İçeriğe atla

Işık tanrılarının listesi

İskandinav ışık tanrısı Baldr

Işık tanrısı, mitolojide ışık veya gün ile ilişkilendirilen bir tanrı veya tanrıçadır. Yıldızlar ışık yaydığı için buraya yıldız tanrılar da dahil edilebilir. Aşağıdakiler, çeşitli mitolojilerdeki ışık tanrılarının bir listesidir.

Afrika

  • Khepri, yeniden doğuş ve gün doğumu tanrısı
  • Nefertem, İlk güneş ışığını temsil eden tanrı

Guançe

  • Magec, güneşin ve ışığın tanrısı, cinsiyeti bilinmiyor
  • Lisa, güneşin, ısının ve gökyüzünün tanrısı

Amerikan

  • Anpao, şafağın iki yüzlü ruhu
  • Tohil, gök gürültüsü, şimşek ve gün doğumuyla ilişkilendirilen tanrı

Aztek

  • Centzonhuitznahua, güney yıldızlarının 400 tanrısı
  • Centzonmimixcoa, kuzey yıldızlarının 400 tanrısı
  • Cipactonal, gündüz tanrısı
  • Citlālicue, yıldızları yaratan tanrıça
  • Citlalmina, dişi yıldızların tanrıçası
  • Citlalatonac, erkek yıldızların tanrısı
  • Tianquiztli, yıldız tanrıçaları
  • Xiuhtecuhtli, ateş, gün ve ısı tanrısı

Asya

Çin

  • Zhulong, gün ışığının ejderha tanrısı

Hindu

  • Aruṇa, yükselen güneşin kırmızımsı parıltısının kişileştirilmesi
  • Dyaus Pide, gün ışığına çıkan gökyüzünün Proto-Hint-Avrupa tanrısının adını sürdüren tanrı
  • Ushas, şafak tanrıçası

Sümer

  • İnanna, Venüs gezegeninin birincil tanrıçası
  • Ninsianna, Venüs gezegeninin tanrıçası
  • Šul-pa-e, Jüpiter ile ilişkilendirilen yeraltı tanrısı
  • Shulsaga, yıldız tanrıçası
  • Šerida, ışık tanrıçası

Avrupalı

Etrüsk

  • Albina, şafağın tanrıçası ve talihsiz aşıkların koruyucusu
  • Thesan, şafak tanrıçası. Yeni yaşamla ilişkili

Cermen

  • Baldr, ışık ve gün ile ilişkilendirildiğini düşünülüyor. tüm diğer Cermen dillerinde akraba olan birçok başka isimle bilinir. Bu durum onun pan-Cermen tanrısı olabileceğini düşündürür.
  • Dagr, günün kişileştirilmesi
  • Eostre, Proto-Hint-Avrupa mitolojisinde şafak tanrıçası olarak kabul edilir.
  • Freyr, diğer şeylerin yanı sıra güneş tanrısı
  • Teiwaz, muhtemelen başlangıçta gündüz aydınlanan gökyüzünün tanrısıydı.

Slav

  • Dazhbog, güneşin ve günün tanrısı
  • Aether, esas olarak yukarı havayla ilişkilendirilir, ancak Hesiod'un Teogonisinde ışıkla ilişkilendirilir.
  • Apollo, ışık tanrısı
  • Eos, şafak tanrıçası
  • Hemera, günün kişileştirilmesi
  • Hyperion, ışık Titan'ı. Bazen oğlu Helios ile birleşti
  • Theia, kadın Titan ve masmavi gökyüzünün parlayan ışığı. Hyperion'un eşi ve Helios, Selene ve Eos'un annesidir.
  • Zeus, gün ışığına çıkan gökyüzünün tanrısı olarak düşünülebilir

Mari

Roma

Okyanusya

Polinezya

  • Atanua, şafak tanrıçası
  • Atarapa, şafak tanrıçası
  • Ira, gökyüzü tanrıçası ve yıldızların annesi

Maori mitolojisi

  • Ao (mitoloji), ışığın kişileştirilmesi

Ayrıca bakınız

İlgili Araştırma Makaleleri

Mısır tanrıları Mısır mitolojisinde adı geçen tanrılardır.

<span class="mw-page-title-main">Helios</span> Güneşin Antik Yunan kişileştirmesi

Helios, eski Yunan dininde ve mitolojisinde Güneş Tanrısı ve Güneş'in kişileştirilmiş varlığıdır. Işık saçan bir taçla ve gökyüzünde dört atlı bir arabayla betimlenir. Yeminlerin bekçisi ve görme yetisinin de tanrısıdır.

