İçeriğe atla

I. Dünya Savaşı Doğu Cephesi

Kontrol Edilmiş
Doğu Cephesi
I. Dünya Savaşı

Rus askerleri 8 inçlik toplarını bir konvoy halinde taşırken
Tarih17 Ağustos 1914 - 3 Mart 1918
Bölge
Sonuç

İttifak Devletleri zaferi

Taraflar
Alman İmparatorluğu Alman İmparatorluğu
Avusturya-Macaristan İmparatorluğu Avusturya-Macaristan
Osmanlı İmparatorluğu Osmanlı (1916-17)
Bulgaristan Krallığı Bulgaristan (1916-17)
Rus İmparatorluğu Rus İmparatorluğu (1914-17)
Rus Cumhuriyeti (1917)
Romanya Krallığı Romanya (1916-17)
Rusya SFSC (1918)
Komutanlar ve liderler
Alman İmparatorluğu Paul von Hindenburg
Alman İmparatorluğu Erich Ludendorff
Alman İmparatorluğu Max Hoffmann
Avusturya-Macaristan İmparatorluğu Conrad von Hötzendorf
Bulgaristan Krallığı Nikola Zhekov
Bulgaristan Krallığı Stefan Toshev
Rus İmparatorluğu II. Nikolay
Rus İmparatorluğu Aleksey Brusilov
Rus İmparatorluğu Lavr Kornilov
Romanya Krallığı Constantin Prezan
Güçler
Osmanlı İmparatorluğu Osmanlı: 117.000-130.000 asker[1]
Kayıplar
3.5 milyon Alman ve Avusturya-Macaristan askeri hayatını kaybetti ve yaralandı. Osmanlı İmparatorluğu'nun kaybı ise 8.000 ölü ve 22.000 yaralı oldu.[1] 1.5 milyon Rus askeri ve 2 milyon Rus sivil hayatını kaybetti, 4 milyonu yaralandı. 800.000 Rumen askeri hayatını kaybetti ve yaralandı.

Doğu Cephesi, I. Dünya Savaşı'nda Orta Avrupa ve Doğu Avrupa'da, Almanya ile Avusturya-Macaristan'ın doğusunda ve Bulgaristan'ın kuzeyinde, Rusya ve Romanya'nın ise batısında kalan cephedir.

Batı Cephesi’nin çıkmaza girdiği tarihlerde, savaş Doğu Cephesi’nde şiddetli bir şekilde devam etmiştir. Rusya’nın savaştaki planı, Galiçya üzerinden Avusturya-Macaristan’ı, Doğu Prusya üzerinden ise Almanya’yı işgal etmek üzerine kurulmuştur.

Galiçya’da büyük ölçüde başarılı olmasına rağmen, 1914’ün ortalarında Paul von Hindenburg'un Tannenberg Muharebesi'nde kazandığı zaferle Rusya, Doğu Prusya ve Masurian Gölleri'ne çekilmiştir. Rusya, sanayisinin az gelişmiş olması ve askeri liderliğinin etkisiz olması gibi nedenlerle büyük yenilgiler almış ve Galiçya içlerine kadar gerilemiştir.

Osmanlı, 1914'ün sonlarında Odessa ve Sivastopol limanlarını bombalayarak savaşa dahil olmuş, ancak Sarıkamış Harekatı başta olmak üzere bazı yenilgiler almıştır.

1915’te İttifak Devletleri, Polonya’nın güney sınırında kayda değer bir ilerleme göstermiştir. Rusya, Polonya’nın doğusuna çekilmek zorunda kalmıştır.

1916’da Brusilov Taarruzu’nu gerçekleştiren Rusya, büyük bir başarı elde ederek durumu lehine çevirmiştir. Almanya’nın Batı Cephesi’ndeki ve Avusturya-Macaristan’ın Balkan Cephesi’ndeki gücü, bu taarruz sonrasında önemli ölçüde azalmıştır. Romanya, Transilvanya’yı işgal etmek amacıyla İtilaf Devletleri’nin yanında savaşa katılmıştır. İtilaf Devletleri’nin Doğu Cephesi’nde giderek artan etkisi, Bulgaristan’ın güneyden başlattığı saldırıyla yeniden sona ermiştir.

