İçeriğe atla

Irak ve Şam İslam Devleti dinarı

Altın Dinar

Irak ve Şam İslam Devleti Dinarı

دينار ذهبي‎ (Arapça)
2014'teki propaganda videosunda yer alan altın dinarlar.[1][2]
2014'teki propaganda videosunda yer alan altın dinarlar.[1][2]
Resmi kullanıcı(lar) Irak ve Şam İslam Devleti
Madenî paralar1, 5 dinar

1, 5, 10 dirhem 10, 20 fulûs

BanknotlarYok
Bu bilgi kutusu, bu para birminin geçerliliğini yitirmeden önceki en son hâlini gösterir.

Irak ve Şam İslam Devleti Dinarı yada kısaca Işid Dinarı 2014-2019 yılları arasında Irak ve Şam İslam Devleti'nin resmi para birimiydi. Dirhem ve Fulûs Dinarın alt birimleridir. Işid Dinarı, Emevi Halifeliği döneminde Müslüman dünyasına ilk kez tanıtılan tarihi altın dinardan esinlenilmiştir. 2016 yılında yapılan hesaplamalara göre 1 Işid Dinarı yaklaşık 160 Dolar veya 91 Sterlin ediyordu.

Duyuruluşu ve Basımı

Irak ve Şam İslam Devleti'nin internet dergisi olan Dâbık'in 2014 tarihli sayısında örgüt, tarihi halifeliklerde kullanılan para birimini temel alan bağımsız bir para birimi basmaya hazırlandığını duyurdu. 2015 tarihli Hilafetin Yükselişi ve Altın Dinarın Dönüşü adlı propaganda videosunda paranın piyasaya sürüleceği açıklandı.[1][2][3] Altın, gümüş ve bakırdan yapılmış madeni paraların tasarımları daha sonradan paylaşıldı. Paranın piyasaya sürülmesinin ardından 2015 Yılında IŞİD, IŞİD toprakları içerisinde para biriminin kullanımını zorunlu hale getirdi ve diğer para birimlerini yasakladı.[1] IŞİD medyasına göre örgütün bu para basımının ardındaki amacı, Müslüman dünyasının, özellikle de Batı dünyasının mali etkisine karşı ekonomik olarak bağımsız olmasını sağlamaktı. 2015 yılında Türk yetkililer, Türkiye-Suriye sınırına yakın, Gaziantep yakınlarında bir kasaba olan Şahinbey'de IŞİD'e ait bir maden ocağı keşfetti.2019 yılına gelindiğinde Irak ve Şam İslam Devleti çökerken zaten sınırlı kullanımda olan para tamamiyle kullanılmaz oldu.

Madeni Paralar

Resim Değer Çap

(mm)

Kalınlık

(mm)

Ağırlık

(Gram)

Hammadde Ön Yüz Arka Yüz
5 Dinar29 2.3 21.25 AltınYazıt ve Basan Dünya Haritası ve basım yılı
1 Dinar 19 1.15 4.25 Altın Yazıt ve Basan 7 adet Başak ve basım yılı
10 Dirhem38 2.4 20 GümüşYazıt ve Basan Mescid-i Aksa ve basım yılı
5 Dirhem 26 1 10 Gümüş Yazıt ve Basan Şam Emevi Camii ve basım yılı
1 Dirhem 18 1 2 Gümüş Yazıt ve Basan Mızrak, kalkan ve basım yılı
20 Fulûs 37 2.6 20 BakırYazıt ve Basan 3 Hurma ağacı ve basım yılı
10 Fulûs 29 3 10 Bakır Yazıt ve Basan Hilal ve basım yılı

