İçeriğe atla

Hüseyin Bey Türbesi

Hüseyin Bey Türbesi
Yerel ad
KonumBaşkurdistan, Rusya
En Yakın ŞehirŞişme


Hüseyin Bey Türbesi (BaşkurtçaХөсәйенбәк кәшәнәһе), Hacı Hüseyin Bey'in medfun bulunduğu türbe. Hacı Hüseyin Bey, modern Başkurdistan topraklarının ilk imamıydı (ilk yüce lider). Mezarı Şişme ilçesi, Şişme rayonundaki Akzirat mezarlığında bulunur. Çevredeki Müslümanlar tarafından kutsal yerlerinden biri olarak kabul edilir.

Hacı Hüseyin Bey'in hayatı

Ömer bey oğlu Hüseyin bey 14. yüzyılın başlarında Türkistan şehrinde doğdu. Küçük bir çocukken, yerel medreselerin birinde okudu. Burada dini bilgiler edindi ve Yesevi sufi tarikatına katıldı. Bir süre sonra Mekke'ye hacca gitti.

14. yüzyılın başında Başkurt Han Türkistan'a, ülkelerinde İslam'ın yayılmasını sağlamaları için bir imam göndermesi çağrısında bulundu. Hüseyin Bey Başkurdistan'a gönderildi.[1]

Başkurdistan yılları ve ölümü

Başkurdistan'ın başkentinde Hüseyin Bey, Hacı unvanını aldı. Buradaki birçok çalışmasından sonra Hacı Hüseyin Bey, Başkurtların ilk imamı oldu.

Hüseyin Bey 1341-42'de öldü.[] Akzirat mezarlığındaki küçük bir tepeye gömüldü. Medfun bulunduğu yer günümüzde Şişme ili yerleşim yeridir.

Türbenin inşası

1393-94'te Timurlenk Kızılorda topraklarına girdi ve Toktamış ordularını kuşattı. Burada Hüseyin Bey'in mezarına rastladı. Üzerine bir türbe inşa etti. Mezar taşlarını Türkistan'dan getirtti.[2] Ömer Bey'in oğlu Hüseyin Bey, MS 744'te (MS 1366) 76 yaşında öldü.[] Mezar taşı şu anda Ufa Etnografya Müzesi'nde tutulmaktadır.

Türbe dikdörtgen bir şekle sahiptir. Üzerinde bir kubbe bulunur.

Türbe hakkında birçok efsane bulunmaktadır. Timur'un kışı burada geçirmek zorunda kaldığı rivayet edilir. Ordunun bir kısmı bilinmeyen nedenlerle yok oldu. Altın Orda komutanı buraya defnedildi. Bu definlerden sonra sonra antik Akzirat mezarlığı kuruldu.

Sonraki yıllar

18. yüzyılda, türbe tamamen tahrip edildi. Ancak 1911'de Ufa Müftüsü türbeyi restore etmeye karar verdi. Bunun nedeni türbenin Müslümanlar için kutsal kabul edilmesi idi. Alanda 9 mezar bulundu. Türbedeki altı mezar çocuklara aitti, diğer mezarlarda bir erkek, bir kadın ve Hüseyin Bey'in kendi naaşı bulundu.[3] Arkeologlar Hüseyin Bey'in iskeletini bal mumu kullanarak restore ettiler. İskeletin boyu 160 cm, yüz yapısı Orta Asya vücut tipi ile karakterize idi.[4]

Her yıl Şişmi'de Hüseyin Bey'in anısına bir anma töreni düzenlenir.[5]։

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ Ризаэддин Фахруддин. Асар. 1. Казань: «Рухият». s. 38. 
  2. ^ Һәр башҡорт күрергә тейешле урындар бар[]
  3. ^ Мавзолей Хусейнбека. 25 Eylül 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ANT Ufa կայքում 9.07.2011 (Rusça)
  4. ^ Гарустович Г. Н. Хөсәйенбәк кәшәнәһе.[] Башҡорт энциклопедияһы — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2013. — ISBN 978-5-88185-143-9.
  5. ^ Чишмы и окрестности (путевые заметки) 27 Aralık 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. livejournal.com կայքում (Rusça)