Rusya’da savaşın neden olduğu zorlukların da etkisiyle giderek artan iç karışıklıklar, İttifak Devletleri’nin Doğu Cephesi’nde üstünlük sağlamasına yol açmıştır. 1917’nin sonlarında başlayan Ekim Devrimi sonucunda Rusya, Brest-Litovsk Antlaşması ile savaştan çekilmiştir.

Avusturya-Macaristan ve Rusya arasında savaşın geçtiği yerlerden biri olan Lupków Geçidi, savaşta büyük önem taşımış ve Rusya’nın Avrupa’ya doğru ilerlemesini engellemiştir.

Not

  1. ^ a b "turkeyswar, Campaigns, Eastern Europe". 20 Temmuz 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Nisan 2011. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">I. Dünya Savaşı</span> Avrupada başlayan küresel savaş (1914–1918)

I. Dünya Savaşı, 28 Temmuz 1914 tarihinde başlayıp 11 Kasım 1918 tarihinde sona eren Avrupa merkezli küresel bir savaştır. II. Dünya Savaşı'na (1939-1945) kadar Dünya Savaşı veya Büyük Savaş olarak adlandırılmıştır. Savaşın taraflarından biri olan Osmanlı İmparatorluğu'nda "Genel Savaş" anlamında Harb-i Umumi, halk arasında ise Seferberlik olarak adlandırılmıştır. 1917'de Amerika Birleşik Devletleri'nin savaşa katılmasına kadar bu savaş ABD basınında Avrupa Savaşı olarak anılmıştır. Savaşan taraflar, çoğunlukla Avrupa, Kafkasya, Amerika, Orta Doğu ve Afrika ile Asya'nın bazı bölgelerinde çatıştılar.

<span class="mw-page-title-main">Galiçya (Doğu Avrupa)</span>

Galiçya, 1945 yılında yapılan sınır değişikliği sonucu Polonya ve Ukrayna Cumhuriyetleri sınırları içinde kalan tarihi bölgedir.

<span class="mw-page-title-main">Avusturya-Macaristan İmparatorluğu</span> 1867 ile 1918 yılları arasında Orta Avrupada var olan bir monarşi

Avusturya-Macaristan İmparatorluğu, Orta Avrupa'da hüküm sürmüş ve I. Dünya Savaşı'ndan sonra yıkılmış bir imparatorluktur. Bu imparatorluğu oluşturan Avusturya İmparatorluğu ve Macaristan Krallığı aslında içişlerinde bağımsız iki ayrı ülkeydi fakat dışişleri açısından, Avrupa'nın birçok ülkesinde hüküm süren Habsburg Hanedanı'na mensup tek bir Habsburg imparatoru tarafından yönetilmekteydi. Resmî para birimi Kron'du.

<span class="mw-page-title-main">İttifak Devletleri</span> I. Dünya Savaşıda Almanyanın başını çektiği ittifak

İttifak Devletleri, Bağlaşma Devletleri ya da Merkezî Devletler, Almanya, Avusturya-Macaristan ve Osmanlı Devletinden oluşan devletler ittifakıdır. I. Dünya Savaşı'ndaki iki ana ittifaktan biridir. Diğer ana ittifak ise, İtilaf Devletleri olarak adlandırılır.

<span class="mw-page-title-main">Somme Muharebesi</span>

Somme Muharebesi ya da Somme Meydan Muharebesi, 1916 yılındaki Fransa'da gerçekleşen 1 milyondan fazla zayiat ile I. Dünya Savaşı'nın en büyük çarpışmalarından biri. İngilizler tarafından ilk defa tankın kullanıldığı savaştır.

<span class="mw-page-title-main">I. Dünya Savaşı'nda Osmanlı cepheleri</span> 29 Ekim 1914 ve 30 Ekim 1918 tarihleri arasında Osmanlı İmparatorluğunun savaştığı cepheler

Osmanlı cepheleri, Osmanlı İmparatorluğu'nun I. Dünya Savaşı'nda çarpıştığı cephelerdir.

