İçeriğe atla

Jebtsundamba Khutukhtu

8. Jebtsundamba Khutukhtu da Moğolların hükümdarı Bogd Khan'dı

Jebtsundamba khutuktu (Moğolca: ᠵᠠᠪᠽᠠᠨᠳᠠᠮᠪᠠ ᠬᠤᠲᠤᠭᠲᠤ / Жавзандамба хутагт / Dschavdsandamba chutagt, varyantları: Jevsundamba Khutukhtu ; Khalkha Jetsun DAMPA), Moğol Budizm içerisinde yer alan Geluk'un en yüksek mertebesi olan Lama'da verilen dinî bir unvandır.

Ayrıca Bogd Gegen (ᠪᠣᠭᠳᠠ ᠭᠡᠭᠡᠭᠡᠨ / Богд Гэгээн / Bogd Gegeen) olarak da bilinir. 1. Jebtsundamba Khutukhtu Dsanabadsar, Dalai Lama Ngawang Lobsang Gyatsho tarafından Taranatha'nın Trülku'su olarak tanınmıştır.

Jebtsundamba Khutukhtu listesi

İsim (Tibetçe ad ve unvanların listesi ) Doğum-Ölüm Wylie'ye göre transkripsiyonu
1. Lobsang Tenpe Gyeltshen, Dsanabadsar 1635-1723 blo bzang bstan pa'i rgyal mtshan, dznyA na ba dz ra
2. Lobsang Tenpe Drönme 1724-1757 blo bzang bstan pa'i sgron me
3. Yeshe Tenpe Nyima 1758-1773 ye shes bstan pa'i nyi ma
4 Lobsang Thubten Wangchug Jigme Gyatsho 1775-1813 blo bzang thub bstan dbang phyug 'jigs med rgya mtsho
5 Lobsang Tshuelhrim Jigme Tenpe Gyeltshen 1815-1841 blo bzang tshul khrims 'jigs med bstan pa'i rgyal mtshan
6 Lobsang Tenpe Gyeltshen 1842 / 1843-1848 blo bzang bstan pa'i rgyal mtshan
7 Ngawang Chökyi Wangchug Thrinle Gyatsho 1849 / 1850-1868 ngag dbang chos kyi dbang phyug 'phrin las rgya mtsho
8 Bogd Han, aslen: Ngawang Lobsang Chökyi Nyima Tendzin Wangchug 1870/1871 -1923/1924 ngag dbang blo bzang chos kyi nyi ma bstan 'dzin dbang phyug
9 Jampel Namdröl Chökyi Gyeltshen 1932 - 1. 2012 Mart 'jam dpal rnam grol chos kyi rgyal mtshan

Dış bağlantılar

Kaynakça

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Gustaf John Ramstedt</span>

Gustaf John Ramstedt, Fin Türkolog, Altayist.

<span class="mw-page-title-main">Moğolistan</span> Doğu ve Orta Asyada yer alan karasal bir ülke, devlet

Moğolistan, Doğu ve Orta Asya'da bulunan denize kıyısı olmayan bir ülkedir. Ülke toprakları tarihî Dış Moğolistan bölgesine denk düşer. Kuzeyde Rusya; güney, doğu ve batısında Çin'e bağlı İç Moğolistan ile Sincan Uygur Özerk Bölgesi vardır. Moğolistan'ın Kazakistan'a sınırı olmamasına rağmen ülkenin en batısı Kazakistan'ın doğu ucuna 37 kilometre uzaklıktadır. Ayrıca Kazakistan'dan sonra denize kıyısı olmayan en büyük ikinci ülkedir. Yüzölçümü 1.564.116 kilometre kare, nüfusu 3,3 milyon civarı olan Moğolistan, en geniş on dokuzuncu ülke ve en seyrek nüfuslu ülkedir. Ülke çok az ekilebilir toprağa sahiptir. Topraklarının çoğu bozkırdır. Kuzey ve batıda dağlar ve güneyde Gobi Çölü bulunur. Ulan Batur, ülkenin başkentidir ve yaklaşık olarak ülke nüfusun %38'ine ev sahipliği yapar. Ayrıca dünyanın en soğuk başkentlerinden biridir. Moğolistan yarı başkanlık sistemi ile yönetilen cumhuriyettir.

<span class="mw-page-title-main">Abaka</span> İlhanlıların ikinci hükümdarı.

Abaka Han, Moğolca: Абаха/Абага хан (Khalkha Kiril), ᠠᠪᠠᠭ᠎ᠠ
ᠬᠠᠨ
(Geleneksel yazı)
İlhanlı hükümdarı. Cengiz Han'ın torunu ve İlhanlılar devletinin kurucusu Hülagû Han'ın ve Yesuncin Hatun'un oğludur.

<span class="mw-page-title-main">Ulan Batur</span> Moğolistanın başkenti

Ulan Batur, Moğolistan'ın başkenti ve en büyük şehridir. Moğolcada "Kızıl Bahadır" anlamına gelen şehrin eski ismi Urga'dır. 2014 yılı itibarıyla nüfusu 1,3 milyondan fazladır.

<span class="mw-page-title-main">Moğolistan bayrağı</span> Ulusal bayrak

Moğolistan bayrağı, Moğolistan'ın günümüzde kullanımda olan bayrağı.

