İçeriğe atla

Ivan Regen

Ivan Regen
Ivan Regen, 1929
DoğumIvan Janez Regen
9 Aralık 1868
Lajše, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu
(günümüzde Slovenya)
Ölüm27 Temmuz 1947 (78 yaşında)
Viyana, Avusturya
MilliyetSloven
Mezun olduğu okul(lar)Viyana Üniversitesi
Kariyeri
DalıHayvan fizyolojisi, Biyoakustik
Doktora
danışmanı
Karl Grobben, Sigmund Exner, Carl Friedrich Wilhelm Claus
EtkilendikleriKarl Grobben

Ivan Janez Regen ya da bilinen adıyla Johann Regen (d. 9 Aralık 1868 – 27 Temmuz 1947) Biyoakustik alanında yaptığı çalışmalar ile tanınan Sloven bilim insanı ve biyolog. Regen, bu alandaki katkılarından dolayı modern biyoakustiğin kurucusu olarak kabul edilmektedir.[1][2]

İlk yıllar

Ivan Regen, Slovenya'nın Gorenja Vas kasabasının Lajše mezrasında 9 Aralık 1868 yılında doğdu. Çocukluk döneminde böcek seslerini dinleyerek ve gözlemleyerek, bilime ilgi duymaya başladı.

Eğitimi

Ailesinin maddi durumu iyi olmadığı ve eğitim masraflarını karşılayamadıkları için yatılı bir okula kaydedildi. Bu süre içinde burs aldı ve Viyana'daki öğrenimi için para biriktirdi. Viyana Üniversitesi doğa tarihi bölümünü, hocaları Karl Grobben, Sigmund Exner, Carl Friedrich Wilhelm Claus gözetiminde okudu. 1897 yılında doktorasını tamamladı ve ilk olarak Viyana da ve ardından Moravya'da bir Gymnasium lisesi'nde profesör olarak çalışmaya başladı. 1905 yılında Sigmund Exner'ın tavsiyesi ile tekrar Viyana'ya geri döndü ve bir lisede 1920'de emekli olana kadar öğretmenlik yaptı.[3]

Çalışmaları

Hayvan fizyolojisi çalışmalarına başlayarak, I. Dünya Savaşı'dan sonra yurt dışında çalışan ilk Sloven bilim adamlarından birisi oldu. Cırcır böceği ve bu böceğin bir türü olan Katydid üzerindeki dikkatli gözlemleri ile, bu böceklerin diğer bireylerden gelen akustik uyarılara tepki gösterdiğini kanıtladı ve bir hoparlör kullanarak sunî stimülasyona yanıt almayı başardı. Daha sonra, böceklerin işitmesinin sağlam bir Tympanal organına bağlı olduğunu ispatlayarak, ilk kez bu organın işlevini tanımladı.[4] Ayrıca böceklerin diğer fizyolojik olguları üzerinde çalıştı ve soluma, kış uykusu, nimfa ve farklı koşullar altında biyolojik pigmentlerin geliştirilmesi için çaba gösterdi.

Regen'in en büyük projesi olarak adlandırılan "jeobiyolojik laboratuvar", büyük bir vivaryum içerisinde phonotaxis üzerinde çalışmaları üzerine oluştu. 1600 tane dişi böceğin sağlam ve hasarlı işitme oranını kullanarak, istatistiksel olarak davranışlarını değerlendirmeyi başardı.[5]

1911 yılından beri bağımsız araştırmacı olarak çalışan Regen, Slovenya ile temas halinde kaldı ve birçok yerel topluluk ve kültürel kurumu destekledi. Ayrıca, çalıştığı alanlarda Sloven terminolojisini oluşturulmasına katkıda bulundu. 1921 yılında, Ljubljana Üniversitesi'nden gelen profesörlük teklifini reddetti. 1940'ta Sloven Bilim ve Sanat Akademisi'nin ortak üyesi oldu ve doğa tarihi alanında yaptığı hizmetlerden dolayı Sloven toplumunun fahri üyesi olarak kabul edildi.

