İçeriğe atla

Jean de Bethencourt

Jean de Béthencourt
Jean de Béthencourt'un sonraki betimlemesi
Kanarya Adaları kralı
Hüküm süresi1404–1425
Doğum1362
Grainville-la-Teinturière, Fransa Krallığı
Ölüm1425
Kanarya Adaları Krallığı
DiniRoma Katolik

Jean de Béthencourt (Fransızca söyleyiş: [ʒɑ̃ də betɑ̃kuːʁ]) (1362 – 1425), 1402'de Kanarya Adaları'na bir keşif gezisine öncülük eden ve önce Lanzarote'nin kuzey tarafına ayak basan bir Fransız kaşifti. Oradan Kastilya için Fuerteventura (1405) ve El Hierro adalarını yerel reislerini (majos ve bimbaches, eski halklar) devirerek fethetti. Béthencourt, Kanarya Adaları Kralı unvanını aldı, ancak fetih sırasında yardım sağlayan Kastilya Kralı III. Henry'yi efendisi olarak tanıdı.

Arka plan

Kanarya Adaları, görünüşe göre Cadiz'in Kartacalıları tarafından biliniyordu. Romalı yazar Yaşlı Pliny, onlara "Şanslı Adalar" adını verdi. Cenevizli denizci Lancelotto Malocello, 1312'de Kanarya Adaları'nın yeniden keşfedilmesiyle tanınır.[1] 1339'da Mayorkalı Angelino Dulcert, adalardan birini "Lanzarote" olarak etiketleyerek Kanarya Adaları'nın ilk haritasını çizdi.[2]

Yaşamı

Saint-Martin-le-Gaillard Baronu Jean de Béthencourt, Jean III Béthencourt ve Marie de Bracquemont'un oğlu olarak Normandiya eyaleti'nde Grainville-la-Teinturière'de doğdu. Kral V. Charles, Navarre kralı ile yaşadığı çatışmalar sırasında, Navarre taraftarlarına veya sahipleri savunmalarını sağlayamayacak durumda olanlara ait bölgedeki tüm kalelerin yıkılmasını emretti. Béthencourt'un babası Mayıs 1364'te Cocherel Savaşı'nda Bertrand du Guesclin'in[2] hizmetindeyken öldürüldü ve Jean hâlâ reşit değildi. Grainville 1365'te yıkıldı. 1377'de on beş yaşındaki Béthencourt, Anjou Dükü I. Louis'in hizmetine girerek yaver konumuna ulaştı. 1387 ile 1391 yılları arasında Louis de Valois ve Touraine Dükü'nün (daha sonra Orleans Dükü) onursal şansölyesi görevini üstlendi. 1387'de Fransa Kralı VI. Charles, Grainville'deki kalenin yeniden inşasına izin verdi.

Grainville'in efendisi olarak Béthencourt, yedi mahalleye ve topraklarından geçen tüm mallar üzerinde haklara sahipti. Grainville'i, Bertrand du Guesclin'in oğlu Longueville Kontu Olivier Du Guesclin'in bir vasalı olarak tuttu. Daha sonra, topraklarını Fransa'daki seferlerinin bir sonucu olarak kontrolü ele geçiren İngiltere Kralı V. Henry altında tuttu. Bu sıralarda, İngiltere ile Fransa arasındaki ilişkilerin istikrarsızlığından yararlanan Béthencourt'un her iki tarafa da korsanlık yapması olasıdır. 1392'de Paris'te Guillaume de Fayel ve Marguerite de Chatillon'un kızı Jeanne de Fayel ile evlendi.

Mehdiye Kuşatması

1390'da Cenevizli tüccarlar tarafından Kuzey Afrika korsanlığını çözmek için düzenlenen bir sefer olan Berberi Haçlı Seferi'nde Touraine Dükü'ne eşlik etti.[3] Doçun önerisi bir haçlı seferi olarak sunuldu. Bu nedenle, katılımcılarına prestij, borçları için bir moratoryum, davalardan muafiyet ve papalık endüljansı verecekti.[4] Bourbon Dükü II. Louis komutasındaki 1.500 şövalyeden oluşan Fransız kuvveti Tunus'ta Mahdia'yı kuşattı.

