İçeriğe atla

IX. Karl

IX. Karl
IX. Gustav'ın, çizeni bilinmeyen bir portresi.
İsveç kralı
Hüküm süresi22 Mart 1604 – 30 Ekim 1611
Taç giymesi15 Mart 1607
Önce gelenIII. Zygmunt Waza
Sonra gelenII. Gustaf Adolf
Doğum4 Ekim 1550
Stockholm, İsveç
Ölüm30 Ekim 1611
Nyköping, İsveç
Eş(ler)iMaria of Palatinate-Simmern
Christina of Holstein-Gottorp
HanedanVasa Hanedanı
BabasıI. Gustav
AnnesiMargaret Leijonhufvud
DiniLutheran

Charles IX. Gustav ayrıca, Carl (İsveççe: Karl IX; 4 Ekim 1550 – 30 Ekim 1611), 1604'ten ölümüne kadar İsveç kralı.[1][2] Kral I. Gustav'ın ikinci karısından en genç oğluydu.[3] IX. Karl, 1605-1618 Lehistan-Rusya Savaşı içerisinde Çar IV. Vasili ile Lehistan-Litvanya Birliği'ne karşı müttefik olur.

4 Temmuz 1610 yılında Rusya Çarlığı tarafında, Lehistan-Litvanya Birliği'ne karşı savaşması için Jacob De la Gardie ile birlikte Kluşino'ya bir kuvvet yollar. Ancak IX. Karl ve IV. Vasili'nin kuvvetleri Kluşino Muharebesi'nde Hüssarlara mağlup olur.[4]

IX. Karl, tahta çıktığında Hristiyanlığın rakip mezhepler arasındaki dini çatışmalara giderek gergin zamanlarda yer aldı. 10 yıl süren bu çatışmalar Otuz Yıl Savaşı ile patlak verdi.

Kaynakça

  1. ^ "Carl IX (1550-1611) - Find A Grave Memorial". www.findagrave.com (İngilizce). 8 Nisan 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Ağustos 2021. 
  2. ^ "Charles IX | king of Sweden". Encyclopedia Britannica (İngilizce). 9 Temmuz 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Ağustos 2021. 
  3. ^ "Who was King Karl IX of Sweden?". Royal Central (İngilizce). 9 Ağustos 2018. 9 Ağustos 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Ağustos 2021. 
  4. ^ "Battle of Kluszyn" (PDF). 28 Şubat 2012 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ağustos 2016. 
IX. Karl
Doğumu: 4 Ekim 1550 Ölümü: 30 Ekim 1611
Resmî unvanlar
Boş
Başka isim ile kullanılan makam
Sigismund

İsveç kralı

1604–1611
Sonra gelen
II. Gustaf Adolf

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">XII. Karl</span> İsveç kralı

XII. Karl ya da Türkçe kaynaklarda kullanılan lakabıyla Demirbaş Şarl, 5 Nisan 1697 – 30 Kasım 1718 tarihleri arasında İsveç kralı. Bağlı bulunduğu hanedan Wittelsbach Hanedanı'nın bir kolu olan "Palatina-Zweibrücken" Hanedanı idi. XII. Karl'ın babası XI. Karl ve annesi Ulrika Elanoara Danimarkalı idi. Bunların hayatta kalan tek erkek çocuğu olarak 5 Nisan 1697'de babasının ölümü üzerine XII. Karl adıyla daha 14 yaşında İsveç Krallığı kralı ve babasının hanedanının hükümdarı olduğu modern Almanya'da bulunan "Palatina-Zweibrücken Dükü" oldu ve iki hükümdarlığı 30 Kasım 1718'de daha 36 yaşında iken Fredrikshald kuşatması sırasında öldürülmesine kadar yönetti.

