen ("Devlerin Yuvası") Milli Parkı (Norwegian) Norveç'te, ülkenin önde gelen yürüyüş ve balıkçılık bölgelerinden biri olarak tanınan bir milli parktır. Milli park 1.151 kilometrekare (444 sq mi)'lik bir alanı kaplar ve Jotunheimen bölgesinin bir parçasıdır. 1.900 metre (6.200 ft)'den yüksek 250'den fazla zirvesi bulunan bölgede Kuzey Avrupa'nın en yüksek iki zirvesi de ye alır: 2.469 metre (8.100 ft) ile Galdhøpiggen ve 2.465 metre (8.087 ft) ile Glittertind.

Milli Park, Hurrungane de dahil olmak üzere Jotunheimen'in dağlık bölgesinin çoğunu kapsar, ancak Utladalen ve çevresi Utladalen Peyzaj Koruma Alanı içindedir. Coğrafi olarak, hem Innlandet hem de Vestland ilçelerinde yer almaktadır. Jeolojik olarak Jotunheimen bir Prekambriyen eyaletidir. Buzullar, Jotunheimen'in sert gabro kaya masiflerini oyarak sayısız vadi ve birçok zirvenin oluşmasına sebep olmuştur.

Yaban hayatı arasında ren geyiği, geyik, dişi kurt ve vaşak bulunur. Çoğu göl ve nehirde alabalık bulunur.

Tarih

Jotunheimen'ın, kayıtlı tarihten öncesinden beri bir avlanma alanı olduğu bilinmektedir. Gjende ve Russvatnet göllerinin yakınlarında Taş Devri av kamplarının kalıntıları bulunmuştur. Bu kalıntılar, Bronz ve Demir Çağından kayıtlı tarihe kadar uzanır. Yüksek meralar en az 1000 yıldır seter olarak kullanılmaktadır.

15. yüzyıldan kalma bir “Kraliyet Yolu” kararnamesi, Lom sakinlerinin dağ geçişini Sognefjell'in ortasına kadar geçilebilir tutmalarını ve böylece kuzey Gudbrandsdal halkının dönemin ticaret kasabaları Bergen'e erişmesine izin vermelerini gerektiriyordu. Kervanlar çiftlik ürünlerini dağlardan aşağıya taşıdılar ve tuz, demir, kumaş ve lütefiskle geri döndüler.

Jotunheimen veya "Devlerin Yuvası" adı nispeten yeni bir kullanımdır. Nynorsk'un öncülerinden kabul edilen ve Norveçli romantik milliyetçiliğin önemli temsilcilerinden biri olarak kabul edilen ünlü Norveçli şair ve gazeteci Aasmund Olavsson Vinje (1818-1879), bu terimi Keilhau'ların “Jotunfjellene” (devlerin dağları)'den 1862'de uyarlamıştır. 1909'da Aa. O. Vinje'ye Bygdin Gölü'nün batı ucunda, özel bir kulübesinin bulunduğu milli parkın eteklerinde bir anıt dikildi. Eski dostları ve takipçiler, onun Norveç doğasının takdirine ve Norveç ulusal kimliğinin güçlendirilmesine yaptığı katkıyı anmak istediler. Günümüzde Eidsbugarden, 2007 yazında yeniden açılan, geçmişi 1909'a dayanan bir oteliyle, bir Norveç Dağ Turu Birliği (DNT) kabini ve yaklaşık 160 özel kulübeleriyle (hytte) ile oldukça büyük bir dağ turizm merkezi olarak kabul edilir. Yazın araba veya tekne ile, kışın kar arabası ile ulaşılabilir.

1869'da DNT ilk kulübesini Tyin Gölü kıyısında inşa etti. Bugün DNT'nin turist kulübeleri, bu bölgeyi Avrupa'nın en gelişmiş gezi alanlarından biri haline getiriyor. Ayrıca göl kenarında sınırlı sayıda özel kabin (hytte) bulunmaktadır.

Aralık 1980'de Kraliyet Kararnamesi ile Jotunheimen'in merkezinde 1145 kilometrekarelik bir milli park kuruldu. Galdhø platosu, Glittertind masifini ve Hurrungane ve Gjende alanını de kapsayan bu alan bölgenin en önemli kısımlarını içermektedir. Park, 300 kilometrekare (120 sq mi) bir alan olan Utladalen Doğa Koruma Alanı'na bağlanır .

