İçeriğe atla

JCR Licklider

Joseph Carl Robnett Licklider
Doğum11 Mart 1915(1915-03-11)
St. Louis, Missouri, A.B.D
Ölüm26 Haziran 1990 (75 yaşında)
Symmes Hastanesi, Arlington, Massachusetts, A.B.D
Diğer ad(lar)ıJ. C. R
Lick
"Bilgi işlemin Johnny Appleseed'i "
EvlilikLouise Carpenter
Çocuk(lar)2
Akademik geçmişi
EğitimWashington University in St. Louis
University of Rochester

Joseph Carl Robnett Licklider /ˈlɪkldər/ ; 11 Mart 1915 - 26 Haziran 1990), JCR veya " Lick " olarak bilinen Amerikalı bir psikolog[1] ve bilgisayar bilimcisi. Bilgisayar biliminin gelişimi ve genel bilgi işlem tarihinin en önemli isimlerinden biri olarak bilinir.

Modern tarzdaki etkileşimli bilgi işlemi ve onun çeşitli faaliyetlere uygulanmasını öngören ilk kişilerden biri olarak özellikle hatırlanır; aynı zamanda, dünya genelinde bir bilgisayar ağı vizyonunu ilk ortaya atan İnternet öncülerinden biri olarak da bilinir. Bu konuda önemli katkılarda bulunarak, günümüzdeki klasik grafik kullanıcı arayüzü ve İnternet'in doğrudan öncüsü olan ARPANET de olmak üzere birçok araştırmayı finanse etti.

Xerox PARC'ın Bilgisayar Bilimi Laboratuvarı ve Digital Equipment Corporation'ın Sistem Araştırma Merkezi'nin kurucusu Robert Taylor, "bilgisayar teknolojisindeki önemli ilerlemelerin çoğunun - grubumun Xerox PARC'ta yaptığı çalışma da dahil olmak üzere - temelde Lick'in vizyonunun birer uzantısı. Bunlar Aslında kendi başlarına yeni vizyonlar değillerdi. Dolayısıyla o gerçekten her şeyin babasıydı.".[2]

Biyografi

Licklider, 11 Mart 1915'te St. Louis, Missouri'de doğdu.[3] Baptist bir papaz olan Joseph Parron Licklider ve Margaret Robnett Licklider'ın tek çocuğuydu.[4] Babasının dindar geçmişine rağmen daha sonraki yaşamında dindar değildi.[5]

St. Louis'deki Washington Üniversitesi'nde okudu ve burada 1937'de fizik, matematik ve psikoloji dallarında lisans derecesi[6][7] ve 1938'de psikoloji alanında yüksek lisans derecesi aldı.1942'de Rochester Üniversitesi'nden psikoakustik alanında ve aynı yıl Rochester Üniversitesi'nden Psikoloji alanında Doktora derecesini aldı. Daha sonra 1943'ten 1950'ye kadar Harvard Üniversitesi'nde Psiko-Akustik Laboratuvarı'nda araştırma görevlisi ve öğretim görevlisi olarak çalıştı.

Bilgi teknolojisine ilgi duymaya başladığı için 1950 yılında doçent olarak MIT'ye taşındı ve burada MIT Lincoln Laboratuvarı'nı ve mühendislik öğrencileri için bir psikoloji programını kuran bir komitede görev yaptı. Licklider, MIT'deyken insan faktörleriyle ilgilenen ekibin başkanı olarak SAGE projesinde yer aldı.[8] 1957'de Mühendislik Psikologları Derneği'nden Franklin V. Taylor Ödülü'nü aldı. 1958'de Amerika Akustik Derneği'nin Başkanı seçildi ve 1990'da Commonwealth Üstün Hizmet Ödülü'nü aldı.[9]

Çalışmaları

IBM'in 10 Milyar Dolarlık Makinesi

Psikoakustik

Psikoakustik alanında, Licklider en çok 1951 tarihli "Dubleks Ses Perdesi Teorisi" ile hatırlanır; bu makale yüzlerce kez alıntılanan bir makalede sunulmuştur,[10][11] 1979'da bir kitapta yeniden basılmıştır.[12]

Bilgi Teknolojisi

Licklider, kariyerinin başlarında bilgi teknolojisiyle ilgilenmeye başladı. Onun fikirleri grafiksel hesaplamayı, işaretle ve tıkla arayüzlerini, dijital kütüphaneleri, e-ticareti, çevrimiçi bankacılığı ve bir ağ üzerinde var olacak ve ihtiyaç duyulan yere taşınacak yazılımları önceden ön görüyordu. Vannevar Bush'unki gibi Licklider'ın da internetin gelişimine katkısı icatlardan değil fikirlerden oluşuyor. Kolay kullanıcı arayüzlerine sahip, ağ bağlantılı bilgisayarlara olan ihtiyacın farkıdaydı.

