İçeriğe atla

Jan III Sobieski'nin Kırım Seferi

III. Jan Sobieski'nin Tatar kuvvetlerine seferi
1672–1676 Osmanlı-Lehistan Savaşı
Doğu Avrupa'da Kırım-Nogay köle baskınları

III. Jan Sobieski'nin Tatar kuvvetlerine seferi
Tarih5-14 Ekim 1672
Bölge
Sonuç Polonya-Lehistan zaferi
Taraflar
Polonya-Litvanya Birliği

Kırım Hanlığı
Osmanlı İmparatorluğu

Kazak Hetmanlığı
Komutanlar ve liderler
III. Jan Sobieski Safa Giray
Selim I Giray
Nureddin Sultan
Ciambet Giray
Hacı Giray
Petro Doroşenko
Güçler
2,500-3,000 20,000
Kayıplar
Bilinmiyor Ağır

III. Jan Sobieski'nin Tatar Çambul'larına karşı seferi, Polonya-Osmanlı Savaşı (1672-1676) sırasında Polonya-Litvanya Topluluğu'nu yağmalayan Tatarları dağıtmayı amaçlayan başarılı bir askeri harekâttı.

Arkaplan

Osmanlı ordusu, Kamieniec Podolski'yi ele geçirdikten sonra 20 Eylül'de Lviv kuşatmasına başladı. Bu sırada kuşatmaya katılmayan Tatarlar, Hetman Petro Doroshenko'nun Kazakları ve üç ana gruba ayrılan bazı Osmanlı birliklerinin yardımıyla bölgeyi talan ettiler. Polonya-Litvanya Topluluğu. Wieprz ve San nehirleri arasında Ciambet Giray'ın kuvvetleri, Dinyester'in güneyinde ise Nurredin-Sultan'ın kuvvetleri aktifti. Hacı Giray komutasındaki üçüncü bir grup, Vistula ve orta San'da Jasło'ya kadar faaliyet gösteriyordu. Toplamda bu grupların sayısı yaklaşık 20.000[1] askerden oluşuyordu ve dağınık bir şekilde faaliyet gösteriyorlardı.

Sefer

III.Jan Sobieski'nin Tatar kuvvetlerine seferi

Yalnızca 2,5-3 bin süvari ve dragon'a sahip olan Büyük Hetman III.Jan Sobieski, 5 Ekim'de Krasnystaw'dan Tatarlara karşı vagonlar olmadan ve asker başına iki at alarak hareket etti. Tatar gruplarının arkasına giderek Zamość'a doğru ilerledi ve gece Krasnobród savaşında küçük bir Çambul'u ve 6 Ekim'de Polonya'nın Narol savaşında iki Çambul'u parçaladı. 7 Ekim'de Nemirów savaşında Ciambet'in güçlerini yakaladı ve onları ezdi. 8 Ekim'de bir günlük dinlenmenin ardından Sobieski, 9 Ekim'de Nureddin Sultan'ın ana güçlerini Komarno savaşında yakalayıp yendi ve onları Vyshnia'ya kadar takip etti. 11 Ekim'de Sobieski'nin birlikleri Dinyester'i geçerek geri çekilen Hacı Giray'in peşine düştü. Gündüz ve gece süren yorucu bir yürüyüşün ardından, bin askerden oluşan kraliyet ordusu (geri kalanlar yetişemedi ve geride kaldı), 14 Ekim şafak vakti Tatarları yakaladı ve Petranka ve Kalush'taki savaşlarda onları mağlup etti.

III.Jan Sobieski

Savaştan Sonra

Süvari ve başındaki III. Jan Sobieski, dragon Krasnystaw'dan güneye doğru 9 günde yaklaşık 450 kilometre yol kat etti. Polonyalı askerler büyük bir özveriyle hareket ederek yaklaşık 44.000[2] kişiyi Tatar yasirinden kurtardılar. Operasyonları yöneten Büyük Kraliyet Hetman'ı, birkaç yüz atlıdan oluşan bir grubu Tatarların üzerine fırlatmak için çok etkili bir yöntem kullandı ve bu da onları karşı yönden gelen ana güçlerden uzaklaştırdı. Bu yöntem her zaman Tatarları ezmeyi mümkün kıldı ve orduyu tamamen kuşatmalarını engelledi. Bu kadar küçük bir kuvvetle yapılan seferin olağanüstü başarısı, Sobieski'nin her zaman doğru hareket yönünü seçebilmesinden kaynaklanıyordu; bu sayede Tatar yürüyüş tekniğini kullanarak hızla ilerleyen Polonyalı birliklerin yetişip bireysel düşman süvarilerinin parçalanabilmesi sağlandı.

