İçeriğe atla

Höömey Günü

   Höömey Günü
Resmî adıХөөмей мөөрейи (Höömey mööreyi)
KutlayanlarTıva Cumhuriyeti
Başlama17 Ağustos 2015

Höömey Günü veya Höömey bayramı, Tıva Cumhuriyeti'nde her 17 Ağustos günü kutlanan, eşsiz boğaz şarkı söyleme sanatına adanmış bir bayramdır. Tuva Cumhuriyeti'nin kültürel mirası haline geldi.

Tarihçe

Tıva'da 2015 yılında ilk kez höömey günü düzenlendi. Cumhuriyetin önemli tarihlerinden biri olarak 12 Ağustos 2015 tarih ve 133 sayılı Tuva Sh. V. Kara-oola Cumhuriyeti Başkanlığı Kararnamesi uyarınca her yıl 17 Ağustos'ta kutlanmaktadır. Tatilin amacı, Tıva Türkleri'nin özgün kültürünü korumak, Tıva etnoslarının geleneksel kültürünün ve manevi değerlerinin ayrılmaz bir parçası olarak boğaz şarkı söyleme sanatını popülerleştirmektir. Bu Kararnameye dayanarak, boğaz şarkı söyleyen sanatçılara unvan verme kriterleri onaylandı:

  1. «Höömeyin Ediskizi» — свирель,
  2. «Höömeyin Sıgırgazı» — иволга,
  3. «Kojunnun Aldarlıg höömeyjizi» — Bölge(İl)'nin Ünlü höömeycisi,
  4. «Tıva Respublikanın Aldarlıg höömeyjizi» — Tıva Cumhuriyetinin Şanlı höömeycisi,
  5. «Tıva Respublikanın Ulustun höömeyjizi» — Tıva Cumhuriyetinin Halk höömeycisi,
  6. «Tıva Respublikanın Hündülüg höömeyjizi» — Tıva Cumhuriyetinin Fahri hömeycisi

Bu bayramın yapılması kararı, 11-15 Ağustos 2015 tarihleri arasında düzenlenen «Asya'nın Merkezi'nde Höömey», I.Uluslararası Festival'i sırasında alındı. Bu etkinliğe İspanya, İtalya, Fransa, ABD, Finlandiya, Hollanda, Türkiye, Çin ve Japonya'nın temsilcileri katıldı; Altay, Saha-Yakutia, Buryatya, Hakasya'nın ile Moskova, St. Peterburg, Tomsk, Irkutsk, Novosibirsk'ten katılımlar oldu.

Höömey Günü Tıva Cumhuriyetin başkentinde - Kızıl şehrinde düzenleniyor. Festival, boğaz şarkısı höömey için çeşitli uluslararası yarışmalar ve festivaller içeriyor:Kongar-ool Ondar'ın mukaddes anısına adanmış "Dembildey", - bölgeler arası binicilik "Ataların Mirası" yarışması; - Tıva Cumhuriyeti içi video klip yarışması "Höömey" - Tuva markası". Höömey bayramı veya günü, Tuva Cumhuriyeti'nde boğaz şarkıcıları günüdür. "Asya'nın Merkezinde Höömey" festivaline 47'si yabancı ülkelerden, 18'i Rusya'nın bölgelerinden ve 55'i Tuva'dan olmak üzere önemli konuklar da gelmişlerdir. Festivalin onur konukları: - Coffin Jeff Stanley - Dave Matthews grubunun yapımcısı - Perlson Jordan Michael - Blum ve Group grubunun vokalisti, gitaristi;- Pastorius Felix Xavier - Yellowjackets grubunun davulcusu - Suzuki Ryoko - Japon müzisyen - Aspinwall Richard - Coral gavles topluluğunun sanat yönetmeni Festival boyunca çeşitli ustalık sınıfları, sergiler ve fuarlar, seminerler, konserler düzenleniyor.[1][2]

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ "Höömey günü". 1 Nisan 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  2. ^ "Höömey bayramı". 16 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. 

Dış bağlantılar

  1. Указ Главы Республики Тыва «Об установлении Дня Хоомея в Республике Тыва» от 12 августа 2015 года № 133 21 Kasım 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  2. Республика Тыва: Путеводитель. Красноярск: ИПК «Платина», 2016.
  3. 2015 yılındaki Höömey bayramı ile ilgili haber 5 Ağustos 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Albert Küvezin</span>

Albert Kuvezin ve ; 27 Kasım 1965, Kızıl) — Tuvalı gitarist ve kargıraa höömeycisi yani boğaz şarkıcısı veya gırtlak şarkıcısıdır.

<span class="mw-page-title-main">Höömey</span>

Höömey, Tıva Türklerinin ve dolaydaki Türk ve Moğol toplumlarının boğazdan söyledikleri müzik tarzı. Türkçede uluslararası literatürdeki yaygın kullanımla "Hömey" olarak da söylenir.

<span class="mw-page-title-main">Alaş (bölük)</span>

Grup Alaş, 2000'lerin başında kurulmuş, ilk kadrosunda Kongar-ool Ondar (öldü), Sеdip Mаy-ооl, Оndаr Bаdı-Dоrju, Sаm Аnаy-ооl, Şirijik Аyan gibi höömeycilerinin bulunduğu Tuva (Türk) etnik müzik grubu.

