İçeriğe atla

Jesse Owens

Madalyalar

James Cleveland "Jesse" Owens
Amerika Birleşik Devletleri Amerika Birleşik Devletleri adına
Erkekler Atletizm
Olimpiyat Oyunları
Altın1936 Berlin100 metre
Altın1936 Berlin200 metre
Altın1936 Berlin4 x 100 metre bayrak
Altın1936 Berlinuzun atlama

James Cleveland "Jesse" Owens (12 Eylül 1913, Oakville - 31 Mart 1980, Phoenix), Amerikalı atlet. 1936 Yaz Olimpiyatları'nda dört altın madalya kazanmış, uzun atlamada kırdığı dünya rekoru 25 yıl boyunca geçilememiştir.

Gençliği

Alabama'da doğdu, 8 yaşında ailesiyle beraber Cleveland, Ohio'ya yerleşti. Cleveland'de lise öğrencisiyken Chicago'da yapılan Okullararası Ulusal Şampiyona'da üç birincilik elde etti (1933). Ohio Eyalet Üniversitesi adına yarıştığı On Büyükler Konferansı (Batı Konferansı) atletizm karşılaşmalarında, aynı gün içinde 100 yardayı 9.4 saniyede koşarak dünya rekorunu egale etti, 220 yardada 20.3 saniye, 220 yarda alçak engellide 22.5 saniye ve uzun atlamada 8.13 metre ile dünya rekorları kırdı (25 Mayıs 1935).

1936 Berlin

Berlin'deki 1936 Yaz Olimpiyatları'nda 100 metrede 10.3 saniye ile dünya rekorunu egale etti. 200 metrede 20.7 saniye ve uzun atlamada 8.06 metre ile olimpiyat ve dünya rekorlarını kırdı (1935'teki dünya rekoru o sırada resmen onaylanmamıştı). Aynı zamanda 400 metrede 39.8 saniye ile dünya rekorunu kıran ABD bayrak takımında yer aldı ve yarışın son 100 metresini koştu. Uluslararası Amatör Atletizm Federasyonu (IAAF) kabul ettiği bütün hız koşularındaki dünya rekorlarını bir süre tek başına ya da başkalarıyla birlikte elinde tuttu.

Owens, 1936 Berlin Olimpiyatlarında 100 metre, 200 metre, 4 x 100 metre ve uzun atlamada 4 altın madalya kazandı.

Nazi lideri Adolf Hitler, yazmış olduğu Mein kampf adlı kitapta Aryanları insanlığın en üstün hali olarak görmüş, ona göre bu en değerli etnik tür insanlık uygarlığının yaratıcısıydı. Aryanların kimler olmadığını söyleyerek tanımlayan Hitler onların siyahi, Doğulu ve Yahudi olmadığını belirtmiştir.[1] Dolayısıyla Nazi Almanyasında düzenlenen Olimpiyat Oyunlarında Nazi ideolojisine göre Aryan ırkına mensup Almanların, en üstün ırk olarak diğer ırkları ve siyahileri geçmeleri bekleniyordu. Jesse Owens kazandığı galibiyetle bu ideolijinin çıkarımlarını çürütmüştür. Owens'ın zafer kazandığı yarış sırasında Hitler'in stadyumdaki varlığı ve stadyumu terk edişine dair farklı rivayetler mevcuttur, ilaveten sanılanın aksine sıradan Almanların Owens'a büyük ilgi gösterdiği de dönemin tanıkları tarafından ifade edilmektedir.[2][3]

Sonraki hayatı

ABD'de ırkçılığın egemen olduğu bir dönemde olağanüstü başarılar kazanan atlet, ülkesine döndüğü büyük sıkıntılar yaşar. New York'da onuruna Waldrof-Astoria Otelinde düzenlenen geceye derisinin renginden dolayı binanın ön kapısından giremez.[4] Sporcu başardığı olağanüstü başarının ardından ABD Başkanı Franklin Delano Roosevelt tarafından Beyaz Saray'a çağrılmaz, tebrik bile edilmez.[4] Hayatının geri kalan kısmında sürekli olarak maddi sorunlarla boğuşan sporcu bir dönem para karşılığında atlarla yarışmasını eleştirenlere cevaben altın madalyaların yenilebilir olmadığını, utanılacak bir şey yaptığını düşünmediğini söylemiştir.[4]

Atletizmi bıraktıktan sonra gençleri yetiştirmeye yönelik faaliyetlerde görev aldı. ABD Dışişleri Bakanlığı adına Hindistan'a ve Uzak Doğu'ya iyi niyet gezileri yaptı, Illinois Eyaleti Spor Komisyonu Sekreterliğini üstlendi ve halkla ilişkiler uzmanı olarak çalıştı.