Fransızlar araziye aşina değildi, ağır kuşatma ekipmanından yoksundu, hafife aldılar ve iç çekişmelere bulaştılar.[4] Berberiler, daha ağır silahlı işgalcilerin üstesinden gelemeyeceklerini anladılar. Bunaltıcı sıcaktan bıkan ve yaklaşan kıştan kaygılanan Fransızlar, Cenevizliler tarafından müzakere edilen bir anlaşmayı kabul etti.

Béthencourt'un Cenevizlilerden Kanarya Adaları ile ilgili öyküler ve nadir ve pahalı bir boya yapmak için kullanılan bir liken olan orkilin varlığına dair hikâyeler duymuş olması olasıdır.[2] Burada da daha önce Orleans Dükü'ne hizmeti döneminde tanıdığı ve Kanarya Adaları'na kadar kendisine eşlik edecek olan Gadifer de la Salle ile tekrar bir araya geldi.

Kanarya Adaları'na Sefer

O zamanlar Kanarya Adaları'na çoğunlukla İspanyol tüccarlar uğrak yeriydi. Seferini finanse etmek için Aralık 1401'de Paris'teki 200 altın frank değerindeki evini ve diğer bazı küçük mülk parçalarını sattı. Kuzeni[5] Fransa'nın Kastilya büyükelçisi Robert de Bracquemont, Bethencourt'un mülkünün ipoteği karşılığında ona 7.000 pound borç verdi.[6] Moreri'ye göre, Kastilya Kralı III. Henry, Kanarya Adaları'nın fethini, görevi Béthencourt'a veren Braquemont'a emanet etti.[2]

1402 Norman seferi için yola çıkan gemilerden biri ("Le Canarien" den).

Béthencourt, 1 Mayıs 1402'de La Rochelle'den, çoğu Gascon ve Norman maceracılar, iki Fransisken rahip (Le Canarien'deki keşif gezisini anlatan Pierre Bontier ve Jean le Verrier[6]), daha önceki bir Kastilya seferinde tutsak alınan ve çoktan vaftiz edilen iki Guançe ve fethe önemli bir danışman ve yönetici olarak yardımcı olacak olan Jean Arriete Prud'homme ile birlikte 280 adamla yelken açtı.

Finisterre Burnu'nu geçtikten sonra, Cadiz'e girdiler ve burada denizcilerinden bazılarının o kadar korkmuş buldu ki yolculuğa devam etmeyi reddettiler. Béthencourt, birlikte yola çıktığı seksen mürettebattan elli üçüyle yelken açtı. İnsanların yaşadığı en kuzeydeki ada olan Lanzarote'ye vardı. Gadifer de la Salle takımadaları keşfederken Béthencourt, Kastilya sarayından takviye kuvvetleri aldığı Cádiz'e gitti. Bu sırada adada Gadifer ile başka bir subay olan Berthin de Berneval arasında bir güç mücadelesi çıkmıştı. Berthin, Béthencourt'un Normanları ile Gadifer'in Gasconları arasında anlaşmazlık çıkardı. Yerel liderler çatışmanın içine çekildi ve Béthencourt'un yokluğunun ilk aylarında çok sayıda kişi öldü. Bu süre zarfında Gadifer, Fuerteventura'yı fethetmeyi ve diğer adaları keşfetmeyi başardı. Ancak 1404'te Béthencourt'un dönüşüyle, sorunlu adaya barış yeniden getirildi. De la Salle ve Béthencourt, 1404'te Betancuria kentini (Fuerteventura adasının başkenti olarak) kurdu.

Yıllar sonra Bethencourt, adanın güneyindeki Arguineguin savaşında Gran Canaria adasının (canarios) yerlileri tarafından mağlup edildikten çok sonra "Büyük" unvanını aldı. 1425'te öldü ve Grainville-la-Teinturiere kilisesine gömüldü.

Uzak akrabalarının bazılarının adalarda büyük gücü ve serveti vardı. Günümüzde La Oliva olarak bilinen belediye bölgesinde Casa de Los Coroneles'i (Albayların Evi) inşa etmesiyle ünlü Ginés de Cabrera Béthencourt da dahil.

