İçeriğe atla

Hutovo Blato

Koordinatlar: 43°04′N 17°47′E / 43.06°K 17.79°D / 43.06; 17.79
Hutovo Blato
Bu sıra dışı bataklığın kristal berraklığındaki soğuk suyu, Hutovo Blato Doğa Parkı, Bosna-Hersek.
Alan türü Tabiat anıtı
SınıflandırmaIUCN kategori III
DevletBosna-Hersek
Koordinatları 43°04′N 17°47′E / 43.06°K 17.79°D / 43.06; 17.79
Kapladığı alan 74,11 kilometrekare
Kuruluş tarihi 1995
Ziyaretçi sayısı Yıl boyunca açık
Kontrol kuruluşu Hutovo Blato Public Enterprise
İnternet sitesi Hutovo Blato Nature Park

Hutovo Blato, Bosna Hersek'te bulunan bir doğa koruma alanı ve kuş rezervidir . Özellikle Krupa Nehri'nin yeraltı akifer sistemi tarafından oluşturulan bataklıklardan oluşur. Deransko Gölü ve Svitavsko Gölü'nü bölen Ostrvo kalker masifinden beslenir.[1] Koruma alanı, BirdLife International'ın Önemli Kuş Alanları listesindedir. Hem büyüklük hem de çeşitlilik açısından bölgedeki türünün en büyük örneğidir. Deransko Gölü'nü çevreleyen Akdeniz altı sulak alanlarında kalıcı yuvalarını yapan 240'tan fazla göçmen kuşa ve düzinelerce yuvaya ev sahipliği yapmaktadır.[2] Göç mevsiminde on binlerce kuş gölü ve çevresini doldurmaktadır.

Sulak alanlar

Hutovo Blato bataklığı

Neretva Nehri'nin son 30 km boyunca uzanan vadisi ve nehrin kendisi dikkat çekici bir manzara oluşturmaktadır. Trebižat ve Bregava nehirlerinin birleşmesinden sonra aşağı doğru uzanan vadi, 20.000 hektarlık bir alüvyon yelpazesine yayılmaktadır. Bosna-Hersek'teki 7.411 hektarlık yukarı vadiye Hutovo Blato adı verilmektedir.

Ramsar sitesi

Neretva Deltası 1992'den beri Ramsar alanıdır ve 2001'den beri Hutovo Blato olarak bilinmektedir. Her iki alan da devlet sınırını oluşturan doğal bir entegre Ramsar alanı oluşturmaktadır.[3] BirdLife International tarafından yürütülen Önemli Kuş Alanları programı, Hırvatistan ve Bosna-Hersek'teki korunan alanları kapsamaktadır.[4]

Hutovo Blato Doğa Parkı

Gornje Blato - Deransko Gölü

1995'ten bu yana Hutovo Blato, Hutovo Blato Doğa Parkı[5][6] olarak korunmakta ve bir kamu otoritesi tarafından yönetilmektedir. Tüm bölge insan etkisinden korunmaktadır ve birçok bitki ve hayvan için önemli bir yaşam alanı olarak işlev görmektedir.[4] Tarihi bir site olan Hutovo Blato Kalesi, Doğa Parkı bölgesinde yer almaktadır. Tabiat Parkı "Hutovo Blato", Bosna-Hersek'in Güney-Batı kesiminde yer almaktadır. Mostar şehrine ve Hırvatistan sınırına yakındır. Yaklaşık 7.411 hektarlık bir alanı kaplar ve Avrupa'daki en zengin sulak alan rezervlerinden birini oluşturmaktadır. Bölgesel koruma alanının kurulduğu 1995 yılına kadar, Hutovo Blato esas olarak avcılık ve balıkçılık turizmi için tanınmış bir alan olarak hizmet vermektedir. Her kış 200'den fazla kuş türü, parkın el değmemiş doğası içinde yaşam alanı bulmaktadır.[7] Ziyaretçiler rahatlama, doğa dinlence etkinlikleri, spor balıkçılığı, bisiklet ve başlıca turistik yerlerin gezimi ile parktaki sosyal olanakların tadını çıkarabilirler - ayrıca fotosafariler de düzenlenmektedir. Ayrıca Park hakkında bilgi veren ve "Hutovo Blato" ve doğal mirasının korunması için artan çevre bilinci ve ihtiyacı için bir eğitim yolu da bulunmaktadır.

