İçeriğe atla

István Mészáros (profesör)

István Mészáros (d. 19 Aralık 1930 – ö. 1 Ekim 2017), Macar Marksist filozof ve akademisyendir. Sussex Üniversitesi'nin Emeritus dereceli profesörü olarak görev yapmıştır. On beş yıl Sussex'de Felsefe Bölüm Başkanlığı yaptı. Daha önce York Üniversitesi'nde (1972-1976) dört yıl boyunca Felsefe ve Sosyal Bilimler Profesörü oldu.[1]

Georg Lukács tarafından öğretilen veya etkilenen, Ágnes Heller ve György Malkus'tan oluşan bir grup Macar filozofunun oluşturduğı Budapeşte Okulu (Lukács) üyesiydi. Macaristan'ın Sovyet istilasından sonra 1956'da Macaristan'dan ayrıldı ve İngiltere'ye yerleşmeden önce İtalya'nın Torino kentinde bir süre çalıştı. Sayısız kitap yazdı.

En "dikkat çekici" özelliği, Google Akademik'te arandığında yaklaşık 14.400 kişi atıf yapılarak önerilen Macar akademisyen ve filozof István Mészáros 1 Ekim 2017'de 86 yaşında ölmüştür.

Eserleri

  • Attila Jozsef e l'arte moderna (1964)
  • Marx's Theory of Alienation (1970)[2]
  • Aspects of History and Class Consciousness (1971) editor[3]
  • The Necessity Of Social Control (1971) Isaac Deutscher Memorial Lecture[4]
  • Lukacs' Concept of Dialectic (1972)
  • “From `The Legend of Truth' to a 'True Legend': Phases of Sartre's Development”. Telos 25 (Fall 1975). New York: Telos Press.
  • Neo-colonial Identity and Counter-consciousness: Essays in Cultural Decolonisation (1978) with Renato Constantino
  • The Work of Sartre: Search for Freedom (1979)[5]
  • Philosophy, Ideology and Social Science: Essays in Negation and Affirmation (1986)
  • The Power of Ideology (1989) new edition 2005
  • Beyond Capital : Toward a Theory of Transition (1994)
  • Socialism or Barbarism: Alternative To Capital's Social Order: From The American Century To The Crossroads (2001)
  • The Challenge and Burden of Historical Time: Socialism in the Twenty-First Century (2008)
  • Historical Actuality of The Socialist Offensive: Alternative to Parliamentarism (2009)[6]
  • The Structural Crisis of Capital (2009)[7]
  • Social Structure and Forms of Consciousness, Volume I: The Social Determination of Method (2010)
  • Social Structure and Forms of Consciousness, Volume II: The Dialectic of Structure and History (2011)
  • The Necessity of Social Control, forward by John Bellamy Foster, Monthly Review Press (January 26, 2014), trade paperback, 328 pp, 978-1583675380

Kaynakça

  1. ^ Bottomore, Tom; Edgeley, Roy; Lerner, Laurence. "The Case of Dr. Mészáros". The New York Review of Books, 30 November 1972. 13 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Nisan 2016. 
  2. ^ Meszaros, Istvan (1 Ocak 2006). Marx's Theory of Alienation (İngilizce). Aakar Books. ISBN 9788187879961. 
  3. ^ Meszaros, Istvan (31 Mart 2016). Aspects of History and Class Consciousness (İngilizce). Routledge. ISBN 9781317272397. 
  4. ^ Meszaros, Istvan (26 Ocak 2014). The Necessity of Social Control (İngilizce). NYU Press. ISBN 9781583675380. 
  5. ^ Meszaros, Istvan (1 Temmuz 2012). The Work of Sartre (İngilizce). NYU Press. ISBN 9781583672952. 
  6. ^ Mészáros, István (1 Ocak 2010). Historical Actuality of the Socialist Offensive: Alternative to Parliamentarism (İngilizce). Bookmarks. ISBN 9781905192618. 
  7. ^ Meszaros, Istvan (1 Mart 2010). The Structural Crisis of Capital (İngilizce). NYU Press. ISBN 9781583674963. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<i>Kapital</i> Karl Marxın bir eseri

Kapital, Kapitalist Üretimin Eleştirel Bir Tahlili, Das Kapital veya Kapital, 1867, 1885 ve 1894 yıllarında üç cilt olarak yayınlanan, Karl Marx tarafından yazılmış, politik ekonomi eleştirisi ve tarihsel materyalizm teorisinin kurucu metinlerinden biridir. Marx'ın yaşamı boyunca yaptığı çalışmaların ürünü olan bu metin, Adam Smith, Jean-Baptiste Say, David Ricardo ve John Stuart Mill gibi klasik politik iktisatçıların görüşlerini izleyerek, kendi ifadesiyle “modern toplumun ekonomik işleyiş yasasını ortaya koymak amacıyla” tarihsel materyalizm teorisini uygulayarak ortaya koymaya çalıştığı bir kapitalizm analizi ve eleştirisidir. Metnin ikinci ve üçüncü ciltleri, notlarını derleyen meslektaşı Friedrich Engels tarafından Marx'ın ölümünden sonra yayımlanmıştır. Kapital, sosyal bilimler alanında 1950'den önce yayımlanmış olan en çok atıf yapılmış kitaptır.