Kaynakça

  1. ^ "Szlak wyprawy hetmana Jana Sobieskiego na czambuły tatarskie w 1672 r". www.sobieski.lubaczow.com.pl. 10 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ocak 2024. 
  2. ^ "Wyprawa na czambuły | CKZiU Mrągowo". ckziumragowo.pl. 10 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ocak 2024. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">II. Viyana Kuşatması</span> Osmanlı ordusunun Viyanayı başarısız olarak ikinci kez kuşatması ve 60. günün sonunda bozguna uğradığı kuşatma

II. Viyana Kuşatması, 1683 Viyana Kuşatması veya Viyana Bozgunu, Osmanlı İmparatorluğu'nun Kutsal Roma İmparatorluğu'nun bir parçası olan Avusturya Arşidüklüğü'ndeki Viyana şehrini ele geçirmek için yaptığı ikinci girişimdi. Viyana Savaşı, şehrin iki ay boyunca Osmanlı İmparatorluğu tarafından kuşatılmasının ardından 12 Eylül 1683 tarihinde Viyana yakınlarındaki Kahlenberg Dağı'nda gerçekleşti. Savaş, Habsburg monarşisi liderliğindeki Kutsal Roma İmparatorluğu ve Polonya-Litvanya Birliği tarafından, her ikisi de Kral III. Jan Sobieski komutasında, Osmanlılara ve onların vasal ve haraç devletlerine karşı yapıldı. Bu savaş, İngiliz Milletler Topluluğu ve Kutsal Roma İmparatorluğu'nun Osmanlılara karşı ilk kez askerî işbirliği yaptığı savaş oldu. Osmanlıların yenilgisi, Avrupa'ya yayılmasında bir dönüm noktası oldu ve bundan sonra Osmanlılar daha fazla ilerleme kaydedemedi. Bunu takip eden ve 1699 yılına kadar süren savaşta Osmanlılar, Osmanlı Macaristanı'nın büyük bir kısmını Kutsal Roma İmparatoru I. Leopold'a bıraktı.

<span class="mw-page-title-main">Merzifonlu Kara Mustafa Paşa</span> 91. Osmanlı sadrazamı

Merzifonlu Kara Mustafa Paşa, Osmanlı padişahı Avcı Mehmet saltanatı sırasında 3 Kasım 1676 - 15 Aralık 1683 tarihleri arasında yedi yıl bir ay on iki gün sadrazamlık yapmış bir Osmanlı devlet adamıdır. 1672-1676 Osmanlı-Lehistan Savaşı ve 1676-1681 Osmanlı-Rus Savaşında kazandığı başarılara rağmen, II. Viyana Kuşatması ile özdeşlemiş olan sadrazamdır ve kuşatmanın hüsranla sonuçlanması üzerine idam edilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Kırım Hanlığı</span>

Kırım Hanlığı veya Taht-i Kırım ve Deşt-i Kıpçak, 1441-1783 yılları arasında Kırım'da hüküm sürmüş Kırım Tatar devletiydi. Altın Orda Devleti'nin yerini alan dört Hanlıkların en uzun süre hüküm süreni idi. Bazı kaynaklarda 1475'ten 1774 yılında Küçük Kaynarca Antlaşması'nın imzalanışına kadar Osmanlı İmparatorluğu'na bağlı kaldığı belirtilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">III. Jan Sobieski</span> Lehistan imparatoru

III. Jan Sobieski, Lehistan'ın seçimle tahta çıkan ve 1674 - 1696 yılları arasında hüküm süren devlet adamı. Osmanlı Devleti'yle yaptığı savaşlar sonucu Lehistan-Litvanya Birliği'ni kısa bir süre için yeniden canlandırmıştır.

Murat Giray, 1678-1683 yılları arasında Kırım Hanı.

<span class="mw-page-title-main">1672-1676 Osmanlı-Lehistan Savaşı</span> Osmanlı İmparatorluğu ile Lehistan-Litvanya Birliği arasında 1672-1676 yılları arasında yapılmış savaş

1672-1676 Osmanlı-Lehistan Savaşı, 17. yüzyıldaki Osmanlı-Lehistan savaşlarından biridir.

<span class="mw-page-title-main">Podolya (eyalet)</span> 1672 - 1699 arasında var olmuş Osmanlı Devleti eyaleti

Podolya Eyaleti veya Kamaniçe Eyaleti, Osmanlı Devleti eyaletidir. 1672 yılında kurulmuş 1699 yılında yıkılmıştır. Eyaletin yüzölçümü 20.000 km2 kadardır.

