İçeriğe atla

III. Muhammed (Şirvanşahlar şahı)

Muhammet bin Yezid
III. Muhammet'in adına bastırılan sikke
VII. Şirvanşah
Hüküm süresiEylül 948 – 4 Haziran 956
Önce gelenI. Yezid Mezyed
Sonra gelenI. Ahmet Mezyed
Ölüm4 Haziran 956
HanedanMezyedi Hanedanı
BabasıEbu Tahir Yezid bin Muhammet
Diniİslam

III. Muhammet ya da Muhammet bin Ali - Şirvanşahlar Devleti'nin 7. şahı ve Şirvanşah I. Ahmet Mezyed'in babası.

Saltanatı

Şirvanşah Ebu Tahir Yezid'in vefatı üzerine, büyük oğlu Layzan valisi Muhammet tahta geçti. Tahta geçer geçmez eski Sasani geleneklerine uyarak küçük kardeşi Ahmet'i hapsetmiş ve daha sonra da idam ettirmiştir.[1] Daha sonra büyük oğlu Ahmet'i Layzan, diğer oğlu Heysam'ı ise Tabasaran valisi tayin etti.

El-Mesudi H. 332 (M. 943) tarihinde tamamladığı eserinde Muhammet bin Ali'nin henüz şehzadeyken Derbent hakimi Abdi El-Malik bin Haşim'le savaştığını söyler. Abdi El-Malik bin Haşim'in H. 327 (M. 939) tarihindeki vefatı ile Hursan, Vardan ve Derbent kalelerini ele geçirdi. Böylece, tüm Şirvan toprakları aynı devletin egemenliğine girdi.[2]

Ölümü

Muhammet bin Yezid 8 yıl saltanat sürmüş ve kendisinden önceki hakimler gibi kuzey düşmanlarıyla savaşmıştır. H. Sefer 345 (M. 4 Haziran 956) tarihinde çiçek hastalığından ölmüştür. Ancak "Tarih-i El-Bab" kitabında III. Muhammet'in vefatı ile ilgili bir olay görülmektedir.

"Çiçek hastalığına yakalanan Muhammet bin Yezid hasta yatağına düşmüş, taht kavgasını engellemek maksadıyla baş vezir İbn el-Marayi 2 çavuş göndererek hapis hayatı süren şehzade Ahmet'i boğdurmuş. Bunun üzerine III. Muhammet hastalığını yenmiş ve bu sebepten kardeşi Ahmet'i serbest bırakmak istemiş. İdam edileceğinden korkan İbn el-Marayi şirvanşahı zehirlemiş, böylece hayatı kurtulmuştur."[1]

Kaynakça

  1. ^ a b S. Aşurbeyli – Şirvanşahlar Devleti, Bakü, 2007
  2. ^ Mинopcкий, c.49

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">İbrahim (Osmanlı padişahı)</span> 18. Osmanlı padişahı (1640–1648)

Sultan İbrahim, 18. Osmanlı padişahı ve 97. İslam halifesidir. İbrahim, 8 Şubat 1640'ta ağabeyi IV. Murad'ın ölümü üzerine 25 yaşında ve 18. padişah olarak Osmanlı tahtına çıktı. Şehzadeliğinde çok sıkı bir saray hayatı yaşamış, erkek kardeşleri IV. Murad tarafından öldürtülmüş olduğundan korku içinde büyümüştü.

<span class="mw-page-title-main">Kerbelâ Olayı</span> Hüseyin bin Ali ile Emevî halifesi Yezidin orduları arasında Kerbelâda gerçekleşen çatışma (680)

Kerbelâ Olayı veya Kerbelâ Savaşı ya da Kerbelâ katliamı, 10 Ekim 680'de, bugünkü Irak sınırları içindeki Kerbelâ şehrinde, Muhammed'in torunu Hüseyin bin Ali'ye bağlı küçük bir birlik ile Emevi halifesi I. Yezid'in ordusu arasında cereyan etmiştir. Hüseyin ve kafilesindeki herkes öldürülmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Şehzade Ahmed</span> II. Bayezidin Amasya valisi olan oğlu

Şehzâde Ahmed II. Bayezid'in Amasya valisi olan oğlu. Nisan 1512'de kendinden küçük kardeşi Yavuz Sultan Selim'in padişahlığını kabul etmeyip isyan ettiyse de, 1513'te gerçekleşen Yenişehir Muharebesi'nde bozguna uğrayıp boğdurulmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Şirvanşahlar Devleti</span>

Şirvanşahlar Devleti ,(Arapça/Farsça: شروانشاه) — 861-1538 yılları arasında Güneydoğu Kafkasya'da, ağırlıklı olarak günümüz Azerbaycan Cumhuriyeti'de ve kısmen de günümüz Dağıstan topraklarında var olmuş ve sonradan Azerbaycanlılaşmış bir devlettir. Devletin sınırları doğuda Derbent'ten, Kür Nehri'nin Hazar Denizi'ne döküldüğü noktaya kadar uzanarak, Şirvan tarihi bölgesi ile bazen batıda Gence şehrine kadar ulaşmış, ayrıca farklı dönemlerde Şeki, Karabağ ve Beylegan'ı da kapsamıştır. Başkenti Şamahı ve Bakü olmuştur.

