İçeriğe atla

Işık gölge

Giovanni Baglione. Kutsal Sevgiye karşılık Adi Sevgi. 1602–1603 yağlı boya. 179 x 118 cm. Gemäldegalerie, Staatliche Museen, Berlin

Işık gölge (İtalyanca: Chiaroscuro), sanatta karanlık ve aydınlığın oluşturduğu zıtlık için kullanılan bir terimdir. Terim çoğunlukla tüm düzenlemeyi etkileyen, vurgulanmış zıtlıklar için kullanılır. Fakat ressamlar ve sanat tarihçileri vücut gibi üç boyutlu nesnelere hacim kazandırmak için yapılan, güçlü olmayan etkiler için de kullanırlar.

Terimin daha özel kullanımına "ışık gölgeli tahta basma kalıbı"nda (İngilizce: "chiaroscuro woodcut") rastlanır. Bu terim her bir katmanında farklı renkler kullanılan tahta basma kalıpları anlatmak için kullanılır. İlk önce resim sanatında ortaya çıksa da artık sinema ve fotoğraf için de kullanılmaktadır.

Tarihi

Kökeni

Işık gölge teriminin kökeni Rönesans döneminde renkli kâğıtlar üzerine yapılan çizimlerden gelir. O dönemde ressamlar beyazdan siyaha doğru ton çalışması yapıyorlardı.[1][2] Bu çalışma daha sonra geleneğe dönüştü. Işık gölge kullanarak yapılan tahta baskılar ise bu tekniği taklit edenler tarafından ortaya çıkarıldı.[3]

İtalyan sanatından bahsedildiğinde terim bazen iki renkle boyanmış görüntüler için kullanılır.

Galeri

Resimde ışık gölge
Fotoğrafta ışık gölge
Yüzlerde ışık gölge

Kaynakça

  1. ^ Harvard Sanat Müzesi Sözlüğü 21 Nisan 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (30 Ağustos 2007'de erişildi)
  2. ^ "Bir diğer örnek". 20 Aralık 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Kasım 2008. 
  3. ^ David Landau ve Peter Parshall, The Renaissance Print, sayfa 180-84; Yale, 1996, ISBN 0-300-06883-2

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Mozaik</span>

Sanatta mozaik; bir yüzeyin, farklı renklerdeki küçük parçacıkların yan yana getirilmesi yöntemiyle süslenmesi ve bu şekilde üretilmiş eserdir. Taş, cam, tuğla, metal veya deniz kabuğu gibi çok çeşitli malzemelerden mozaik yapılabilir. Kakmacılıktan farklı olarak, mozaik sanatında parçacıklar yüzeydeki çukurcuklara yerleştirilmez, yüzeye yapıştırıcı ile tutturulur.

<span class="mw-page-title-main">Resim</span> varlıkların, doğa görünüşlerinin kalem, fırça ve boya gibi araçlarla bez, kâğıt vb. üzerinde yapılan biçimi

Resim, herhangi bir yüzey üzerine çizgi ve renklerle yapılan, günümüzde kavramsal bir boyutta ele alınması açısından hemen her tür malzemenin kullanılabildiği bir anlatım tekniğidir. Resim yapma sanatıyla meşgul kişiler, ressam olarak adlandırılırlar.

<span class="mw-page-title-main">Sanat</span> duygusal veya estetik çekicilik yoluyla dışsal değerler yaratma sürecine denir

Sanat, en genel anlamıyla yaratıcılığın ve hayal gücünün ifadesi olarak anlaşılır. Tarih boyunca neyin sanat olarak adlandırılacağına dair fikirler sürekli değişmiş, bu geniş anlama zaman içinde değişik kısıtlamalar getirilip yeni tanımlar yaratılmıştır. Bu tanımlardan en yaygın kabul göreni sanatın edebiyat, resim, müzik, tiyatro, sinema, mimari ve heykel alt türlerinden oluştuğu görüşüdür. Bugün sanat terimi birçok kişi tarafından çok basit ve net gözüken bir kavram gibi kullanılabildiği gibi akademik çevrelerde sanatın ne şekilde tanımlanabileceği, hatta tanımlanabilir olup olmadığı bile hararetli bir tartışma konusudur.