Béthencourt soyadı

Yerlileri soyadıyla vaftiz etme uygulaması ve adaların efendisi olarak onun yerine geçen yeğeni Maciot de Béthencourt'un çocukları sayesinde, Betancourt ve soyadının diğer biçimleri, Kanarya Adalılar ve Kanarya Adalı kökenli insanlar arasında, çocuksuz bir şekilde ölmesine rağmen, bugüne kadar oldukça sık görülüyor.[]

Ayrıca bakınız

  • Roccella tinctoria

Kaynakça

  1. ^ ""Lanzarote honors Lancelotto Malocello on the 700 anniversary of his arrival on the island", La Voz, April 27, 2012". 22 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ocak 2023. 
  2. ^ a b c d "Bernage, Georges. "Jean de Bethencourt, King Canary", Heritage Normand, No. 31, February - March, 2000". 29 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ocak 2023. 
  3. ^ Goodman, Jennifer Robin. Chivalry and Exploration, 1298-1630, Boydell & Brewer, 1998 9780851157009
  4. ^ a b Barbara Tuchman. A Distant Mirror. Alfred A. Knopf, New York, 1978 pp. 462-77. 
  5. ^ "La arquitectura del siglo XVI en Ávila: la casa de Bracamonte y el patrimonio abulense". Facultad de Geografía e Historia. Universidad de Salamanca: 60. 2011. doi:10.14201/gredos.110780. 28 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 January 2022. Bethencourt era primo de Mosén Rubí y no sobrino como se ha venido señalando, ya que era hijo de Marie de Bracquemont, hermana de su padre 
  6. ^ a b Descendants of Jean de Bethencourt 29 Aralık 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">İspanya</span> Afrikada toprakları bulunan güneybatı Avrupada bir ülke

İspanya (İspanyolca:

<span class="mw-page-title-main">Molière</span> Fransız oyun yazarı ve oyuncu (1622 - 1673)

Jean-Baptiste Poquelin daha bilinen adıyla Molière, Fransız oyun yazarı ve oyuncu.

<span class="mw-page-title-main">Kanarya Adaları</span> Atlas Okyanusunda İspanyaya bağlı takımadalar

Kanarya Adaları, Fas'ın batısında İspanya'ya bağlı, Atlas Okyanusu'nda yer alan takımadalar. Kanarya Adaları yerel idare bakımından 2 Ağustos 1982'de yürürlüğe giren bir kanunla Kanarya Adaları Özerk Topluluğu" olarak kabul edilmişlerdir. Kanarya Adaları Tenerife, Fuerteventura, Gran Canaria, Lanzarote, La Palma, La Gomera ve El Hierro olmak üzere başlıca 7 ada ile birkaç küçük adacıktan oluşur.

<span class="mw-page-title-main">Sardinya</span> İtalyada ada

Sardinya, Akdeniz'de, İtalya'ya ait bir ada. Akdeniz'in Sicilya'dan sonra ikinci en büyük adasıdır. Yüzölçümü 24.090 km² olup, ada nüfusu 1.656.960'tır. İtalya'nın batısında, Korsika'nın güneyindedir.

<span class="mw-page-title-main">Yüz Yıl Savaşı</span> Ortaçağ döneminde 116 yıl süren İngiliz-Fransız çatışmaları (1337–1453)

Yüz Yıl Savaşı (Yüz Yıl Savaşları), İngiltere Kralı III. Edward'ın Fransa tahtında hak iddia etmesiyle 1337'de başlayan ve ancak 116 yıl sonra 1453'te sona eren savaşlar dizisidir.

