İçeriğe atla

Ieremia Tabai

Ieremia Tienang Tabai
Kiribati Devlet Başkanı
Görev süresi
12 Temmuz 1979 - 10 Aralık 1982
Yerine geldiğiMakam oluşturuldu
Yerine gelenRota Onorio (geçici)
Görev süresi
18 Şubat 1983 - 4 Temmuz 1991
Başkan YardımcısıTeatao Teannaki
Yerine geldiğiRota Onorio (geçici)
Yerine gelenTeatao Teannaki
Kişisel bilgiler
Doğum 16 Aralık 1949 (74 yaşında)
Nonouti, Gilbert ve Ellice Adaları
(günümüzde Kiribati)
Partisi Ulusal İlerici Parti
Boutokaan te Koaua
Kamanoan Kiribati Partisi
Evlilik(ler) Meleangi Kalofia
Çocuk(lar) Thori
Yaşadığı yer Tarawa Palace Razidans
Bitirdiği okul Victoria Üniversitesi, Wellington

Ieremia Tienang Tabai (d. 16 Aralık 1949), Kiribatili siyasetçi. Tabai, Büyük Okyanus'ta Mikronezya ada öbeği içerisinde yer alan Kiribati'nin ilki ülkenin ilk devlet başkanı olmak üzere 1979-1982 ve 1983-1991 yılları arasında devlet başkanlığı makamında bulunmuştur.

Tabai, Milletler Topluluğu'nun şimdiye kadarki en genç şef bakanı olduktan ve ardından gelmiş geçmiş en genç başkan olduktan sonra, Kiribati Cumhuriyeti'nin ilk devlet başkanı (Beretitenti) olarak görev yapmıştır. Tabaş, başkanlığı sırasında Pasifik ada devletlerinin en yetenekli lideri olarak tanımlandı.[1]

Biyografi

1949'da Nonouti'de doğdu ve eğitimini almak için Yeni Zelanda'ya gitti (St Andrew's College, Christchurch ve ardından Victoria University of Wellington ). Eğitiminin ardından Gilbert ve Ellice Adaları'na döndü, Ellice Adaları'ndan bir kadınla evlendi ve bir yıl Hazine'de muhasebeci olarak çalıştı.[1] Bir yıl sonra 1974 genel seçimlerinde Nonouti'yi temsilen Gilbert ve Ellice Adaları meclisine seçildi .

1976'da, birkaç ay önce Tuvalu'dan ayrılan Gilbert Adaları özyönetim aldı ve Tabai, resmî siyasi partilerden çok benzer düşünen üyelerden oluşan gevşek koalisyonların hakim olduğu bir Westminster sisteminde muhalefetin lideri olarak görev yaptı. Bu pozisyonda, düzenli olarak başbakan Naboua Ratieta hükûmetinin algılanan merkeziyetçi eğilimlerine yönelik eleştirilerini dile getirdi ve Ratieta'nın pahalı bir savunma departmanı planlarına ve Kiribati'ye getirdiği batılılaşmaya yönelik özel hoşnutsuzluğunu dile getirdi. Geleneksel Gilbert kültürü için savaştı, köydeki kopra yetiştiricilerinin şikayetlerinin duyurulmasına yardım etti ve Tarawa'da diğer adalara kıyasla orantısız bir hükûmet harcaması olarak gördüğü konuları eleştirdi.[2] Tabai, Mart 1978'de, yalnızca 27 yaşında, Milletler Topluluğu'ndaki en genç başbakan olarak seçildi.