<span class="mw-page-title-main">On İki Olimposlu</span> Yunan mitolojisine göre dünyayı yöneten on iki tanrı

On İki Olimposlular ya da sadece Olimposlular (Olimpiyan), Yunan mitolojisinde dünyayı yöneten tanrılar grubudur. Kendilerinden önceki tanrı grubu olan Titanları, Titanlar Savaşı'nda yenerek yönetimi ele geçirmişlerdir. "Tanrıların Kralı" sıfatıyla Zeus, Olimposluların lideridir. Kraliçe sıfatı ise Zeus'un eşi Hera'ya aittir. Olimpos adı Yunanistan'ın en yüksek dağı olan Olimpos Dağı'ndan gelir. Tanrıların dağın zirvesinde bulutların arasında sarayları olduğuna inanılır. On iki sayısı ise karşımıza birçok mitte çıkan bir sayıdır; Yahudilikte On iki İsrail kabilesi, Çerkeslerde 12 büyük kabile, Hristiyanlıkta İsa'nın 12 Havarisi; Şiilikte On İki İmam, Zodyak'taki 12 burç gibi. Sayıya yüklenen bu bakış açısından dolayı Yunan tanrıları da 12 tanedir ve 13 sayısının uğursuzluğuna inanılır. Örneğin İskandinav mitolojisinde tanrıların yemek masasına oturan 13. tanrı Loki, iyilik tanrısı Balder'in ölümüne neden olur. Bu açıdan önceden On İki Olimposlu arasında gösterilen Hestia, Dionisos Olimpos'a gelince 13 tanrı olmasın diye yerini ona bırakıp insanların arasına karışır.

<span class="mw-page-title-main">Selene</span> Ay Tanrıçası

Selene, veya Mene, Yunan mitolojisindeki ay tanrıçası. Hyperion ve Theia isimli titanların kızıdır. Zeus'tan Pandia isminde kızı olmuştur. Geleneksel ilahi soyağacına göre Helios, yani güneş, Selene'nin erkek kardeşiydi. Helios gökyüzündeki yolculuğunu bitirdiğinde, Selene kendi yolculuğuna başlardı. Ayrıca şafak tanrıçası Eos da onun kardeşiydi. Roma mitolojisindeki muadili Luna'dır. Selene isminin, Yunanca kökenli "ışık" anlamındaki selas ile ilişkili olduğu düşünülmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Tanrıça</span> kadın tanrı

Tanrıça, dişi ya da dişil ilah anlamlarına gelebilir. Soyut bir ilahi varlıktır. Birçok kültürde tanrıçalardan bahsedilir. Bazen tek başına, ama çoğunlukla bir panteonun üyesi olarak tanrıça inanışı özellikle paganizmde yaygındır.

<span class="mw-page-title-main">Hyperion (mitoloji)</span>

Hyperion; Olimpos'lu on iki tanrı tahtı Titanların elinden aldıktan sonra Tartarus'a sürgün edilen on iki Titandan biridir. Kayıtlarda Işığın Titanı olarak da geçer. Ayrıca Helios (Güneş), Eos (Şafak) ve Selene'nin (Ay) babasıdır. Titanlar Dünya'yı yönetirken Dünya'nın Doğu kısmını yönetmiştir ve daha çok Doğu'nun Titanı olarak bilinir.

<span class="mw-page-title-main">Aurora (mitoloji)</span>

Aurora, Roma mitolojisindeki şafak tanrıçasıdır. Yunan mitolojisinde gül parmaklı Eos olarak geçer.

<span class="mw-page-title-main">Boreas</span> Yunan mitolojisinde kuzeydoğudan esen rüzgarın adı

Boreas, Yunan mitolojisi'nde kuzeydoğudan esen Poyraz'ın kişileştirilmiş adı. Şafak tanrıçası Eos ve Astraios'un çocuğudur. Trakya'da oturduğu varsayılan Boreas, Notus, Zephyrus, Eurus, Eosphoros ve Esperus'un kardeşidir. Soğuk esen Poyraz, tüm Kuzey Ege başta olmak üzere özellikle Çanakkale ve İstanbul Boğazlarında en fazla etkili olan rüzgâr olduğu için mitolojide en önemli rüzgâr tanrısıdır.