Gornje Blato - Deransko Gölü

Donje Blato - Svitavsko Gölü

Parkın orijinal şeklini ve neredeyse el değmemiş doğasını koruyan kısmı, Gornje Blato-Deransko Gölü parkın sınırlarının yakınında bulunan Trebišnjica nehrinin karstik su kaynakları tarafından sağlanmaktadır. 5 gölden (Škrka, Deranja, Jelim, Orah, Drijen) oluşan suyu, Krupa nehri aracılığıyla Neretva nehrine hidrojeolojik olarak bağlıdır ve ayrıca geniş sazlık ve ağaç toplulukları tarafından izole edilen büyük toplulukları ilebölgedeki en ilginç korunmuş alanı temsil eder.

Donje Blato - Svitavsko Gölü

Krupa Nehri

Krupa nehri

Krupa Nehri, Neretva'nın sol kolu ve Hutovo Blato'nun ana su kaynağıdır ve Deransko Gölü ve Svitavsko Gölü'nden suları Neretva nehrine taşır. Krupa Nehri'nin uzunluğu 9 kilometredir ve ortalama 5 metre derinliğe sahiptir. Krupa Nehri'nin bir ana kaynağı bulunmaz, ancak Deransko Gölü'nün bir kolu olarak kabul edilir. Ayrıca, Krupa Nehri Avrupa'da eşsiz bir nehirdir, çünkü nehir her iki yönden de akar. 'Normal olarak' 'kaynaktan' ağza ve ağızdan 'kaynağa' akar. Bu, yükselen su seviyesi ve büyük miktarda su miktarı nedeniyle Neretva Nehri'nin Krupa Nehri'ni ters yöne ittiğinde gerçekleşir.

Biyoçeşitlilik

Endemik ve otokton balığı

Hutovo bataklıklarında ve Krupa nehrinde yaşayan Salmo dentex

Kuş gözlemleri

13 Nisan 2001 tarihinde tescilli türlerin sistematik listesi:[2]

Arkeolojik ve tarihi yerler

Hutovo Kalesi tarihi alanı

Tarihi yer, Hutovo Kalesi, Doğa Parkı bölgesinde yer almaktadır.

Desilo arkeolojik alanı

2008 sonbaharında Hutovo Blato bölgesinde gerçekleştirilen kazılardan sonra, Mostar Üniversitesi (Bosna Hersek) ve Lund Üniversitesi'nden (İsveç) arkeologlar, bir İlirya ticaret karakolunun ilk izlerini buldular. Bu keşfi iki bin yıl kadar eskiye tarihlediler. Bulgu Avrupa perspektifinde benzersizdi ve arkeologlar, Desilo'nun konum olarak önemli bir ticaret karakolu ve İliryalılar ve Romalılar arasında önemli bir etki alanı olduğu sonucuna varmışlardır. Kısa bir süre içinde şaşırtıcı derecede büyük keşifler yapılmıştır. Arkeologlar, M.Ö. 1. yüzyıldan sonrasına tarihlenen, amfora adı verilen şarap sürahileri ile tamamen yüklü olan birçok batık teknenin yanı sıra, muhtemelen bir ticaret karakolu olarak işlev gören bir limanın kalıntıları ve bir yerleşim kalıntılarını keşfettiler.[8] Lund Üniversitesi'nden doktora sahibi olan ve Roma şarabı amforalarında uzmanlaşan arkeolog Adam Lindhagen, bunun İliryalı bölgelerden elde edilen tüm zamanların en önemli bulgusu olduğunu belirtmiştir.[9][10]

Hutovo Blato Tabiat Parkı, Bosna Hersek içindeki Krupa nehri .