Licklider, modern kişisel bilgisayarlara ve internete yol açan araştırmaların tasarlanmasında, finanse edilmesinde ve yönetilmesinde etkili oldu. 1960 yılında " İnsan-Bilgisayar Ortak Yaşamı " hakkındaki ufuk açıcı makalesi etkileşimli bilgi işlemin öncüsü oldu. En önemlisi de Augmentasyon Araştırma Merkezi'ni kuran Douglas Engelbart'ın çalışmalarını finanse etmeye devam etti. Stanford Araştırma Enstitüsü ve bilgisayar faresinin icat edildiği ünlü Çevrimiçi Sistem'i yarattı.

İnsan-bilgisayar simbiyozu

1960 yılında Licklider " İnsan-Bilgisayar Simbiyozu "nda bilgisayarlar ve bilgisayar kullanıcıları arasında daha basit etkileşim ihtiyacını merkeze aldı.[13] Licklider, sibernetiğin ve yapay zekanın (AI) ilk öncülerinden biri olarak kabul edildi,[14] ancak diğer AI uygulayıcılarının aksine, insanların yerini bilgisayar tabanlı varlıkların alacağından hiçbir zaman emin olmadı. Makalede yazdığı gibi: "İnsan hedefleri belirleyecek, hipotezleri formüle edecek, kriterleri belirleyecek ve değerlendirmeleri gerçekleştirecek. Bilgisayarlar, teknik ve bilimsel konularda içgörü ve kararların yolunu hazırlamak için yapılması gereken rutinleştirilebilir işleri yapacak".

Proje MAC

1962'den 1964'e kadar ARPA'nın Bilgi İşleme Teknikleri Ofisi'nin (IPTO) direktörlüğünü yaptığı süre boyunca, MIT'deki MAC Projesi'ni finanse etti. Büyük bir ana bilgisayar, her biri ayrı bir "daktilo terminalinde" oturan 30'a kadar eşzamanlı kullanıcı tarafından paylaşılacak şekilde tasarlandı. Aynı zamanda Stanford Üniversitesi, UCLA, UC Berkeley (Project Genie olarak anılır) ve System Development Corporation'daki AN/FSQ-32'deki benzer projeleri de finanse etti. Bu zaman paylaşımı teknolojisi daha sonra geliştirilerek bugün sunucu olarak bilinen şeye dönüştü.

Yayınlar

Licklider çok sayıda makale ve konferansın yanı sıra bir kitap yazdı:

Makaleler, bir seçki:

