İçeriğe atla

I. Aleksandre (Gürcistan kralı)

I. Aleksandre
Gürcüceალექსანდრე I
Gürcistan Kralı
Hüküm süresi1412–1442
Önce gelenI. Konstantine
Sonra gelenIV. Vahtang
Doğum1386
Ölüm1445
DefinSvetitshoveli Katedrali, Mtsheta
Eş(ler)iDulanduht Orbeliani
İmeretili Tamar
HanedanBagrationi hanedanı
BabasıI. Konstantine
DiniGürcü Ortodoks Kilisesi
İmza

I. Aleksandre, "Büyük" (Gürcüceალექსანდრე I დიდი, Aleksandre I Didi) (d. 1386 - ö. 26 Ağustos 1445 ile 7 Mart 1446 arası), 1412 ile 1442 yılları arası Gürcistan kralıdır. Timur'un istilasından sonra onun toparlanma çabalarına rağmen Gürcistan hiçbir zaman eskisi gibi olamamış ve uzun bir durgunluk döneminden sonra kaçınılmaz bölünme ile yüz yüze kalmıştır. 1442 yılında tacı bırakıp bir manastıra kapanarak emekli olmuştur.

Yaşamı

Aleksandre, Gürcü kralı I. Konstantine ile karısı Natia'nın en büyük oğludur. Eğitimli ve dindar bir asil kadın olan annesinin annesi Rusa (ö.1413) tarafından büyütülmüştür, anneanesinin üzerinde çok büyük etkisi olmuştur. Gelecekte kral olacak Aleksandre'nin dini binalar üzerindeki kaygı ve heyecanının kaynağı anneannesidir.

Tahta çıkmasıyla (1412), Aleksandre batı Gürcistan'a ilerledi ve vassalları olan Megrelya ve Abhazya'nın rakip prensleri arasında bir barışa aracılık etti. Daha sonra 1414'te Samtshe'nin asi prensi Atabeg İvane Cakeli ile savaş alanında karşılaştı ve onu boyun eğmeye zorladı. Bu güçlü feodal beylerle uğraştıktan sonra, Katolikos Patriği II. Şio'nun yardımıyla, büyük Gürcü kalelerinin ve kiliselerinin restorasyonu için bir program başlattı. 1425'ten 1440'a kadar tebaasına geçici bir inşaat vergisi koydu, ancak kralın çabalarına rağmen, bir zamanlar gelişen birçok kasaba ve köy, harabeye döndü ve ormanlarla kaplandı.

Ailesi

Yaklaşık 1411 yılında Dulanduht ile evlenmiştir. Bu evlilikten iki oğlu olmuştur:

  • IV. Vahtang, Gürcü Kralı
  • Demetre (1413-1452), II. Konstantine'nin babası ile beraber İmereti ortak hükümdarı

II. Aleksandre'nin kızı Tamar (ö. 1455) ile yaklaşık 1414 yılında ikinci evliliğini yapmıştır.

  • VIII. Giorgi, Birleşik Gürcistan'ın son Kralı ve bağımsız Kaheti Krallığının ilk Kralı
  • Davit (1417-1471), Gürcistan Katolik Patriği
  • Zaal (1425-yaklaşık 1442)
  • Bagrationi, (1415-yaklaşık 1438), Trabzon İmparatorluğu'nun imparatoru IV. İoannis ile 1425 yılında evlenmiştir.

Kaynakça

Kaynakça

Genel;
  1. Ivane Javakhishvili, The History of the Georgian Nation, vol. 3 (1982), Tbilisi State University Press (In Georgian)
  2. Ronald Grigor Suny, The Making of the Georgian Nation: 2nd edition (December 1994), Indiana University Press, ISBN 0-253-20915-3
  3. T'oma Metsobeli's History of Tamerlane and His Successors28 Aralık 2005 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  4. Kings of Georgia at the Royal Ark website4 Aralık 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Özel;
Resmî unvanlar
Önce gelen:
I. Konstantine
Gürcü Kralı
1412-1442
Sonra gelen:
IV. Vahtang

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Gürcistan Krallığı</span> Orta Çağda kurulmuş Gürcü krallığı

Gürcistan Krallığı ya da Gürcü İmparatorluğu, Orta Çağ'da kurulmuş olan Gürcü devleti. Gürcistan pek çok alanda, Altın Çağ olarak adlandırılan dönemi bu krallık zamanında yaşamıştır.

<span class="mw-page-title-main">İmereti Krallığı</span>

İmereti Krallığı 1258-1330 ve 1446-1810 yılları arasında Gürcistan Krallığı dağıldığında ortaya çıkan krallıktır. Gürcistan ve Kafkasların Moğollar tarafından istilası döneminde Moğol boyunduruğuna başkaldıran VI. Davit Narin’in batıya çekilerek burada İlhanlı egemenliğinden bağımsız şekilde ilan ettiği krallık olarak 1258-1330 yılları arasında varolmuştur. İmereti Krallığının başkenti Kutaisi olmuştur. Bu dönemde başkent Tiflis Moğol işgali altında olmuş ve Gürcü kralları Moğollar tarafından onaylanarak atanmıştır. Moğollara karşı Gürcü halkının isyanlarına bölgeden destek verilmiştir. Krallık, V. Giorgi döneminde Moğolların ülkeden atılmasıyla yeniden Gürcü Krallığıyla birleşmiştir.