Valeriy Keçiloğlu Monguş – Tıva Cumhuriyeti ulusun höömeycisi denilen değerli unvanın sahibi(1995 yılında), höömey'in esas unsurlarını bilen ünlü bestekâr.

"Grup Tıva" - Tıva Cumhuriyetinde milli ensemble. Ensembleyi akademisyen Kırgıs Zoya ve Tıva Cumhuriyetinin ulusal höömeycisi Tumat Gennadiy 1998 yılında kurmuşlardır. Kurulma sebebi ise Tıva milli kültürünü sanatını, Tıva höömeyini daha geniş kitleye söylemek, icra etmektir.

Ayas Danzırın, Tuvalı şarkıcı ve höömeycisi.

Gennadi Tumat ; (1964–1996) — Tıva Türklerinden müzisyen, şarkıcı, höömeyci yani boğaz şarkıcısı veya gırtlak şarkıcısıır.

<span class="mw-page-title-main">Çirgilçin</span>

Çirgilçin, 1996 yılında Tıva'da gelenekçi müzisyenlerce kurulmuş müzik grubu. Sahnede höömey adlı boğaz şarkısının da söylenmesi müziğe ayrı bir güzellik katar.

Çoduraa Tumat — Tıva kadın höömeyci, «Tıva kızı» adlı kadın müzisyen grubunun kurucusu ve yöneticisi, Tıva Cumhuriyeti'nin ünlü artisi.

<span class="mw-page-title-main">Naadım</span>

Naadım, Tuva Cumhuriyeti'nde geleneksel bir festivaldir. Tıva Cumhuriyeti'nin sığırcılıkla uğraşan besicilerinin toplanma festivali ve bayramı. Final etkinliği Ağustos ayı ortalarındadır. Naadım, 1922'de Tıva Halk Cumhuriyeti'nin kuruluşundan bu yana kutlanmaya başladı.

İgor Köşkendey; 1978 yılının Mayıs 9-da Tıva'da Ulug-Kem'e bağlı Arıskan köyünde doğmuştur – Tıva Cumhuriyeti'nin ünlü şarkıcısı ve bilinen höömeycisidir.

Maksim Dakpay — Tıva sıgıtçı, höömeyci, Tıva Cumhuriyeti'nin sanatçısı.

Kızıl-ool SANÇI Dongakoğlu — Tıva ÖSSC'nin kültürünün önemli işçisi. Övür'ün höömey-sıgıt okulundan, sıgıtçı-höömeyci, şair,besteci, halkın arasında “Аrtist” unvanlı - Kızıl-ool Dongakoğlu Sançı tüm yönleriyle mütekamil, zeki-akıllı, yetenekli kişi.

Tıva Halk Hömeycisi — Tıva ulusal müzik sanatı "höömey"de(boğazdan şarkı söyleme sanatı) onursal bir unvandır. Unvan, Kar Amacı Gütmeyen Kamu Kuruluşu olan "Tıva Cumhuriyeti Höömey Söyleyen Boğaz Sanatçıları Birliği", Tuva Cumhuriyeti Kültür Bakanlığı ve Tuva Cumhuriyeti Hükûmeti'nin kararı ile Tuva Cumhuriyeti Başkanı Kararnamesi ile atanır.

Tıva Ulusal Orkestrası — Sibirya'nın güney ucunda yer alan Tıva Cumhuriyeti'nin gelişmiş tarihini yansıtır. Yüzyıllar boyunca Tıva, Çin ve Moğol imparatorluklarının bir işgal alanı olmuştur. Din başta olmak üzere Moğolistan ile birçok kültürel bağı paylaşmaktadır. Tıva, 1944 yılında Sovyetler Birliği'ne işgaline maruz kaldı ve Tıva şimdi Rusya Federasyonu'nun içinde özerk cumhuriyettir.

<span class="mw-page-title-main">Sayan Bapa</span>

Sayan Salçakoğlu BAPA (d. 27 Nisan 1962) — Tıvа höömeyci, şarkıcı, dünyaca tanınmış «Hün Hürtü» adlı müzik topluluğunun üyesi. Rusya Federasyonunun ünlü sanatçısı, Tıvа Ulusunun höömеycisi.

<span class="mw-page-title-main">Dus-Dag (sum)</span>

Dus Dag sumu, Tuva Cumhuriyeti'nde Övür kojuununa bağlı kırsal yerleşim statüsünde bir belediye idari birimidir. Belde anlamında sumu sözü kullanılmaktadır.

German Kuular ; 3 Nisan 1962 yılında Tıva'da Övür'e bağlı Dus-Dag köyünde doğmuştur – Tıva Cumhuriyeti'nin höömeycisidir.

Gennadiy Tülüşoğlu Çaş ; 23 Şubat 1960'ta Tıva 'da Övür'e bağlı Dus-Dag – Tıva Cumhuriyeti'nin halk höömeycisidir.

Tıva Respublikasının Ordeni Tuva Cumhuriyeti Nişanı - Tuva Cumhuriyeti'nin en yüksek devlet ödülü. 24 Aralık 1992 tarihli ve 388 sayılı Tuva Cumhuriyeti Kanunu ile "Tuva Cumhuriyeti Devlet Ödülleri Üzerine" kurulmuştur.