<span class="mw-page-title-main">XVI. Carl Gustaf</span> İsveç kralı (1973-günümüz)

XVI. Carl Gustaf, şu anki İsveç Kralı. 15 Eylül 1973'te dedesi VI. Gustaf Adolf'un ölümü üzerine tahta çıktı.

<span class="mw-page-title-main">Belarus tarihi</span>

Belarus tarihi Belarus'un tarih öncesi dönemlerden günümüze kadar uzanan tarihini kapsar.

<span class="mw-page-title-main">II. Kuzey Savaşı</span>

İkinci Kuzey Savaşı ; İsveç ve düşmanları Polonya-Litvanya Birliği (1655-60), Rusya (1656–58), Brandenburg-Prusya (1657–1660), Habsburg Monarşisi (1657–60) ve Danimarka-Norveç ülkeleri arasında yapılan savaştır. Ayrıca Birleşik Hollanda Cumhuriyeti de sık sık İsveç karşıtı müdahalelerde bulunmuştur.

<span class="mw-page-title-main">1605-1618 Lehistan-Rusya Savaşı</span>

1605-1618 Lehistan-Rusya Savaşı 17. yüzyılda Lehistan-Litvanya Birliği ve bu birliğe bağlı derebeylerinin komutasındaki paralı askerlerin taht kavgası içinde iç savaş ortamına sürüklenmiş olan Rusya Çarlığı'nı istila etmesiyle başlayan savaştır. Bu dönem Rus tarihinde Karışıklık Dönemi olarak adlandırılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">II. Jan Kazimierz Waza</span>

II. Jan Kasimir Polonya kralı ve Litvanya büyük dükü.

<span class="mw-page-title-main">X. Karl Gustav</span> İsveç kralı

X. Karl Gustav veya Karl Gustav (İsveççe; Karl X Gustav, İsveç kralı ve Bremen dükü. John Casimir ve İsveçli Catherine'in oğluydu. Karl Gustav tahta çıkmadan önce kuzeni Kraliçe Kristina 1632 – 1654 yılları arasında İsveç hükümdarı olmuştur, 1654'te Karl kuzeninin kendi lehine tahttan çekilmesi üzerine tahta çıkmıştır ve ölümüne kadar tahtta kalmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Kluşino Muharebesi</span>

Kluşino Savaşı veya Kłuszyn Savaşı 4 Temmuz 1610 tarihinde Rusya, Karışıklık Dönemi'nde Lehistan Krallığı ile yaptığı meydan muharebesidir. Savaş Smolensk yakınlarındaki Kluşino'da yapılmıştır. Bu savaşı Leh komutan Stanisław Żółkiewski'nin oluşturduğu askeri taktik ile Hüssar'lar sayesinde Lehistan-Litvanya Birliği kazanmıştır.

Prens Dmitri İvanoviç Şuyski Rus boyar. Şuyski Hanedanından gelen ve 1606–1610 yıllarında Rus Çarı IV. Vasili'nin erkek kardeşidir.

<span class="mw-page-title-main">IV. Vasili</span> Rus çarı

IV. Vasili Şuyski Rurik Hanedanı'na yakın soylu, Eski Boyar ve 19 Mayıs 1606 – 19 Temmuz 1610 arasında Rus çarı.

<span class="mw-page-title-main">XIII. Karl</span> İsveç kralı (hd. 1809-1818) ve Norveç kralı (hd. 1814-1818)

XIII. Karl, 1809'dan sonra İsveç kralı ve 1814'ten 1818'deki ölümüne dek İsveç-Norveç arasında kurulan birliğin ilk kralıdır. Karl, İsveç kralı Adolf Fredrik ve Prusya Prensesi Louisa Ulrikas'ın ikinci oğluydu.

<span class="mw-page-title-main">III. Zygmunt Waza</span> İsveç kralı (hd. 1592-1599), Litvanya ve Polonya Büyük Dükü (hd. 1587-1632)

III. Sigismund Vasa 1587'den 1632'ye kadar Polonya-Litvanya Birliği ve Litvanya Büyük Dükalığı hükümdarı, 1592'den 1599'da kadar İsveç kralı ve Finlandiya Büyük Dükü.