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Başkurtlar</span> Türk halkı

Başkurtlar Rusya'ya özgü bir Kıpçak Türk etnik grubudur. Rusya Federasyonu Cumhuriyeti Başkurdistan'da ve Doğu Avrupa'nın Kuzey Asya ile buluştuğu Ural Dağları'nın her iki tarafını da kapsayan daha geniş tarihi Badzgard bölgesinde yoğunlaşmışlardır. Başkurtların daha küçük toplulukları da Tataristan Cumhuriyeti'nde, Perm Bölgesi, Çelyabinsk, Orenburg, Tümen, Yekaterinburg ve Kurgan bölgelerinde ve Rusya'nın diğer bölgelerinde yaşamaktadır; Kazakistan ve Özbekistan'da oldukça büyük azınlıkları vardır.

<span class="mw-page-title-main">Nişabur</span>

Nişabur, İran'ın Razavi Horasan Eyaleti'nde şehir.

<span class="mw-page-title-main">Merkez Efendi Camii</span>

Merkez Efendi Camii, İstanbul'un Zeytinburnu ilinde Merkez Efendi Türbesi'nde bulunan cami.

<span class="mw-page-title-main">Hacı Bayram Camii</span> Ankaranın Altındağ ilçesinin Ulus semtinde bulunan tarihi cami

Hacı Bayram Câmii, Ankara'nın Altındağ ilçesinin Ulus semtinde bulunan tarihi cami. Augustus (Ogüst) Tapınağı'nın bitişiğindedir. İlk zaviye olarak yapılış tarihi hicri 831 yılı (1427-1428) olan caminin ilk mimarı Mimar Mehmet Bey hakkında bilgi bulunmamaktadır. Günümüzdeki mimari yapısı XVII. ve XVIII. yüzyıl camilerinin karakterlerini taşımaktadır. Uzunlamasına dikdörtgen bir plana sahip yapı, taş kaideli, tuğla duvarlı ve kiremit çatılıdır.

<span class="mw-page-title-main">Çimşit, Kahramankazan</span> Kahramankazan, Ankara, Türkiyede mahalle

Çimşit, Ankara ilinin Kahramankazan ilçesine bağlı bir mahalledir.

Nurettin Cibril Bin Cacabey, Selçuklular döneminde Keyhüsrev zamanında Kırşehir emiri olan Türk devlet adamıdır.

<span class="mw-page-title-main">Başkurdistan</span> Rusyaya bağlı federal bir bölge

Başkurdistan Cumhuriyeti, Rusya'ya bağlı federal bir cumhuriyettir. İdil Nehri ile Ural Dağları arasında yer alır. Başkenti Ufa şehridir. 2010 nüfus sayımı itibarıyla 4.072.292 nüfusa sahip Başkurdistan, Rusya'nın en kalabalık cumhuriyetlerinden biridir. Başkurdistan'da 2010'da yapılan nüfus sayımına göre 1.584.554 Başkurt yaşamaktadır.

<span class="mw-page-title-main">İmam Ali Türbesi</span>

Irak'ın Necef kentinde bulunan İmam Ali Türbesi (Arapça:حرم الإمام علي ya da kısa adıyla İmam Ali Mescidi veya İmam Ali Camii, İslam'ın Şii itikadına bağlı yaklaşık 200 milyon Müslüman için Suudi Arabistan'da bulunan Kabe ve Medine'de Mescid-i Nebevî' ve Kudüs taki ilk islam kıblesi Mescid-i Aksa dan sonra dördüncü kutsal yerdir. Burası İslam peygamberi Muhammed'in amcasının oğlu ve damadı ve dördüncü İslam halifesi ve ilk şii imamı olan Ali ibn Ebu Talib'in defnedildği yerdir. Ayrıca Şii inancına göre bu camide İmam Ali'nin yanında Adem ile Havva ve Nuh peygamberin de bedenleri defnedilmiş bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Hoca Ahmed Yesevi Türbesi</span> 1389 yılında Timur tarafından Kazakistanda inşa edilmiştir

Hoca Ahmed Yesevî Türbesi, güney Kazakistan'da Türkistan şehrinde bulunur. Büyük Timur İmparatorluğu döneminde yapı 1389 yılında Timur tarafından yaptırılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Eyüpsultan Mezarlığı</span> İstanbulun Eyüpsultan ilçesinde bulunan mezarlık

Eyüp Sultan Mezarlığı, İstanbul'un Eyüpsultan ilçesinde, Haliç kıyısında bulunan tarihi bir mezarlık.

