İçeriğe atla

Jarkent Camii

Koordinatlar: 44°9′46.9″K 80°0′2″D / 44.163028°K 80.00056°D / 44.163028; 80.00056
Jarkent Camisi
Cami girişi

Jarkent Camisi (Kazakça: Жаркент мешіті, Jarkent meşiti; Rusça: Жаркентская мечеть, Jarkentskaya meçet’), Kazakistan'ın güneyindeki Jarkent şehrinde bulunan eski bir cami. Cami binası günümüzde müze olarak kullanılmaktadır.

Tarihi

Cami, Jarkent yerlisi Uygur iş adamı Vali Ahun Yoldaşev'in finansmanıyla[1] Çinli mimar Hóng Fēng (Çince (basitleştirilmiş): 鸿峰; Çince (geleneksel): 鴻峰) tarafından tasarlandı;[2] caminin inşası da 1887 ile 1892 yılları arasında yer aldı. 1910 yılında yer almış bir deprem sırasında bina büyük hasarlara uğradı.

Bolşevikler iktidara geldikten sonra dinî faaliyetler hükûmet baskılarına gitgide daha fazla maruz kaldı ve birçok ibadethane kapatıldı; Jarkent Camisi de bu kapatılan ibadethanelerden biri oldu. Bunun ardından bina birçok farklı işlev gördü: caminin buluşma alanı ilk olarak asker kışlası, sonra da tahil depolama alanı olarak kullanıldı. Caminin medresesiyse sinema ve yaşam alanı olarak kullanım görmüştür. Bu şekilde cami özgün görünümünü kaybetti. SSCB Mimari ve İnşa Bilimleri Akademisi'nin Kazakistan kolu, bina üzerinde kapsamlı araştırma çalışmaları yürüttü; bu sürecin sonucu olarak bina tarihî bir anıt olarak tanınma kazandı ve devlet koruması altına alındı. 1967 ile 1978 yılları arasında camiye kapsamlı restorasyon çalışmaları yapıldı ve caminin özgün görünümü geri getirildi.[3] 24 Mart 1978 tarihinde binanın içinde bir mimarlık ve sanat müzesi açıldı.

Özellikleri

Caminin toplam alanı 28 x 54 metredir. Binada ayrıca 19 metre yüksekliğinde bir minare ve caminin kendisine bağlı bir medrese vardır. Jarkent Camisi, 1982 yılında "Kazakistan'ın cumhuriyetlik önemi olan tarihi ve kültürel anıtları [ru]" listesine eklendi. Bu zamandan beri binaya kapsamlı yenileme çalışmaları yapılmıştır.

Hui Çinlilerine ait camilere benzer şekilde bu binanın mimari tarzı Budist pagoda mimarisinden büyük oranda esinlenmiştir. Günümüz Jarkent Camisi popüler bir turizm merkezidir.

Ayrıca bakınız

Wikimedia Commons'ta Zharkent Mosque ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur

Kaynakça

  1. ^ Larisa Ştoppel’ (Лариса Штоппель) (3 Ağustos 2012). "В Жаркенте исторические достопримечательности находятся под угрозой полного разрушения". zakon.kz (Rusça). 7 Ekim 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Haziran 2020. 
  2. ^ ""中国梦 丝路梦"哈萨克斯坦完美收官 正式开启欧洲之旅". C114 (Çince). 12 Ağustos 2015. 11 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Haziran 2020. 
  3. ^ "ДЕРЕВЯННАЯ МЕЧЕТЬ, ПОСТРОЕННАЯ БЕЗ ЕДИНОГО ГВОЗДЯ". Qazaqstan Tarihy (Rusça). 4 Ekim 2017. 12 Ekim 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Haziran 2020. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Selimiye Camii</span> Edirnede tarihi bir cami

Selimiye Camii, Osmanlı padişahı II. Selim döneminde Mimar Sinan'ın yaptığı ve Osmanlı'nın önceki başkenti Edirne'de bulunan bir külliyedir. Mimar Sinan'ın 80 yaşında yaptığı ve "ustalık eserim" şeklinde nitelendirdiği Selimiye Camii, gerek Mimar Sinan'ın, gerek Osmanlı mimarisinin en önemli eserleri arasında sayılır.