Arkeolojik bulgular

Şubat 2020'de, Buzun Sırları Programı araştırmacıları, Jotunheimen Dağları'ndaki iklim değişikliği sebebiyle ortaya çıkan ve bugüne kadar güney Norveç'te bir buzulun içinde duran Germen Demir çağına dayanan 1500 yıllık bir Viking ok başı keşfetti. Demirden yapılmış ok ucu çatlak ahşap sapı ve tüyüyle ortaya çıkarılmış, 17 cm uzunluğunda ve sadece 28 gram ağırlığındadır.[1][2][3][4]

Edebi referanslar

Jotunheimen, edebiyatta, özellikle 18. Yüzyıldan kalma seyahat kitaplarında geniş çapta yer almaktadır. Eserlerde çoğunlukla Gjende ve Bygdin'deki Jotenheim gölleri yer alır.

Edebi referanslar şunları içerir:

  • AO Vinje'nin Diktsamling veya 1864 şiir koleksiyonu Jotenheimen'i kutlar.
  • Frederick Delius'un senfonik şiiri On the Mountains, besteci Edvard Grieg ve Christian Sinding ile 1889'da Jotunheim Dağları'nda yürüyüş tatilindeyken yazıldı.
  • Henrik Ibsen'in draması Peer Gynt, Peer'ın Jotunheim'daki meşhur av tanımını içeriyor. Peer Gynt'in, "Gjendin Sırtı" boyunca meşhur vahşi ren geyiği gezisine çıktığı yer burasıdır.
  • JA Lees ve WJ Clutterbuck tarafından yazılan Three in Norway, by Two of Them, bu dağlarda üç İngilizin balıkçılık ve ren geyiği avı deneyimleriyle ilgili kapsamlı pasajlar içeriyor.

Ayrıca bakınız

Dış bağlantılar

Kaynakça

  1. ^ "Huge 1,500-Year-Old Arrowhead Released From Melting Glacier". www.ancient-origins.net (İngilizce). 25 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mart 2020. 
  2. ^ "Climate change reveals, and threatens, thawing relics". CNN. 26 Şubat 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mart 2020. 
  3. ^ "Photo Friday: Norwegian Glacial Ice Preserves Ancient Viking Artifacts". GlacierHub (İngilizce). 6 Mart 2020. 25 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mart 2020. 
  4. ^ "1,500-Year-Old Viking Arrowhead Found After Glacier Melts in Norway". Curiosmos (İngilizce). 9 Mart 2020. 25 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mart 2020. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Karadeniz Bölgesi</span> Türkiyenin Karadeniz kıyısındaki coğrafi bölgesi

Karadeniz Bölgesi, ismini Karadeniz'den alan, Sakarya Ovası'nın doğusundan Gürcistan sınırına kadar uzanan Türkiye'nin yedi coğrafi bölgesinden biridir. Gürcistan, Doğu Anadolu Bölgesi, İç Anadolu Bölgesi, Marmara Bölgesi ve adını aldığı deniz ile komşudur. Türkiye'deki bölgeler arasında büyüklük bakımından üçüncü sırada yer almaktadır, ayrıca doğu batı genişliği ve yerel saat farkı en fazla olan bölgedir. Karadeniz Bölgesi'nin en büyük ve gelişmiş şehirleri sırasıyla 1.371.274 nüfusuyla Samsun, ardından Trabzon ve Ordu'dur.

<span class="mw-page-title-main">Abant Gölü</span> Türkiyede göl

Abant Gölü, Bolu ilinin Mudurnu ilçesindeki bir heyelan set gölüdür. Bolu'nun 35 kilometre güneybatısında, yaklaşık 1350 metre yükseklikte konumlanan göl, 125 hektarlık bir alan kaplar. Suları tatlı olan gölün en derin yeri 18 m'dir. Göl ile çevresi 9 Haziran 2022'de millî park olarak belirlenmiş, Türkiye'nin 48. millî parkı olmuştur.

Kızıldağ Millî Parkı, Isparta'nın Şarkikaraağaç ilçesi sınırları içerisinde yer alan millî park.