Kaynakça

  1. ^ "REGEN, Ivan (Janez)" (İngilizce). gorenjci.si. 25 Şubat 2011. 16 Nisan 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Mayıs 2014. 
  2. ^ "Ivan Regen" (İngilizce). mf.uni-lj.si. 2007. 18 Mayıs 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Mayıs 2014. 
  3. ^ "Žıvot I Rad Ivana Regana" (Hırvatça). library.foi.hr. 1 Ocak 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Mayıs 2014. 
  4. ^ "Evidence of hearing and communication in insects" (İngilizce). Britannica online. 9 Haziran 2012. Erişim tarihi: 18 Mayıs 2014. []
  5. ^ "Pionir bioakustike Ivan Regen in njegova zapuščina" (PDF) (Slovence). Sloven Bilim ve Sanat Akademisi. 2008. 19 Şubat 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 18 Mayıs 2014. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Slovenya</span> Orta Avrupada yer alan bir ülke

Slovenya ya da resmî adıyla Slovenya Cumhuriyeti, Orta Avrupa'nın güneyinde yer alan bir ülkedir. Batısında İtalya, güneybatısında Adriyatik Denizi, güney ve doğusunda Hırvatistan, kuzeydoğusunda Macaristan ve kuzeyinde Avusturya bulunur. Slovenya çoğunlukla dağlık ve ormanlıktır, 20.271 kilometre kare alanı kaplar ve yaklaşık 2,1 milyon nüfusa sahiptir. Slovenler ülke nüfusunun %80'inden fazlasını oluşturmaktadır. Güney Slav dillerinden olan Slovence resmi dildir. Slovenya'nın başkenti ve en büyük şehri olan Ljubljana, coğrafi olarak ülkenin merkezine yakın bir konumdadır.

<span class="mw-page-title-main">Sigmund Freud</span> Psikanaliz biliminin kurucusu olan nörolog

Sigmund Freud veya doğum adı ile Sigismund Schlomo Freud, psikolojinin en önemli alt dallarından biri olan psikanaliz biliminin kurucusu olan Avusturya doğumlu Yahudi nörolog. Psikanaliz, hasta ile psikanalist arasında gerçekleşen diyalog yoluyla psikopatolojik vakaları tedavi etmekte kullanılan klinik yöntemidir. Hastaların zihinsel süreçlerinin bilinç dışı unsurlarla olan bağlantılarını ortaya çıkarmaya çalışır. Freud'a göre, bilinç dışına itimler yaşantıların kendileri değil, anıları üzerinde gerçekleşirler. Ancak söz konusu istekler gerçeğe dönüştürüldüğünde, daha doğrusu doyurulduğunda karşılaşılacak üzüntü ve pişmanlık duygusundan kaçınılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Erwin Schrödinger</span> Avusturyalı fizikçi (1887-1961)

Erwin Rudolf Josef Alexander Schrödinger, Avusturyalı fizikçi ve bilim kuramcısıydı. Schrödinger, kuantum mekaniğinin kurucularından biri olarak kabul edilir. Atom teorisinin yeni, üretken işlevlerinin keşfedilmesine yaptığı katkılar için 1933'te Paul Dirac ile birlikte Nobel Fizik Ödülü'ne layık görüldü.

<span class="mw-page-title-main">Janez Janša</span> Slovenyalı politikacı

Janez Janša, 2004'ten 2008'e, 2012'den 2013'e ve 2020'den 2022'ye kadar üç kez Slovenya başbakanı olarak görev yapan Sloven bir politikacı. 1990 ile 1994 yılları arasında Savunma Bakanlığı yaptı. 1993'ten beri Sloven Demokratik Parti'nin genel başkanı olarak Slovenya 8. başbakanıdır. 2020 yılı itibarıyla tekrar başbakanlık görevini üstlendi.

<span class="mw-page-title-main">Abdullah Bey</span> Nemse kökenli Osmanlı bilim adamı

Abdullah Bey, Avusturyalı ve Osmanlı bilim insanı, doktor.

<span class="mw-page-title-main">Vladimir Bartol</span> Sloven yazar (1903–1967)

Vladimir Bartol, Sloven yazar. En meşhur eseri olan Alamut romanı ile tanınmıştır. Alamut romanı 1938 senesinde yayınlanmış sonradan birçok dile çevrilmiştir ve dünya çapında Slovenya edebiyatının en popüler edebi eserleri arasında sayılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Borut Pahor</span> 4. Slovenya cumhubaşkanı

Borut Pahor, Sloven siyasetçi. 22 Aralık 2012'den 23 Aralık 2022'ye kadar Slovenya cumhurbaşkanı olarak görev yaptı. Bunun öncesinde 2008 - 2012 yılları arasında başbakanlık yapmıştır. Ayrıca 2000 - 2004 yılları arasında Slovenya Millet Meclisi başkanlığı yapmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Alenka Bratušek</span>

Alenka Bratušek, Mart 2013 - Mayıs 2014 tarihleri arası ülkenin ilk kadın Slovenya Başbakanı olmuş bir liberal Sloven siyasetçidir. Ocak 2013 - 25 Nisan 2014 tarihleri arası Pozitif Slovenya partisinin başkanı görevini yürütmüştür. 10 Eylül 2014 tarihinde Juncker Başkanlığında Avrupa Komisyonu Başkan Yardımcısı olmak için aday oldu ancak Avrupa Parlamentosu'ndan onay alamadı.

