İçeriğe atla

II. Túpac Amaru

José Gabriel Condorcanqui ( y. 1742 - 18 Mayıs 1781) – II. Túpac Amaru olarak bilinen – Peru'da[1] İspanyollara karşı büyük bir And isyanına önderlik eden yerli bir kasike[2] idi. Kendini yeni bir İnka İmparatorluğu'nun Sapa İnkası olarak ilan etti.[3][4][5][6] Daha sonra Peru'nun bağımsızlık mücadelesinde ve yerli hakları hareketinde efsanevi bir kişi ve İspanyol Amerika ve ötesindeki sayısız davaya ilham kaynağı oldu.

Tupac Amaru II

Kaynakça

  1. ^ Kendall W. Brown, "Túpac Amaru (José Gabriel Condorcanqui)" in Encyclopedia of Latin American History and Culture, vol. 5, p. 279.
  2. ^ Campbell, Leon G. (1 Kasım 1981). "Social Structure of the Túpac Amaru Army in Cuzco, 1780-81*". Hispanic American Historical Review. Duke University Press. 61 (4): 675-693. doi:10.1215/00182168-61.4.675. ISSN 0018-2168. 18 Şubat 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Mayıs 2023. 
  3. ^ The Spanish Lake. The Pacific Since Magellan (İngilizce). 1. Canberra: Australian National University Press. 1979. ss. 74, 278, 309, 319. ISBN 0708107273. OCLC 4493695.  Yazar |ad1= eksik |soyadı1= (yardım)
  4. ^ Un Mundo Aparte: Aproximación a la Historia de América Latina y el Caribe [A World Apart: An Approach to the History of Latin America and the Caribbean] (İspanyolca). Madrid: Ediciones de la Torre. November 1994. s. 211. ISBN 9788479600433. 30 Mayıs 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Mayıs 2023.  Yazar |ad1= eksik |soyadı1= (yardım)
  5. ^ Serulnikov, Sergio E. (3 Mart 2016). "The Túpac Amaru and the Katarista Rebellions". Oxford Research Encyclopedia of Latin American History. Oxford University Press. doi:10.1093/acrefore/9780199366439.013.70. ISBN 978-0-19-936643-9. 8 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Mayıs 2023 – Oxford Research Encyclopedias vasıtasıyla. 
  6. ^ Thomson, Sinclair (2 Temmuz 2016). "Sovereignty disavowed: the Tupac Amaru revolution in the Atlantic world". Atlantic Studies (İngilizce). 13 (3): 414-415. doi:10.1080/14788810.2016.1181537. ISSN 1478-8810. 18 Şubat 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Mayıs 2023. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Alan García</span>

Alan Gabriel Ludwig García Pérez, eski Peru devlet başkanıdır.

Túpac Amaru Devrimci Hareketi, 1980'lerin başı ile 1997 yılları arasında Peru'da etkin olan Marksist devrimci grup ve Peru'daki iç çatışmaların başlıca aktörlerinden biri. Örgüte, tutsak edilene kadar Victor Polay Campos tarafından, 1997'deki ölümüne kadar da Néstor Cerpa Cartolini tarafından liderlik edilmiştir.

Francisco Morazán 1830-1839 yılları arasında Orta Amerika Federal Cumhuriyeti başkanlığı da yapan siyasetçi. Orta Amerika başkanı olmadan önce Honduras devlet başkanı idi. 11 Kasım 1827 tarihinde yapılan La Trinidad Savaşı ile popülaritesi arttı. Savaştan sonra 1842 yılında idamına kadar, Morazán Orta Amerika'nın siyasi ve askeri alanında önemli bir yere sahipti.

<span class="mw-page-title-main">Chan Chan</span>

Güney Amerika'daki Kolomb öncesi çağın en büyük şehri olan Chan Chan, günümüzdeki La Libertad Bölgesi'nde, Peru'daki Trujillo'nun 5 kilometre batısında yer alan bir arkeolojik bölgedir.

Latin Amerika Boom, 1960'lar ve 1970'lerde Latin Amerika'da edebiyat, şiir ve eleştirilerin gelişmesidir. Bu bölgeden yazarlar yeni fikirler araştırdığında ve daha önce olmayan bir şekilde uluslararası üne kavuştuğunda bu gelişim ortaya çıktı. Boom'un önemli figürleri arasında Julio Cortázar, Gabriel Garcia Márquez, Carlos Fuentes, Jorge Luis Borges ve Mario Vargas Llosa vardır.

<span class="mw-page-title-main">Hispanik Amerika</span> Amerikada İspanyolca konuşulan bölgeler

Hispanik Amerika ya da İspanyol Amerikası , Amerika'da İspanyolca konuşan uluslardan oluşan bölge.

