İçeriğe atla

Isıl Tasarım Enerjisi

Isıl Tasarım Enerjisi (ITE, İngilizceTDP, Thermal Design Power), bir bilgisayarın soğutma sisteminin başa çıkabileceği azami enerji miktarı.

Mesela, eğer bir dizüstü işlemcisi 20 watt ITE değerine sahipse, işlemci üzerindeki 20 wattlık ısıyı işlemciyi en yüksek sıcaklığına ulaştırmadan aktif veya pasif soğutma ile üzerinden atabilir. ITE, genel olarak işlemcinin çıkabileceği azami güce göre değil, günlük uygulamalarda ulaşabileceği azami güce göre hesaplanır. Bu da kuramsal olarak değil, gerçekte ne kadar iyi soğutma sistemine sahip olması gerektiğini gösterir.

ITE, farklı üreticiler tarafından değişik şekillerde tanımlanabilir.

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Opteron</span>

Opteron, AMD firmasının K8 kod adı çalışmalarını başlattığı x86-64 mimarisine sahip ilk sunucu hedefli işlemcisidir. İşlemci, AMD'nin daha önceleri iddialı olmadığı giriş ve orta seviyeli sunucu piyasasında söz sahibi olmasını sağladı. Intel x86-64'ün engellenemeyen yükselişine seyirci kalamadı ve aynı mimariye sahip işlemcilerini EMT-64 eki ile piyasaya sürdü.

<span class="mw-page-title-main">Merkezî işlem birimi</span> bir bilgisayar programının talimatlarını, talimatlar tarafından belirtilen temel aritmetik, mantıksal, kontrol ve giriş/çıkış (G/Ç) işlemlerini gerçekleştirerek yürüten ve diğer bileşenleri koordine eden bir bilgisayar içindeki elektro

Merkezî işlem birimi, dijital bilgisayarların veri işleyen ve yazılım komutlarını gerçekleştiren bölümüdür. Çalıştırılmakta olan yazılımın içinde bulunan komutları işler. Mikroişlemciler ise tek bir yonga içine yerleştirilmiş bir merkezî işlem birimidir. 1970'lerin ortasından itibaren gelişen mikroişlemciler ve bunların kullanımı, günümüzde MİB teriminin genel olarak mikroişlemciler yerine de kullanılması sonucunu doğurmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Athlon 64</span>

Athlon 64, AMD firması tarafından 2003 yılından beri üretilen işlemci ailesidir.

<span class="mw-page-title-main">Pentium 4</span>

Pentium 4, Intel firmasının 2000 yılının kasım ayında çıkardığı bir işlemci ailesidir. 2008 yılının Ağustos ayına kadar üretimi devam etmiştir. NetBurst mikromimarisine sahiptir. NetBurst mikromimarisinin önemli bir özelliği ise P6 mikromimarisinden sonra tasarlanmış ilk mikromimari olmasıdır. Çok yüksek saat sıklığına ulaşabilmek için derin bir boru hattına sahiptir. 2004 yılında 32 bitlik olan buyruk kümesi 64 bitlik hale dönüştürülmüştür. Intel işlemcilerin günümüzde de kullandığı ve başarım artışı sağlayan Hyper-threading teknolojisi de Pentium 4 ile birlikte geliştirilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Soğutma çevrimi</span>

Bir soğutma çevrimi, soğutucu bir akışkanın ısıyı emmesi ve daha sonra yayması ile oluşan değişikliklerin tanımlandığı, bir soğutucu içinde gerçekleşen çevrimdir.

ASUSTeK Computer Inc., 1989 yılında kurulmuş Tayvan merkezli bir bilgisayar ve donanım üreticisi. Dizüstü bilgisayar, masaüstü bilgisayar, netbook, kablosuz yönlendirici, projektör, anakart, cep telefonu, LCD Panel, katı hal sürücüsü, optik depolama, ağ donanımı, bilgisayar kasası, elektronik devre elemanları, bilgisayar soğutma sistemleri, sunucu, giyilebilir bilgisayar, ekran kartı gibi geniş bir üretim ağına sahip olan şirket özellikle son dönemde ürettiği dizüstü bilgisayarlarla adından söz ettirir hale gelmiştir. Kaliteyi, teknolojiyi ve sağlamlığı ön plana çıkarmayı amaçlayan şirket bunu sloganına da yansıtmış ve bu doğrultuda satış yapmaya devam etmektedir. Şirketin eski sloganı "Inspiring Innovation. Persistent Perfection."yani "İlham Verici Yenilik. Kalıcı Mükemmellik." iken, yeni sloganı ise "In Search of Incredible."yani " İnanılmazın Arayışında"'dır. Şirket ayrıca bir orijinal ürün üreticisidir (OEM). Asus'un Tayvan Borsası'nda 2357 kod koduyla birincil, Londra Borsasında ise ASKD kod koduyla ikincil bir kaydı vardır.