Ölümü

Owens'ın Oak Woods Mezarlığı'ndaki mezarı, 2022

Owens, 32 yaşından başlayarak 35 yıl boyunca günde bir paket sigara içicisiydi.[5] Aralık 1979'dan başlayarak, son derece agresif ve ilaca dirençli bir akciğer kanseri türüyle ara sıra hastaneye kaldırıldı. 31 Mart 1980'de Arizona, Tucson'da eşi ve diğer aile üyelerinin yanında, 66 yaşında öldü.[6] Chicago'daki Oak Woods Mezarlığı'ndaki Anılar Gölü'nün yanına gömüldü.

ABD Başkanı Jimmy Carter, Owens'ın Olimpiyat boykotunu iptal etme talebini görmezden gelmesine rağmen, öldükten sonra Owens'a saygı duruşunda bulundu: "Belki de hiçbir atlet insanın tiranlığa, yoksulluğa ve ırksal bağnazlığa karşı verdiği mücadeleyi bundan daha iyi simgeleyemezdi" sözlerini dile getirdi.

Kaynakça

  1. ^ Adolf Hitler, Mein Kampf, New English Translation by Thomas Dalton PhD, Redpill Action Publications, 2021 s.43
  2. ^ "Adolf Hitler, Jesse Owens and the Olympics Myth of 1936 | History News Network". historynewsnetwork.org. 18 Ekim 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Haziran 2022. 
  3. ^ "Was Jesse Owens snubbed by Adolf Hitler at the Berlin Olympics? | Britannica". www.britannica.com (İngilizce). 29 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Haziran 2022. 
  4. ^ a b c 11 Nisan 2017 tarihli olympic.org haberi 23 Mart 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce) 30 Mart 2022 tarihinde erişilmiştir
  5. ^ Murry R. Nelson (23 Mayıs 2013). American Sports: A History of Icons, Idols, and Ideas [4 Volumes]: A History of Icons, Idols, and Ideas. ABC-CLIO. s. 987. ISBN 978-0-313-39753-0. 27 Temmuz 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Temmuz 2022. 
  6. ^ "Jesse Owens Dies Of Cancer At 66: Hero of the 1936 Berlin Olympics". The New York Times. 1 Nisan 1980. 14 Ekim 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ağustos 2013. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Atletizm</span> spor dalı

Atletizm; koşu, yürüyüş, atma ve atlama branşlarını içeren; bir pist veya sahada yapılan dünyanın en eski sporlarından biridir. Bu tür fiziksel aktiviteler, çağlar boyunca tüm dünyada yaygın ilgi görmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Berlin Olimpiyat Stadyumu</span> Almanyanın Berlin şehrinde bulunan bir stadyum

Berlin Olimpiyat Stadyumu, 1936 yılında Berlin'de gerçekleşen Olimpiyat Oyunları için yapılmış olan stadyumdur. Berlin Olimpiyat Stadyumu, 1936 Yaz Olimpiyatları'ndan sonra, 1974 FIFA Dünya Kupası ve 2006 FIFA Dünya Kupası final maçına da ev sahipliği yaptı. Hâlen, Bundesliga'da mücadele eden Hertha Berlin'in maçlarını oynadığı stadyum 74.064 seyirci kapasitesine sahiptir.

<span class="mw-page-title-main">Asafa Powell</span>

Asafa Powell Jamaikalı sprinter. Genellikle 100 metre ve 4 × 100 metre bayrak yarışlarına katılır. 100 m dünya rekorunu siırasıyla 9.77 ve 9.74'lük dereceleri ile 2005(14 Haziran) ve 2008(1 Mayıs) yılları arasında elinde tutmuştur. Defalarca 10 saniye barajının altına inmiştir ve şu an 9.72'lik kariyer rekoru tüm zamanların en iyi 6. derecesidir.

<span class="mw-page-title-main">1936 Yaz Olimpiyatları</span>

1936 Yaz Olimpiyatları ya da resmî adıyla XI. Olimpiyat Oyunları, II. Dünya Savaşı öncesinde, 1936 yılında Almanya'nın başkenti Berlin'de düzenlenmiş uluslararası çok sporlu etkinlik. 26 Nisan 1931 tarihinde Berlin, Barselona'daki 29. IOC Oturumu'nda, Olimpiyat Oyunları'na ev sahipliği için teklif aldı ve bu teklif kabul edildi. O dönemde olimpiyat oyunları için yarışan diğer şehirler İskenderiye, Barselona, Buenos Aires, Köln, Dublin, Frankfurt, Helsinki, Lozan, Nürnberg, Rio de Janeiro ve Roma idi.

<span class="mw-page-title-main">Uzun atlama</span> olimpik bir spor dalı

Uzun atlama, atletizmin atlama branşına ait bir daldır.