Banabalıların atalarının anavatanları olan Banaba'nın (Okyanus Adası) fosfat madenciliğiyle harap olan kaybının tazminine ilişkin taleplerine ilişkin malî bir anlaşma ve Kiribati'den bağımsız hale gelme talepleri konusunda Birleşik Krallık ile müzakerelerde hükûmetine önderlik ettiğinde müzakere yeteneğini gösterdi.[2] 1979'da Tabai, Kraliçe II. Elizabeth tarafından Aziz Michael ve Aziz George Nişanı (CMG) takdim edildi ve 12 Temmuz 1979'da bağımsızlığını kazandığında ülkesinin Beretitenti olarak adlandırılan ilk devlet başkanı oldu oldu. Bağımsızlıktan önceki son başbakan olarak görev yapmakla kalmadı ve 1979'dan 1982'ye, ardından 1983'ten 1991'e kadar, kanunun izin verdiği azami sayıda görev yaparak, kanun gereği Beretitenti oldu. İlk olarak Nisan 1982'de Beretitenti ofisine seçildi, ancak Aralık 1982'de güvensizlik oyunu kaybetti, bu nedenle Şubat 1983'te yeniden seçilene kadar yerine devlet başkanı vekili getirildi. 1987'den 1991'e kadar olan üçüncü ve son dönemi, Kiribati Anayasası en fazla 3 dönemle sınırlandırdığı için yasal soruna konu oldu, ancak Yüksek Mahkeme davayı usuli nedenlerle reddetti.

1982'de Kraliçe - Aziz Michael ve Aziz George Nişanı'nın (GCMG) Şövalye Büyük Haçı'ndan onursal bir şövalyelik aldı.[2]

Tabai, Ulusal İlerici Parti'nin bir üyesiydi. Beretitenti olarak, bir noktada insanların "fakir ama özgür olması daha iyi" olduğunu söyleyerek, yardıma bağımlı olmaktan güçlü bir tiksinti sergiledi.[1] Görevi sırasında Sovyetler Birliği'nden balıkçılık yetkilileriyle ton balığı için bir anlaşma imzaladı. Ancak Sovyetler Birliği, topladıkları avın Tabai'nin talep ettiği lisans ücretine değmediğini söyleyerek anlaşmayı yenilememeyi seçti.[1] Onun yönetimi altında hükûmet, fosfat madenciliğinden elde ettiği kazançları da bir güven fonuna yatırdı. Fonun faizi kalkınma projeleri için kullanılmıştı.[1]

Politikadan emekli olduktan sonra Tabai, 1992'den 1998'e kadar Pasifik Adaları Forumu'nun Genel Sekreteri olarak görev yaptı.

1992'de Kiribati'nin en yüksek şerefi olan[3] Büyük Nişanı'nı aldı.

Mayıs 1996'da, "Avustralya-Pasifik Adaları ülkeleri ilişkilerine, özellikle Güney Pasifik Forumu Genel Sekreteri olarak hizmetlerinden dolayı" Avustralya Nişanı Onursal Görevlisi olarak atandı.[4]

1999'da Kiribati'de bağımsız bir radyo istasyonu kurmaya çalıştığı için para cezasına çarptırıldı ve bunu "sansür" olarak nitelendirdi.[5] 2000 yılında The Kiribati Newstar adlı bir gazete kurdu.[2]

Tabai, 2007'de siyasete yeniden dönerek Nonouti'yi temsilen meclise seçildi.[6] 2011, 2015-16 ve 2020 seçimlerinde meclisteki sandalyesini korudu. Tabai, Boutokaan te Koaua partisi ve ardından Kamanoan Kiribati Partisi'nde de bulunmuştur.

Kaynakça

  1. ^ a b c d e "STARVE TREK:Special comic edition". 26 Ocak 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Ocak 2008.  Yazar |ad1= eksik |soyadı1= (yardım)
  2. ^ a b c d "Rulers.org". 21 Ocak 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Ocak 2008. 
  3. ^ "Kiribati" (PDF). Pacific Island History Poster Profiles. Queensland University of Technology. s. 13. 5 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 28 Temmuz 2022 – QUT ePrints vasıtasıyla. 
  4. ^ "It's an Honour". 3 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Mart 2023. 
  5. ^ "Pacific Media Watch". 12 Ekim 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Ocak 2008. 
  6. ^ "Kiribati president returned at general election, likely will form new government" 31 Ağustos 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Associated Press (International Herald Tribune), August 23, 2007.

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Abdullah Gül</span> 11. Türkiye cumhurbaşkanı (2007–2014)

Abdullah Gül, Türk ekonomist, akademisyen, siyasetçi ve Türkiye'nin 11. cumhurbaşkanı. Cumhurbaşkanlığı görevini 2007 - 2014 yılları arasında sürdürmüştür. Bu görevinden önce 4 aylığına 2002 - 2003 yılları arasında Türkiye Başbakanı olarak görev almıştır. 2003 - 2007 yılları arasında Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı olarak görev almıştır.

