İçeriğe atla

Jean-Charles de Borda

Jean-Charles de Borda
Doğum4 Mayıs 1733(1733-05-04)
Dax
Ölüm19 Şubat 1799 (65 yaşında)
Paris
VatandaşlıkFrensız
Kariyeri
DalıMatematik
İmza

Jean-Charles de Borda (4 Mayıs 1733, 19 Şubat 1799) Fransız matematikçi, fizikçi, sosyal bilimci ve denizci.

Hayat hikâyesi

Borda, Jean-Antoine de Borda ve Jeanne-Marie Thérèse'nin oğlu olarak Lacroix Dax şehrinde doğdu.[1] Borda'nın 1756 yılında Memoire sur le mouvement des projectiles adlı eseri bir askeri mühendis olarak çalışmalarının bir ürünüdür. Bunun için, 1764 yılında Fransız Bilimler Akademisi'ne seçildi.

Borda, Karayipler'de kronometrelerdeki gelişmeler üzerinde test yapan bir denizci ve bir bilim adamıydı. 1777 ve 1778 yılları arasında Amerikan Bağımsızlık Savaşı'na katıldı. 1781 yılında, o Fransız Donanmasındaki birkaç gemiden sorumlu olmuştur. 1782 yılında, İngiliz tarafından esir edildi ve kısa bir süre sonra Fransa'ya döndü. Su çarkları ve pompalar üzerinde iyileştirmeler yapan, bir Fransız Donanması mühendisi olarak döndü. 1784 yılında Fransız Donanması Gemi İnşaatçılığı Müfettişi olarak görevlendirildi ve donanma mimarı Jacques-Noël Sané'nin yardımı ile 1786 yılında Sané, standart tasarımları Sane'nin tasarımlarına dayalı olan Fransız donanmasını yeniden canlandırmak için büyük bir inşaat programını tanıttı.

1770 yılında Borda, Borda kuralı olarak adlandırılan bir sıralı tercihli oy sistemini formüle etti. Fransız Bilimler Akademisi 1801 yılında Napolyon Bonapart Akademi başkanı olduktan sonra kendi yönteminin kullanılması için ısrar eden Napolyon Bonapart tarafından bozulana kadar yirmi yıl için kendi üyelerini seçerken Borda yöntemini kullandı. Borda kuralı günümüzde bazı akademik kurumlar, yarışmalar ve çeşitli siyasi ülkelerde kullanılmaktadır. Borda kuralı ayrıca Quota Borda sistemi ve Nanson yöntemi gibi diğer yöntemler için bir temel olarak kullanılmıştır.

1778 yılında boylam hesaplamak için Lunar Uzaklıkları kısaltan kendi yöntemini yayınladı. Bu yöntem hala konum ayarlama ve navigasyon için kullanılan en iyi birkaç matematiksel yöntem arasında kabul edilir. Ayrıca bu yöntem Lewis ve Clarke tarafından ve kullanılan, örneğin; 1778 yılında, O hala pre-kronometre gün navigasyon ve konum sabitleme için birkaç benzer Matematiksel prosedürleri en iyi olarak kabul, boylam hesaplamak için Lunar Mesafeler azaltarak onun yöntemi yayınladı Kuzey-batı Amerika Birleşik Devletleri kendi araştırma sırasında kendi enlem ve boylam.

Yaptığı katkıların bir diğeri Delambre ölçümlerine uygun gelen metrik sistemin temeli olan standart metreyi icat etmesidir. Bir diğeri Toulon donanma müzesinde sergilenen Reflecting Circle'dır.[2]

Kaynakça

  1. ^ Hockey, Thomas (2009). The Biographical Encyclopedia of Astronomers. Springer Publishing. ISBN 978-0-387-31022-0. 16 Aralık 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Ağustos 2012. 
  2. ^ Tables Trigonométriques Décimales ou Table des Logaritihmes des Sinus, Sécantes et Tangentes, Suivant la Divisiondu Quart de Cercle en 100 degrés, du Degré en 100 Minutes, et de la Minute en 100 Secondes revues, augmentées et publiées par J. B. Delambre, Paris, AN IX (1801), L'Imprimerie de la République

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">III. Selim</span> 28. Osmanlı padişahı (1789–1807)

III. Selim, divan edebiyatındaki mahlasıyla İlhami, 28. Osmanlı padişahı ve 107. İslam halifesidir.

<span class="mw-page-title-main">Napolyon Bonapart</span> Fransız asker ve imparator (1769–1821)

Napolyon Bonapart veya I. Napolyon kısaca Napolyon, Fransız asker, politikacı ve 1804-1814 arası Fransa imparatoru. Gerek Fransız Devrim Savaşları gerekse Napolyon Savaşları sırasında Fransa'ya önderlik ettiği gibi tüm Avrupa'yı da etkilemiş önemli bir komutandır. Girdiği savaş ve çatışmaların büyük bölümünü kazanmış, 1815'teki nihai yenilgisine kadar hızla Avrupa kıtasının hakimiyetini ele geçirmiştir. Tarihteki en önemli komutanlardan biri olan Napolyon'un savaşları dünyanın her yerinde askerî okullarda ders olarak okutulmaktadır ve kendi Avrupa tarihinin en ünlü ve en tartışmalı siyasi figürlerinden birisidir.