<span class="mw-page-title-main">Vasa Hanedanı</span>

Vasa Hanedanı 1523'te İsveç'te I. Gustav tarafından kurulan erken modern bir kraliyet hanedanıdır. 1523-1654 yıllarında İsveç Krallığı, 1587-1668 yılları arasında Lehistan-Litvanya Birliği ve 1610-1613 yıllarında da Rusya Çarlığı'na hükmeden hanedanlık.

<span class="mw-page-title-main">Lehistan-İsveç savaşları</span>

Lehistan-İsveç savaşları, Lehistan-Litvanya Birliği ile İsveç İmparatorluğu arasında geçen savaşlar. Genel olarak yorumlandığında, bu terim 1563 ve 1721 arasındaki bir dizi savaşları yer alır. Daha özetleyici olarak, 1600 ve 1629 arasındaki belirli savaşları ifade eder.

<span class="mw-page-title-main">Lehistan-İsveç Savaşı (1600-1611)</span>

Lehistan-İsveç Savaşı (1600-1611) Livonya ve Estonya'nın kontrolü konusunda İsveç ile Lehistan-Litvanya Birliği arasındaki mücadelenin yanı sıra İsveç kralı IX. Karl ile Polonya kralı III. Zygmunt Waza arasındaki İsveç tahtına karşı olan anlaşmazlığın devamı olan savaş.

<span class="mw-page-title-main">Johan (Östergötland dükü)</span>

Östergötland dükü John İsveç kraliyet ailesi üyesi. 1599 ile 1606 yılları arasında Finlandiya dükü ve 1599 ile 1606 yılları arasında Östergötland dükü idi.

<span class="mw-page-title-main">Ujście Muharebesi</span>

Ujście Muharebesi, 24–25 Temmuz 1655 tarihinde II. Kuzey Savaşı ve Tufan sırasında gerçekleşen, bir tarafta Krzysztof Opaliński ve Andrzej Grudziński'nin komuta ettiği Lehistan-Litvanya Birliği güçleri ile öbür tarafta Arvid Wittenberg tarafından komuta edilen İsveç kuvvetleri arasında gerçekleşen savaş.

<span class="mw-page-title-main">Moskova Muharebesi (1612)</span>

Moskova Muharebesi, 1605-1618 Lehistan-Rusya Savaşı sırasında 1 ve 3 Eylül 1612'de Moskova'da meydana gelen çatışma. Lehistan-Litvanya Birliği kuvvetlerine Litvanya'dan Hetman Jan Karol Chodkiewicz komuta ederken, Ruslar Dmitri Pojarski tarafından yönetiliyordu.

<span class="mw-page-title-main">İsveç-Rusya ilişkileri</span>

İsveç-Rusya ilişkileri 10. yüzyıla kadar uzanır; İsveçli Vikingler Varegler olarak adlandırıldıkları zaman yeni devletler kurdukları bölge daha sonra Rusya, Ukrayna ve Beyaz Rusya'ya dönüştü.

<span class="mw-page-title-main">Leh Altın Çağı</span>

Leh Altın Çağı, Polonya'daki Rönesans dönemi ve Litvanya Büyük Dükalığı idi ve kabaca Eski Kral I. Zygmunt ve oğlu, Jagiellon Hanedanı hükümdarlarının sonuncusu olan II. Zygmunt August'un 1572'deki ölümüne kadar olan yönetim dönemine karşılık gelir. Bazı tarihçiler, Polonya Altın Çağı'nın, Lehistan-Litvanya Birliği'nin Hmelnitski Ayaklanması ve İsveç ve Rus işgalleri tarafından harap edildiği 17. yüzyılın ortalarına kadar devam ettiğini düşünüyor. Altın Çağı boyunca, Lehistan-Litvanya Birliği'nin kuzeyde Estonya'dan doğuda Moldavya'ya ve batıda Bohemya'ya kadar uzanan Avrupa'nın en büyük krallıklarından biri haline geldi.