<span class="mw-page-title-main">Kiribati</span> Büyük Okyanusta bir ada devleti

Kiribati ya da resmî adıyla Kiribati Cumhuriyeti, Büyük Okyanus'ta, Mikronezya ada öbeği içerisinde, Büyük Okyanus'un orta kesiminde takımadalardan oluşan bir ada ülkesidir. Ada ülkesinin başkenti Güney Tarava'dır.

<span class="mw-page-title-main">Jacques Chirac</span> 22. Fransa cumhurbaşkanı

Jacques René Chirac, eski Fransa Cumhurbaşkanı olan Fransız siyasetçi. Bu göreve ilk olarak 17 Mayıs 1995'te getirilmiş, yedi yıllık birinci dönem görev süresinin sonrasında Nisan 2002'de tekrar cumhurbaşkanı seçilmiştir. Beş yıllık ikinci dönem cumhurbaşkanlığı görev süresi 16 Mayıs 2007'de biten Chirac, yaklaşık 12 yıllık görev süresi ile François Mitterrand'dan sonra Fransa'da en uzun süre cumhurbaşkanlığı koltuğunda oturan isim olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Hikmet Çetin</span> 20. Türkiye Büyük Millet Meclisi başkanı

Hikmet Çetin, Türk siyasetçi, devlet adamı ve eski Cumhuriyet Halk Partisi Genel Başkanı. CHP Genel Başkanlığı görevini Şubat 1995 - Eylül 1995 tarihleri arasında sürdürmüştür. Mart 1995 - Ekim 1995 ve Ekim 1978 - Kasım 1979 tarihleri arasında Başbakan yardımcılığı görevini sürdüren Çetin, birçok hükûmette görev almıştır.

<span class="mw-page-title-main">İsmet Sezgin</span> 18. Türkiye Büyük Millet Meclisi başkanı

İsmet Abdullah Sezgin, Türk siyasetçi. "İsmet Abi" diye anılmış, uzun yıllar Türk siyasetinde birçok görev üstlenmiş ve aynı zamanda Süleyman Demirel'in yakın çalışma arkadaşı olarak bir kariyer sürmüştür.

Osman Nejat Konuk, Kıbrıs Türkü siyasetçi. Kuzey Kıbrıs'ın 2. Başbakanı.

<span class="mw-page-title-main">Paul Biya</span> 2. Kamerun devlet başkanı

Paul Biya, 7 yıllık başbakanlığından sonra, 6 Kasım 1982 tarihinden bu yana Kamerun devlet başkanıdır. Paul Biya Afrika'da en uzun süre görev yapan ulusal lider olmuştur.

Mulay Veled Muhammed el-Ağtaf, Ağustos 2008'den bu yana Moritanya Başbakanı olarak görev yapmaktadır. Bir mühendis ve Tajakant kabilesinin bir üyesi olan Muhammed el-Ağtaf cunta lideri Muhammed Veled Abdül Aziz'in 14 Ağustos 2008 tarihinde kendisini Başbakan olarak atamadan önce 2006 yılında Moritanya'nın Belçika Büyükelçiliğini yaptı.

<span class="mw-page-title-main">Uhuru Kenyatta</span>

Uhuru Muigai Kenyatta, 9 Nisan 2013 ile 13 Eylül 2022 tarihleri arasında görev yapan Kenya'nın 4. Devlet Başkanıdır. Kendisi daha önce 2001-2002 yılları arası Yerel Yönetimler Bakanı olarak Kenya Hükûmetinde ve 2002 yılından 2007 yılına kadar Resmi Muhalefet Lideri idi; sonradan 2008-2013 yılları arası Başbakan yardımcısı oldu. 2002 yılında Gatundu Güney Seçim Bölgesinden Meclis Üyesi olarak görev yaptı. Kenyatta Ulusal Birlik Partisinin (PNU) bir parçası olduğunu Kenya Afrika Ulusal Birliğinin (KANU) Yönetim Kurulu Başkanıdır.

<span class="mw-page-title-main">Francisco Fernández Ordóñez</span>

Francisco Fernández Ordóñez, İspanyol sosyal demokrat siyasetçi.