<span class="mw-page-title-main">Safranbolulu İzzet Mehmed Paşa</span> 158. Osmanlı sadrazamı

Safranbolulu İzzet Mehmed Paşa III. Selim saltanatında 19 Ekim 1794 - 30 Ağustos 1798 tarihleri arasında üç yıl on ay on iki gün Sadrazamlık yapmış Osmanlı devlet adamı.

<span class="mw-page-title-main">Fransa'nın Mısır ve Suriye seferi</span>

Mısır Seferi, 1798-1801 yılları arasında Fransa'nın Mısır ve doğu ticaret yolları üzerinde üstünlük elde etme amacıyla sürdürdüğü askeri sefer; 1798-1802 Osmanlı-Fransız Savaşı ve İkinci Koalisyon Savaşı'nda evre.

<span class="mw-page-title-main">Napolyon Savaşları</span> Savaş dönemi

Napolyon Savaşları, Fransız Devrim Savaşları'nın ardından Napolyon önderliğindeki Fransa ile Avrupa'nın diğer güçlü devletlerinin oluşturduğu koalisyon arasında gerçekleşen savaş dönemi. Başlangıç tarihinin hangi yıl olduğuna dair tarihçiler ve araştırmacılar arasında fikir birliği yoktur. 1800-1815 yılları arasında, yaklaşık 15 yıl sürmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Fransız Bilimler Akademisi</span> XIV. Louis tarafından 1666 yılında kurulan Fransız bilim topluluğu

Fransız Bilimler Akademisi, XIV. Louis tarafından 1666 yılında kurulan Fransız bilim topluluğudur. Fransa'daki bilimsel araştırmaları teşvik etmesi amacıyla Jean-Baptiste Colbert'in önerisiyle kurulmuştur. 17. ve 18. yüzyıldaki bilimsel gelişmelerde önemli bir payı ve öncü statüsü vardır. Ayrıca ilk bilimler akademilerindendir. Bugün, Fransa Enstitüsünü oluşturan beş akademiden bir tanesidir.

<span class="mw-page-title-main">Antoine-Jean Gros</span> Fransız ressam (1771 – 1835)

Baron Antoine-Jean Gros, Fransız ressamdı.

<span class="mw-page-title-main">Horatio Nelson</span> İngiliz deniz subayı

A. Horatio Nelson, Napolyon Savaşlarında savaşmış İngiliz deniz subayıdır. Norfolk'da doğup Trafalgar savaşı sırasında, 47 yaşında ölmüştür. İngilizlerin ünlü denizcisidir. 1771-1805 yılları arasında denizcilik yapmıştır.

<span class="mw-page-title-main">François-René de Chateaubriand</span> Fransız yazar, politikacı ve diplomat (1768–1848)

François-René de Chateaubriand, Fransız yazar, politikacı ve diplomat. Fransız edebiyatı'nda Romantizm'in kurucusu kabul edilir.

<span class="mw-page-title-main">İmparatorluk Muhafızları (I. Napolyon)</span>

İmparatorluk Muhafızı başta doğrudan Fransa İmparatoru Napolyon Bonapart komutasındaki önceleri az sayıda olan ve sonrasında sayıları artan seçkin askerleri tanımlar. Muhafızlar muharebe sırasında imparatorun kişisel güvenliğinden sorumluydular ve nadiren muharebeye dahil olurlardı. Muhafızlar piyade, süvari, topçu, istihkâm ve denizci sınıflarından oluşurdu. Ayrıca muhafızlar arasında deneyim ve kıdeme göre bir ayrım da söz konusuydu. En deneyimli ve en kıdemliden başlamak üzere Eski Muhafızlar, Muhafızlar ve Genç Muhafızlar olacak şekilde üç kademe bulunurdu.

