İçeriğe atla

Joshua Jortner

Joshua Jortner
הושע יורטנר
Doğum14 Mart 1933 (91 yaşında)
Tarnów, Polonya
Milliyetİsrailli
EğitimKudüs İbrani Üniversitesi
Chicago Üniversitesi
Tel Aviv Üniversitesi
ÖdüllerWolf Kimya Ödülü
Kariyeri
DalıFiziksel kimya
Çalıştığı kurumKudüs İbrani Üniversitesi

Joshua Jortner (İbranice: הושע יורטנר, d. 14 Mart 1933), İsrailli fiziksel kimyager. Tel Aviv, İsrail'deki Tel Aviv Üniversitesi Sackler Kesin Bilimler Fakültesi Kimya Bölümü'nde Emeritus Profesör.[1]

Gençliği ve eğitimi

Jortner 14 Mart 1933'te Tarnów, Polonya'da Yahudi bir ailenin oğlu olarak dünyaya geldi. Ailesiyle birlikte İkinci Dünya Savaşı sırasında 1940 yılında Birleşik Krallık Filistin Mandası'na göç etti. Doktor unvanınını 1960'ta Kudüs İbrani Üniversitesi'nden aldı.

Akademik kariyeri

Doktorasını tamamladıktan sonra Jortner Kudüs İbrani Üniversitesi Fiziksel Kimya Bölümü'nde 1961-1963 yılları arasında eğitim görevlisi oldu. 1962-1964 arasında Chicago Üniversitesi'nde araştırma görevlisi olarak çalıştı. 1964'te Tel Aviv Üniversitesi Kimya Bölümü'ne profesör olarak atandı ve bölümün ilk başkanı oldu. 1966'dan 1972'ye kadar Tel Aviv Üniversitesi'nde rektör yardımcısı ve geçici rektör olarak çalıştı. 1973'ten beri Tel Aviv Üniversitesi Raymond ve Beverly Sackler Kesin Bilimler Fakültesi Kimya Bölümü'nde Heinemann Kimya Profesörü makamında çalışmaktadır. 1964-1971 arasında Chicago Üniversitesi'nde yarı zamanlı profesör olarak da çalıştı. 1974 ve 1978'de Kopenhag Üniversitesi ve 1975'te Kaliforniya Üniversitesi, Berkeley'de misafir profesör olarak bulundu.

Ayrıca 1997'de Kaliforniya Teknoloji Enstitüsü'nde, 1995'te St. Catherine's Kolej, Oxford'da ve 1998-2000 arasında Paris'teki École Normale Supérieure'de fahri üyelik, eğitmenlik ve kürsü üyeliği aldı. 1973'ten beri İsrail Bilimler ve Hümanite Akademisi üyesidir ve 1986'dan 1995'e kadar akademinin başkanlığını yapmıştır. Amerika, Avrupa (Hollanda, 1998)[2] ve Asya'daki 13 bilim akademisinin onursal yabancı üyesidir.

Araştırma

Jortner fiziksel ve teorik kimya alanlarında kimyasal sistemlerdeki dinamik fenomenleri de içeren geniş çapta araştırmalar yapmıştır. Araştırmaları mikroskopik ve makroskopik sistemlerin yapısı, spektroskopisi, dinamikleri ve fonksiyonları arasındaki ilişkilere dayanır. Enerji elde etme mekanizmalarının açıklanmasına; büyük molelükller, yığınlar, yoğun fazlar ve biyofiziksel sistemlerde depolama ve atmanın mikroskobik bakış açısıyla incelenmesine büyük katkıları olmuştur.

Büyük ve orta boylu moleküllerde enerjinin radyasyonsuz yayılımının moleküller arası doğasının açıklanması ve tanımlanmasıyla tanınır. 1968'de Mordechai Bixon ile çalışıp basit bir teorik modele dayanarak enerji elde etme sürecini belirten temel kavramları öne sürdü ve böylece enerji bertaraf mekanizmaları açıklandı. Buna bağlı olarak moleküler dalga paketleri dinamiği ve kuantum atımları teorisini geliştirdi.

Katkıları lazer kimyası, moleküllerde multifoton prosesleri, yoğun fazlarda rahatlama fenomeni ve biyofiziksel sistemlerin dinamiği çalışma alanlarında öncü niteliktedir ve kimyasal fizik ve teorik kimyanın modern gelişimi üstünde derin bir etkisi olmuştur.

Araştırmaları çözünmüş elektronlar teorisi, moleküllerin uyarılmış elektron durumlarının özellikleri, uyumlu multifoton prosesleri, polar solventler ve biyofiziksel sistemlerde yük transferi ve süpersoğutulmuş büyük moleküller ve molekül yığınlarının dinamikleri gibi pek çok alanı kapsamaktadır.