<span class="mw-page-title-main">Batı Marksizmi</span>

Batı Marksizmi, ilk olarak genel anlamda Perry Anderson'un Batı Marksizmi Üzerine Düşünceler kitabında bahsettiği anlamda, 19. yüzyıldan ve 20. yüzyıla Marksizmin Batı'daki hikâyesinden oluşur. Bu anlamda Marks'ın eserinden bugüne kadarki gelişimi, ayrışmaları, iç bölümlenmeleri, farklılıklarıyla teorik ve politik bir sistematik öğreti olarak Marksizmin Batı düşüncesindeki ve pratiğindeki yeri değerlendirilir. Karl Kautsky ve Lenin'in tartışmaları da bu bağlamda genel anlamdaki bu Batı Marksizmi içinde yer alır.

Toplumsal sınıf toplumlar veya kültürler içindeki bireyler veya gruplar arasında hiyerarşik farklılığı ifade etmektedir. Genellikle bireyler sınıf içinde ekonomik konumlarına ve katmanlaşma sistemi içinde benzer siyasi ve ekonomik ilgilerine göre gruplaşmaktadırlar.

<span class="mw-page-title-main">Gary Becker</span> Amerikalı ekonomist (1930 – 2014)

Gary Stanley Becker, Amerikalı sosyolog ve ekonomist. 1992 yılında Nobel Ekonomi Ödülü'nü kazanmıştır.

John Charles Harsanyi Macar-Avustralyalı-Amerikalı ekonomist. 1994 yılında, John Forbes Nash ve Reinhard Selten ile birlikte, Nobel Ekonomi Ödülü'nü kazanmıştır.

Genel denge teorisi teorik ekonominin bir dalı. Birkaç veya birçok piyasalar ile ekonomideki arz, talep ve fiyat davranışlarını bir bütün içinde açıklamaya çalışır.

<span class="mw-page-title-main">Saul Kripke</span> Amerikalı filozof (1940 – 2022)

Saul Aaron Kripke Princeton Üniversitesi'nden emekli Amerikalı filozof ve mantıkçı. Rockefeller Üniversitesi ve Princeton Üniversitesi'nde dersler verdi. Emekli olduktan sonra, 2003'ten itibaren New York Şehir Üniversitesi'nde öğretim görevlisi oldu. Model mantığın anlambilimine büyük katkılar yaptı. 1960'larda önemli yayınlar çıkardı. İsimlendirme ve Gereklilik adlı kitabı en önemli çalışması olarak bilinir. Ludwig Wittgenstein'ın Felsefi Soruşturmalar adlı eserindeki önermelerinden ilham alarak dilbilimsel anlama şüphecilikle yaklaştı. Wittgenstein ve dilbilim hakkında yayınları vardır.

<span class="mw-page-title-main">Filozof</span> kapsamlı bir felsefe bilgisi olan kişi

Filozof, felsefe ile uğraşan kişidir. Filozof kelimesi Antik Yunanca bilgelik aşığı anlamına gelen φιλόσοφος (filasofos) kelimesinden gelir. Cicero ve Diogenes Laertius’un, Eflâtun’un öğrencisi Herakleides Pontikos’un bugün elde bulunmayan bir eserine dayanarak verdikleri pek kesin olmayan bir rivayete göre filozof kelimesini ilk kullanan düşünür Pisagor olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Gerald Edelman</span> Amerikalı biyolog (1929 – 2014)

Gerald Maurice Edelman, Amerikalı biyolog. 1972 yılında Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü'nü Rodney Robert Porter ile bağışıklık sistemi ile ilgili çalışmaları nedeniyle paylaşmıştır. Antikorların yapısıyla ilgili keşifleri Nobel Ödülü'nü kendisine kazandırmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Ágnes Heller</span> Macar filozof, öğretmen

Ágnes Heller, Macar filozof. İlk önce Marksist bir filozof olarak ün saldı ama kariyerinin ilerleyen yıllarında Liberal ve sosyal demokrat olarak kabul edildi. Politikal ve sosyal düşüncelerinin dışında Etik, Varoluşçuluk ve Hegelcilik konularına da yoğunlaştı.

Raya Dunayevskaya, Amerikalı bir filozoftur ve Marksist-Hümanizm'in kurucusudur. Bir süre Leon Troçki'nin sekreterliğini yapmıştır. Daha sonra ondan kopmuş ve "News and Letters Committees" adında yeni bir örgüt kurmuş ve ölümüne kadar bu örgüte başkanlık etmiştir.