<span class="mw-page-title-main">Soğutma kulesi</span> Su kulesi

Soğutma kuleleri, çeşitli amaç ve büyüklükteki endüstriyel tesislere soğutma suyu sağlamak için tasarlanmış yapılardır. Değişik ölçülerde olabilir; 100 metre çapına ve 120 metre yüksekliğe erişen kuleler mevcuttur.

<span class="mw-page-title-main">PowerPC</span>

PowerPC, AIM olarak bilinen Apple-IBM-Motorola ittifakının 1991'de geliştirdiği bir RISC mikroişlemcisidir. Genel olarak kişisel bilgisayarlar içindir. PowerPC merkezi işlem birimleri (CPU) gömülü (embedded) ve yüksek performans işlemcileri olduğu için popüler olmuştur. PowerPC 1990'da AIM' in ve PReP'in temel taşı oldu, fakat mimari Apple'ın Macintosh'unun 1994–2006 modellerinde daha başarılı bulundu.

<span class="mw-page-title-main">Bilgisayar mimarisi</span>

Bilgisayar mimarisi, en küçüğe ve en başarılıya ulaşmayı hedeflerken aynı zamanda maliyeti de göz önünde bulundurduğu için sanat ve bilimin ortak buluştuğu nokta olarak da tanımlanır. Bilgisayar Mimarisi, bilgisayar parçalarının iç yapıları ve aralarındaki haberleşme bağlantıları ile ilgilidir.

<span class="mw-page-title-main">Intel Core 2</span>

Intel Core 2, Intel'in bir işlemci serisidir. Core Duo mimarisinden örnek alınmıştır ve masaüstüne taşınmış halidir. Dizüstü bilgisayarlarda da T2*** modeller CoreDuo T5*** ve T7*** kodlu işlemciler Core 2 Duo'yu ifade etmektedir. Core 2 Duo, Core Duo 'dan farklı olarak 64 bit işletim sistemini desteklemektedir. Core Duo işlemciler genel olarak 533 MHz FSB hıza sahiptir, ancak bazı ara model Core Duo'lar 667 MHz FSB hızına sahiptir. Core 2 Duo'lar ise 667 MHz ve 800 MHz FSB hızlarına sahiptir. 667 MHz ve üstü FSB hızına sahip işlemciler Intel Virtualization Technology'yi desteklemektedir. Core 2 Duo işlemciler 65 nm'dir ve düşük güç tüketimine sahiptir. Fabrika çıkışı 4 MB Level 2 önbellekli olan işlemcilerin bazı modelleri yarım önbelleklidir. Core 2 Duo işlemciler, E6000, E4000, E2000, E7000 ve E8000 olmak üzere beş seriden oluşur.

<span class="mw-page-title-main">Süper bilgisayar</span> döneminde aşırı güçlü olan bilgisayar

Süper bilgisayar basit olarak; yoğun paralel işlemciler, yüksek başarımlı vektör işlemciler ve öbek bilgisayarların oluşturduğu sistem olarak tanımlanabilir. Süper bilgisayarlar bilimde, deney ve hesaplamayı birleştiren hesaplamalı bilim gibi yeni metodolojilerin oluşmasını sağlamıştır. Günümüzde süper bilgisayarlar saniyede yüzlerce trilyon işlem yapar hale gelmiştir. Örneğin, dünyanın en hızlı süper bilgisayarı saniyede 136,8 trilyon kalıcı işlemle Amerika'da Lawrance Livermore National Laboratuvary isimli ulusal laburatuarın kullanımındadır Süper bilgisayarlar ilk defa 1960'larda Seymour Cray tarafından Control Data Corporation'da tasarlandı.

Akıllı telefon, cep telefonunun sağladığı klasik özelliklere, bilgisayar dünyasının bir ürünü olan PDA’lerin özelliklerinin de eklenmesiyle tasarlanan gelişmiş mobil iletişim cihazıdır. Akıllı telefonlarda mobil işletim sistemleri bulunur bu sayede birçok farklı amaç için daha aktif bir şekilde kullanılabilir ve neredeyse her iş için bir uygulama bulunabilir.