<span class="mw-page-title-main">Geyik</span> geyikgiller familyasındaki gevişgetiren memeliler

Geyik, geyikgiller familyasında geviş getiren otobur memeli hayvanların ortak adıdır. Çift toynaklılar takımında bulunan akraba familyalardaki benzer hayvanlar da genel olarak geyik diye adlandırılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Britanya Kolumbiyası</span> Kanadanın eyaleti

Britanya Kolumbiyası ya da İngiliz Kolumbiyası, Fransızca: Colombie-Britannique, C.-B.), Kanada'nın Batı Kanada bölgesindeki en batıdaki eyaletidir. Kuzeybatısında ABD'nin eyaleti olan Alaska, kuzeyinde Yukon ve Kuzeybatı Toprakları, doğusunda Alberta ve güneyinde Amerikan eyaletleri Washington, Idaho ve Montana yer alır. 1871'de Kanada Konfederasyonu'na 6. eyalet olarak katılan B.C., günümüzde 4.270.000'in üzerinde bir nüfusa sahiptir.

<span class="mw-page-title-main">Glacier Millî Parkı (Amerika Birleşik Devletleri)</span>

Glacier Ulusal Parkı, Amerika Birleşik Devletler'in Montana eyaletinin batısında bulunan Kalispell şehri yakınında 41.101 km² yüzölçümünü kapsayan ve Kanada'nın Alberta ve Britanya Kolumbiyası eyaletleri ile uluslararası devlet sınırlarından güneye uzanan 11 Ekim 1910'da kurulmuş olan ve ABD Ulusal Park Hizmeti tarafından idare edilen bir millî park'tır. Bu bakir, insan eli girip bozulmamış çevre sistemi, "Kuzey Amerika Kıtası'nın Çevre Sistemi'nin Tacı" adı verilen ve koruma altında bulunan 41.000 km²'lik bir arazi bölgesinin içinde çok çekici bir dikkat merkezini oluşturmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Hövsgöl Gölü</span>

Hövsgöl Gölü,, Moğolistan'daki ikinci büyük göldür.

Finler, Finlandiya'da yaşayan yerli halkın etnik kökenidir.

<span class="mw-page-title-main">Telemark</span> Norveçte il

Telemark Norveç'in güneybatı kıyısında yer alan on sekiz belediye ihtiva eden eyalettir. 1919 yılına kadar Bratsberg amt. olarak adlandırılan bölge, güneydoğusunda Vestfold, kuzeydoğusunda Buskerud, kuzeybatısında Hordaland ile Rogaland, güneyinde Aust-Agder ile komşudur.

<span class="mw-page-title-main">Oppland</span> Norveçte il

Oppland, Norveç'in ortasında yer alan bir eyalettir. Yüzölçümü 25.192 km² olan eyaletin 2012-Ocak nüfusu 187 147'dir. Sınırlarında toplam yirmi altı belediye bulunan Oppland'in dört kenti Gjøvik, Lillehammer, Fagernes, Sel/ Otta'dır. Lillehammer merkez belediyesidir.

<span class="mw-page-title-main">Lassen Volkanik Ulusal Parkı</span>

Lessen Volkanik Ulusal Parkı, Amerika Birleşik Devletleri'nin Kaliforniya eyaletinin kuzey-doğusunda, Redding ile Susanville küçük şehirleri yakınlarında bulunan ve 429 km² yüzölçümü kapsayan, ABD Ulusal Park Hizmeti tarafından idare edilen bir millî parktır.

<span class="mw-page-title-main">Wrangell–St. Elias Ulusal Parkı ve Koruma Bölgesi</span>

Wrangell–St. Elias Ulusal Parkı ve Koruma Bölgesi Amerika Birleşik Devletleri Alaska eyaletinde Anchorage şehrinin batı yakınlarında bulunan, 33.682,5 km² yüzölçümünü kapsayan, ABD Ulusal Park Hizmeti tarafından idare edilen bir millî park'tır. Ulusal park ve koruma bölgesi birlikte 53.320.757 km² alanla, federal büro-daire olan Ulusal Park Hizmeti tarafından idare edilen en geniş arazili kuruluştur.