Diyalektik Aklın Eleştirisi, Jean-Paul Sartre'ın 1960 yılında yazdığı, Varoluşçu Marksizm anlayışını temellendirdiği ve Varlık ve Hiçlik eseri ile beraber en kapsamlı eserlerinden birisidir. İlk biçimi 1957'de bir Polonya dergisinde yayımlanmak üzere hazırlanan Yöntem Araştırmaları eseri, daha sonradan Sartre'ın Varoluşçuluk ve Marksizm anlayışını daha da detaylandırdığı büyük eseri Diyalektik Aklın Eleştirisi'ne bir ön dayanak ve kaynak oluşturmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Roy Baumeister</span> Amerikalı psikolog

Roy F. Baumeister Florida State Üniversitesi’nde bir profesördür. Baumeister, benlik, sosyal dışlanma, benlik kaynakları tükenmesi, ait olma ihtiyacı, cinsellik, öz-kontrol, öz-saygı, kendine zarar veren davranışlar, saldırganlık, sorumluluk ve özgür irade alanında çalışmaları bulunan bir sosyal psikologtur. 500’den fazla makale yazmış, yaklaşık 30 kitap için yazarlık, yardımcı yazarlık ya da editörlük yapmıştır. Lisans derecesini, Princeton Üniversitesi’nden, yüksek lisans derecesini Duke Üniversitesi’nden, doktora derecesini ise 1978 yılında Princeton Üniversitesi’nden almıştır.

<span class="mw-page-title-main">Karl Korsch</span>

Karl Korsch Alman Marksist teorisyen. 1920'li yıllarda György Lukács ile birlikte Batı Marksizminin temelini atan en önemli figürlerden birisidir.

<span class="mw-page-title-main">György Konrád</span> Macar romancı (1933-2019)

György (George) Konrád, Macar filozof, roman ve deneme yazarı.

<span class="mw-page-title-main">I. István</span> Macarların son büyük prensi ve 1000 veya 1001den 1038deki ölümüne kadar Macaristanın ilk kralı

I. István veya Aziz István Macarların son büyük prensi ve 1000 veya 1001'den 1038'deki ölümüne kadar Macaristan'ın ilk Kralı. Doğum yılı belirsizdir, ancak hayatının birçok ayrıntısı, 975'te Esztergom'da veya daha sonra doğduğunu göstermektedir. Doğumunda kendisine pagan Vajk adı verildi. Vaftiz tarihi bilinmiyor. Büyük Prens Géza ve karısı Sarolt'un tek oğluydu. Her iki ebeveyni de vaftiz edilmiş olmasına rağmen, István ailesinin dindar Hristiyan olan ilk üyesi oldu. Ottonya Hanedanının bir parçası olan Bavyeralı Gisela ile evlendi.

<span class="mw-page-title-main">Sosyal teori</span>

Sosyal teoriler, sosyal fenomenleri incelemek ve yorumlamak için kullanılan analitik çerçeveler veya paradigmalardır. Sosyal bilimciler tarafından kullanılan bir araç olan sosyal teoriler, farklı metodolojilerin geçerliliği ve güvenilirliği, yapının veya kurumun önceliği ve olasılık ile zorunluluk arasındaki ilişki hakkındaki tarihsel tartışmalarla ilgilidir. Kayıt dışı nitelikteki sosyal teori, akademik sosyal ve siyaset bilimi dışında kurulan yazarlık, "sosyal eleştiri", "sosyal yorum" veya "kültürel eleştiri" olarak adlandırılabilir ve hem resmi kültürel hem de edebi bilimle ve diğer akademik olmayan veya gazetecilik dışı yazı biçimleriyle ilişkilendirilebilir.

<span class="mw-page-title-main">Sosyoloji bibliyografyası</span>

Sosyoloji bibliyografyası listesi sosyoloji ve onun alt disiplinlerine ilişkin eserleri içerir. Eserlerin bir kısmı sosyoloji antolojisi; diğer bir kısmı da sosyoloji tarihi ya da kayda değer eserlerden seçilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">George Herbert Mead</span> Amerikalı filozof ve psikolog (1863 – 1931)

George Herbert Mead, öncelikle birkaç seçkin pragmatistten biri olduğu Chicago Üniversitesi'ne bağlı Amerikalı bir filozof, sosyolog ve psikologdur. Simgesel etkileşimciliğin ve Chicago sosyolojik geleneğinin kurucularından biri olarak kabul edilir.

<span class="mw-page-title-main">Matematiksel sosyoloji</span>

Matematik sosyolojisi, hem sosyolojik araştırmalarda matematiğin kullanımıyla hem de matematik ile toplum arasında var olan ilişkilerin araştırılmasıyla ilgilenen disiplinler arası bir araştırma alanıdır.