Kaynakça

  1. ^ Miller, G. A. (1991), "J. C. R. Licklider, psychologist", Journal of the Acoustical Society of America 89, no. 4B, pp. 1887–1887
  2. ^ Waldrop, M. Mitchell (2001). The Dream Machine: J. C. R. Licklider and the Revolution That Made Computing Personal. New York: Viking Penguin. s. 470. ISBN 978-0-670-89976-0. 
  3. ^ Internet Pioneers: J.C.R. Licklider 16 Mayıs 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., retrieved online: 2009-05-19
  4. ^ Joseph Carl Robnett Licklider 1915—1990 26 Haziran 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., A Biographical Memoir by Robert M. Fano, National Academies Press, Washington D.C., 1998
  5. ^ M. Mitchell Waldrop (2002). The Dream Machine: J.C.R. Licklider and the Revolution That Made Computing Personal. Penguin Books. s. 471. ISBN 9780142001356. Al Vezza was insistent, remembers Louise Licklider. "Lick had said that he didn't want any kind of to-do when he died", she says. "He wasn't religious himself, even though his father had been a Southern Baptist minister, so it would seem totally phony if he'd had a big religious service." 
  6. ^ Raychel Rappold. Biography. Rochester University. 17 Kasım 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Ağustos 2015. 
  7. ^ H. Peter Alesso; Craig F. Smith (18 Ocak 2008). Connections: Patterns of Discovery. John Wiley & Sons. ISBN 978-0470191521. 
  8. ^ J. CHAMBERLIN. Psychologists's work and dreams led to the rise of the Internet. published by the American Psychological Association, April 2000, Vol 31, No. 4. 13 Ocak 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Ağustos 2015. 
  9. ^ Jay R. Hauben. "J. C. R. Licklider (1915–1990)". Columbia University. 7 Ocak 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Mart 2011. 
  10. ^ Licklider, J. C. R. (1951).
  11. ^ "Google Scholar". 14 Mayıs 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Kasım 2023. 
  12. ^ Earl D. Schubert (1979). Physiological Acoustics. Stroudsburg PA: Dowden, Hutchinson, and Ross, Inc. 
  13. ^ Guice, Jon (1998), "Controversy and the State: Lord ARPA and Intelligence Computing", Social Studies of Science, 28 (1), ss. 103-138, doi:10.1177/030631298028001004, PMID 11619937 
  14. ^ "J. C. R. Licklider". The History of Computing Project. thocp.net. 8 Temmuz 2001. 6 Haziran 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ağustos 2011. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Bilgisayar bilimi</span> belirli evren kurallarına dayalı, sistematik çalışan ve elementlerin ya da ağların birbirleriyle olan ilişkisi

Bilgisayar bilimi, bilgisayarların tasarımı ve kullanımı için temel oluşturan teori, deney ve mühendislik çalışmasıdır. Hesaplamaya ve uygulamalarına bilimsel ve pratik bir yaklaşımdır. Bilgisayar bilimi; edinim, temsil, işleme, depolama, iletişim ve erişimin altında yatan yönteme dayalı prosedürlerin veya algoritmaların fizibilitesi, yapısı, ifadesi ve mekanizasyonunun sistematik çalışmasıdır. Bilgisayar biliminin alternatif, daha özlü tanımı "büyük, orta veya küçük ölçekli algoritmik işlemleri otomatikleştirme çalışması" olarak nitelendirilebilir. Bir bilgisayar bilimcisi, hesaplama teorisi ve hesaplama sistemlerinin tasarımı konusunda uzmanlaşmıştır.

<span class="mw-page-title-main">John McCarthy (bilgisayar bilimci)</span> Amerikalı bilgisayar bilimci ve bilişsel bilimci

John McCarthy, Amerikalı bilgisayar bilimci ve bilişsel bilimci. Yapay zekâ terimini ve Lisp programalama dilini icat edenlerden biri. Lisp programlama dilini geliştirdi. ALGOL dil yapısını önemli ölçüde etkiledi. Zaman paylaşımı yöntemini yaygınlaştırdı. Çöp toplama metodunu icat etti ve ilk yapay zekanın geliştirilmesinde büyük bir etkisi oldu.

<span class="mw-page-title-main">Association for Computing Machinery</span>

Bilgisayar Derneği, bilgisayar bilimleri alanındaki en eski mesleki kuruluştur. 1947'de kurulmuş, günümüzde 80.000 üyeye ulaşmıştır. Mesleki ve akademik yayınları ile toplantı faaliyetlerinin yanı sıra, bilişim dalının en önemli ödülü kabul edilen Turing Ödülü'nü vermesiyle de bilinir. Merkezi New York şehrindedir. Dünya genelini kapsayan üyelik sistemi ile bilişim teknolojisinin çeşitli alanları ile uğraşan profesyonellere ve öğrencilere kaynak sağlamaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Yapay zekâ</span> insani zekaya sahip makine ve yazılım geliştiren bilgisayar bilimleri dalı

Yapay zekâ ya da kısaca YZ,, insanlar da dahil olmak üzere hayvanlar tarafından, doğal zekânın aksine makineler tarafından görüntülenen zekâ çeşididir. İlk ve ikinci kategoriler arasındaki ayrım genellikle seçilen kısaltmayla ortaya çıkar. Güçlü yapay zeka genellikle Yapay genel zekâ olarak etiketlenirken, doğal zekayı taklit etme girişimleri yapay biyolojik zekâ olarak adlandırılır. Önde gelen yapay zeka ders kitapları, alanı zeki etmenlerin çalışması olarak tanımlar: Çevresini algılayan ve hedeflerine başarıyla ulaşma şansını en üst düzeye çıkaran eylemleri gerçekleştiren herhangi bir cihaz. Halk arasında, yapay zekâ kavramı genellikle insanların insan zihni ile ilişkilendirdiği öğrenme ve problem çözme gibi bilişsel eylemleri taklit eden makineleri tanımlamak için kullanılır.