<span class="mw-page-title-main">Av ilâhları listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Av ilâhları, hayvan avcılığı ve avcılık sırasında kullanılan alet ve becerilerle ilgili mitolojilerde görülen tanrı ve tanrıça figürleridir. Av ilâhları çok tanrılı dinlerdeki ortak figürlerden biridir.

Güneş tanrısı, Güneş'i veya onun bir yönünü, genellikle algılanan gücü ve gücü ile temsil eden bir tanrı veya tanrıçadır. Güneş tanrıları ve Güneş ibadeti, kayıtlı tarihin çoğunda çeşitli biçimlerde bulunabilir. Aşağıdaki güneş tanrılarının bir listesidir:

<span class="mw-page-title-main">Gece tanrıları listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Bir gece tanrısı, mitolojilerde gece, gece gökyüzü veya karanlıkla ilişkilendirilen bir tanrıça veya tanrıdır. Çok tanrılı dinlerde yaygın olarak bulunurlar. Aşağıdakiler, çeşitli mitolojilerdeki gece tanrılarının bir listesidir.

<span class="mw-page-title-main">Doğa tanrıları listesi</span>

Doğa ibadetinde bir doğa tanrısı, su tanrısı, bitki tanrısı, gök tanrısı, güneş tanrısı, ateş tanrısı veya dağlar, ağaçlar veya yanardağlar gibi doğal olarak meydana gelen diğer olaylar gibi doğa güçlerinden sorumlu bir tanrıdır.

<span class="mw-page-title-main">Aşk ve şehvet tanrıları listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Aşk tanrısı, mitolojide romantizm, seks, şehvet veya cinsellikle ilişkilendirilen tanrıdır. Aşk tanrıları mitolojilerde oldukça yaygındır ve birçok çok tanrılı dinde bulunabilir. Kadın aşk tanrıçaları genellikle güzellik ve diğer geleneksel dişil niteliklerle ilişkilendirilir.

<span class="mw-page-title-main">Savaş tanrıları listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Savaş tanrısı, mitolojide savaş, çatışma veya kan dökmeyle ilişkili ilahi varlıktır. Hem tek tanrılı hem de çok tanrılı dinlerde yaygın olarak görülürler.

Doğurganlık tanrısı, doğurganlık, cinsellik, hamilelik, doğum ve ekinlerle ilişkili bir tanrı veya tanrıçadır. Bazı durumlarda bu tanrılar bu deneyimlerle doğrudan ilişkilidir, diğerlerinde ise daha soyut sembollerdir. Doğurganlık ayinleri ibadetlerine eşlik edebilir. Aşağıdaki, doğurganlık tanrılarının bir listesidir.

<span class="mw-page-title-main">Hesperus</span> Yunan Mitolojisinde bir karakter

Antik Yunan mitolojisinde, Hesperus Akşam Yıldızı'nın kişiselleştirilmesidir, akşamları Venüs gezegenine Akşam Yıldız'ı denilirdi. Hesperus şafak tanrıçası Eos'un oğludur ve diğer oğlu Sabah Yıldızı'nın kişiselleştirilmesi olan Fosforus'un üvey kardeşidir. Hesperus'un Romalı eşdeğeri Vesper'dir. Bir fikre göre Hesperus'un babası Kefalos idi. Ancak diğer kaynaklar, Hesperus'un Atlas'ın kardeşi ve dolayısıyla İapetos'un oğlu olduğunu belirtir.

<span class="mw-page-title-main">Mezopotamya tanrıları listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Mezopotamya tanrıları, bölge halkları tarafından tapınım gören tanrılardır.

<span class="mw-page-title-main">Fosforus</span>

Fosforus Sabah Yıldızı olarak görünen Venüs gezegeninin tanrısıdır. Sabah Yıldızı'nın bir diğer Yunanca adı da “şafak getiren” anlamına gelen “Eosforus”tur. İngilizce'de bazen “eosforus” terimine rastlanmaktadır. Sıfat olarak “fosforus” kelimesi “ışık getiren” ve “meşale taşıyan” anlamında çeşitli tanrı ve tanrıçaların, özellikle Hekate'nin ama aynı zamanda Artemis/Diana ve Hefaistos'un bir sıfatı olarak kullanılır. Mevsimsel olarak Venüs, Kuzey Yarımküre'de “ışık getirendir”. Aralık ayında en parlak şekilde görünür ve kış biterken uzun günlerin “yeniden doğuşuna” işaret eder.