<span class="mw-page-title-main">Uygurlar</span> Doğu Türkistanda yaşayan Türk soylu halk ve bu halktan olan kimse

Uygurlar veya Uygur Türkleri, Orta ile Doğu Asya'dan kaynaklanan ve kültürel olarak bu bölgelerle bağlı bir Türk azınlık etnik grubudur. Uygurlar Çin'in resmî olarak tanıdığı 55 etnik azınlıktan biridir. Çin'in kuzeybatısındaki Sincan Uygur Özerk Bölgesi, Uygurların memleketi olarak tanınır. Bununla birlikte, Çin Hükûmeti, Uygurları yalnızca çok kültürlü bir ulusa ait olan bölgesel bir azınlık olarak tanır ve Uygurların yerli bir halk olduğu yönündeki kavramı reddetmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Almatı</span> Kazakistanın eski başkenti ve en kalabalık nüfusuna sahip şehri, ilçesi

Almatı, Kazakistan'ın 2.000.900 nüfuslu ve en büyük şehridir. Almatı Kazakistan'ın eski başkentidir.

<span class="mw-page-title-main">Kaba İlçesi</span>

Kaba İlçesi,, Çin'in Sincan Uygur Özerk Bölgesinin kuzeyinde, Altay İline bağlı bir İlçedir.

<span class="mw-page-title-main">Taşkurgan Tacik Özerk İlçesi</span>

Taşkurgan Tacik Özerk İlçesi, Çin'de Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nin batısında, Kaşgar İli'inde bir "Tacik" özerk ilçesidir.

<span class="mw-page-title-main">Doğramacızade Ali Sami Paşa Camii</span>

Doğramacızade Ali Paşa Camii Ankara'nın Çankaya ilçesinde, Bilkent semtinde bulunan cami.

<span class="mw-page-title-main">Şakirin Camii</span> İstanbul, Üsküdardaki bir cami

Şakirin Camii, İstanbul’un Üsküdar ilçesinde, Karacaahmet Mezarlığı girişinde yer alan; 7 Mayıs 2009 gününde hizmete açılmış camidir.

<span class="mw-page-title-main">Çamlıca Camii</span> İstanbulun Çamlıca semtinde bir cami

Çamlıca Camii, Türkiye'nin İstanbul şehrinde yer alan bir camidir. Çamlıca, Üsküdar'da yapımına 29 Mart 2013'te başlanan ve 3 Mayıs 2019'da açılışı yapılan cami, cumhuriyet tarihinin en büyük camisidir. 63 bin kişi kapasiteli ve 6 minareli cami 57 bin 500 metrekarelik alana sahiptir. Cami külliyesinde aynı zamanda müze, sanat galerisi, kütüphane, bin kişilik konferans salonu, 8 sanat atölyesi ve 3 bin 500 araçlık otopark bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Kebir Camii</span>

Kebir Camii, Kırım Özerk Cumhuriyeti'nin tarihi adıyla Akmescit, günümüzdeki adıyla Simferopol şehrinde bulunan 16. yüzyıldan kalma tarihi cami. Kırım'ın ana camisi olarak kabul edilir. Bu camide Müftünün ikametgâhı ve Kırım Müslümanlarının dini yönetimi bulunur. Cami Kurçatov Caddesi üzerinde yer almaktadır. Akmescit'teki en eski ve en önemli mimari yapılardan biridir. Kebir Camii, Ukrayna'nın kültürel mirasının bir anıtı statüsüne sahiptir.