<span class="mw-page-title-main">Çoklu işleme</span>

Çoklu işleme, iki veya daha fazla işlemcinin bir araya getirilerek, işlenmesi gereken buyruğun daha hızlı bir şekilde işlenmesini sağlamaya yönelik bir tasarımdır. Çoklu işlemcilerin tek başına bir işlemciden daha hızlı olması beklenir. İşlemci tasarımında oluşan zorluklar çoklu işlemcileri zorunlu kılmıştır. Grace Hopper bu konu ile ilgili olarak "Eğer bir öküz işi yapamıyorsa, öküzü büyütmek yerine iki öküz kullandılar" demiştir.

Çok çekirdekli işlemci, ikiden fazla işlemciden (çekirdek) oluşan bir hesaplama birimi. Bilgisayarlarda temel komut kümesi işlemlerini gerçekleştirir.

<span class="mw-page-title-main">QNX</span>

QNX, gömülü sistemler pazarına yönelik Unix benzeri, gerçek zamanlı işletim sistemidir.

<span class="mw-page-title-main">StrongARM</span>

StrongARM, ARM V4 (ISA) mimarisi uygulanan mikroişlemciler için kullanılan bir ad. Digital Equipment Corporation (DEC) tarafından geliştirilmiş ve daha sonra Intel'e XScale sisteminin yerine üretmeye devam etmesi için satılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Samsun tramvayı</span> Samsunda hizmet veren tramvay hattı

Samsun tramvayı veya SAMRAY, Samsun'da, ilk istasyonu OMÜ Yurtlar son istasyonu ise Stadyum olan ~35 km uzunluğundaki tramvay sistemidir. Toplamda 43 istasyonu bulunan sistemin 42 istasyonu hizmet vermektedir. Tramvay hattı Karadeniz Bölgesi'ndeki tek şehir içi raylı sistemdir.

<span class="mw-page-title-main">Yongada sistem</span> Bir entegre devre türü

Yongada sistem bir entegre devre türüdür. Tek başına bir bilgisayarda bulunan bütün parçaları içerebilir. Aynı zamanda analog, sayısal, karışık sinyal ve radyo iletişimi işlevlerini bünyesinde toplayabilir. Yongada sistemlere düşük güçle çalışan mobil elektronikte sıkça rastlanır. En yaygın kullanım alanı gömülü sistemlerdir. Yongada sistemlerin mikrodenetleyicilerden en büyük farkı işlem gücü ve yüksek hafızasıdır. Ayrıca yongada sistemler harici flash depolama, RAM ve çok çeşitli başka elemanlarla aynı anakart üzerinde onları yöneterek çalışabilirken mikrodenetleyicilerde bunun gibi çok parçalı bir yapı yoktur. Daha doğrusu bir gömülü sistem eğer bir mikrodenetleyici ile kurulduysa ROM, RAM gibi bileşenler mutlaka mikrodenetleyicinin içerisinde bulunurken yongada sistemde böyle bir zorunluluk yoktur. Ayrıca yongada sistemlerin gücü son kullanıcıların kullandığı Windows, Macintosh, iOS, Android vb. işletim sistemlerini çalıştırmaya yeterken mikrodenetleyiciler çok daha spesifik alanlarda ve çok kısıtlı ROM ve RAM'ler ile çalışırlar. Nihayetinde mikrodenetleyiciler örneğin bir çamaşır makinesini kontrol ederken yongada sistemler akıllı telefon, tablet ve hatta bilgisayarlara bile can verebilirler.

<span class="mw-page-title-main">Soğutma grubu</span> chiller

Soğutucu, buhar sıkıştırmalı, adsorpsiyonlu soğutma veya absorpsiyonlu soğutma çevrimleriyle sıvı soğutucudan ısıyı alan makinedir. Bu sıvı daha sonra ekipmanı soğutmak için ısı değiştiriciden veya başka proses akışından dolaştırılabilir. Soğutma, ortama verilmesi gereken veya yüksek verimlilik için ısıtma amacıyla geri kazanılması gereken atık ısı oluşturur.

iMac (Apple silicon)

Apple silicon tabanlı iMac, Macintosh ailesinin Apple Inc. tarafından 2021 yılında geliştirilen, tasarlanan ve üretilen bir modelidir.