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ "Archived copy". 5 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Mart 2009. 
  2. ^ a b "PTICE.NET :: Portal ljubitelja ptica i prirode (dpDocs)". 29 Eylül 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Mayıs 2020. 
  3. ^ "Transboundary management of the lower Neretva valley – background". Ramsar Convention on Wetlands. 3 Mayıs 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Mart 2009. 
  4. ^ a b "Neretva Delta". Transboundary Cooperation Through the Management of Shared Natural Resources. 31 Ağustos 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Mart 2009. 
  5. ^ "Hutovo Blato Nature Park". 18 Nisan 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Mayıs 2007. 
  6. ^ "Hutovo Blato Nature Park – Network of Adriatic Parks". Network of Adriatic Parks. 2 Mart 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Mart 2009. 
  7. ^ "Hutovo Blato – NAP – Network of Adriatic Parks". NAP – Network of Adriatic Parks. 2 Mart 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Mart 2009. 
  8. ^ "Bosnian archaeologists discover fabled ships". iol.co.za. 2 Kasım 2005 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Mart 2009. 
  9. ^ "The world's first Illyrian trading post found". Apollon – University of Oslo. 4 Mart 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Mart 2009. 
  10. ^ "Unique Archaeological Discovery in Balkan: World's First Illyrian Trading Post Found". Science Daily. 10 Aralık 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Mart 2009. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Mostar Köprüsü</span> Bosna-Hersekin Mostar şehrinden geçen Neretva nehri üzerinde bulunan bir köprü

Mostar Köprüsü, Bosna-Hersek'in Mostar şehrinden geçen Neretva nehri üzerinde bulunan bir köprü. Orijinal köprü Mimar Sinan'ın öğrencisi Mimar Hayreddin tarafından 1566 yılında inşa edildi ve 9 Kasım 1993'te Boşnak-Hırvat Savaşı sırasında Hırvat güçleri tarafından yıkılıncaya dek 427 yıl kullanıldı. Mimar Hayreddin, köprü için 456 kalıp taş kullanmıştı. Köprü, çevresindeki kente adını da verdi. Mostar, Hersek bölgesinin ana kenti oldu. Köprüyü yeniden inşa etmek için bir proje hazırlandı ve 23 Temmuz 2004'te yeni köprü hizmete girdi. Köprü, 2005'te UNESCO tarafından Dünya Mirası ilan edildi.

<span class="mw-page-title-main">Hersek</span> Bosna Hersekin eyaleti

Hersek, merkezinde kabaca Mostar şehri olan Adriyatik Denizi'ne bir çıkış koridoruna sahip Dinar Alpleri'ndeki tarihsel ve coğrafi bölge, günümüzde Bosna-Hersek'in güney bölümünü oluşturmaktadır. Hersek'in yüzölçümü 9.948 km²'dir. Hersek ile Bosna arasında belirgin bir sınır yoktur. Hersek'in bittiği yerden Bosna'nın başlaması hakkında birçok düşünce vardır.

<span class="mw-page-title-main">Manyas Kuşgölü</span> Türkiyede bir göl

Manyas Kuşgölü, tamamı idari olarak Balıkesir ilinin Bandırma ilçesi sınırlarında yer alan tektonik göl. Göl, Marmara Denizi'nin güneyinde, Uludağ ile Biga Yarımadası arasında uzanan bir çöküntü alanında yer almaktadır. Bu çöküntünün tabanını Kuş ve Uluabat (Apolyont) Gölleri ve bu göllerin çevresinde yer alan geniş ovalar, kenarlarını ise yüksek dağ ve yaylalar oluşturmaktadır. Doğu batı doğrultusunda uzanan gölün uzunluğu 20 km, genişliği ise 14 km'dir.

<span class="mw-page-title-main">Mostar</span> Bosna-Hersekte şehir

Mostar, Bosna-Hersek'te Hersek bölgesinin en büyük şehri ve Bosna-Hersek Federasyonu'na bağlı Hersek-Neretva Kantonu'nun idarî merkezi olan şehir.

Neretva Nehri, Mostar Köprüsü'nün üzerinde yer aldığı nehir.

<span class="mw-page-title-main">Işıklı Gölü</span>

Işıklı Gölü ya da Çivril Gölü, Denizli ili Çivril Ovası üzerinde yer alan bir tatlı su gölüdür. Büyük Menderes ırmağı Işıklı Gölü'nden çıkar. Göl yazın karasal tarımda sulama amacıyla kullanılması nedeniyle derinliğinde 3 metreye varan yıllık varyasyon göstermektedir. Göl, aynı zamanda bir düzenleyici (regulateur)’dir. Işıklı gölünün geleğeni de gideğeni de vardır. Aslında doğal bir göl olmasına karşın su seviyesinin yükseldiği dönemlerde etrafında yer alan yerleşim yerlerinin ve tarım alanlarının su baskınlarından korunması için DSİ tarafından etrafına bent yapılması suretiyle bir baraj gölüne dönüşmüştür. Gölün güneybatısında yapılmış bir düzenekle, sular Büyük Menderes’e aktarılır ve ekeneklerin sulanmasında kullanılır. Son yıllarda makrofitlerin aşırı çoğalmasıyla bir otlanma problemi yaşanmaktadır. Günümüzde göl sulama, balıkçılık ve balık çiftlikleri amaçları ile değerlendirilmektedir. Göl, kerevit vebasının 1984 sonbaharında Türkiye'de görüldüğü ilk yerdir.