<span class="mw-page-title-main">İzlenimcilik</span>

İzlenimcilik veya empresyonizm, ışık, renk ve an kavramını öne çıkartan, doğadaki görünümlerin sürekli değişim içinde olduğundan herhangi bir zamanın herhangi bir anına denk gelen görünümün bir daha aynı şekilde görünemeyeceğini fikrini temel alan sanat akımdır.

Kavramsal sanat terimi, 1960'larda artık kendilerini alışılageldik sanat eseri biçiminde göstermeyen sanat eserleri için kullanılmaya başlanmıştır. Fikir sanatı olarak da geçer. Kavramsal sanatçılar, bir resim veya heykel yapmak üzere yola koyulup bu amaca yönelik fikirler üretmek yerine geleneksel gereçlerin ve biçimlerin ötesinde düşünüp fikirlerini uygun malzemeler ile ifade etme amacı güderler. Klasik anlamda resim veya heykel tarzı nesneler, ticari mal olmaya elverişli olduklarından sanatsal yaratı ve beğeninin dışında tutulur.

<span class="mw-page-title-main">Matbaacılık</span>

Matbaacılık ya da basımcılık, metin ve görüntülerin genellikle kâğıt gibi yüzeyler üzerine basılarak çoğaltılma işidir.

<span class="mw-page-title-main">Jasper Johns</span>

Jasper Johns, Jr. Amerikalı, ismi Pop sanatı ve Neo-dada ile anılan çağdaş ressamdır. Robert Rauschenberg ile birlikte modern soyut resimden pop sanatı ve kavramsal sanat arasındaki geçişte etkili olmuştur.

Giotto Di Bondone, İtalyan ressam ve mimar. Rönesans resminin öncüsüdür.

Jusepe de Ribera ya da Jose Ribera, İspanyol ressam ve gravürcü.

<span class="mw-page-title-main">Basma</span>

Basma, çeşitli basit ve karmaşık desenlerin, baskı yoluyla, pamuklu bezayağı kumaşa uygulanmasıyla elde edilen desenli kumaşlara verilen isimdir. Baskı, boyaların beyazlatılmış kumaşa baskı şablonları yardımıyla desene göre, üst üste uygulanmasıyla gerçekleşir.

<span class="mw-page-title-main">Edgar Degas</span> Fransız ressam (1834-1917)

Edgar Degas, tam adı Hilaire-Germain-Edgar Degas olan, Fransız ressam, heykeltıraş ve çizer. İzlenimcilik akımının kurucularından biri kabul edilse de ressam bu terimi reddedip gerçekçi olarak tanınmayı tercih ettiğini açıklamıştır. Tekniği başarılı bir ressam olan Degas, daha çok dans temalı resimleri ile tanındı. Çalışmalarının yarısından fazlası dansçılarla ilgiliydi. Bu çalışmaları aynı zamanda onun hareketin betimlemesindeki ustalığını gösteriyordu. Dans kadar at yarışları ve çıplak kadınlar çizmekte de başarılıydı. Portreleri de sanat tarihinin en başarılılarından kabul edilir.

<span class="mw-page-title-main">Balkan Naci İslimyeli</span> Türk ressam

Balkan Naci İslimyeli, Türk ressam ve öğretim üyesi.

Edward Hopper, Amerikalı ressam ve grafiker. Genellikle yağlı boya tabloları ile popüler olsa da suluboya ve gravür konusunda da en az yağlı boya resimlerde olduğu kadar uzmandı.