Kaynakça

  1. ^ a b Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi; gd1 isimli refler için metin sağlanmadı (Bkz: )
  2. ^ a b Moos, Olivier (23 Aralık 2018). "The Return of the Gold Dinar – An analysis of the Islamic State coin production". Religioscope. 25 Şubat 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Temmuz 2024. 
  3. ^ Starck, Jeff (17 Kasım 2014). "Can ISIS issues [sic] its own coins?". Coin World. 1 Temmuz 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Temmuz 2024. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Para</span> devletçe bastırılan, üzerinde değeri yazılı kâğıt veya metalden ödeme aracı, nakit

Para, mal ve hizmetlerin değiş-tokuşu için kullanılan araçlardan en yaygın olanı. Para sözcüğü ile genellikle madenî para ve banknotlar kastedilmekle birlikte; ekonomide, vadesiz mevduatlar ve kredi kartları da parayı meydana getiren unsurlardan sayılır. Vadeli mevduat, devlet tahvili gibi değişim araçları ise para benzeri olarak değerlendirilir.

<span class="mw-page-title-main">Madenî para</span> altın, gümüş, bakır, bronz, alüminyum vb. madenlerin alaşımından yapılan para

Madenî para veya eski dilde sikke; altın, gümüş, bakır, bronz, alüminyum vb. madenlerin alaşımından yapılan para. İlkel çağlardan beri ticarette geçerli olan değiş-tokuş yöntemleri yerine, daha kullanışlı bir değişim aracı olarak icad edilmiştir. Sikke kavramı daha çok tarihî madenî paraları tanımlamak için kullanılır. Günümüzde madenî paraları tanımlamak için bozuk para kavramı da kullanılır ancak bozuk para kavramı her zaman 'sadece' madenî paraları kapsamayabilir.

<span class="mw-page-title-main">Emevîler</span> İslam tarihinin ikinci hâlifeliği (661–750)

Emevîler ya da Emevîler Hilâfeti, Dört Halife Dönemi'nden (632-661) sonra kurulan Müslüman Arap devleti. Ali bin Ebu Talib'in 661'de öldürülmesinden sonra başa geçen Emevîler, 750'de Abbâsîler tarafından yıkılıncaya kadar hüküm sürdüler. Başkenti Şam olan devlet, en geniş sınırlarına Halife Hişâm bin Abdülmelik döneminde sahip oldu. Devletin sınırları Kuzey Afrika, Endülüs, Güney Galya, Mâverâünnehir ve Sind'in fethedilmesiyle doğuda Afganistan'a batıda ise Güney Fransa'ya kadar ulaşmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Tolunoğulları</span> Mısırda kurulmuş Türkî Memluk hanedanı

Tolunoğulları, Batlamyus Hânedânı idaresinden sonra Mısır'ı ve Suriye'nin çoğunu yöneten ilk bağımsız hanedan olan Türk kökenli bir Memlûk hanedanıydı. Bu devletin bir diğer önemi ise Müslüman olan Türklerin kurduğu ilk bağımsız devlet olmasıydı. İslam Halifeliği'ni yöneten Abbâsî Hanedanı'nın merkezî otoritesinden ayrıldıkları 868'den 905'e kadar bağımsız kaldılar.

<span class="mw-page-title-main">Irak ve Şam İslam Devleti</span> Irak, Suriye ve Afrikada faaliyet gösteren Selefi cihatçı silahlı örgüt

Irak ve Şam İslam Devleti veya 2014'ten beri kullandığı resmî isimle İslam Devleti, ağırlıklı olarak Afrika'da, ayrıca Irak ve Suriye'de de etkinlik gösteren, bu bölgede hilâfet devleti kurmak amacıyla güvenlik güçlerine ve sivillere karşı eylemler yapan yasa dışı, silahlı ve ele geçirdiği topraklardaki meşruluğu hiçbir ülke tarafından devlet olarak tanınmayan Selefi cihatçı örgüttür. Avrupa Birliği ve Birleşmiş Milletler ile aralarında ABD, Türkiye, Suudi Arabistan, Kanada'nın da bulunduğu pek çok ülke ve kuruluş tarafından terör örgütü olarak tanınmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Ebu Bekir el-Bağdadi</span> IŞİDin lideri

Ebu Bekir el-Bağdadi veya doğum ismiyle İbrahim Avvad İbrahim Ali el-Bedri el-Samarai, kendini İslam halifesi ilan etmiş, silahlı örgüt IŞİD'in kurucusu ve 2014'ten 2019'a kadar lideriydi.