<span class="mw-page-title-main">Kuşcenneti Millî Parkı</span>

Kuşcenneti Millî Parkı; Marmara Bölgesi’nde, Balıkesir ili içerisindeki Manyas Kuşgölü’nün kuzeydoğusunda yer alır. Manyas, Gönen, Bandırma arasındadır.

<span class="mw-page-title-main">Beyşehir Gölü Millî Parkı</span>

Beyşehir Gölü Millî Parkı, Beyşehir Gölü'nün yakınında Türkiye'nin en büyük millî parkıdır. Derlenen bilgilere göre, 1993 yılında Bakanlar Kurulu kararıyla kurulan millî park 88 bin 750 hektarlık alanı kapsıyor. Doğa Koruma ve Millî Parklar Genel Müdürlüğü bünyesinde koruma altında bulundurulan Türkiye'de toplam 897 bin 657 hektarlık alana sahip 40 adet millî park bulunuyor. Bu millî park alanlarının en genişi ise Beyşehir Gölü Millî Parkı olarak dikkat çekiyor. Türkiye'nin en büyük tatlı su kaynağı olan Beyşehir Gölü'nde Beyşehir ve Kızıldağ olmak üzere iki ayrı millî park bulunuyor. Beyşehir Gölü Millî Parkı, Türkiye'nin en önemli ziyaretçi çeken doğal mekanları arasında gösteriliyor. Beyşehir millî parkının orman formasyonunu ardıç, karaçam, göknar, sedir ve meşe türleri oluşturuyor. Ağaçlar yer yer göl kenarına kadar uzanarak Beyşehir Gölü'nün koylarını ve körfezlerini görsel açıdan eşsiz bir manzaraya kavuşturuyor. Üstün değerdeki peyzaj güzellikleri, göçmen kuşlar için iyi bir barınak olması, potansiyel göl sularına dayalı sporlarına elverişli göl kıyılarının bulunması ile Selçuklu dönemine ait kültürel zenginlikler olması Beyşehir Gölü Millî Parkı'nın kaynak değerlerini daha da önemli hale getiriyor.

Göksu Deltası veya Silifke Ovası, Göksu Nehri'nin, Mersin ili, Silifke ilçe sınırlarında Akdeniz'e döküldüğü alanda oluşturduğu deltadır. Türkiye için, Çukurova'dan sonra Akdeniz kıyısındaki ikinci büyük deltadır. 1994'te Ramsar alanı ilan edildi.

<span class="mw-page-title-main">Yablanika</span> Bosna-Hersekte kent

Yablanika, Bosna-Hersek'in ortasında aynı adı taşıyan bir şehir ve belediyedir. Kasaba Neretva Nehri ve Jablanica gölü üzerinde yer almaktadır. Yablanika Hersek-Neretva Kantonu'nun bir parçasıdır.

Kızılırmak Deltası, diğer adıyla Bafra Ovası, Kızılırmak'ın Karadeniz'e döküldüğü yerde, taşıdığı alüvyonlarla oluşturduğu, delta ovası ve sulak alanlar kompleksidir. Samsun ilinde Ondokuzmayıs, Bafra ve Alaçam ilçeleri sınırlarındadır. 56.000 hektarlık alanıyla Türkiye'nin en büyük deltalarındandır.

<span class="mw-page-title-main">İğneada Longoz Ormanları Millî Parkı</span> Milli Park

İğneada Longoz Ormanları Millî Parkı, Marmara bölgesi, Kırklareli ili, Demirköy ilçesinde, 3.155 ha alanda, 2007 yılında kurulan millî park.