Ödüller

Kişisel hayatı

Kardiyolog Ruth T. Jortner ile evlidir. Çiftin oğlu Roni biyolog, kızı Iris ise çellisttir.

Kaynakça

  1. ^ "Joshua Jortner at Tel Aviv University". 14 Ekim 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Temmuz 2020. 
  2. ^ "J. Jortner". Hollanda Kraliyet Sanatlar ve Bilimler Akademisi. 30 Ocak 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Ocak 2016. 
  3. ^ "İsrail Ödülü Resmî Sitesi - 1982'de Kazananlar (İbranice)". 29 Mart 2005 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Temmuz 2020. 
  4. ^ "The Wolf Prize in Chemistry". 17 Mayıs 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Temmuz 2020. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Tel Aviv Üniversitesi</span>

Tel Aviv Üniversitesi, İsrail'deki en büyük üniversitedir. 2006 yılı itibarıyla 29.000 öğrencisi bulunmaktadır. Üniversitede 9 fakülte, 106 bölüm ve 90 araştırma merkezi bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Kudüs İbrani Üniversitesi</span> Kudüste üniversite

Kudüs İbrani Üniversitesi veya Yeruşalim İbrani Üniversitesi, İsrail'in Kudüs şehrinde bulunan ilk ve en eski üniversitesidir.

<span class="mw-page-title-main">Aaron Ciechanover</span>

Aaron Ciechanover, İsrailli biyolog, kimyager ve 2004 Nobel Kimya Ödülü'nün sahibi.

<span class="mw-page-title-main">Rehovot</span> İsrail Devletinde yerleşim birimi

Rehovot, İsrail'de bir kent. Tel Aviv'in 20 km güneyinde bulunmaktadır. 23.041 km²'lik bir alan üzerine kurulu olan Rehovot şehrinin 2009 yılı sonunda İsrail İstatistik Merkez Bürosu'na göre toplam nüfusu 112.700'dür. Şehirde tarımsal araştırmalar yapılması için 1932 yılında Kudüs İbrani Üniversitesi'ne bağlı bir Ziraat Bölümü açılmıştır. 2004 yılı itibarıyla şehirde 19.794 öğrenci ve 53 okul bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">François Englert</span>

François, Baron Englert, Nobel Ödüllü bir kuramsal fizikçidir. Kuramsal fizik araştırma grubunun bir üyesi olduğu Université libre de Bruxelles'de fahri profesörlük görevini sürdürmektedir. Englert ayrıca Kaliforniya'daki Chapman Üniversitesi'nin Kuantum Çalışmaları Enstitüsünün de bir üyesidir. 2010'da J.J. Sakurai Kuramsal Fizik Ödülü, 2004'te Wolf Fizik Ödülü, ve 1997'de Avrupa Fizik Topluluğu Yüksek Enerji ve Parçacık Fiziği ödülü gibi birçok ödül kazanmıştır. İstatiksel fizik alanında katkıları bulunmaktadır. François Englert'e 2013'te Higgs Mekanizması'nın keşfi nedeniyle Peter Higgs ile birlikte Nobel Fizik Ödülü verilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Yoav Ginay</span>

Yoav Ginay, İsrailli sunucu, çevirmen, söz yazarı ve televizyon ile radyo yayıncısıdır.

Jacob Leib Talmon, modern tarih profesörü ve siyaset bilimci. Eserlerinde sıklıkla Marksizm eleştirisi yaptığından ötürü Soğuk Savaş liberali olarak adlandırılmıştır. Polonya göçmeni İsraillidir.

<span class="mw-page-title-main">Yakir Aharonov</span>

Yakir Aharonov Kuantum Fiziği üzerine uzman bir fizikçi.

Robert George Bergman, Amerikalı kimyagerdir.

<span class="mw-page-title-main">Krzysztof Matyjaszewski</span> Polonyalı-Amerikan kimyager

Krzysztof "Kris" Matyjaszewski Polonya doğumlu, ABD vatandaşı kimyager. Carnegie Mellon Üniversitesi'nde Doğa Bilimleri Profesörü.

Herbert Sander Gutowsky, University of Illinois at Urbana-Champaign'de kimya profesörü olan Amerikan kimyager. Gutowsky nükleer manyetik rezonans (NMR) yöntemlerini kimya alanında uygulayan ilk kişidir. Nükleer manyetik rezonans spektroskopisi kullanarak moleküllerin yapısını belirledi. Öncü çalışmaları NMR'nin bilimsel bir araç olarak kullanılması için deneysel kontrolünü sağladı, deneysel gözlemlerle teorik modelleri birleştirdi ve NMR'yi kimya ve tıbbı araştırma alanlarında sıvıların, katıların ve gazların moleküler ve dinamik yapılarını incelemek için en etkili analitik araçlardan biri haline getirdi. Çalışmalarının etkisiyle kimya, biyokimya ve malzeme bilimi alanlarındaki bazı sorunlar çözüldü ve NMR spektroskopisinin kullanıldığı pek çok alt alanı da etkiledi.