<span class="mw-page-title-main">Douglas Hofstadter</span>

Douglas Richard Hofstadter, Amerikalı bir bilim insanıdır. Yaygın olarak 1979'da yayınlanan Gödel, Escher, Bach: An Eternal Golden Braid kitabı ile tanınır. 1980 yılında kurgu dışı alanda Pulitzer Ödülünü kazanan bu kitap, binlerce öğrencinin bilgisayar bilimleri ve yapay zekâ konusunda meslekler seçmelerine önayak olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Rochester, New York</span>

Rochester ABD'nin New York eyaletinde, Monroe ilçesinin merkezidir ve New York, Buffalo, and Yonkers'dan sonra 2020 yılında 211,328 nüfusla eyaletin dördüncü en kalabalık şehridir. Rochester şehri, altı ilçede 1 milyonluk nüfusuyla daha büyük bir metropolitan alan çekirdeğini oluşturur. Şehir, başlangıçta sayısız un değirmenine yol açan verimli Genesee Nehir vadisi nedeniyle ve daha sonra daha hızlı nüfusu teşvik eden bir üretim merkezi olarak Amerika Birleşik Devletleri'nin ilk ani büyüyen şehirlerinden biriydi.

<span class="mw-page-title-main">İnternetin tarihi</span>

İnternetin tarihi, bilgisayar teknolojisinin gelişimi ve küresel ağların birbirine bağlanması süreçleri ile yakından ilişkilidir. 1950'lerde bilgisayar bilimlerinin gelişimiyle başlayan bu süreç, 1960'larda ARPANET projesiyle devam etti.

Richard Wesley Hamming,, Amerikan matematikçi.

<span class="mw-page-title-main">ARPANET</span> Dünyanın ilk paket dağıtımı ağı

ARPANET,, bir bilgisayar ağıdır ve ilk olarak 1968'den itibaren Amerika Birleşik Devletleri Hava Kuvvetleri adına Massachusetts Teknoloji Enstitüsü ve ABD Savunma Bakanlığı liderliğindeki küçük bir araştırmacı grubu tarafından geliştirilmiştir. Günümüz internetinin öncüsüdür. Paul Baran ve Donald Watts Davies, ARPANET'in geliştirilmesinde iletişim için temel olarak kullanılan kısmî ağ düzeni ve paket şifreleme ağlar alanında önemli bulgular sağlamıştır.

<span class="mw-page-title-main">Steve Wozniak</span> ABD doğumlu bilgisayar mühendisi

Stephen Gary Wozniak, ABD doğumlu bilgisayar bilimcisidir. Polonya kökenli bir ailedendir. Steve Jobs'la birlikte Apple Bilgisayar şirketini kurmuştur. 1970'lerdeki kişisel bilgisayar devrimine büyük katkılarda bulunan buluşları ve cihazlarıyla tanınır. 1970'lerin ortasında Apple I ve Apple II isimli bilgisayarları geliştirmiştir. Apple II büyük bir başarı kazanarak 1970'lerde ve 1980'lerin başında en çok satan kişisel bilgisayar olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">R (programlama dili)</span> istatistik analizi için kullanılan programlama dili

R, istatistiksel hesaplama ve grafikler için yazılım ortamı olup aynı zamanda programlama dilidir. R Foundation tarafından desteklenen ve GNU Tasarısının parçası olan bir özgür yazılımdır. Yeni Zelanda Auckland Üniversitesinden Ross Ihaka ve Robert Gentleman tarafından ortaya çıkarılan R, hâlihazırda R Geliştirme Çekirdek Ekibi tarafından geliştirilmektedir. S programlama diline benzeyen R, S'nin uyarlaması olarak değerlendirilebilir.