<span class="mw-page-title-main">Yosemite Vadisi</span>

Yosemite Vadisi, Kaliforniya Yosemite Ulusal Parkı'nda bulunan buzul kökenli bir vadidir. 13 km uzunluğunda ve 1,6 km'den daha derin olan vadide Half Dome ve El Capitan gibi granit formasyonları bulunur ve yoğun olarak çam ağaçları bulunur. Merced Irmağı arafından kazılan vadide Tenaya, Illilouette, Yosemite ve Bridalveil nehirlerle birlikte Kaliforniya'nın en yüksek şelaleleri de yer alır. Dünyanın dört bir yanında ziyaretçi alan vadi Yosemite Ulusal Parkı'nın da merkezidir.

<span class="mw-page-title-main">Huascarán Millî Parkı</span>

Huascarán Milli Parkı, Peru'da yer alan millî park.

<span class="mw-page-title-main">Laponya (Finlandiya)</span> Finlandiyanın en büyük ve en seyrek nüfuslu bölgesi

Laponya, Finlandiya'nın bölgelerinden biridir. Bölge, Laponya'nın Finlandiya kesiminden oluşmakta olup Kuzey Ostrobotniya ve Kainuu ile İsveç, Norveç ve Rusya ile komşudur. Yüzölçümü 100,370.05 km² olan bölgenin nüfusu 30 Eylül 2017 tarihi itibari ile 178,896 olup. Finlandiya'nın en büyük ve en seyrek nüfuslu bölgesidir. Finlandiya'nın dörtte birini oluşturmaktadır ve büyük kısmı Kuzey Kutup Dairesi'nin kuzeyinde kalmaktadır. Bölgenin merkezi Rovaniemi'dir.

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan'da turizm</span>

Azerbaycan Ekonomik ve Sosyal Kalkınma Merkezi'ne göre, ülke turizm rekabet gücü göstergelerinde 148 ülke arasında 39. sıradadır. Dünya Seyahat ve Turizm Konseyi, Azerbaycan’ın 2010’dan 2016’ya ziyaretçi ihracatında en fazla artışa sahip ilk on ülke arasında olduğunu bildirdi. Ülke, 2017 yılında dünyanın en hızlı gelişen seyahat ve turizm ekonomisine sahip oldu. Azerbaycan, turizmi desteklemek için Atlético Madrid'in "Azerbaycan - Ateş Ülkesi" yazan formalarına sponsor oldu. 2018 yılında yeni turizm markası ve sloganı olan "başka bir göz atın" ismi tanıtıldı.

İsveç’te turizm, 2011’de ülke ekonomisinin % 2,9’unda İsveç ekonomisinin nispeten küçük bir bölümünü oluşturmuştur; Bu sırada, turizm 264 milyar İsveç Kronu getirdi, bunun 98,8 milyarı İsveç'te yabancı ziyaretçi harcamasıydı. İsveç'te hane halkı gelirinin % 7,1'i yurt içi turizm harcanmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Pribaikalski Millî Parkı</span>

Pribaikalsky Millî Parkı Güneydoğu Sibirya'daki Baykal Gölü'nün güneybatı kıyılarını kapsayan milli parktır. Kıyı şeridi, batıda bazı dağ sırtlarının yanı sıra doğuda Olkhon Adası gibi açık göl adalarını da kapsar. Irkutsk Oblastı'ndaki İrkutsk şehrinin yaklaşık 50 km güneydoğusunda yer alır. Park, diğer üç doğa koruma alanı ile birlikte yönetilmektedir ve UNESCO Dünya Mirası Alanı "Baykal Gölü"nün önemli bir bileşenini oluşturmaktadır. Baykal Gölü'nün batısında Yenisey Nehri havzasına çıkışı olan Angara Nehri parkın içinden geçmektedir. Park, yüksek seviyede biyolojik çeşitlilik ve endemik türlere sahiptir.

<span class="mw-page-title-main">Karkaralı Millî Parkı</span>

Karkaralı Ulusal Parkı, Kazakistan'ın Karagandı Eyaleti'nde yer alan bir koruma alanı ve millî parktır. Park Karkaralı ilçesinde yer almaktadır ve 90.323 hektarlık bir alana yayılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Retezat Millî Parkı</span>

Retezat Milli Parkı, Romanya'nın Hunedoara ilindeki Retezat Dağları'nda bulunan bir koruma alanıdır.