<span class="mw-page-title-main">Hazret Sultan Camii</span>

Hazret Sultan Camii, Kazakistan'ın başkenti Astana'da bulunan bir camidir. 2012 yılında tamamlanmış olup Kazakistan ve Orta Asya'nın en büyük camisidir. Adını Hazret Sultan olarak da anılan Türk mutassavıf ve şair Hoca Ahmed Yesevi'den almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Nur Astana Camii</span>

Nur Astana Camii, Kazakistan'ın başkenti Astana'da bulunan bir camidir. Orta Asya'nın üçüncü büyük camisi olup 40 metrelik yüksekliği Muhammed'in peygamber olduğu yaşını minarelerin 63 metre yüksekliği ise Muhammed'in öldüğü zamanı simgelemektedir.

Hz. Ömer Camii, Türkmenistan'ın başkenti Aşkabat'ta bulunan bir camidir. Cami, 2018 yılında tamamlanmış olup Parahat-7 mahallesinde yer almaktadır. 3,000 kişilik bir kapasiteye sahiptir ve dört adet minareden oluşmaktadır.

Kurbankulu Hacı Camii, Türkmenistan'ın Merv kentinde bulunan bir camidir. Cami, 2009 yılında tamamlanmış olup adını Türkmenistan cumhurbaşkanı Kurbankulu Berdimuhammedov'dan almaktadır. 2,500 kişilik bir kapasiteye sahiptir ve dört adet minareden oluşmaktadır.

Küleç Camii, Kırım Hanlığı sırasında inşa edilmiş bir camidir. Caminin yukarı kesimlerinde, Çürük Nehir vadisinin üzerindeki aynı adı taşıyan köyde Aziz Ahmed Efendi'nin mezarı bulunmaktadır. Cami ile birlikte bir medrese de inşa edildi. Cami kompleksinin ilk yazılı kayıtları 17. yüzyıla kadar uzanmaktadır, ancak araştırmacılar yapım zamanının daha erken bir döneme, muhtemelen 15.-16. yüzyıllara kadar tarihlenebileceğine inanmaktadır. Kırım'da Sovyetler Birliği'nin kurulmasından sonra cami kapatıldı ve 1950'lerin başında cami kompleksi tamamen yıkıldı.

<span class="mw-page-title-main">Kokkoz Camii</span>

Kökköz Cami veya Yusupov Camii, Kırım köyü Sokolinoye'de yer alan camidir. Camiye, bulunduğu köyün adı verilmiştir. Kırım Tatar Sürgünü'nün gerçekleştiği köy Kökköz'dür. Sürgünden sonra köyün adı Sokolinoye olarak değiştirildi. Caminin ismi Kırım tatarcası'ndan mavi göz olarak çevrilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Jarkent</span>

Jarkent veya Zharkent, Kazakistan'ın Jetisu Eyaleti'ne bağlı bir şehir.

<span class="mw-page-title-main">Şamahı Ulu Camii</span>

Şamahı Ulu Camii veya Şamahı Cuma Camii Azerbaycan'ın Şamahı şehrinde bir yer alan bir camidir.

<span class="mw-page-title-main">Aymani Kadirova Camii</span>

Aymani Kadırova Camii ; Argun, Çeçenistan, Rusya Federasyonu'nda bulunan bir camidir. 16 Mayıs 2014'te açıldı. Çeçenistan'ın ilk Cumhurbaşkanı Ahmet Kadirov'ın eşi Aymani Kadirova'dan adını almıştır.

<span class="mw-page-title-main">Muhtarov Camii</span>

Muhtarov Camii ve ya Sünni Camii Rusya Federasyonu'na bağlı Kuzey Osetya Özerk Cumhuriyeti'nin başkenti Vladikavkaz şehrinde, Terek Irmağı'nın sol kıyısında yer alan tarihi bir cami. Cami adını, inşaat masraflarının çoğunu karşılayan Azerbaycanlı milyoner Murtaza Muhtarov'dan alır.

<span class="mw-page-title-main">Sankt-Peterburg Camii</span>

Sankt-Peterburg Camii, 1913 yılında açılmış, Avrupa'nın Türkiye dışındaki en büyük camisidir. Minareleri 49 metre, kubbesi ise 39 metredir. Sankt-Peterburg şehir merkezinde yer alan camide aynı anda 5 bin kişi ibadet edebilmektedir.