İçeriğe atla

Jacques Chaban-Delmas

Jacques Chaban-Delmas
Fransa Ulusal Meclisi Başkanı
Görev süresi
2 Nisan 1986 - 12 Haziran 1988
Yerine geldiğiLouis Mermaz
Yerine gelenLaurent Fabius
Görev süresi
3 Nisan 1978 - 21 Mayıs 1981
Yerine geldiğiEdgar Faure
Yerine gelenLouis Mermaz
Görev süresi
9 Aralık 1958 - 20 Haziran 1969
Yerine geldiğiAndré Le Troquer
Yerine gelenAchille Peretti
Fransa başbakanı
Görev süresi
20 Haziran 1969 - 5 Temmuz 1972
Yerine geldiğiMaurice Couve de Murville
Yerine gelenPierre Messmer
Kişisel bilgiler
Doğum 7 Mart 1915(1915-03-07)
Paris, Fransa
Ölüm 10 Kasım 2000 (85 yaşında)
Paris, Fransa

Jacques Michel Pierre Delmas, (7 Mart 1915, Paris - 10 Kasım 2000, Paris), Fransız siyasetçi.

1947 ila 1995 yılları arasında Bordeaux belediye başkanlığı, üç kez Fransa Ulusal Meclisi Başkanlığı ve 1969 ila 1972 yılları arasında ise başbakanlık yaptı.

Biyografi

Pierre Delmas ve Georgette Barrouin'in oğludur, Lakanal Lisesinde öğrenim gördü Sceaux'da, Paris Hukuk Fakültesi'nden ve Paris Siyasal Bilgiler Okulu'ndan mezun oldu. Hukuk lisansını yapıp Kamu Hukuku ve Ekonomi Politik alanında eğitimini tamamladı. 1933'te, gazeteciliğe başladı.

Askeri yaşamı

II. Dünya Savaşı'nda Fransa'nın bağımsızlığı için Charles de Gaulle ile beraber hareket etti. 1944'te de Gaulle tarafından tuğgeneralliğe getirildi ve en genç general unvanı alan isimlerden oldu. Paris'in işgalden kurtulmasında çok büyük katkısı vardır. Ayrıca bu dönemde güvenlik amacıyla "Chaban" lakabını almış ve daha sonra Jacques Delmas adı Jacques Chaban-Delmas'a dönüşmüştür.

Siyasi Kariyeri

1946'da Gironde milletvekili seçildi ve bu görevini 1997'ye değin sürdürdü, ardından 1947-1995 arasında Bordeaux belediye başkanlığı ve Fransız Milli Meclisinin başkanlığını 1958-1969, 1978-1981 ve 1986-1988 arasında sürdürmüştür.

Chaban-Delmas Avrupa Yerel Yönetimler Konferansı'nın oluşturulmasını sağladı, şu an bu kuruluş Avrupa Yerel ve Bölgesel Yönetimleri Kongresi adı altında bir ortak örgüt olarak hâlen varolmaya devam ediyor ve Avrupa Konseyi'nin önemli bir kurumu haline gelmiştir. 12 Ocak 1957'den 24 Ocak 1960'a kadar bu kuruluşun başkanlığını da Chaban yürütmüştür.

Dördüncü Cumhuriyette birçok kez bakanlık yapmıştır. (1954'te ve 1955'te Ulaştırma ve Turizm Bakanlığı, 1954'te Konut Bakanlığı, 1956-1957 yılları arasında Devlet Bakanlığı, 1957-1958 yılları arasında Milli Savunma Bakanlığı)

Georges Pompidou'nun cumhurbaşkanlığı esnasında başbakanlık yaptı(1969-1972). 1974 yılında cumhurbaşkanlığı için aday oldu ancak gaullist çizgideki pek çok ismin liberal çizgideki Valéry Giscard d'Estaing'e destek vermesi sonucu, Chaban ilk turda ancak %15 oy alarak 3. oldu ve Giscard cumhurbaşkanlığına seçildi.