<span class="mw-page-title-main">I. Dünya Savaşı Balkan Cephesi</span> I. Dünya Savaşında Balkanlarda meydana gelen muharebeler

Balkan Cephesi, I. Dünya Savaşı dahilinde Balkanlar'da meydana gelen muharebeleri kapsayan cephedir. I. Dünya Savaşı, Avusturya-Macaristan ve Sırbistan arasında yaşanan çatışmalarla başlamış olması açısından Balkanlar'da çıkmıştır. Balkan Cephesi'ndeki savaşa sonradan Rusya, Osmanlı İmparatorluğu, İtalya ve Bulgaristan gibi ülkeler de katılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">I. Dünya Savaşı Batı Cephesi</span>

Batı Cephesi, Almanya'nın batısında kalan Avrupa topraklarında, esas olarak Belçika, Hollanda ve Fransa'yı içine alan cephedir.

<span class="mw-page-title-main">Rus İç Savaşı</span> 1917den 1922ye kadar süren bir iç savaş

Rus İç Savaşı, 1917 Ekim Devrimi'nden sonra 1918-1922 yılları arasında Bolşeviklerle muhalifleri arasında yaşanan savaştır. Savaş Beyaz Ordu birliklerinin 1918 baharında Beyaz Terör saldırılarıyla başladı. Ana muharebe Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti'ne bağlı Bolşevik Kızıl Ordusuyla komünizm karşıtlarının Beyaz Ordusu arasında geçti. Ancak savaşa Beyaz Ordu'ya finansal destek ile silah ve asker yardımında bulunan ABD, İngiltere, Fransa, Polonya ve Japonya da müdahil oldu. 1921 yılında Bolşevikler Beyaz Terör'ü ve destekçilerini yenerek tüm ülkeye hâkim oldular. 1922 yılında da Sovyetler Birliği kuruldu.

<span class="mw-page-title-main">Lviv</span> Ukraynanın batısında bir şehir

Lviv, nüfus bakımından Batı Ukrayna'nın en büyük ve Ukrayna'nın yedinci büyük şehri. Ukrayna'nın kültür merkezlerinden biridir. 2020 verilerine göre nüfusu 755.800'dür. Nüfusunun %88'i Ukraynalı, %9'u Rus, %1'i de Polonyalıdır.

<span class="mw-page-title-main">Macaristan Sovyet Cumhuriyeti</span>

Macaristan Sovyet Cumhuriyeti Macaristan'da Béla Kun'un liderliğinde kurulan komünist bir rejimdir. Rusya'daki Bolşeviklerin yaptığı Ekim Devriminin ardından Avrupa'da kurulan Marksist-Leninist politikaların uygulandığı ilk komünist hükûmettir. Ömrü sadece dört ay sürmüştür. Romanya'nın Budapeşte'yi işgaliyle düşmüştür. Bu devletin varisi Macaristan Krallığı'dır. Krallık (1920-1944) arasında hüküm sürmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Robert Bárány</span> Nobel ödüllü Avusturyalı otolojist.

Robert Bárány Avusturyalı otolojist. Kulaktaki vestibüler sistemin fizyoloji ve patolojisi üzerine yaptığı çalışmaları sayesinde 1914 yılında Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü'nü aldı.

<span class="mw-page-title-main">I. Dünya Savaşı'nda İtilaf Devletleri'nin liderleri</span>

I. Dünya Savaşı'nda İtilaf Devletleri'nin liderleri, I. Dünya Savaşı esnasında İtilaf Devletleri'ni komuta etmiş veya desteklemiş politik veya askerî şahıslardır.

<span class="mw-page-title-main">Macaristan-Romanya Savaşı</span>

Macar-Rumen Savaşı, I. Dünya Savaşı'nın ardından tasfiye edilen Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'nun bir parçası olan Macaristan'ın silahsız doğu kısımlarında bir Rumen işgali olarak başladı ve 13 Kasım 1918’den, 3 Ağustos 1919’a kadar Macaristan ve Romanya arasında geçti. 13 Kasım 1918’e kadar Macaristan Krallığı’na karşı ve devamında Macaristan Demokratik Cumhuriyeti ve Mart 1919'dan itibaren Macar Sovyet Cumhuriyeti'ne karşı Rumen işgali sürdü. Rumen Ordusu geri çekildikleri 28 Mart 1920’e kadar savaş sonu Macaristan'ın büyük kısmını işgal etti.