<span class="mw-page-title-main">Una Ulusal Parkı</span>

Una Millî Parkı, 2008 yılında kurulan milli park. Milli park Bosna-Hersek'in en yeni milli parkıdır. Bu park arazinin içinden geçen Una ve Unac nehirlerini korumak için kurulmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Mana Havuzları Millî Parkı</span>

Mana Havuzları Milli Parkı Kuzey Zimbabve'deki 219.600 hektarlık bir yaban hayatı koruma alanı ve ulusal parktır. Zimbabve'nin Zambezi Nehri'nin alçaklarında bir bölge olup, her yağışlı mevsimden sonra sel sularının geniş bir göl alanına dönüştüğü bir bölgedir. Sular geri şekilde göller kurur ve Afrika'daki su arayan hayvanların en önemli toplanma arazilerden biri haline gelmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Una (Sava)</span> Bosna Hersek ve Hırvatistanda akarsu

Una Kiril: Уна), Hırvatistan ve Bosna-Hersek'te bir nehirdir. Nehrin toplam uzunluğu 214.6 km (133.3 mi) ve havza alanı 9.829 km²'dir. Una nehri adını Romalılardan aldı. Romalılar güzelliğini o kadar benzersiz bulmuşlar ki, ona Tek (Una) adını verdiler. İsminin başka bir yorumu, Hint-Avrupa kökenli unt kelimesinden türetilmiş bir İlirya kökenli kelime olmasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Blidinje Tabiat Parkı</span>

Blidinje Tabiat Parkı, 30 Nisan 1995 tarihinde kurulan, Bosna-Hersek'te yer alan bir tabiat parkıdır. Dinar Alpleri'nin merkezinde yer alır ve Bosna-Hersek'in önemli kültürel ve tarihi mirasa sahip Dinar karstında önemli doğal, hidrojeolojik koruma alanı olarak kabul edilir. Dinar Alpleri sıradağlarının büyük dağları, Dugopolje platosu, Blidinje Gölü, Grabovica vadisi ve diğer karakteristik karstik özelliklerden oluşur.

<span class="mw-page-title-main">Poda Koruma Alanı</span>

Poda Doğa Koruma Alanı, 1989 yılında Bulgaristan Su ve Çevre Bakanlığı tarafından ilan edilen bir doğa koruma alanıdır. Bulgaristan'da tamamen bir sivil toplum kuruluşu olan Bulgaristan Kuşları Koruma Derneği (BSPB) tarafından yönetilen ve sürdürülen ilk korunan alandır. BSPB, Bakanlar Kurulu Yönetim Planı tarafından kabul edilen faaliyetleri hazırlar ve uygular, ancak fonunu tamamen giriş ücretleri, satılan hediyelik eşyalar ve bağışlardan alır. Bu düzenleme ile doğanın korunması, çevre eğitimi ve eko-turizm için sürdürülebilir bir model olmayı hedeflemektedir.

<span class="mw-page-title-main">Bosna-Hersek'teki korumalı bölgeler</span> Vikimedya liste maddesi

Bosna Hersek'in toplam koruma alanı büyüklüğü 57,83694 hektar 'dır. Bu alanlar tüm topraklarının %1,13'ünü oluşturmaktadır. Bosna Hersek hükûmetinin koruma seviyelerine göre, yani milli park ve tabiat parkı kategorilere göre korunan alanları listelenmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Soomaa Millî Parkı</span>

Soomaa Millî Parkı, güneybatı Estonya'da bulunan bir milli parktır. Soomaa 1993 yılında kurulmuştur ve 390 km² alan kaplamaktadır. Soomaa, 1989'dan beri Önemli Kuş Alanı ve 1997'den beri korunan sulak alanlardan oluşan bir Ramsar alanı ve 2004'ten beri Natura 2000 alanıdır.

<span class="mw-page-title-main">Mustafa Bey Köprüsü</span> Osmanlı döneminde yapılan bir köprü

Mustaj-bey Köprüsü, Mustafa Bey Köprüsü veya Klepçi Köprüsü Bosna Hersek'te Čapljina yakınlarındaki Klepçi yerleşiminde bulunmaktadır. Yarım kilometre aşağısında Neretva nehrine karışan Bregava nehri üzerinden geçmektedir. 21-27 Ocak 2003 tarihleri arasında düzenlenen KONS oturumunda Bosna Hersek Ulusal Anıtı olarak ilan edilmiştir.