<span class="mw-page-title-main">Denizci cumhuriyetler</span>

Denizci cumhuriyetler İtalya'da Orta Çağ'da ortaya çıkan ve gelişen şehir devletlerini tanımlar. Bunlardan en bilinenleri Pisa, Ceneviz ve Venedik'tir. Bu devletler birbirleriyle hem askeri hem de ekonomik anlamda rekabet halinde olmuşlardır. 10 ila 13. yüzyıllar arasında Akdeniz bölgesinde egemenlikleri altındaki ticaret yollarını korumak ve genişletmek için güçlü donanmalar kurmuşlardır. Bu açıdan Haçlı Seferleri'ne lojistik olarak büyük destek vermişlerdir. Cumhuriyetler güçlü imparatorluklar arasında hayatta kalabilmek için çok çeşitli ittifaklarda bulunmuşlardır.

<span class="mw-page-title-main">Dominique Jean Larrey</span> Fransız hekim (1766-1842)

Dominique Jean Larrey, Fransız cerrahtır. Napolyon'un ordusunda çalışan Larrey, savaş alanı tıbbında hizmet veren bir mucittir. Larrey'nin ilk modern askeri hekim olduğu sıkça dile getirilir. Bazı yazıları ve çalışmaları günümüzde halen değerli kaynaklar olarak ele alınmaktadır. Savaş alanı tıbbında ve triyajda önemli bir yenilikçi, genellikle ilk modern askeri cerrah olarak kabul edilir.

<span class="mw-page-title-main">Fransız Devrim Savaşları</span> Fransa Cumhuriyeti ve diğer Avrupalı devletler arasındaki 1792den 1802ye kadar süren savaş

Fransız Devrim Savaşları 1792'den 1802'ye kadar süren Fransız Devrimi'nin sonucu olarak ortaya çıkan bir dizi kapsamlı askeri çatışmadır. Çatışmalar Fransa'yı İngiltere, Avusturya, Prusya, Rusya ve diğer birçok ülkeyle karşı karşıya getirdi. Savaşlar iki döneme ayrılır: Birinci Koalisyon Savaşı (1792-1797) ve İkinci Koalisyon Savaşı (1798-1802). Başlangıçta Avrupa ile sınırlı olan mücadele giderek küresel boyut kazandı. Fransa, on yıllık sürekli savaş ve saldırgan diplomasiden sonra, Avrupa'nın çoğuna karşı savaş için tamamen seferber edilmiş olan geniş Fransız nüfusu çok büyük ve güçlü ordusu sayesinde İtalya Yarımadası'ndaki, Aşağı Ülkeler'deki ve Renanya'daki toprakları fethetti. Fransızların bu çatışmalardaki başarısı, askeri işgali ve devrimci ilkelerin Avrupa'nın büyük bir bölümüne yayılmasını sağladı.

<span class="mw-page-title-main">René Primevère Lesson</span> Fransız hekim (1794-1849)

René Primevère Lesson, Fransız cerrah, doğa bilimci, ornitolog ve herpetolog.

<span class="mw-page-title-main">Dominique Vivant Denon</span> Fransız sanat tarihçisi (1747-1825)

Dominique-Vivant Baron Denon, Fransız sanatçı, ressam, diplomat, yazar ve arkeolog.

<span class="mw-page-title-main">Commandos Marine</span>

Commandos Marine, Fransa Deniz Kuvvetleri'ne bağlı deniz komando birimidir. Yeşil Bereliler olarak da adlandırılırlar. 1942 yılında kurulmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Sidney Smith</span> İngiliz siyasetçi

Oramiral Sir William Sidney Smith bir İngiliz deniz subayıydı. Hizmet verdiği Amerikan ve Fransız devrimci savaşlarından sonra Amiral rütbesine kadar yükseldi. Napolyon Bonapart, hayatının ilerleyen dönemlerini anımsatarak, "Bu adam benim kaderimi kaçırdı" demiştir.

1798-1802 Osmanlı-Fransız Savaşı, Fransız Devrim Savaşları'nda evre.

<span class="mw-page-title-main">Ernest Mouchez</span> Fransız gökbilimci (1821 – 1892)

Ernest Amédée Barthélemy Mouchez, Paris Gözlemevi'nin müdürü olan ve 1887'de talihsiz Carte du Ciel projesini başlatan Fransız deniz subayıydı.

<span class="mw-page-title-main">Musée des Beaux-Arts de Rouen</span>

Musée des Beaux-Arts de Rouen, kuzeybatı Fransa'da Normandiya'da Rouen'de bulunan bir Sanat müzesi’dir. 1801'de Napolyon Bonapart tarafından kuruldu ve Louis Sauvageot tarafından tasarlanan ve 1877 ile 1888 yılları arasında inşa edilen bir binadadır. Koleksiyonları arasında resimler, heykeller, çizimler ve sanat objeleri vardır.