<span class="mw-page-title-main">Irak ve Şam İslam Devleti'ne karşı yapılan askerî müdahaleler</span>

Irak ve Şam İslam Devleti'ne karşı yapılan askerî müdahaleler, IŞİD'in gücünü kırmak için dünya genelinde yapılan dış müdahaleleri kapsamaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Kobani Kuşatması</span> Kobani kasabasının kırsal bölgesinde yaşanan silahlı çatışmalar

Kobani Kuşatması, Suriye'nin Halep vilayetine bağlı Kobani kasabasının kırsal bölgesinde 13 Eylül 2014 tarihinde Irak Şam İslam Devleti militanlarının PYD'nin kontrolünde bulunan köylere taarruzuyla başlamıştır.

<span class="mw-page-title-main">YPJ</span> Suriyede çoğunluğu Kürt kadınların oluşturduğu silahlı örgüt

YPJ veya Kadın Koruma Birlikleri YPG 'nin kadın koludur. 2012 yılında YPG'nin kadın tugayı olarak kurulmuştur. 2014'te 18 ile 40 yaşları arasında 7000'den fazla gönüllü savaşçı kadroya ulaşmıştır. Jineoloji YPJ'nin fikir bütünlüğünü oluşturan düşüncelere temel olan doktrinlerden biridir. Irak ve Şam İslam Devleti'nin Yezîdî soykırımına karşı savaşmıştır.

<span class="mw-page-title-main">YBŞ</span>

Sincar Direniş Birlikleri veya Kürtçe adından kısaltılarak YBŞ, Ezidilerin yoğunlukla yaşadığı bölge olan Sincar'e Irak ve Şam İslam Devleti'nin (IŞİD) saldırmasıyla Irak'ta kurulan ve Irak'taki Ezidi bölgesini savunan silahlı örgüt. Irak ve Şam İslam Devleti'nin Yezîdî soykırımına karşı örgütlenme şeklinde kurulmuştur.

Irak ve Şam İslam Devleti ilk defa Irak'ta ortaya çıkmış ve zamanla diğer ülkelere de yayılmış olup çeşitli ülke ve bölgede toprak sahibidir.

<span class="mw-page-title-main">Irak İç Savaşı (2013-2017)</span>

Irak İç Savaşı (2013-2017), IŞİD'in Musul'a saldırmasıyla başlayan iç çatışmaları kapsamaktadır. IŞİD ve IŞİD'e destek veren eski Baas partisi mensupları, Sünni Arap aşiretleri ve diğer radikal örgütler ile Irak Ordusu, Peşmerge, İran destekli Şii milisler, Süryani/Asuri/Yezidi azınlık savaşçıları ve merkezi hükûmete destek veren Sünni ve Şii Arap, Kürt ve Türkmen aşiretleri arasındaki çatışmalar günümüzde de devam etmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Transdinyester rublesi</span>

Transdinyester'de geçerli olan ve 100 kopek biçiminde olan ruble. Transdinyester sınırlı şekilde tanınan devlet olduğundan, paranın ISO 4217 kodu yok. Ancak, Agroprombank ve Gazprombank gibi bazı resmi olmayan Transdinyester organizasyonları PRB kodunu kullandı. Trans-Dinyester Cumhuriyet Bankası bazen RUP kodunu kullanır.