<span class="mw-page-title-main">Anaçatı bilgisayar</span>

Bir anaçatı bilgisayar milyonlarca kullanıcıya eş zamanlı olarak farklı hizmetler verebilen, büyük, güçlü ve pahalı bir bilgisayardır. Anaçatı bilgisayarların gücü şu nedenlerden kaynaklanmaktadır:

Beyin-bilgisayar arayüzü veya zihin-makine arayüzü veya beyin-makine arayüzü, beyin ile dış bir cihaz arasındaki doğrudan iletişim yoludur. Beyin-bilgisayar arayüzü genellikle insanoğlunun bilişsel veya duyusal motor fonksiyonlarına yardımcı olmak veya onları tamir etmek için kullanılır.

<span class="mw-page-title-main">Jean Tirole</span> Fransız ekonomist (d. 1953)

Jean Marcel Tirole, Fransız iktisat profesörü. "Büyük Firmaların Piyasa Gücü ve Kontrolleri" konusunda analizleri nedeniyle 2014 Nobel Ekonomi Ödülü almıştır.

Veri kazıma bir bilgisayar programı, başka bir programdan gelen insanlar tarafından okunabilir olan çıkış veri ayıklayan bir tekniktir.

<span class="mw-page-title-main">Catherine G. Wolf</span>

Catherine Gody Wolf,, Amerikan psikolog ve insan-bilgisayar etkileşimi uzmanı. 100'den fazla araştırma makalesinin yazarı ve insan-bilgisayar etkileşimi, yapay zeka ve işbirliği alanlarındaki 6 patentin sahibi. Wolf, IBM'in New York'taki Thomas J. Watson Research Center'daki 19 yıllık araştırmacısıyken yaptığı çalışmalarla tanınmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Gregor Kiczales</span>

Gregor Kiczales Amerikalı bilgisayar bilimci. Kanada'nın Britanya Kolumbiyası eyaletinde bulunan Vancouver şehrindeki British Columbia Üniversitesi'nde bilgisayar bilimi profesörüdür. Xerox PARC'da çalışırken tasarladığı cephe yönelimli programlaması, ve Java programlama diline AspectJ uzantısı kavramını geliştirmesiyle tanınır. Aynı zamanda Ortak Lisp Nesne Sistemi spesifikasyonunun ve Metaobject Protokolü Sanatı adlı kitabın yazarlarından biridir.

<span class="mw-page-title-main">Bilgisayar bilimi tarihi</span>

Bilgisayar bilimi tarihi, modern dijital bilgisayarların ortaya çıkışından çok daha öncelere dayanmaktadır. Abaküs gibi sabit sayısal görevleri hesaplamak için kullanılan makineler, antik çağlardan beri çarpma ve bölme gibi hesaplamalara yardımcı olmuştur. Hesaplamalar yapmaya yaran algoritmalar, antik çağlardan beri, hatta gelişmiş bilgi işlem ekipmanlarının geliştirilmesinden önce bile var olmuştur.

Bilişsel devrim, 1950'lerde zihnin ve süreçlerinin disiplinler arası bir çalışması olarak başlayan entelektüel bir harekettir. Daha sonra toplu olarak bilişsel bilim olarak tanınmıştır. İlgili etkileşim alanları psikoloji, dilbilim, bilgisayar bilimi, antropoloji, sinirbilim ve felsefe alanları arasındadır. Kullanılan yaklaşımlar, o zamanın şartlarında geliştirilen yapay zeka, bilgisayar bilimi ve sinirbilim alanlarındadı. 1960'larda, Harvard Bilişsel Araştırmalar Merkezi ve California San Diego Üniversitesi'ndeki İnsan Bilgi İşleme Merkezi, bilişsel bilimin akademik çalışmasını geliştirmede etkili olmuştur. 1970'lerin başında, bilişsel hareket, psikolojik bir paradigma olarak davranışçılığı aşmıştı. Ayrıca, 1980'lerin başında bilişsel yaklaşım, psikoloji alanındaki çoğu dalda baskın araştırma sorgulama hattı haline gelmişti.

<span class="mw-page-title-main">Jennifer Tour Chayes</span> American computer scientist and mathematician

Jennifer Tour Chayes, Kaliforniya Üniversitesi (Berkeley)'nde Bilgi İşlem, Veri Bilimi ve Toplum Bölümünün Yardımcı Dekanı ve Bilgi Okulu Dekanıdır. Berkeley'e katılmadan önce, 2008'de kurduğu Cambridge, Massachusetts'teki Microsoft Research New England'ın Teknik Üyesi ve Genel Müdürü ve 2012'de kurduğu Microsoft Research New York City'de yönetici olarak görev yaptı.