<span class="mw-page-title-main">Altay Dağları</span> Orta Asyada bir sıradağ

Altay dağları, Orta ve Doğu Asya'da bulunan; Rusya, Çin, Moğolistan ve Kazakistan'ın birleştiği ve İrtiş ve Obi nehirlerinin kaynaklarının bulunduğu sıradağdır. Sıradağ, kuzeydoğuda Sayan Dağları ile birleşir ve güneydoğuda giderek alçalarak Gobi Çölü'nün yüksek platosuyla birleşir. Yaklaşık 45° ila 52° K ve yaklaşık 84° ila 99° D arasında uzanır.

<span class="mw-page-title-main">Bayan Ölgii (il)</span> Moğolistanın batısında yer alan bir il.

Bayan-Ölgiy ili, Moğolistan'ın 21 ilinden biridir. İl, ülkenin en batısında yer almaktadır. Yüzölçümü 45,704.89 km² olan ilin nüfusu 2013 yılı itibarı ile 90.404'tür. İlin merkezi Ölgiy şehridir.

<span class="mw-page-title-main">Roman Ungern von Sternberg</span>

Kan Dökücü Baron ve Deli Baron olarak da tanınan Roman Nickolai Maximilian von Ungern-Sternberg, Baltık-Almanı kökenli bir subay ve Moğolistan'ı Mart-Ağustos 1921 tarihleri arasında yöneten korgeneraldir. Moğolistan ve Baykal Gölü çevresinde monarşik bir yapı kurmayı amaçlayan Sternberg, Mihail Aleksandroviç Romanov önderliğindeki Rus egemenliğini diriltmek ve Bogd Han'ın yönetimindeki Moğol Hanlığı'nı bu oluşuma destek vermeye çağırmayı amaçlamaktaydı. Baron, çoğunlukla komünistler ve Yahudilere karşı savaşmıştır. Sternberg, Kızıl Ordu tarafından ele geçirildikten sonra birçok savaş suçuyla yüz yüze kalmış ve idam edilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Brian Eno</span> İngiliz müzisyen, müzik yapımcısı, müzik kuramcısı ve görsel sanatçı (d. 1948)

Brian Eno,, ambient müzik janrını yaratmış olan Britanyalı kompozitör, prodüksiyoncu, klavyeci ve şarkıcıdır. 1980'ler ve 90'ların birçok popüler müzik grubunun yeni birer tını keşfetmelerine yardımcı olmuştur.

Hoton gölü Batı Moğolistanda Bayölge Özel Yönetimi içinde Altay Tavan Bogd Ulusluk Parkıda bir tatlı su gölüdür.

<span class="mw-page-title-main">Han-Ul</span>

Han-Ul, Moğolistan'ın başkenti Ulan Batur'un ilçelerinden biridir. İlçe şehrin güneyinde Bogd Han Dağı'nın eteklerinde yer almaktadır. Yüzölçümü 484.7 km² olan ilçenin nüfusu 2010 yılı itibarı ile 98,815'tir.

<span class="mw-page-title-main">Bogd Han Dağı</span> Dağ

Bogd Han Dağı, Moğolistan'ın başkenti Ulan Batur'un güneyinde yer alan bir dağdır.

<span class="mw-page-title-main">Bogd Han</span>

Bogd Han, Moğolistan'ın 1911 yılında Qing Hanedanı'ndan bağımsızlığını ilan etmesinin ardından 1911-1924 yılları arasında hanıdır.

<span class="mw-page-title-main">Bogda Dağı</span>

Bogda Dağı, Çin'in Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nde bulunan bir sıradağdır. Doğu Tanrı Dağları'nın bir parçası olup Urumçi'nin 60 km doğusunda yer almaktadır. Dağın en yüksek noktası 5.445 metre ile Bogda Zirvesi'dir. Burası Aşina'nın Atalar Mağarası olarak anılır. Antik çağda insanlar Bogda Zirvesi'ni kutsal bir dağ ve cennete ibadet yeri olarak görüyorlardı.

<span class="mw-page-title-main">Hüyten Zirvesi</span>

Hüyten Zirvesi, Moğolistan ile Çin arasında bulunan bir zirvedir. Tavan Bogd Dağı'nın beş zirvesinden biri olup 4.374 metre yüksekliği ile Moğolistan'ın en yüksek noktasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Tavan Bogd</span>

Tavan Bogd, Moğolistan'da Çin ve Rusya sınırında bulunan bir dağ masifidir. En yüksek zirvesi 4.374 metre yüksekliği ile Moğolistan'ın en yüksek noktası olan Hüyten Zirvesi'dir.

Moğolistan devlet başkanı, Asya ülkesi Moğolistan'da 1911 bu yana ülkenin en üst makamında bulunan kişiye verilen unvandır.

<span class="mw-page-title-main">Balingiyn Tserendorc</span>

Balingiyn Tserendorc Moğol siyasetçi. Tserendorc, Asya ülkesi Moğolistan'da 1923 ile 1928 yılları arasında başbakanlık makamında bulunmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Moğolistan Halk Cumhuriyeti</span> 1924-1992 yılları arasında Doğu Asyada hüküm sürmüş sosyalist devlet.

Moğolistan Halk Cumhuriyeti (Moğolca: Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улс, Bügd Nairamdakh Moğol Ard Uls, 1924 ile 1992 yıllar arasında Asya kıtasında bugünkü Moğolistan sınırları içerisinde egemen olan sosyalist devlet.

<span class="mw-page-title-main">Taranatha</span>

Tāranātha (1575–1634), Tibet Budizmi'nin Jonang okulundan bir Lama idi. O, yaygın olarak Jonang ekolünün en dikkate değer alimi ve temsilcisi olarak kabul edilir.