<span class="mw-page-title-main">Ahti Karjalainen</span> 28. Finlandiya başbakanı

Ahti Kalle Samuli Karjalainen, Bir Fin politikacıydı. Agrarian League üyesiydi ve iki dönem Finlandiya Başbakanı olarak görev yaptı. Bununla birlikte, Finlandiya Dışişleri Bakanı olduğu dönemi daha iyi bilinmektedir. Karjalainen, savaş sonrası Finlandiya siyasetinin en etkili isimlerinden biri olarak düşünülmektedir. Karjalainen, Başkan Urho Kekkonen gibi Finlandiya'nın Sovyetler Birliği ile olan ilişkisine de büyük önem verdi.

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan'da siyaset</span>

Azerbaycan'da siyaset yarı başkanlık cumhuriyeti çerçevesinde gerçekleşirken, Azerbaycan Cumhurbaşkanı Devlet başkanı'dır, Azerbaycan'ın Başbakanı'sa, hükûmet başkanlığı yapıyor. İcra gücü cumhurbaşkanı ve hükûmet tarafından uygulanmaktadır. Yasama yetkisi hem hükûmet hem de parlamentoya aittir. Yargı — yürütme ve yasama organından bağımsızdır.

<span class="mw-page-title-main">Gérald Darmanin</span> Fransız siyasetçi (d. 1982)

Gérald Darmanin Fransız sağ siyasetçi. 2020-2024 yılları arasında Başbakan Jean Castex'ın hükûmetinde içişleri bakanı olarak görev yaptı.

<span class="mw-page-title-main">Caroline Adası</span>

Caroline Adası ya da diğer adıyla Milenyum Adası, Pasifik Okyanusu'nun orta kesiminde yer alan Kiribati ülkesindeki güney Line Adaları'nı oluşturan ıssız mercan atollerinin en doğusundadır.

René Reynaldo Harris Naurulu siyasetçi. Harris, Büyük Okyanus'ta Mikronezya ada öbeği içerisinde yer alan Nauru'da 1999 ile 2004 yılları arasında olmak üzere, dört farklı dönemde devlet başkanlığı makamında bulunmuştur.

Afioga Vaʻai Kolone, Samoalı siyasetçi. Kolone, Büyük Okyanus'ta Polinezya ada öbeği içerisinde yer alan Samoa Bağımsız Devleti'nde iki farklı dönem başbakanlık makamında bulunmuştur.

Kenya Başbakanı / Başbakan Kabine Sekreteri, Afrika ülkesi Kenya hükûmetinde olan bir görevdir.

<span class="mw-page-title-main">Gilbert ve Ellice Adaları</span> 1892–1976 arası var olan Pasifikteki Britanya kolonisi

Gilbert ve Ellice Adaları, Pasifik Okyanusu'nda bulunan ve 1892'den 1976'ya kadar Britanya İmparatorluğu'nun bir parçası konumunda bulunan koloni bölgesi. Adalar, 1892'den 12 Ocak 1916'ya kadar Britanya himaye bölgesi, 1 Ocak 1976'ya kadar da taç kolonisiydi. Koloninin tarihi esas olarak Banada Adası'ndaki fosfat madenciliği ile şekillenmektedir. Ekim 1975'te bu adalar kanun gereği iki ayrı koloniye bölündü ve kısa bir süre sonra bağımsız uluslar haline geldiler: Ellice Adaları 1978'de Tuvalu oldu ve Gilbert Adaları 1979'da Kiribati'nin bir parçası oldu.

<span class="mw-page-title-main">Teatao Teannaki</span> Kiribati devlet başkanı (1991-1994)

Teatao Teannaki, Kiribatili siyasetçi. Teannaki, Büyük Okyanus'ta yer alan Kiribati'de 1991'den 1994'e kadar devlet başkanlığı makamında bulunmuştur.

Koloa Fineaso Talake, Tuvalulu siyasetçi. Talake, Büyük Okyanus'ta Polinezya ada öbeği içerisinde yer alan Tuvalu'da 2001-2002 yılları arasında başbakanlık makamında bulunmuştur. 1993'ten itibaren mecliste Vaitupu seçim bölgesini temsil eden Talake, 1993-1996 yılları arasında Maliye Bakanı (1993-1996) olarak da görev yaptı.