<span class="mw-page-title-main">Miskito Sahili</span> günümüzde Honduras ile Nikaraguanın Karayip Denizine bakan doğu sahillerine denk gelen tarihsel bölgedir

Miskito Sahili, günümüzde Honduras ile Nikaragua'nın Karayip Denizi'ne bakan doğu sahillerine denk gelen tarihsel bölgedir. Adını, bölgede yaşayan Miskitolardan almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Diktatör romanı</span>

Diktatör romanı (İspanyolca: novela del dictador), Latin Amerika toplumunda diktatörün rolüne meydan okuyan Latin Amerika edebiyatının bir türüdür. Caudillismo teması, iktidar, diktatörlük ve yazım arasındaki ilişkileri inceleyerek ele alınmaktadır. Üstelik bir diktatör romanı genellikle Latin Amerika toplumunda yazarın rolü için bir alegoridir. Çoğunlukla 1960'lar ve 1970'lerin Latin Amerika Boom'uyla ilişkili olmasına rağmen diktatör romanı türü, Domingo Faustino Sarmiento tarafından yazılan on dokuzuncu yüzyıl romanı Facundo (1845) ile kök salmıştır. Juan Manuel de Rosas'ın Arjantin'deki diktatör rejiminin dolaylı bir eleştirisi olan Facundo, diktatör romanı türünün öncüsüdür ve sonraki tüm diktatör romanları onu dikkate almıştır. Sarmiento tarafından yaratılan türün amacı belirli diktatörlerin kurallarını analiz etmek ya da tarihsel doğruluğu vurgulamak değil, genel olarak otorite figürleri ve otoritenin soyut niteliğini incelemektir.

<span class="mw-page-title-main">Meksika İspanyolcası</span> İspanyolcanın Meksikada konuşulan bir lehçesidir

Meksika İspanyolcası, İspanyolcanın Meksika'da konuşulan bir lehçesidir. Meksika İspanyolcası, özellikle Nahuatl dili başta olmak üzere birçok yerel dilden etkilenmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Antonio López de Santa Anna</span> 8. Meksika devlet başkanı

Antonio de Padua María Severino López de Santa Anna y Pérez de Lebrón, genellikle Santa Anna veya López de Santa Anna olarak bilinen, Meksikalı politikacı ve generaldi. On dokuzuncu yüzyılın ilk yarısında bağımsızlık sonrası Meksika siyaseti ve hükûmeti üzerindeki etkisi ile Meksika tarihçilerinin, sık sık bu dönemi "Santa Anna Çağı" olarak adlandırmalarına neden olmuştur "Kaderin Adamı" olarak anılmaktadır. Başlangıçta bağımsızlık sonrası dönemde kendisini bir federalist olarak tanımlamasına ve 1833'te muhafazakârları deviren bir darbeye katılmasına rağmen zamanla giderek daha muhafazakâr hâle gelmiştir. 1833'te başkan seçilen López de Santa Anna, 1855'te görevden alınmıştır.

<span class="mw-page-title-main">II. Túpac Amaru İsyanı</span>

II. Túpac Amaru İsyanı, Peru İspanyol Valiliği'ndeki Bourbon reformlarından yararlananlara karşı yerli kasikeler tarafından yönetilen, yerli ve mestizo köylülerin ayaklanmasıydı. Diğer nedenler arasında yaygın ekonomik gerileme ve yerli bir kasike ve isyanın orijinal lideri 2. Túpac Amaru'da vücut bulan İnka kimliğinin yeniden canlanması yer alır. 2. Túpac Amaru 1781'de yakalanıp idam edilirken, isyan başka liderler altında en az bir yıl daha devam etti. Gerçek İsmi José Gabriel Condorcanqui olan 2. Túpac Amaru, İsyan sırasında, büyük atası olan son İnka İmparatoru Túpac Amaru'ya ithafen bu ismi almıştır. İsyanın sonucunda Keçuvaca'nın konuşulması yasaklanmış ve Peru'nun bağımsızlığını kazanması'ndan sonra kısa bir canlanma yaşasa da zamanla dil eski prestijini kaybetmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Robert Osserman</span> Amerikalı matematikçi (1926 – 2011)

Robert "Bob" Osserman, Amerikalı bir matematikçiydi.

BugGuide, böcekler, örümcekler ve eklem bacaklılarla ilgili gözlemlerini paylaşan hem amatör hem de profesyonel doğa bilimcilerinden oluşan bir web sitesi ve çevrimiçi topluluktur. Web sitesi, bilgilendirici kılavuz sayfalarından ve Amerika Birleşik Devletleri ile Kanada'dan tanımlama ve araştırma için kullanılan binlerce eklem bacaklı fotoğrafından oluşmaktadır. Ticari olmayan site, Iowa Eyalet Üniversitesi Entomoloji Bölümü tarafından barındırılmaktadır. BugGuide, 2003 yılında fotoğrafçı Troy Bartlett tarafından tasarlandı ve 2006'dan beri Iowa Eyalet Üniversitesi'nde entomoloji yardımcı doçenti ve kıdemli sistem analisti John VanDyk tarafından yönetilmektedir. Web sitesi, halkın böceklere yönelik algısını değiştirmeye yardımcı olduğu için tanınmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Drag king</span>

"Drag king"ler çoğunlukla erkeksi drag giysileri giyen ve bireysel veya grup rutininin bir parçası olarak erkek cinsiyet klişelerini kişileştiren kadın performans sanatçılarıdır. Tipik bir drag gösterisi, dans, oyunculuk, stand-up komedi ve şarkı söylemeyi, canlı veya önceden kaydedilmiş parçalarla dudak senkronizasyonunu içerebilir. Drag kralları genellikle abartılı bir şekilde maço erkek karakterler olarak oynarlar, inşaat işçileri ve rapçiler gibi marjinalleştirilmiş erkeklikleri tasvir ederler ya da Elvis Presley, Michael Jackson ve Tim McGraw gibi erkek ünlüleri taklit ederler.