<span class="mw-page-title-main">El-Kaide Kürt Taburları</span>

El-Kaide Kürt Taburları, Irak'taki Kürdistan Bölgesel Yönetimi'nde, el-Kaide'ye bağlı bir şekilde faaliyet gösteren silahlı Kürt-cihatçı Selefi örgüt. Mart 2007'de kurulmuş olup, Amerika Birleşik Devletleri Dışişleri Bakanlığı ve Kanada hükûmeti tarafından terör örgütü olarak tanımlanmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Suriye İç Savaşı'ndaki isyancılar arasındaki çatışmalar</span> Suriye iç savaşındaki hükümet ve halkın çatışmaları

Suriye İç Savaşı'ndaki isyancılar arasındaki çatışmalar, Suriye İç Savaşı'nda hükûmete karşı silahlı savaş veren isyancı gruplar arasındaki çatışmaları ifade eder. Özgür Suriye Ordusu ile müttefikleri, el-Kaide'ye bağlı gruplar ile müttefikleri ve Irak ve Şam İslam Devleti'nin başını çektiği bu gruplar, Ocak 2013 başlarından itibaren birbirleriyle çatışmaya başladı.

<span class="mw-page-title-main">Ebu İbrahim el-Haşimi el-Kureyşi</span> 2. IŞİD lideri (1976-2022)

Ebu İbrahim el-Haşimi el-Kureyşi,, eski Irak ve Şam İslam Devleti lideri ve Irak ve Şam İslam Devleti'ne göre Ebu Bekir el-Bağdadi'nin ardından gelen ikinci İslam halifesi. 2020 yılının Ocak ayında gerçek adı Emir Muhammed Abdurrahman el-Mevli es-Selbi olarak açıklanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Ebu Fatıma el-Caheyşi</span>

Ni'ma Abd Nayef al-Jabouri doğum adıyla bilinen Ebu Fatıma el-Caheyşi, Irak ve Şam İslam Devleti'nin liderlerinden birisidir. Örgütün Kerkük sorumlusu olmadan önce Irak'ın güneyinde gerçekleştirilen IŞİD operasyonlarının komutanlığını yapmıştır. Örgütün koalisyon güçlerinin müdahalesiyle birlikte kan kaybetmesi sonrası birçok bölgede valilik görevi üstlenmiş, IŞİD hiyerarşisinde yükselmeye başlamıştır. Ebu Bekir el-Bağdadi öldürülmeden önce el-Caheyşi'nin Bağdadi'nin yanındaki militanlardan birisi olduğu, Irak'ta Bağdadi'nin temsilcisi olarak görev yaptığı çeşitli kaynaklarca bildirilmiştir. Ebu Müslim et-Türkmeni'nin 18 Ağustos 2015'te Musul'da Amerika Birleşik Devletleri saldırısı sonucu öldürülmesiyle birlikte et-Türkmeni'nin yerine atanmıştır.

Dâbık 2014 Temmuz ayından 2016 Temmuz ayına kadar Deep web üzerinden yayınlanan bir internet dergisiydi. Dergi Rakka merkezli Irak ve Şam İslam Devleti tarafından yayınlanıyordu. Bu dergi İslam Devleti'nin birçok kitle iletişim aracından biridir, derginin ana amacı İslam devletine " halifelik " için yeni üyeler kazanmaya çalışmaktır. Derginin içeriği Arapçaya ek olarak, İngilizce de dahil olmak üzere birçok farklı dilde yazılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Irak Halk Hareketi</span>

Irak Halk Hareketi veya Sünni Halk Hareketi ya da sadece Halk Hareketi veya Hirak, Irak'ta Sünni bir siyasi harekettir. Hareketin sözcüsü Şeyh Muhammed Taha el-Hamdun'dur.

Irak ve Şam İslam Devleti, tutsakları ve esirleri Baş kesme, Yakarak öldürme, Kurşuna dizme gibi metotlarla infaz etmektedir. Haziran 2014'e kadar, Birleşmiş Milletler raporlarına göre, IŞİD yüzlerce savaş esirini ve 1.000'den fazla sivili öldürmüştür.