<span class="mw-page-title-main">Polonya-Ukrayna Savaşı</span>

Polonya-Ukrayna Savaşı 1918 ve 1919 yıllarında, Avusturya-Macaristan'ın dağılmasından sonra İkinci Polonya Cumhuriyeti ve Batı Ukrayna Halk Cumhuriyeti'nin Doğu Galiçya üzerindeki kontrolü için çıkan bir çatışmaydı. Doğu Galiçya, Avrupa'da en büyük petrol rezervine sahipti.

<span class="mw-page-title-main">Ober Ost</span>

Tüm Doğu Alman Kuvvetleri Yüksek Komutanlığı veya Ober Ost, Alman İmparatorluğu'nun I. Dünya Savaşı sırasında Doğu Cephesi'nde askerî yönetim bölgesiydi. 1914 yılında kurulmuş olup 1919'da Almanya'nın teslim olmasıyla lağvedildi. Karargâhı Königsberg idi.

<span class="mw-page-title-main">I. Dünya Savaşı'nın Müttefik liderleri</span> none

I. Dünya Savaşı'nın Müttefik liderleri, I. Dünya Savaşı sırasında İtilaf Devletleri için savaşan veya onları destekleyen siyasi ve askeri figürlerdir.

<span class="mw-page-title-main">Łódź Muharebesi (1914)</span>

Łódź Muharebesi veya Lodz Harekâtı, 11 Kasım - 6 Aralık 1914 tarihleri arasında Polonya'nın Łódź şehri yakınlarında gerçekleşti. Alman Sekizinci Ordu, Dokuzuncu Ordu, Avusturya-Macaristan'ınBirinci Ordu'su ve Rus Birinci, İkinci ve Beşinci Orduları arasında sert kış koşullarında savaşlar yaşandı. Almanlar, Vistula Nehri Muharebesi'nden sonra Almanların geri çekilmelerinin ardından Rus kuzey kanadını tehdit etmek için Dokuzuncu Ordularını Thorn çevresine yeniden konuşlandırdılar. Almanların amacı, Rusları kuşatarak ve yok ederek Almanya'nın işgalini önlemekti; bunun sonucunda Almanlar da kuşatıldı ve aslında 2 kolordu kaybettiler; ancak Almanya'nın işgali önlendi. Savaş, hem Batı hem de Doğu cephelerinde güçlü bir etki yarattı. Savaş, Rus birliklerinin zaferiyle sonuçlandı; ancak planlanan Almanya işgali iptal edildi.

<span class="mw-page-title-main">Gorlice-Tarnów Taarruzu</span>

I. Dünya Savaşı sırasında ki Gorlice-Tarnów saldırısı başlangıçta Doğu Cephesi'nde güneydeki Avusturya-Macaristanlılar üzerindeki Rus baskısını hafifletmek için küçük bir Alman saldırısı olarak tasarlanmıştı, ancak İttifak Devletleri'nin 1915'teki başlıca saldırı çabasıyla sonuçlandı ve Rus hatlarının tamamen çökmesine, Rusya'nın içlerine doğru geri çekilmelerine neden oldu. Devam eden eylem dizisi, 1915'teki sefer sezonunun çoğunu kapladı ve Mayıs başında başladı; ancak kötü hava koşulları nedeniyle Ekim ayında sona erdi. Mackensen, bir atılım sağlamayı, daha sonra Rusların Dukla Geçidi'nden ve Vistül'ün kuzeyindeki mevzilerinden geri çekilmesine yol açacak bir operasyonun ilk aşaması olarak görüyordu.

Avusturya-Macaristan Yedinci Ordusu, I. Dünya Savaşı sırasında savaşan Avusturya-Macaristan kara ordusuydu.