Halit bin Yezid – Abbasilerin Ermeniye ve Azerbaycan'daki hakimi, Mezyediler Hanedanı'nın kurucusu olan Yezid bin Mezyed'in oğlu.

<span class="mw-page-title-main">I. Heysem</span> Şirvanşah

I. Heysem ya da Heysem bin Halit – Abbasi Hilafeti'nin Azerbaycan ve Ermeniye valisi, Şirvanşahlar Devletinin kurucusu, Şirvanşah unvanını kullanan ilk hükümdar ve Şirvanşahlar Devleti'nin 2. şahı I. Muhammet'in babası.

<span class="mw-page-title-main">II. Heysem</span> Şirvanşahlar Devletinin 3. şahı

II. Heysem ya da Heysem bin Muhammet – Şirvanşahlar Devleti'nin 3. şahı ve Şirvanşah I. Ali'nin babası.

<span class="mw-page-title-main">I. Ali</span>

I. Ali ya da Ali bin Heysem - Şirvanşahlar Devleti'nin 4. şahı ve Şirvanşah I. Yezid Mezyed'in babası.

I. Yezid Mezyed ya da Ebu Tahir Yezid bin Muhammet, Şirvanşahlar Devleti'nin 6. şahı ve Şirvanşah III. Muhammet'in babası.

<span class="mw-page-title-main">II. Muhammed (Şirvanşahlar şahı)</span>

II. Muhammet ya da Muhammet bin Ali, Şirvanşahlar Devleti'nin 5. şahı. Ali bin Heysam'ın oğlu, Ebu Tahir Yezid'in babasıdır. Kaynaklarda çok az bilgi bulunmaktadır.

I. Ahmet Mezyed ya da Ahmet bin Muhammet – Şirvanşahlar Devleti'nin 8. şahı ve Şirvanşah IV. Muhammet ve II. Yezid'in babası.

IV. Muhammet ya da Muhammet bin Ahmet – Şirvanşahlar Devleti'nin 9. şahı ve Şirvanşah II. Yezid Mezyed'in abisi.

II. Yezid Mezyed ya da Yezid bin Ahmet – Şirvanşahlar Devleti'nin 10. şahı ve Kesrani Hanedanı'nın kurucusu olan I. Manuçehr'in babası.

I. Manuçehr ya da Manuçehr bin Yezid - Şirvanşahlar Devleti'nin 11. şahı ve Kesrani Hanedanı'nın kurucusu.

II. Ali Kesrani ya da Ebu Mansur bin Yezid – Şirvanşahlar Devleti'nin 12. şahı.

III. Ali ya da Buhtnasar Ali bin Ahmet, Şirvanşahlar Devleti'nin 14. şahı ve Şirvanşah II. Yezid Mezyed'in torunu.

Mezyedî Hanedanı, Şirvanşahlar Devleti'ni yaklaşık olarak 166 yıl yöneten hanedandır. Mezyedîler ya da Yezîdîler olarak da bilinir. Hanedan, adını Abbasi Hilafeti'nin Azerbaycan valisi olan Yezid bin Mezyed'den alır. Mezyedi Hanedanı'nın 861 yılında başlayan yönetimi, 1027 yılında hanedanın kesin olarak farslaşmış kolu olan Kesranilerin tahtı ele geçirmesiyle son bulmuştur. Mezyedi Hanedanı'na mensup son kişi olan Şirvanşah II. Yezid bin Ahmet 1027 yılında ölmüştür.

Kesranî Hanedanı, Şirvanşahlar Devleti'ni yaklaşık olarak 355 yıl yöneten hanedandır. Hanedan, Şirvanşah II. Yezid bin Ahmet'in son yıllarında etkinleşen fars siyaseti yüzünden tarihçiler tarafından Mezyedi Hanedanı'ndan ayrılmıştır. Oysaki, ilk Kesrani Şirvanşahı I. Manuçehr, II. Yezid Mezyed'in büyük oğluydu. Tarihçilere göre, Kesraniler ilk kez 1027 yılında I. Manuçehr dönemiyle iktidara ulaştı ve 1382 tarihinde Şirvanşah Huşeng'in bir saray devrimiyle öldürülmesi üzerine son buldu.

<span class="mw-page-title-main">I. Fariburz</span>

I. Fariburz ya da Fariburz bin Salar - Şirvanşahlar Devleti'nin 16. şahı ve kendinden sonra gelen 2 şirvanşahın babası.

Yezid bin Mühelleb (672-720) Emevîler döneminde vilayet valisi ve Abbâsîler döneminin başlarında önemli hale gelen Muhallabid ailesinin erken dönem bir üyesidir.