Jacques Chirac ve 43 milletvekili ile bazı bakanlar UDR'den istifa ettiler ve yeni parti kurdular (RPR) bu partiye katılanlar arasında Jacques Chaban-Delmas da yer aldı.

1978'de, RPR genel başkanı Jacques Chirac'ın mevcut meclis başkanı Edgar Faure'u desteklemesine karşın, Giscard'ın desteğini alarak 9 yıl aradan sonra tekrar Fransa Ulusal Meclisi'nin başkanı seçildi ve 1981 seçimlerine kadar bu görevini sürdürdü. 1986'daki seçimlerde Sosyalist Parti'nin birinci çıkmasına rağmen çoğunluğu sağlayamaması ve sağ partilerin Jacques Chirac'ın başbakan olduğu bir koalisyon kurup çoğunluğu ele geçirmeleriyle 1986-1988 arasında tekrar meclis başkanlığı yaptı; ancak François Mitterrand'ın 1988'de tekrar cumhurbaşkanı seçilmesinin ardından meclisi feshetmesiyle beraber yeni milletvekilliği seçimlerinde solun mecliste tekrar çoğunluğu ele geçirmesi üzerine Chaban-Delmas'ın başkanlığı son buldu.

12 Kasım 1996 tarihli oturumda, Meclisin de oybirliğiyle karar vermesi üzerine, Meclis Başkanı Philippe Séguin tarafından Jacques Chaban-Delmas'a onursal meclis başkanı unvanı verilmiştir ve 1997 seçimlerinde aday olmayarak meclise veda etmiştir.

Siyasi görevlerinin hepsi Akitanya bölgesi dahilinde olduğu için (Gironde milletvekilliği, Akitanya bölgesel konseyi başkanlığı, Bordeaux belediye başkanlığı) "Duc d'Aquitaine" (Akitanya dükü) olarak adlandırılmıştır.

Evlilikleri

1939'da Odette Hamelin ile evlenmiştir (daha sonra boşanmıştır) ve üç çocukları olmuştur:

  1. Clotilde (d. Ocak 1940)
  2. Christian
  3. Valérie

Marie-Antoinette Îon ile 23 Mayıs 1947'de evlenmiştir ve Îon'un 12 Ağustos 1970'te trafik kazasında ölümüne değin evlilik sürmüştür, bu evlilikten bir oğlu olmuştur: Jean-Jacques, (d. 6 Ağustos 1949) Jacques Chaban-Delmas 24 Eylül 1971'de Micheline Chavelet ile evlenmiştir.

Ölümü ve cenazesi

10 Kasım 2000 tarihinde kalp krizi geçirerek Paris'teki evinde ölmüştür. Les Invalides'deki törene Cumhurbaşkanı Jacques Chirac başkanlık etmiş, başbakan Lionel Jospin, senato başkanı Christian Poncelet, eski cumhurbaşkanı Valéry Giscard d'Estaing, eski başbakanlar Édouard Balladur, Édith Cresson, Pierre Mauroy, Alain Juppé maliye bakanı Laurent Fabius, eski meclis başkanı Henri Emmanuelli, Philippe Séguin, eski senato başkanı René Monory, pek çok sağ ve sol siyasetçiler ile çok sayıda kişi katılmıştır. Daha sonra Pyrénées-Atlantiques, Ascain'de toprağa verilmiştir.

Dış bağlantılar

Kaynakça

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">François Mitterrand</span> 21. Fransa cumhurbaşkanı

François Maurice Adrien Marie Mitterrand Fransız siyasetçi, 1981-1995 yılları arasında iki dönem görev yapan Fransa cumhurbaşkanı. Beşinci Cumhuriyet'in kuruluşundan (1958) sonra Sosyalist Parti'den seçilen ilk cumhurbaşkanıdır.

<span class="mw-page-title-main">Jacques Toubon</span> Fransız devlet memuru ve siyasetçi (d. 1941)

Jacques Toubon,, Fransız siyasetçi.