Sloven İstihbarat ve Güvenlik Ajansı Slovenya Cumhuriyeti Başbakanı'na doğrudan bağlı olan ve devlet kurumu olarak başlıca sivil istihbarat hizmeti veren kurumdur. Slovenya Cumhuriyeti merkezi istihbarat ve güvenlik hizmeti olarak SOVA'nın görevi ulusal güvenlik sağlamaktır. Ajansın merkezi Dravlje içinde Stegne Caddesi'nde, Ljubljana'nın merkezinin kuzeybatısında yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Janez Potočnik</span>

Janez Potočnik Sloven siyasetçi, Avrupa Komisyonu eski üyesi.

<span class="mw-page-title-main">Anton Vratuša</span>

Anton Vratuša,, Slovenya başbakanı ve Birleşmiş Milletler nezdinde Yugoslavya büyükelçiliği yapmış eski bir siyasetçi ve diplomat.

<span class="mw-page-title-main">Janez Zemljarič</span> Sloven siyasi komiser

Janez Zemljarič, Sloven komünist politikacı, Marksist-Leninist aktivist, eski Slovenya Sosyalist Cumhuriyeti başbakanı.

<span class="mw-page-title-main">Ivan Cankar</span> Sloven siyasi aktivist ve yazar (1876–1918)

Ivan Cankar Sloven yazar, oyun yazarı, denemeci, şair ve politik aktivist. Oton Župančič, Dragotin Kette ve Josip Murn ile birlikte Sloven edebiyatında modernizmin başlatıcısı olarak kabul edilir. Slovencenin en büyük yazarı olarak kabul edilir ve bazen Franz Kafka ve James Joyce ile karşılaştırılır.

<span class="mw-page-title-main">Janez Kocijančič</span>

Janez Kocijančič, Sloven siyasetçi ve hukukçu.

<span class="mw-page-title-main">Psikoloji tarihi</span>

Psikolojinin tarihi, çok eski uygarlıklara uzanmaktadır. Psikoloji "davranış ve zihinsel süreçlerin bilimsel olarak incelenmesi" olarak tanımlanmaktadır. İnsan zihnine ve davranışına felsefi ilgi, Mısır, İran, Yunanistan, Çin ve Hindistan'ın eski uygarlıklarına dayanmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Janez Drnovšek</span>

Janez Drnovšek Sloven liberal politikacı, Yugoslavya Başkanlık Konseyi başkanı (1989–1990), Slovenya başbakanı ve Slovenya cumhurbaşkanı (2002–2007).

<span class="mw-page-title-main">Milan Kučan</span>

Milan Kučan 23 Aralık 1991'den 22 Aralık 2002'ye kadar Slovenya'nın ilk Cumhurbaşkanı olarak görev yapan Sloven bir politikacı. Slovenya cumhurbaşkanı olmadan önce, 10 Mayıs 1990-23 Aralık 1991 tarihleri arasında SR Slovenya Başkanlığının 13. Başkanıydı.

<span class="mw-page-title-main">Robert Golob</span> 9. Slovenya başbakanı

Robert Golob, Sloven bir iş insanı ve politikacı. Slovenya'nın günümüzdeki başbakanı ve Nisan 2022 ulusal seçimlerinde başbakan Janez Janša liderliğindeki Sloven Demokrat Partisini mağlup eden Özgürlük Hareketi partisinin başkanıdır.

<span class="mw-page-title-main">Janez Lenarčič</span>

Janez Lenarčič, 2019'dan beri Von der Leyen Komisyonu'nda Avrupa Kriz Yönetimi Komiseri olarak görev yapan bir Sloven diplomattır. Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı bünyesindeki Demokratik Kurumlar ve İnsan Hakları Ofisi'nin eski direktörüdür.

<span class="mw-page-title-main">Sloven Doğa Tarihi Müzesi</span>

Slovenya Doğa Tarihi Müzesi Doğa tarihi, bilim ve eğitim içerikli bir Slovenya ulusal müzesidir. Slovenya'nın en eski kültürel ve bilimsel kurumudur.