İçeriğe atla

Jityi lyudi

Zhichi Lyudi (Rusça: Житьи люди), 14. ve 15. yüzyıllarda, Orta Çağ Rus demokratik Novgorod Cumhuriyeti'nde soylu boyarlar ve tüccarlar arasında duran bir sosyal sınıftır. Bu sınıf aktif olarak ticaretle uğraşan, sokakları yöneten ve elçiliklere ve sulh yargısına katılan toprak sahipleriydi. 12. ve 13. yüzyıllarda, terimin yaygın olarak kullanıldığı görülmemektedir, çünkü terim sadece ilk kez 1135 civarında Novgorod prensi Vsevolod Mstislavich tarafından Vaftizci Yahya Kilisesi üzerindeki bir belgede görülmektedir.

1478'de Novgorod Cumhuriyeti'nin düşüşüyle birlikte, birçok Zhichi Lyudi mensubu, III. İvan tarafından yönetilen Moskova'nın merkezine taşındı. Zhichi Lyudi ayrıca Pskov, Tver ve Vyatka'da da vardı. Bu sosyal yapı 16. yüzyılda çözüldü.[1]

Kaynakça

  1. ^ "Arşivlenmiş kopya". 31 Ağustos 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ağustos 2022. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Mutfak</span> yemek yapılan yer (oda)

Mutfak ya da ocaklık, yemek hazırlamak için kullanılan alandır. Modern mutfak tipik olarak; set üstü ocak, fırın, mikrodalga fırın gibi pişirme aletlerine sahiptir. Bulaşık yıkamak gibi işleri yapabilmek için bir evyesi vardır. Modern mutfaklarda genellikle bulaşık makinesi de bulunur. Yemek depolamak için kullanılan kiler, mutfak dolabı ya da buzdolabı gibi ekler de mevcuttur.

Cumhuriyet, siyasi gücün halk ve temsilcileri tarafından paylaşıldığı bir devlet yönetim şeklidir ve yapısı gereği monarşinin yokluğu üzerine kuruludur.

<span class="mw-page-title-main">Veliki Novgorod</span> Rusyada şehir

Veliki Novgorod, Rusya içerisinde yer alan önemli şehirlerden biridir. Rusça büyük yeni şehir demektir.

Korporatizm, toplumun tarım, emek, askeri, iş, bilim veya lonca dernekleri gibi şirket grupları tarafından ortak çıkarlar temelinde örgütlenmesini savunan kolektivist bir siyasi ideolojidir. Terim, Latince corpus veya "insan vücudu"ndan türetilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Atatürk İlkeleri</span> Atatürkün politikalarını belirleyen altı ilke

Atatürk İlkeleri, Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk'ün yürürlüğe koyduğu, döneminin pragmatik politikalarını belirlemiş altı ilkedir. "Altı Ok" denilen altı ilkeye ilk olarak 1931'de "Kemalizm" adı verildi ve Atatürk'ün Dil Devrimi sürecinde, 1935'te Arapça Kemal adını 1937'ye dek kullanacağı Eski Türkçe Kamâl adıyla değiştirmesini takiben 13 Mayıs 1935'te "Kamâlizm" adıyla ülkenin kurucu ve tek partisi olan Cumhuriyet Halk Partisi'nin program ilkeleri olarak benimsendi. Daha sonra, 1937'de çıkarılan bir kanunla 1924 Anayasası'na eklenen ilkeler, anayasal olarak Türkiye'nin ulusal ideolojisi hâline geldi.

<span class="mw-page-title-main">İşçi sınıfı</span> alt kademe işlerde istihdam edilen toplum üyelerinden oluşan sosyal sınıf

İşçi sınıfı, sosyolojide ve gündelik konuşma dilinde kullanılan terim. Marksist terminolojide proletarya kavramıyla karşılık bulur.

İlerlemecilik, ilericilik ya da progressivizm, her alanda ileri düzeyde önlemler uygulayarak insanların mevcut durumlarını iyileştirmeyi ve toplumun statüsünü yükseltmeyi amaçlayan, bu doğrultuda toplumsal reformu destekleyen politik felsefedir. Bilim, teknoloji, ekonomik kalkınma ve sosyal organizasyondaki ilerlemelerin insanın yaşam koşullarını geliştirmede büyük öneme sahip olduğunu ifade eden İlerleme Düşüncesine dayanır. Modern siyasette ilerlemecilik, siyasi değişim ve hükûmet eylemlerinin desteği yoluyla sıradan insanların çıkarlarını temsil etmeyi amaçlayan bir sosyal veya siyasi harekettir ve genellikle sol-liberal geleneğin bir parçası bağlamında düşünülür. Ancak bu, ideolojilerin eş anlamlı olduğu anlamına gelmez.

Entelijansiya, "aydınlar topluluğu" anlamına gelen terim. Genellikle kültürel ve siyasal etkinliğe sahip entelektüel topluluk anlamında kullanılır. Rusça kökenli bir terim olan entelijansiya, sosyal bilimciler tarafından Rusya'da, özellikle 19. yüzyılda ayrı bir sınıf veya sosyal tabaka olarak aydınlar topluluğunu tanımlamakta kullanılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Nijni Novgorod</span>

Nijni Novgorod (Rusça: Ни́жний Но́вгород;

<span class="mw-page-title-main">İrlanda milliyetçiliği</span>

İrlanda milliyetçiliği, İrlandalıların bir millet olduğunu ileri sürmektedir. Bu terim, İrlanda'nın bölünmesinden bu yana genellikle birleşik bir İrlanda'nın desteklenmesi anlamına geliyor. İrlandalı milliyetçiler, İngiltere'nin 12. yüzyılın sonlarından beri İrlanda üzerinde değişen derecelerde hüküm ve etki sürdürdüğünü iddia etmektedirler.