<span class="mw-page-title-main">IV. İoannis (Trabzon imparatoru)</span>

IV. İoannis Megas Komninos, , 1429 yılından 1459 yılına kadar Trabzon İmparatorluğu'nun imparatoru. Trabzon imparatoru IV. Aleksios ile karısı Theodora Kantakuzini'nin oğludur.

Anna Megali Komnini, , Gürcü Kralı V. Bagrat'ın ikinci eşi ve Trabzon İmparatoru III. Aleksios ile karısı Theodora Kantakuzini'nin kızlarıdır. Baba bir kardeşi Giorgi'nin ölümünden sonra tac giymiş Konstantin'in annesidir.

I. Konstantine, 1407 ile 1411 yılları arası Gürcü kralı.

<span class="mw-page-title-main">NGC 1425</span>

NGC 1425, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir çubuksuz sarmal galaksidir. Gökyüzünde Ocak takımyıldızı yönünde yaklaşık olarak 62,94 MIy (19,3 Mpc)uzaklıkta bulunur. İngiliz astronom William Herschel tarafından 1790 yılında 47,5 cm çaplı aynalı tip bir teleskopla keşfedilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">IV. Bagrat</span> Eski bir Gürcü Kralı

IV. Bagrat, Bagrationi Hanedanı'nın bir üyesidir. 1027 ile 1072 yılları arası Gürcistan Krallığı yapmıştır. Uzun ve olaylı hükümdarlığında Gürcistan'ın hükümdarlığını Bizans İmparatorluğu ve Selçuklu Hanedanı'ndan korumak için çalışmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Kaheti Krallığı</span>

Kaheti Krallığı Doğu Gürcistan'da, Kaheti bölgesinde kurulmuş ilk başkenti Gremi ve daha sonra Telavi olan Geç Orta Çağ/Erken Modern Çağ monarşisiydi. 1465 yılında Gürcistan Krallığı'nın dağılması süreciyle ortaya çıkmış ve birkaç kısa aralıklarla 1762 yılında Bagrationi Hanedanı'nın Kahetili kolunun başarısıyla Kaheti ve komşusu Kartli Krallığı'nın birleşmesi dönemine kadar varlığını sürdürmüştür. Karışık tarihinin büyük bir kısmında Kaheti, Gürcü Krallığı'nı etki alanında tutmak için çaba gösteren bunun sonucu olarak birçok askeri çatışma ve sürgünlere yol açan Safevi Devleti'nin vasalıydı.

<span class="mw-page-title-main">Kartli Krallığı</span>

Kartli Krallığı Batı Gürcistan'ın Kartli bölgesinde başkenti Tiflis olan Geç Orta Çağ / Yakın Çağ Gürcü monarşisidir. 1478 yılında Gürcistan Krallığı'nın dağılma süreciyle ortaya çıkmış ve Bagrationi Hanedanı'nın Kahetili kolunun başarısı sayesinde 1762 yılında komşusu Kaheti Krallığı ile birleşene dek varlığını sürdürmüştür. Bu dönemin çoğunda krallık Safevi hanedanlıklarının vasalıydı ancak belirli aralıklarla özellikle 1747 yılından sonra bağımsızlığını sürdürmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Abhazya Krallığı</span> 780lerden 1088e feodal bir devlet

Abhazya Krallığı, ayrıca Abasgia ya da Egrisi-Abhazya olarak da bilinir, 780 yılından 1008 yılında birleşmiş Gürcistan Krallığı çatısı altında hanedan verasetiyle Tao-Klarceti Krallığı ile birleşmesine kadar Kafkasya'da hüküm sürmüş Orta Çağ feodal devletiydi. Bizans kaynaklarına göre Abhazya Krallığı 10. yüzyılın başlarında, Haldia Thema'sı sınırlarından Nikopsis Irmağı ağzına kadar Karadeniz kıyısında üç bin Antik Yunan mili boyunca uzanan ve arkadan Kafkas Dağları ile çevrili bölgeye hakimdi.

<span class="mw-page-title-main">IV. Vahtang</span>

IV. Vahtang, Bagrationi Hanedanı'nın bir üyesidir. 1442 yılından öldüğü 1446 yılına kadar Gürcistan Krallığı yapmıştır. I. Aleksandre ve Guranduht'un oğludur.