<span class="mw-page-title-main">Niğbolu Muharebesi (1396)</span> 1396da Osmanlı Devleti ile Avrupa devletleri arasında yaşanmış muharebe

Niğbolu Muharebesi, 25 Eylül 1396'da Sultan Yıldırım Bayezid liderliğindeki Osmanlı ordusunun Burgonya Dukalığı veliahtı ve asilzadelerinin liderliğini üstlendiği, ayrıca Kutsal Roma-Cermen İmparatorluğu, Fransa, Eflak, Lehistan, Britanya Krallığı, Macaristan, İskoçya Krallığı, Venedik Cumhuriyeti, Ceneviz Cumhuriyeti, St. Jean Şövalyeleri askerlerinden oluşan bir Haçlı ordusuyla, Tuna Nehri üzerinde bulunan Niğbolu Kalesi yakınlarında gerçekleşen ve Osmanlı kuvvetlerinin kesin zaferiyle sonuçlanmış bir muharebedir. Bu muharebe aynı zamanda Avrupa tarihçiliğinde, Niğbolu Haçlı Seferi diye de anılır ve Orta Çağ'ın son büyük haçlı seferi olarak nitelendirilmektedir. Bazı kaynaklarda savaşın tarihi 28 Eylül olarak verilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">İspanyol İmparatorluğu</span> Beş kıtada toprağı olan, dünyanın ilk küresel imparatorluğu

İspanyol İmparatorluğu, beş kıtada toprağı olan, dünyanın ilk küresel imparatorluğudur. İspanyol İmparatorluğu, İspanya veya İspanya hükümdarları tarafından fethedilen, miras kalan veya el konan arazileri kapsar. Bu arazilere Kuzey ve Güney Amerika'nın geniş kesimleri de dahildir. Hak iddia edilen ancak hiç ele geçirilemeyen topraklar da mevcuttur. Toplam arazilerin yüzölçümü 18. yüzyılın sonunda 18 milyon kilometre kare civarındadır. 16. ve 17. yüzyıllardaki kıtalararası yapısına rağmen koloni imparatorluğu deyimi 1768 yılı itibarıyla kullanılmaya başlanmıştır. 19. yüzyılda ise devlet yapısı tamamen kolonisel bir yapıya dönüşmüştür.

Taştan aletler, bundan yaklaşık 1.8 milyon yıl önce Fransa'da ilkel insanın bulunduğunu kanıtlamaktadır. Bölgede ilk modern insan 40.000 yıl önce ortaya çıkmıştır. Fransa tarihi için ilk yazılı kayıtlar Demir Çağı'ndan itibaren bulunmaktadır. Günümüzdeki Fransa, Galya olarak bilinen bir Roma İmparatorluğu eyaletinin üstüne kuruludur. Romalı tarihçiler, bölgede, dil farkıyla ayrılan üç büyük etnik grubun varlığını ortaya koymuşlardır: Galyalılar, Akuitanlar ve Belgalar. En büyük ve bölgeye en hakim grup olan Galyalılar, Galyaca konuşan Keltlerdi.

<span class="mw-page-title-main">Louis Antoine de Bougainville</span>

Louis Antoine de Bougainville, Fransız asker, diplomat, matematikçi, denizci ve kâşif.

<span class="mw-page-title-main">Fuerteventura</span>

Fuerteventura Adası, İspanya'da, Kanarya Adaları Özerk Topluluğu'na bağlı Las Palmas ilinde ada. Atlas Okyanus'nda bulunup kuzeybatı Afrika sahillerinden 97 km uzaklıktadır. Kanarya Adaları takım-adalarının doğusunda bulunan adalardan olup Lanzarote adasının güneybatısında ve Gran Canaria adasının doğusunda yer alır.

<span class="mw-page-title-main">Gran Canaria</span>

Gran Canaria İspanya'ya ait olan Kanarya Adaları Özerk Topluluğu'na bağlı Las Palmas ilinde bulunan bir adadır. Grand Canaria adası 7 büyük adadan oluşan Kanarya takım-adalarının alan bakımından Tenerife ve Fuerteventura'den sonra üçüncü büyüğü. Yüzölçümü 1.560 km² nüfusu ise 851.231 kişidir. Takımadaların en kalabalık ikinci adasıdır. Takım adaların nüfusunun yaklaşık %40'ı Grand Canaria'da yaşamaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Fransa-Osmanlı ittifakı</span> Tarih Yazılısı