Homososyalleşme veya LGBT sosyalizasyonu, LGBT kişilerin, özellikle aynı cinsel yönelim ve cinsiyet kimliğine sahip kişilerle, LGBT topluluğuyla tanışma, ilişki kurma ve entegre olma sürecidir. Bu, kendi kimliklerini de oluşturmaya yardımcı olur.

Ekvador-Peru Savaşı 1857-1860 yılları arasında gerçekleşti. Çatışma, Ekvador'un İngiliz alacaklılarla olan borcunu kapatmak için Peru'nun üzerinde hak iddia ettiği Amazon havzası arazisini satmaya teşebbüs etmesiyle başladı. Ekvador hükûmetinin birkaç rakip fraksiyona bölünmesinden önce iki ülke arasındaki diplomatik ilişkiler bozulduğunda, Peru hükûmeti satışın iptalini ve Peru'nun sahip olduğu resmi kabulü zorlamak için Ekvador limanlarının abluka altına alınmasını emretti. tartışmalı bölgeler 1859'un sonlarında, Ekvador'un kontrolü Guayaquil şehrinde General Guillermo Franco ile Quito'da Gabriel García Moreno başkanlığındaki geçici bir hükûmet arasında sağlamlaştırıldı. Peru Devlet Başkanı Ramón Castilla, Ekim 1859'da birkaç bin askerle Guayaquil'e gitti ve Ocak 1860'ta General Franco ile Mapasingue Antlaşması'nı müzakere etti. Anlaşmanın imzalanması, Ekvador'un Peru'nun tüm taleplerine uyduğunu gösterdi ve iki ülke arasındaki toprak anlaşmazlığının geçici olarak sona erdiğini gösterdi. Bununla birlikte, Eylül 1860'ta, García Moreno ve General Juan José Flores komutasındaki geçici hükûmetin güçleri, Guayaquil Savaşı'nda Franco hükûmetini yenerek Ekvador'daki iç savaşı sona erdirdi. Yeni hükûmet, Mapasingue Antlaşması'nı reddetti ve kısa bir süre sonra Perulu mevkidaşı tarafından takip edildi; bu, bölgesel anlaşmazlığı yeniden açtı.

<span class="mw-page-title-main">Verónika Mendoza</span>

Verónika Fanny Mendoza Frisch Perulu-Fransızpsikolog, eğitimci ve politikacıdır. Yeni Peru hareketinin kurucusu ve şu anki lideridir.

<span class="mw-page-title-main">Moskova-Litvanya Savaşları</span>

Moskova-Litvanya Savaşları Polonya Krallığı ile müttefik olan Litvanya Büyük Dükalığı ile daha sonra Rusya Çarlığı olacak olan Moskova Büyük Dükalığı arasında gerçekleşen bir dizi savaştı. 15. yüzyıldaki ilk savaş dizisinden önce Litvanya Büyük Dükalığı, Moğol istilasından sonra Kiev Knezliği'nin çöküşünün ardından, Kiev'den Mozhaysk'a kadar geniş Doğu Avrupa topraklarını kontrol ediyordu. Savaşlar boyunca özellikle 16. yüzyılda Moskovalılar, bölgelerini batıya doğru genişlettiler ve birçok beyliğin kontrolünü ele geçirdiler.

Matematikte homoloji, değişmeli gruplar veya modüller gibi bir dizi cebirsel nesneyi topolojik uzaylar gibi matematiksel nesnelerle ilişkilendirmenin genel bir yoludur. Homoloji grupları özgün olarak cebirsel topolojide tanımlanmıştır. Soyut cebir, gruplar, Lie cebirleri, Galois teorisi ve cebirsel geometri gibi çok çeşitli başka alanlarda da benzer yapılar mevcuttur.

<span class="mw-page-title-main">Pembe dalga</span>

Pembe dalga veya sola dönüş, 21. yüzyıl boyunca Latin Amerika'da sol hükûmetlere dönmesine yönelik siyasi bir dalgadır. Bir terim olarak, her iki ifade de medyada ve başka yerlerdeki siyasi analizlerde, bölgede daha ekonomik ilerici veya sosyal ilerici politikalara yönelik bir hareketi ifade etmek için kullanılmaktadır. Bu tür hükûmetlere "merkezin sol", "sol eğilimli" ve "radikal sosyal demokrat" deniyor. Onlar aynı zamanda Amerika'daki sol siyasi partilerin ve diğer kuruluşların bir konferansı olan São Paulo Forumu'nun da üyeleridir.