Ancien Régime, Fransa Krallığı'nın Geç Orta Çağ'dan 1789'daki Fransız Devrimi'ne dek süren siyasi ve sosyal sistemi. Yönetimin giderek merkezileştiği bu dönemde yönetim şekli XIV. Louis devrinde mutlak monarşi seviyesine ulaştı. Bu süre zarfında Valois hanedanı, yerini Bourbon hanedanına bıraktığı 1589 yılına kadar hüküm sürmüştür. Ancien Régime, Henry IV, Louis XIII ve Louis XIV'ün ilk yılları da dahil olmak üzere bir dizi reform ve merkezileşme girişimiyle öne çıkmıştır. Merkezi bir devlet yaratma çabalarına rağmen, Ancien Régime Fransa'sı sistemik düzensizlikler ve çatışmalar ülkesi olarak kaldı. Merkezileşme dürtüsü, savaş yürütmek için fon ihtiyacı ve kişisel himaye sistemlerinin kurumsal sistemlerle değiştirilmesiyle körüklendi. Yargıçlar ve kraliyet danışmanları olarak intendants ve noblesse de robe'un devreye girmesi bölgesel soyluların kontrolünü zayıflatırken, bölgesel parlementoların kurulması başlangıçta kraliyet gücünün yeni bölgelere girmesini kolaylaştırdı ancak daha sonra ayrılık kaynağı haline geldi. Ancien Régime terimi zaman zaman Avrupa'nın diğer bölgelerindeki benzer feodal sistemleri tanımlamak için de kullanılmaktadır.

Antagonist çelişki veya uzlaşmaz çelişki, antagonist, yani zıt olan farklı sosyal sınıflar arasında uzlaşmaz çelişkiyi ifade eden terim. Özellikle Maoist teoride bu çelişkiye sıklıkla atıfta bulunulmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Üst sınıf</span>

Modern toplumlarda üst sınıf, alt sınıfa eks olarak, en yüksek sosyal statüye sahip, genellikle toplumun en zengin üyeleri olan ve en büyük siyasi güce sahip olan insanlardan oluşan sosyal sınıftır.

<span class="mw-page-title-main">Sovyet karşıtlığı</span>

Sovyet karşıtlığı, antisovyetizm ve Sovyetler Birliği hükûmetinin verdiği ad ile antisovetchina, Sovyetler Birliği'ne ve Sovyetler Birliği hükûmetine karşı yöneltilen hoşnutsuzluk, güvensizlik ve karşıtlıktır. Sovyet karşıtlığı genellikle antikomünizm ile paraleldir.

<span class="mw-page-title-main">Büyük Perm Knezliği</span>

Büyük Perm Knezliği veya kısaca Perm ya da Latince: Permia günümüz Rusya Federasyonu'nun Perm Bölgesi'nde varlığını sürdüren bir Orta Çağ Komi devletiydi.

<span class="mw-page-title-main">Beyaz-mavi-beyaz bayrak</span> 2022 Rusya-Ukrayna savaşının Rusyadaki muhaliflerinin sembolü olan bayrak

Beyaz-mavi-beyaz bayrak Rusya-Ukrayna savaşı sırasında Rusya'da 2022'de savaş karşıtı protestoların sembolü haline gelen bir bayrak. Bayrak ilk olarak 28 Şubat 2022'de Twitter'da bahsedildi ve ardından Rus muhalefet güçleri arasında yaygınlaştı. Aktivistlere göre bayrak, her şeyden önce insanları barış ve özgürlük için birleştirmenin bir simgesi. Veliki Novgorod bayrağının eski versiyonuyla süreklilik de kaydedildi. Novgorod Cumhuriyeti hükûmetinin en önemli kurumlarından biri, Vladimir-Suzdal prensliğinin aksine prensin yetkilerini sınırlayan "Novgorod Odası" idi.

<span class="mw-page-title-main">Detinet</span>

Detinet eski bir Rus şehir kalesi veya bir şehrin merkezi müstahkem bölümüdür ve kremlin (tahkimat), iç kale anlamına benzer bir kullanımı vardır. Terim, Kiev Knezliği'nde, Çernihiv'de, Veliki Novgorod'da, Kiev'de ve diğer bazı bölgelerde kullanılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Veche</span>

Veche, eski ve Orta Çağ Rusya'sında ve erken bir feodal toplumda yani devlet iktidarının oluşumundan önce Slav kökenli tüm halklar arasında sosyal, politik ve kültürel yaşamla ilgili kararların alındığı, ortak meseleleri tartışıldığı ve doğrudan acil sorunları ele alındığı bir meclistir.

<span class="mw-page-title-main">Lordlar Konseyi</span>

Lordlar Konseyi, Novgorod Cumhuriyeti'nin devlet organlarından olan Veche'ye bağlı ve boyarların ve en yüksek din adamlarının temsilcilerinden oluşan eski Roma Senatosu'na benzer danışma yönetim organıdır.

<span class="mw-page-title-main">Posadnik</span>

Posadnik, bazı Doğu Slav şehir veya kasabalarında belediye başkanına verilen isimdir. En önemlisi, posadnikler Novgorod ve Pskov Posadnikleriydi. Terim, Eski Kilise Slavcası "posaditi"den gelir, koymak veya yerleştirmek anlamına gelir. Bunun nedeni Kiev yönetiminin Posadnikleri atadığı yerleri kendi adına yönetmek için onları şehre yerleştirmesiydi. Ancak 12. yüzyılla birlikte yerel olarak seçildiler.