<span class="mw-page-title-main">Valéry Giscard d'Estaing</span> 20. Fransa cumhurbaşkanı

Valéry Marie René Giscard d'Estaing

<span class="mw-page-title-main">Pierre Messmer</span> 83. Fransa başbakanı

Pierre Auguste Joseph Messmer, Fransız siyasetçi, eski başbakan (1972-1974).

<span class="mw-page-title-main">Philippe Séguin</span> Fransız siyasetçi (1943 – 2010)

Philippe Séguin Fransız siyasetçi.

<span class="mw-page-title-main">Fransız Demokrasisi için Birlik</span>

Fransız Demokrasisi için Birlik Fransa'da eski merkez siyasi partidir.

Cumhuriyet için Birlik Fransa'daki merkez sağ siyasi parti.

<span class="mw-page-title-main">Michel Jobert</span> Fransız politikacı (1921–2002)

Michel Jobert Fransız siyasetçi.

<span class="mw-page-title-main">Fransa başbakanı</span> Fransanın hükûmet başkanı

Fransa başbakanı, Beşinci Cumhuriyet'te Hükûmetin şefi olarak konumlandırılmıştır. Yarı başkanlık sistemi uygulanan Fransa'da yürütme yetkisi Başbakan ve Cumhurbaşkanı arasında paylaşılmıştır. Fransa Cumhurbaşkanı mecliste çoğunluğa sahip partinin üyelerinden birini Başbakanlığa atar ancak Başbakan olacak kişinin milletvekili ya da senatör olması şart değildir. Başbakan Cumhurbaşkanı ile aynı partiye mensup olabilir ya da kohabitasyon hükûmetlerinde olduğu gibi Cumhurbaşkanı ile farklı siyasi partiye mensup olabilirler. Başbakanlık resmi konutu Paris'te bulunan Matignon Köşkü'dür.

<span class="mw-page-title-main">Michel Poniatowski</span> Fransız siyasetçi (1922 – 2002)

Michel Poniatowski Fransız sağcı siyasetçi, eski bakan.

<span class="mw-page-title-main">Ulusal İdare Okulu</span>

École Nationale d'Administration, , Fransa'da üst düzey devlet memurluğuna girişin demokratikleşmesi amacıyla 1945 yılında kurulmuş bir Fransız yüksekokuludur.

<span class="mw-page-title-main">Françoise de Panafieu</span> Fransız siyasetçi (d. 1948)

Françoise de Panafieu Fransa eski turizm bakanı ve eski milletvekilidir.

<span class="mw-page-title-main">Olivier Stirn</span> Fransız siyasetçi (d. 1936)

Olivier Stirn Fransız siyasetçi, eski bakan.

Jean-Marie Poirier, Fransız öğretmen, gazeteci ve siyasetçi.

<span class="mw-page-title-main">1974 Fransa cumhurbaşkanlığı seçimi</span>

1974 Fransa cumhurbaşkanlığı seçimi, Fransa cumhurbaşkanı Georges Pompidou'nun ölümünden sonra birinci turu 5 Mayıs, ikinci turu 19 Mayıs 1974 tarihinde yapıldı. İkinci turda Valéry Giscard d'Estaing %1.6 farkla seçimleri kazanarak Cumhurbaşkanı oldu. Fransa tarihinin sonuçları en yakın cumhurbaşkanlığı seçimidir.

<span class="mw-page-title-main">1981 Fransa cumhurbaşkanlığı seçimi</span>

1981 Fransa cumhurbaşkanlığı seçimi, Birinci turu 26 Nisan ve ikinci turu 10 Mayıs 1981 tarihinde yapıldı.

<span class="mw-page-title-main">Cumhuriyetçi Parti (Fransa)</span>

Cumhuriyetçi Parti Fransa'da 1960'lardan 1990'lara kadar etkili olmuş siyasi parti.

Pierre Juillet, Fransız siyasi danışman.

Philippe Dechartre Fransız siyasetçi.

<span class="mw-page-title-main">Jean-Jacques Servan-Schreiber</span> Fransız gazeteci ve siyasetçi (1924 – 2006)

Jean-Jacques Servan-Schreiber, Fransız gazeteci ve siyasetçi.