<span class="mw-page-title-main">Albert Eschenmoser</span> İsviçreli organik kimyager

Albert Eschenmoser (5 Ağustos 1925, Erstfeld - 14 Temmuz 2023), karmaşık heterosikilik doğal bileşiklerin, en önemlisi B12 vitamininin, sentezi üstüne çalışmaları ile tanınan İsviçreli organik kimyager. Organik sentez alanına yaptığı önemli katkıların yanı sıra, Eschenmoser'in yapay nükleik asitlerin sentetik yolları üstüne çalışmalarıyla Hayatın Kaynağı üstüne öncü çalışmaları vardır. 2009'da emekli olmadan önce ETH Zürih ve La Jolla, Kaliforniya'daki Scripps Araştırma Enstitüsü'ne bağlı Skaggs Kimyasal Biyoloji Enstitüsü'nde profesörlükleri vardı. Ayrıca Chicago Üniversitesi, Cambridge Üniversitesi ve Harvard Üniversitesi'nde misafir profesör olarak çalıştı.

<span class="mw-page-title-main">Raphael David Levine</span> araştırmacı

Raphael David Levine, İsrailli kimyager. Kudüs İbrani Üniversitesi, Kaliforniya Üniversitesi, Los Angeles Kimya ve Biyokimya Bölümü ve UCLA David Geffen Tıp Fakültesi Crump Moleküler Görüntüleme Enstitüsü'nde profesördür.

<span class="mw-page-title-main">Alexander Pines</span> araştırmacı

Alexander Pines, Amerikalı kimyager. Kaliforniya Üniversitesi, Berkeley'de Glenn T. Seaborg Emeritus Profesörü, Şansölye Emeritus Profesörü ve Yüksek Lisans profesörü, Kaliforniya Kantitatif Biyobilimler Enstitüsü (QB3) ve Biyomühendislik Bölümü üyesidir. 1945'te doğdu, Bulawayo, Güney Rodezya büyüdü ve İsrail'deki Kudüs İbrani Üniversitesi'nde lisans düzeyinde matematik ve kimya okudu. 1968'de Amerika Birleşik Devletleri'ne giden Pines doktorasını kimyasal fizik alanında 1972'de MIT'den aldı. Aynı yıl UC Berkeley'in fakültesine girdi.

Stuart Alan Rice, Amerikalı teorik kimyager ve fiziksel kimyagerdir. Chicago Üniversitesi'nde Profesördür.

<span class="mw-page-title-main">Julia Laskin</span> araştırmacı

Julia Laskin Pasifik Northwest Ulusal Laboratuvarı'nda araştırmacı ve Purdue Üniversitesi'nde William F. ve Patty J. Miller Analitik Kimya Profesörü olarak çalışan Amerikalı kimyagerdir. Yüksek lisans derecesini 1990 yılında Rusya'daki Leningrad Politeknik Enstitüsü'nde, doktorasını da 1998'de İsrail'deki Kudüs İbrani Üniversitesi'nde tamamladı. Doktora yaparken fiziksel kimya laboratuvarında eğitim asistanı olarak çalıştı. Doktora sonrası araştırmalarını Jean Futrell'in yanında Delaware Üniversitesi'nde gerçekleştirdi. Kütle spektrometrisi alananında yaptığı çalışmalarla tanınır.

<span class="mw-page-title-main">Ruth Kark</span>

Ruth Kark, Kudüs İbrani Üniversitesinde coğrafya profesörü ve İsrailli bir tarih coğrafyacısıdır.

<span class="mw-page-title-main">Itamar Rabinoviç</span> İsrailli diplomat ve akademisyen

Itamar Rabinoviç İsrail Enstitüsünün başkanıdır. 1990'larda İsrail'in ABD büyükelçisi ve 1993-1996 yılları arasında Suriye ile eski başmüzakerecisi ve Tel Aviv Üniversitesinin eski başkanı (1999-2007) olarak görev yaptı. Halen Tel Aviv Üniversitesinde Orta Doğu tarihi emeritus profesörü, New York Üniversitesinde seçkin bir küresel profesör ve Brookings Enstitüsünde seçkin bir araştırmacıdır.

Israel Dostrovsky İsrailli fiziksel kimyacı, Weizmann Enstitüsü'nün beşinci başkanı, kesin bilimlerde 1995 İsrail Ödülü sahibidir.

<span class="mw-page-title-main">Beno Arbel</span> İsrailli matematikçi ve bilim tarihçisi (1939-2013)

Been Arbel İsrailli bir matematikçi ve Tel Aviv Üniversitesi'nde Matematik Profesörü olarak çalışan bir matematik tarihçisiydi.