Fransa-Osmanlı ittifakı, 1536'da Fransa kralı I. François ile Kanuni Sultan Süleyman arasında teşekkül etmiştir. Bu stratejik ve bazen de taktiksel olan ittifak, Fransa tarihinin en önemli ittifaklık ilişkilerinden birisidir. Bu ittifakın aynı zamanda İtalyan Harplerine de kısmen de olsa etkisi olmuştur. Fransız-Osmanlı ittifakı 1553 yılında Fransa kralı II. Henry döneminde zirveye ulaşmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Atina Dükalığı</span> 1205 ilâ 1458 arasında hüküm sürmüş devlet

Atina Dükalığı, 1205’ten 1458’e kadar 253 yıl süren, dört ayrı hânedanlıktan 27 dük tarafından idare edilmiş bir tarihi devlettir. Bu hanedanların ilk ikisi Fransız, sonrakiler Katalan ve İtalyan'dır. Yıldırım Bâyezid devrinde Osmanlı’ya tâbi oldu ve Fâtih’in Atina’ya girmesiyle büsbütün târihe karıştı.

<span class="mw-page-title-main">V. Charles</span> Fransız hükümdar (1338-1380)

V. Charles, Bilge olarak adlandırılır, 1364'ten 1380'deki ölümüne kadar Fransa kralı. Saltanatı, Fransa için erken bir zirve noktası oldu. Yüz Yıl Savaşları sırasında orduları İngilizlerin elindeki toprakların çoğunu geri aldı.

<span class="mw-page-title-main">II. Jean</span> Fransa Kralı

II. Jean –, İyi olarak adlandırılır, 1350'den 1364'teki ölümüne kadar Fransa Kralıydı. İktidara geldiğinde Fransa birçok felaketle karşı karşıyaydı: nüfusunun yaklaşık üçte biri ile yarısını öldüren Kara Ölüm; Jacqueries olarak bilinen halk isyanları; ülkeyi yağmalayan rutinlerin özgür şirketleri ; ve Jean'ın yakalandığı 1356 Poitiers Muharebesi da dahil olmak üzere feci askeri kayıplarla sonuçlanan İngiliz saldırganlığı.

<span class="mw-page-title-main">VI. Philippe</span> Fransa kralı (1293-1350; hd. 1328-1350)

VI. Philippe, Şanslı olarak adlandırılır, Valois Hanedanı'ndan Fransa'nın ilk kralıydı. 1328'den ölümüne kadar hüküm sürdü.

<span class="mw-page-title-main">III. Philippe</span>

III. Philippe, lakabı Cesur Philippe, 1270-1285 yılları arasında Fransa kralı. Dış politikada ve askeri alanda büyük ölçüde başarısızlığa uğramasına karşın krallık yönetiminin otoritesini pekiştirmiş ve ülke topraklarını genişletmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Burgonya Düklüğü</span>

Burgonya Düklüğü, Duché de Bourgogne (Fransızca) veya Hertogdom Bourgondië (Felemenkçe), Frank Krallığı'nın parçalanmasıyla 877'de bağımsız siyasi bir yapıya kavuşmuş ve 1477'ye kadar bağımsızlığını muhafaza edebilmiştir. Bu süre zarfında farklı hanedanlar dukalığı yönetmiştir. Dokuzuncu yüzyılın sonunda kurulan üçüncü Burgonya Krallığı'nı yöneten hanedanlık 956'da sona erdikten sonra bir Robertiyen ailesi tarafından yönetilen Burgonya, bu ailenin 1361'de sona ermesiyle birlikte, 1364'te Fransız kralı II. Jean'ın dördüncü oğlu Cesur Filip'e verilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Emmanuel-Joseph Sieyès</span> Fransız devlet adamı ve rahip (1748 – 1836)

Emmanuel-Joseph Sieyès ya da abbé Sieyès, Fransız Katolik din adamı, siyasi deneme yazarı ve diplomattı. Fransız Devrimi'nin en önemli siyasi teorisyenlerinden olan Sieyès, Fransız Konsülü'nde Birinci Fransa İmparatorluğu'nda önemli bir rol oynadı.

<span class="mw-page-title-main">Gadifer de la Salle</span> Fransız kaşif (1355 – 1422)

Gadifer de La Salle, Jean de Béthencourt ile birlikte Kastilya Krallığı adına Kanarya Adaları'nı fetheden ve keşfeden Poitou kökenli bir Fransız şövalyesi ve haçlıydı.