<span class="mw-page-title-main">Pieter Coecke van Aelst</span>

Pieter Coecke van Aelst, Flaman ressam, gravür sanatçısı, desinatör ve mimarlık kuramcısı. Adı Pieter Coecke olan ve doğum yeri Aelst'i unvan olarak kullanılan sanatçı atölye eğitimi gördü, Brüksel ve Roma'da anıt mimarisi, bezeme sanatları, halı desinatörlüğü gibi alanlarda kendisini yetiştirdi. 1533'te bağlı bulunduğu loncanın isteğiyle bir delegasyon eşliğinde halı ticareti için İstanbul'a gönderildi. Başkentte bir yıl kaldı. Türkçeyi öğrendi, saraya kadar girip I. Süleyman'ın (Kanuni) takdirini kazandı, hatta padişahın bir geçit törenindeki resmini bile gravür (oymabaskı) halinde yaptı, ayrıca İstanbul'un, Balkanlar'ın yaşamından çeşitli sahneleri ve giysileri resmetti. I. Süleyman'ın Hipodram'dan (Atmeydanı'ndan) Geçit Töreni, Bir Sünnet Düğünü, Bir Cenaze Alayı, Bayram İlanı, Türklerin Kent Dışı (Taşra) Yaşamı, Türkler Nasıl Yemek Yerler?, Türkler Nasıl Seyahat Ederler? adlı çalışmaları bunlardandır.

<i>Masumların Katli</i>

Masumların Katli, Peter Paul Rubens tarafından çizilmiş iki farklı tabloya verilen isimdir. Tablolarda, Matta İncili'nde yer alan Masumların Katli isimli bölüm betimlenmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Burhan Doğançay</span> Türk fotoğrafçı ve ressam (1929-2013)

Burhan Cahit Doğançay, Türk fotoğrafçı ve ressam. Doğançay esasen, yarım asır boyunca dünyanın muhtelif şehirlerinde izlediği duvarları sanat eserlerine entegre etmesiyle tanınmıştır. En ünlü tablosu olan Mavi Senfoni, 2009 yılında Murat Ülker tarafından 2,2 milyon TL'ye alınmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Hans Baldung</span> Alman ressam (1484-1545)

Hans Baldung Grien (d. yak. 1484, Schwäbisch Gmünd, Svabya, Almanya – ö. Eylül 1545, Strazburg, Serbest İmparatorluk Şehri Alman yağlı boya ve karakalem resim ve gravür üzerinde isim yapmış bir ressam. Ünlü Rönesans Alman ressamı Albrecht Dürer'in en yetenekli ve hünerli öğrencisi olduğu kabul edilir. Sanat hayatı boyunca Hans Baldung, renkler, hisler ve hayal gücü dolu kandine has bir resim stili geliştirmiştir. Çok geniş alanlarda yetenekli olup alegorik ve mitolojik konulari işleyen tablolar, protreler, eskizler, tahta baskılar, dokuma duvar halılari hazırlamıştır.

Jacopo Bassano, İtalyan yağlı boya resim üzerinde isim yapmış bir ressam. Doğduğu, hayatının gayet büyük kısmında çalıştığı ve öldüğü şehir Bassano del Grappa olduğu icin "Bassano" lakabi ile anılmaktadır. Sanat eğitimini Paolo Veronese'nin çırağı ve öğrencisi olarak yapmıștır. En çok ilgi gosterdiği ve popüler tabloları peyzaj ve tür resmi tiptedir. Jacopo Bassano ve kendini takip ederek ressam olan iki oğlu Leandro Bassano ve Genç Francesco Bassano Venedik'te çok sevilmiş ressam olmuşlardir ve bunun nedeni, eserleri için seçtikleri konuların basit kırsal hayatı göstermesidir. Jacopo Bassano ilk modern peyzaj ressami olarak nitelendirilmiştir.

Mustafa Pancar Türk ressam.

<i>Vaftizci Yahya</i> (Leonardo) Leonardo da Vinci tablosu (Louvre Müz., Paris)

Vaftizci Yahya, Leonardo da Vinci tarafından yapılmış olan Yüksek Rönesans dönemi yağlı boya tablosudur. 1513-1516 yılları arasında tamamlanmış olduğu düşünülen eserin Da Vinci'nin son tablosu olduğuna inanılmaktadır. Aziz Yahya'yı tasvir eden ve orijinal boyutu 69 x 57 santimetre olan tablo, Paris'teki Louvre Müzesi'nde sergilenmektedir.