<span class="mw-page-title-main">Murtaza Rahimov</span>

Murtaza Gubaydullaoğlu Rahimov (7 Şubat 1934 - 11 Ocak 2023), Başkurt asıllı Rus devlet adamı ve siyasetçi, 1993-2010 yılları arası Başkurdistan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı olarak görev yaptı. Ufa Devlet Petrol Teknik Üniversitesi tamamladı.

<span class="mw-page-title-main">Karabaş Mustafa Ağa Camii</span>

Karabaş Mustafa Ağa Camii Tophane, Beyoğlu semtinde bulunan bir Osmanlı camisidir.

<span class="mw-page-title-main">Mazhit Gafuri Başkurt Akademik Drama Tiyatrosu</span>

Mazhit Gafuri Başkurt Akademik Drama Tiyatrosu Ufa'da bulunan tarihi bir tiyatrodur.

<span class="mw-page-title-main">Zagir İsmagilov</span> Müzik sanatçısı

Zagir Garipoviç İsmagilov 1982 yılında SSCB Halk Sanatçısı unvanıyla taltif edilmiş, Başkurdistan kökenli, SBKP üyesi, Sovyet besteci ve eğitim adamı. Anısını yaşatmak için, Ufa'da bulunan performans sanatları merkezine adı verilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">İttik Dede Türbesi</span> Kuzey Lefkoşada yer alan bir türbe

İttik Dede Türbesi, Yitik Dede Türbesi veya İsmail Çavuş Türbesi, Lefkoşa'nın kuzey kesiminde yer alan bir türbedir. Selimiye Mahallesi'nde, Selimiye Meydanı'nın güney tarafında yer alır.

<span class="mw-page-title-main">Başkurdistan Nesterov Sanat Müzesi</span>

Başkurdistan Nesterov Sanat Müzesi, Ufa, Başkurdistan'daki bir sanat müzesidir. 1920'de Başkurdistan Hükûmeti tarafından kurulmuştur. Müze adı, Rus ressam hem Ufa kökenli hem Müze kurucusu Mikhail Nesterov'un onuruna verildi.

Bandebika Kashane Başkurtça: Бәндәбикә кәшәнәһе, Rusça: Кэшэнэ Бэндэбикэ, 15.-16. yüzyıllara tarihlenen Başkurt kültürünün tarihi ve mimari bir anıtıdır.

<span class="mw-page-title-main">Turakhan Türbesi</span>

Turakhan Türbesi Başkurdistan'ın Şişme rayonunda bulunan bir türbe. Anıt XIV-XV. yüzyıllara tarihlendirilmektedir. Türbe Şişme'den Aşağı Termi köyüne giden yol üzerinde, ilçe merkezinin 12 km güneybatısında yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Tarihi Başkurdistan</span>

Başkurdistan, Ufa ilçesinin Başkurt Ufa bölgesine dönüşümü sonucunda oluşan tarihi ve coğrafi bir bölgedir. Şu anda Başkurdistan Cumhuriyeti, Orenburg ve Çelyabinsk bölgeleri, Tataristan Cumhuriyeti'nin doğu kısmı, Udmurtya'nın güneydoğu kısmı, Perm bölgesinin güney kısmı, Sverdlovsk'un güneybatı kısmı, Kurgan'ın batı kısmı, Samara'nın kuzeydoğu kısmı ve Saratov'un doğu kısmı bu bölgede yer almaktadır.

Türkiye'deki türbeler listesi, türbelerin illere göre düzenlenmiş bir referans listedir.