<span class="mw-page-title-main">Samtshe Atabeyliği</span>

Samtshe Atabeyliği ya da Samtshe-Saatabago, Samtshe Prensliği olarak da bilinir, Gürcistan'ın Zemo Kartli bölgesinde hüküm sürmüş Orta Çağ Gürcü prensliğidir. 1268'de kurulan prenslik 1334 yılından itibaren "atabagi" unvanı taşıyan Gürcü hükümdarlar tarafından yönetilmiştir. En geniş sınırlara sahip olduğu dönemde sınırları Taşiskari’den Erzurum’a kadar uzanan Samtshe-Saatabago, Cavaheti’nin bir kısmı ile Eruşeti, Kola, Artaani, Acara, Tao, Klarceti ve Şavşeti bölgelerinden oluşuyordu. Osmanlıların eline geçtikten sonra Çıldır Eyaleti’ne dönüştürülen bölge, 1574 ve 1595 tarihli Osmanlı kayıtlarında Gürcistan Vilayeti olarak adlandırılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Tiflis Sioni Katedrali</span>

Sioni Meryem'in Ölümü Kilisesi Gürcistan'ın başkenti Tiflis'te yer alan bir Gürcü Ortodoks katedralidir. Kutsal Topraklar'daki belirli yerlerin isimlerini kiliselere vermek bir Orta Çağ Gürcü geleneğiydi, Sioni katedrali adını Kudüs'teki Zion Dağı'ndan almaktadır. Gürcistan'daki Sioni adını taşıyan diğer kiliselerden ayrılması için yaygın olarak Tiflis Sioni olarak adlandırılır.

<span class="mw-page-title-main">Tao-Klarceti Krallığı</span>

İberlerin Krallığı ya da Tao-Klarceti Krallığı İberya Prensliği'nin ardılı olarak güneyde Gürcü Kapı’dan kuzeyde Küçük Kafkas Dağları’na kadar uzanan modern Türkiye’nin kuzey doğusu ve modern Gürcistan’ın güney batı bölgelerini kapsayan tarihi Tao-Klarceti ya da Zemo Kartli bölgesinde 888 yılında Bagrationi hanedanlığı hükümdarlığında ortaya çıkmış Orta Çağ avrasya monarşisidir.

<span class="mw-page-title-main">Kaheti-Hereti Krallığı</span>

Kaheti-Hereti Krallığı ya da sadece Birinci Kaheti Krallığı merkezi Kaheti bölgesi ve başkenti Telavi olan Doğu Gürcistan'daki erken Orta Çağ monarşisidir. Kaheti Prensliği'nin güçlü yöneticisi Büyük III. Kvirike'nin liderliğinde 1014 yılında ortaya çıkmıştır. III. Kvirike sonunda Hereti kralını yenilgiye uğratarak kendisini birleşik Kaheti ve Hereti'nin kralı ilan etti. Krallık bu tarihten itibaren 1104 yılına kadar birleşik Gürcistan Krallığı'ndan ayrı bağımsız bir devletti. Krallığın toprakları batıda Ksani Nehri'nden doğuda Alicançay Nehri'ne ve kuzeyde Didoeti'den güneyde Kura Nehri'ne kadar uzanan bölgeyi kapsamaktaydı.

<span class="mw-page-title-main">II. Aleksandre</span>

II. Aleksandre (14??-1510) 1478'de Gürcistan kralı ve 1483'ten 1510'a kadar İmereti kralıdır.

<span class="mw-page-title-main">VIII. Giorgi</span>

VIII. Giorgi (1417-1476) krallığı saltanatı sırasında halihazırda parçalanmış ve 1446'dan 1465'e kadar bir iç savaşa karışmış olsa da birleşik Gürcistan Krallığı'nın son kralıydı. İsyancılar tarafından yenildi, yalnız doğu eyaleti Kaheti'de I. Giorgi olarak hüküm sürdü. 1465'te ölümüne kadar, Bagrationi kraliyet hanedanı'nın yerel bir branşını kurdu.

<span class="mw-page-title-main">II. Konstantine</span>

II. Konstantine 1478'den itibaren ölümüne dek birleşik Gürcistan Krallığı'ın 23. ve son kralıdır. 1490'ların başlarında, rakip İmereti ve Kaheti krallıklarının bağımsızlığını tanımak ve gücünü Kartli ile sınırlamak zorunda kaldı. 1505 yılında II. Konstantine öldü ve yerine oğlu X. Davit tahta çıktı.

Dimitri Gürcistan Kralı I. Aleksandre'nin ilk eşi Dulanduht Orbeliani'den olan ikinci oğluydu. 1433'ten 1442'ye kadar babasıyla ve 1442'den 1446'ya kadar kardeşi IV. Vahtang ile birlikte yardımcı krallık yaptı. Vahtang'ın ölümü üzerine Dimitri, Gürcistan'ın yasal kralı olmalıydı ancak tahta geçmesi küçük kardeşi VIII. Giorgi tarafından engellendi.

VI. Bagrat Bagrationi Hanedanı'nın İmereti kolunun temsilcisi, 1463'ten itibaren İmereti ve 1465'ten itibaren ölümüne kadar Gürcistan kralıydı.