İzvança Muharebesi veya Ukraynaca adıyla Juravno Muharebesi; 1672-1676 Osmanlı-Lehistan Savaşı sırasında, 25 Eylül-14 Eylül 1676 tarihleri arasında, Lehistan Kralı III. Jan Sobieski yönetimindeki birlikler ile Lehistan Serdarı Şeytan İbrahim Paşa komutasındaki yüz bin kişilik Osmanlı ordusu arasında, Polonya'nın Lviv Oblastı'ndaki Juravno kasabasında gerçekleşmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Kahlenberg Muharebesi</span>

Kahlenberg Muharebesi ya da Osmanlıların verdiği isimle Almandağı Muharebesi, 12 Eylül 1683'te Osmanlı İmparatorluğu ile Kutsal Roma İmparatorluğu orduları arasında yapılan meydan muharebesidir. Muharebeyi Osmanlılar kaybetmiştir. Muharebe, II. Viyana Kuşatması'nı bitirmiştir ve Osmanlı-Habsburg Savaşlarının kesin bir dönüm noktasıdır. Merzifonlu Kara Mustafa Paşa'nın yeniçerileri ve sipahileri metrislerden çıkarmayıp kuşatmaya devam ettirmesi muharebenin seyrini değiştirmiştir.

<span class="mw-page-title-main">II. Jan Kazimierz Waza</span>

II. Jan Kasimir Polonya kralı ve Litvanya büyük dükü.

<span class="mw-page-title-main">Cecora Muharebesi (1620)</span>

Cecora Muharebesi, Lehistan-Litvanya Birliği ve Osmanlı kuvvetleri, arasında 17 Eylül-7 Ekim 1620 tarihleri arasında Prut Nehri yakınlarındaki Moldova'da (Boğdan) gerçekleşmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Michał Korybut Wiśniowiecki</span> Polonya-Litvanya birliğinin kralı ve dükü

Michał Korybut Wiśniowiecki 29 Eylül 1669'dan 1673'e kadar hüküm süren Polonya kralı ve Litvanya Büyük Dükü. Babası Leh kodaman Jeremi Wiśniowiecki, Hmelnitski Ayaklanması sırasında doğu Polonya'daki Don Kazakları'na karşı mücadelede yardımcı olan önemli biriydi.

<span class="mw-page-title-main">Lehistan-İsveç Savaşı (1626-1629)</span>

Lehistan-İsveç savaşı (1626-1629) 17. yüzyılda İsveç İmparatorluğu ve Polonya arasındaki çatışmanın dördüncü savaşı. 1626'da başladı ve dört yıl sonra Altmark Antlaşması ile, daha sonra Stuhmsdorf'ta Stuhmsdorf Antlaşması ile sona erdi.

<span class="mw-page-title-main">Marek Sobieski (1628-1652)</span>

Marek Sobieski, Leh bir asilzade, Krasnystaw ve Yavoriv'in starostası ve Leh kralı III. Jan Sobieski'nin ağabeyiydi. Kraków'daki Nowodworski Koleji ve Kraków Akademisi'nden mezun olduktan sonra Batı Avrupa'ya giderek orada öğrenim gördü. 1648'de Polonya'ya dönmesinin ardından, Zbaraż Kuşatması ve Beresteczko Muharebesi'nde Kazaklar ve Tatarlar'a karşı savaştı. 1652'de Tatarlar tarafından esir alındı ve Kazaklar tarafından öldürüldü.

<span class="mw-page-title-main">Jan Karol Chodkiewicz</span>

Jan Karol Chodkiewicz Polonya-Litvanya Topluluğu ordusunun askeri komutanıydı ve 1601 Field Hetman Litvanya'dandı. 1605 Litvanya Büyük Hetman'ı ve döneminin Polonya-Litvanya Topluluğu'nun en önde gelen asilzadelerinden ve askeri komutanlarından biriydi. Arması, soyadı gibi Chodkiewicz'di.

Yuvaniça Muharebesi, Osmanlı-Kutsal İttifak savaşları (1683-1699) sırasında meydana gelen, Polonya-Litvanya Birliği ile Kırım-Osmanlı orduları arasında yapılan muharebe. Stanisław Jan Jabłonowski komutasındaki Polonya-Litvanya Birliği kuvvetleri Şehbaz Giray komutasındaki Tatarları ve Osmanlı kuvvetlerini yenmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Ladjin Muharebesi</span>

Ladjin Muharebesi, 1672-1676 Osmanlı-Lehistan Savaşı'nda evre.

Kamaniçe Kuşatması, 1683-1699 Osmanlı-Kutsal İttifak Savaşı çerçevesindeki 1683-1699 Osmanlı-Lehistan Savaşı'nda evre, sözkonusu savaş boyunca Lehistan ordusunun Kamaniçe Kalesi'ni muhtelif kuşatmalarının ilki.

<span class="mw-page-title-main">1683-1699 Osmanlı-Lehistan Savaşı</span>

Osmanlı-Lehistan Savaşı (1683-1699), Osmanlı İmparatorluğu ile Lehistan Krallığı arasında 1683 yılından 1699 yılına kadar süren askerî mücadele, Osmanlı-Kutsal İttifak savaşlarının bir cephesi.

Paniowce Muharebesi - 22 Ekim 1633'te Podolya'daki Paniowce yakınında, Lehistan-Litvanya birlikleri ile Osmanlı Türkleri arasında, geçen bir muharebedir. 1633-1634 Osmanlı-Lehistan savaşı'nın bir parçası olarak gerçekleşti.