<span class="mw-page-title-main">Avery Brundage</span> Amerikan basketbol oyuncusu

Avery Brundage, Amerikalı atlet, spor yöneticisi, sanat kolleksiyoncusu ve hayırsever. ABD Olimpiyat Komitesi ve IOC başkanlığı yaptığı dönemde aldığı kararlar oldukça tartışılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Carl Lewis</span> Amerikalı atlet

Frederick Carlton ("Carl") Lewis Amerikalı atlet. Dokuzu altın olmak üzere on olimpiyat madalyası ve sekizi altın olmak üzere on Dünya Şampiyonası madalyası kazanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Ahnenerbe</span> Nazi Almanyasında nasyonal sosyalizm ile birlikte spiritüel, eski Nordik Germen inanışlarını araştıran, Parapsikoloji ile ilgilenen ve medyumlardan oluşan gizli örgüt

Ahnenerbe, Nazi Almanyası'nda nasyonal sosyalizm ile birlikte, spiritüel, eski Nordik Germen inanışlarını araştıran, Parapsikoloji ile ilgilenen ve Nazi Partisini oldukça etkileyen medyumlardan oluşan gizli örgüt.

<span class="mw-page-title-main">Adolf Dassler</span> Adidas firmasının kurucusu

Adolf "Adi" Dassler, Adidas firmasının kurucusudur.

1968 Yaz Olimpiyatları'nda, erkeklerde 24, kadınlarda ise 12 olmak üzere toplam 36 atletizm mücadelesi yapıldı. Meksiko'daki yarışmalara 93 ülkeden 1031 atlet katıldı.

<span class="mw-page-title-main">Jackie Joyner-Kersee</span> Amerikalı atlet

Jackie Joyner-Kersee, Amerikalı atlettir. Kariyerini sonlandırmış olup, heptatlon ve uzun atlamada dünya rekorlarını kırmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Bobby Morrow</span> Amerikalı sürat koşucusu (1935 – 2020)

Bobby Joe Morrow, Amerikalı eski atlet. Melbourne'de düzenlenen 1956 Yaz Olimpiyatları'nda üç altın madalya kazanmıştı.

<span class="mw-page-title-main">Luz Long</span>

Carl Ludwig "Lu(t)z" Long, Berlin'deki 1936 Yaz Olimpiyatları'nda Gümüş madalya kazanan Alman sporcudur.

<span class="mw-page-title-main">Chūhei Nambu</span> Japon üç adım atlamacı, uzun atlamacı (atletizm), teknik direktör, gazeteci (1904-1997)

Chūhei Nambu Japon atlet. 2013 itibarıyla adına uzun atlama ve üç adıma atlama dalında iki dünya rekoru verilecek.

<span class="mw-page-title-main">Heinz Fütterer</span>

Heinrich Ludwig Fütterer, Eski Alman atlettir.

<i>Rüzgarın Oğlu</i>

Rüzgarın Oğlu, 1936 Berlin Olimpiyat Oyunlarında rekor kıran dört altın madalya kazanan Afrikalı-Amerikalı atlet Jesse Owens hakkında 2016 biyografik bir spor drama filmidir. Stephen Hopkins tarafından yönetilen ve Joe Shrapnel ve Anna Waterhouse tarafından yazılan filmde Owens rolünde Stephan James ve Jason Sudeikis, Jeremy Irons, William Hurt ve Carice van Houten başroldedir. Kanada, Almanya ve Fransa ortak yapımıdır.

<span class="mw-page-title-main">Tori Bowie</span>

Frentorish "Tori" Bowie, 100 m ve 200 m'de yarışan Amerikalı atletizm sporcusu. 2014 yılında uzun atlamada 6,95 m kişisel rekoruna sahiptir. 2017 100m dünya şampiyonu, 2016 Olimpiyatçısı ve üç Olimpiyat madalyası sahibidir.

Evelyn Ashford, emekli bir Amerikan kısa mesafe koşucusudur. 100 metre koşusunda 1984 Olimpiyat şampiyonudur ve olimpiyatlarda 100 metreyi 11 saniyeden az sürede koşan ilk kişidir.

Naoto Tajima, 1932 ve 1936 Olimpiyatlarında yarışan Japon atlet 1932'de uzun atlamada altıncı olurken, 1936'da uzun atlamada Jesse Owens ve Luz Long'un ardından üçüncü oldu ve üç adım atlama yarışmasını kazanarak 16.00 m'de dünya rekoru kırdı. Bu rekor, Adhemar da Silva'nın onu bir santimetre geçtiği 1951 yılına kadar devam etti.

<span class="mw-page-title-main">Ralph Boston</span> Amerikalı atlet (1939 – 2023)

Ralph Harold Boston, Amerikalı siyahi atlet. üç Olimpiyat madalyası alan ve uzun atlamada 27 fit sınırını aşan ilk sporcu oldu.